عبدالعلی بن ناصر بن رحمة الحویزی، مورخ 1000-1075ق / 1584-1664م.
| عنوان | عبدالعلی بن ناصر بن رحمة الحویزی، مورخ 1000-1075ق / 1584-1664م. |
|---|---|
| نویسنده | فردوس عبدالرحمن کریم |
| محل انتشار | بغداد، عراق - دانشگاه بغداد، دانشکده هنر |
| نوع | كتاب |
| زبان | ara,eng |
| دیجیتال | بله |
| نسخه خطی | خیر |
| کتابخانه: | کتابخانه سلطنتی دانمارک |
| شناسه دارایی کتابخانه | ISSN: 1994-473X, EISSN: 2706-9931 |
| شماره ثبت | cdi_emarefa_primary_1233368 |
| محل کتابخانه | دایرکتوری DOAJ از مجلات دسترسی آزاد |
| یادداشتها | این تحقیق به شرح حال عالم، متفکر و مورخ بزرگی از عالمان، متفکران و مورخان عراق در قرن یازدهم هجری قمری/ هفدهم میلادی، در یکی از رشته های علمی که در آن سرآمد بوده و درباره آن تألیف کرده، می پردازد. کتابهای او بیش از سی کتاب بود و موضوع تاریخ از جمله موضوعاتی بود که در آن مطرح شد، زیرا او در نوشتههای تاریخیاش به عنوان کتابی در افشای شرایط سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی که در جنوب عراق در برخی از دورانهای عصر عثمانی رخ داد، که برای چهار قرن بر عراق و جهان عرب تسلط داشت، مشارکت داشت، اما علیرغم آنچه که این جنگ را متمایز میکرد. در جامعه عرب و دیگران، برخی از کشورهای عربی توانستند از یک اداره نیمه مستقل برخوردار شوند که به آنها اجازه می داد با وجود تبعیت از حکومت عثمانی، امور داخلی خود را تصرف کنند. از جمله این ایالت ها، ایالت بصره بود که در آن خاندان افراسیاب الدیری در قرن یازدهم هجری قمری / قرن هفدهم پس از میلاد حکومت کردند، و همچنین ایالت الحویزه در جنوب شرقی عراق که خاندان المشعشع نزدیک به سه قرن در روابط بین الحویزه و حویضه و کاظم آن حکومت کردند. عرب بودن والیان بصره و الحویزه یکی از عوامل شکوفایی فرهنگی، ادبی و تمدنی در آنجا بود. یکی از شواهد این رونق فرهنگی، علمی و تمدنی در حویزه و بصره، کثرت مدارس، کتابخانهها، مساجد، اماکن علم و عبادت، عنایت طلاب و طلاب و سیر در طلب علم بود. پایههای فرهنگ استوار و محکم بود، زیرا بر میراث عربی-اسلامی در روزگار شکوه، شکوفایی و دوران آن تکیه داشت. او برتری یافت و مورخ عبدالعلی بن رحمه الحویزی نخستین دوره عمر خود را در زادگاهش الحویزه گذراند و از منابع علمی آن نوشیدند و از شهد ادبی آن می نوشید و با اساتید آن می نشیند و در مدارس و کتابخانه های آن حضور می یافت تا اینکه استعدادش رشد کرد و توانایی او تقویت شد. در آغاز دهه چهارم زندگی خود به بصره رفت و به آنجا رهسپار شد و کالاهای فرهنگی خود را در معرض دید جامعه بصره قرار داد. حاکمان مملکت او را در آغوش گرفتند و از اطرافیانشان بود و محبوب ترین نویسنده و شاعر دولت شد و بیشتر آثار خود را در بصره سروده است، از جمله آثار تاریخی که ان شاء الله در تحقیق مرور خواهیم کرد. این تحقیق به راهپیمایی یک دانشمند، متفکر و مورخ بزرگ علما، متفکران و مورخان عراق در قرن یازدهم هجری در قرن هفدهم میلادی در زمینههای دانشی میپردازد که در آنها پدید آورده و تألیف کرده است، تالیفاتش بیش از سی بوده است و موضوع تاریخ از جمله موضوعاتی است که در برخی از آثار تاریخی، اجتماعی و فرهنگی عراق در آثارش پدید آمده است. دورههای عصر عثمانی که به مدت چهار قرن در عراق و جهان عرب حاکم بود، اما با توصیف این حکومت ویرانی و جنگ و جهل و عقب ماندگی که جامعه عرب و دیگران را تحت تأثیر قرار داد، دولتهای عربی از یک اداره نیمه مستقل برخوردار بودند که با وجود آنها اجازه میدادند در امور داخلی خود به وابستگی خود به حکومت عثمانی عمل کنند. از جمله این ایالت ها، استان بصره بود که در قرن یازدهم هجری تحت فرمانروایی خاندان افراسیاب الدری و فرمانروایی الحویزه در جنوب شرقی عراق بود، خاندان مشعشع حدود سه قرن حویه بودند و نسبت به روابط خود با صفویان و عثمانی ها محتاط بودند. هویت عرب والیان بصره و حویزه یکی از عوامل شکوفایی فرهنگی، ادبی و فرهنگی است. از جمله شواهد این رونق فرهنگی، علمی و فرهنگی، فراوانی مدارس، کتابخانهها، مساجد، نقش علم و عبادت، عنایت دانشمندان و طلاب علم و سیر دانشجویی است. در ایام عزا و رونق و برتری ازوره بود و مورخ ما عبدالعلی بن رحمه حویزی بود که اول عمر خود را در زادگاهش حویزه گذراند، از منابع علمی و جرعه جرعه های شهد ادبی و اجالس اساتید و مکتب ها و کتابخانه ها بیدار شد تا این که در آغاز به بلوغ استعدادهای چهارگانه و قوت بخشید. سفر او که در آن کالاهای خود را به جامعه بصری عرضه کرد و در آغوش والیان ایالت قرار گرفت، یکی از همراهان آنها بود و نویسنده دولت و شاعر اتر شد و بیشتر آثار خود را در بصره ارائه کرد، ادبیات تاریخی درستی که در جستجوی آن انشاءالله مرور خواهیم کرد. |
| Görüntüle | Majallat al-ādāb, 2020, Vol.2020 (135), p.247-276 |
