وضو در مساجد موصل در دوران عثمانی: نمونه های برگزیده
| عنوان | وضو در مساجد موصل در دوران عثمانی: نمونه های برگزیده |
|---|---|
| نویسنده | و عبدالمطلب حسن |
| محل انتشار | موصل، عراق - دانشگاه موصل، دانشکده باستان شناسی |
| نوع | كتاب |
| زبان | ara,eng |
| دیجیتال | بله |
| نسخه خطی | خیر |
| کتابخانه: | کتابخانه سلطنتی دانمارک |
| شناسه دارایی کتابخانه | ISSN: 2304-103X, EISSN: 2664-2794 |
| شماره ثبت | cdi_emarefa_primary_404478 |
| محل کتابخانه | دایرکتوری DOAJ از مجلات دسترسی آزاد |
| یادداشتها | شهر موصل بسیاری از بناهای مذهبی، علمی، خدماتی، مسکونی و دفاعی را به دست آورد که بسیاری از آنها به دلیل محدودیت زمان در معرض انقراض و گاه در معرض تخریب قرار دارند و آنچه باقی می ماند در حال ناپدید شدن یا تغییر ویژگی های اولیه آن است، که ما را به پرداختن به یکی از عناصر معماری آن بناها ترغیب کرد، آن (انجام عنصر ودوتومان) از آن دوران، به دلیل اهمیت دوران عثمانی جنبه کارکردی، بنابراین در مطالعه نه تنها بر اساس مطالعات باستان شناسی و مراجع کتابخانه ای بلکه بسته به روش علمی در مطالعه میدانی و بازدید از مساجد مربوطه به آن پرداخته شده است. این مطالعه تنها به توصیف بستگی نداشت، بلکه بررسی هر وضو در برنامه ریزی و طراحی آن در عناصر معماری و هنری آن با مقایسه بین آنها و عتیقه های مشابه بود. از آنجایی که (وضو گرفتن) وجود دارد، محققین در تاریخ آن اختلاف نظر داشتند و تلاشی برای اثبات تاریخ آنها صورت نگرفت، بنابراین تلاش کردیم بسته به دیدگاهی که به اینها (وضو گرفتن) داریم، تاریخ تقریبی را بدست آوریم. این پژوهش دارای نقشه ها و عکس هایی است که توسط محقق ساخته شده و برای اولین بار منتشر می شود. وضو با ساختاری معماری متشکل از حوض و یک سفال میانی این حوض که گنبدی بر روی ستونها در بالای آن قرار دارد، متمایز بود. آب از طریق چاه توسط چرخ های آبی تامین می شد و آب از طریق آبراهه ها تخلیه می شد. در جهت مخالف قبله در شمال مسجد مستقر شد. بر روی وضو کتیبههای ساختمانی، هندسی و کتیبههایی به کار رفته است. نظراً لأهمية الميضأة من الناحية الأثرية و الوظيفية فقد تناولناها بالدراسة ليس فقط بالاعتماد علي الدراسات الأثرية و المراجع المكتبية، بل بالاعتماد على الأسلوب العلمي المتمزية بالدراسة. تعتمد دراستنا على الوصف فحسب، بل كانت دراسة شاملة فی دراسة كل میضأة فی تخطیطها و تصمیمها و عناصرها العماریة و الفنیة، لذلك دعم البحث بالصور و الرسومات تمثلت در بتخطىط مساقطها واتها. الأسلوب العلمي المعتمد على التحليل للمخططات الهندسية الخاصة بالبحث. أوضحت الدراسة أن المیضآت جمیعها كانت من عهد العثمانى الثالث المتمثل بالإدارة المركزیة (1250 – 1337 هـ / 1834 – 1918 م) عدا ما ذكر الرحالة الرحالة جبير عن ميضأة. ميضأة الجامع الحالية أنها استحدثت فى وقت لاحق و رجح عودتها إلى تلك المدة الزمنية امتازت بإعادة ترميم المساجد السابقة و ندرة إنشاء مساجد جديدة نظراً للفوضى و الاضطرابات. انحصار الناحية العمارية بصورة عامة. امتازت المیضأة بتركيبة عمارية تتألف من حوض تتوسطه خصة تعلوه مظلة أو سقيفة ارتكزت على عقود نصف دائرية مستندة على أعمدة مضلعة خماسية الأوجه الأوجه الأوجه كما في ميض و أمي جامع. المجاهدي فكانت خالية من ذلك ربما بسبب عوامل مناخية لقرب الجامع من النهر. أوضحت الدراسة أن استعمال العقود نصف دائریة و ذلک بسب ما تحمله تلک العقود من بناء خفیف، فضلا عن الناحیة الجمالیة. |
| Görüntüle | Ātār al-rāfidayn (Online), 2013, Vol.1 (2), p.395-422 |
