نویسنده
الهی، شیخ احمد ایلاحی افندی (متولد ?/? - متوفی ?/?)
تاریخ انتشار
23/09/2022
موضوع
ادبیات تکیه - اثر صوفیانه
نوع
كتاب
زبان
عربی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
risale-i-tevhidiyye-ilahi
تاریخ
?
یادداشتها
هرتز رساله طبقه بندی شده احمد الهی که گفته شده برای شاه افندی نوشته شده است. در کتابخانه سلیمانیه، مجموعه کمال ادیپ، شماره. 56، بین ورق 305b-307a. احمد ایلاحی اثری است مشتمل بر 1 برگ و 1 صفحه نوشته احمد ایلاحی (کارا، 1380، ص 219) که اصالتاً اهل بخارا و مؤسس اولین لژ نقشی شناخته شده در آناتولی است که در آن عربی در نثر و فارسی در شعر به کار رفته است. تخمین زده می شود که این رساله توسط کاتبی نوشته شده باشد. این اثر مژده ای دارد که خداوند این اسرار را برای درخواست کنندگان از بندگان در دریای توحید، یک جمله حمد و پیام حمد برای پیامبر آشکار می کند. با سلام بر پیامبر شروع می شود. در رساله که مشتمل بر مفهوم توحید احمد الهی است، قلمروهای ملکیت، ملکوت و سلطه که صوفیان در تصورات جهان از آن استفاده می کردند، طبقه بندی شده است. در میان این عوالم، سیر خردمندان از ملکوت (مزرعه موجودات معنوی) به مالک (زمین اشیاء) است. به قلمرو سبروت (منطقه بین اموال و فرشتگان) فرستاده می شود تا کمبودهای پیروان راه خدا را تکمیل کند و برای تربیت. الهی قبل از پرداختن به حقایق توحید که در این سفر دیده می شود، در ابتدای عبارت «لا اله الا الله» از ساختار دستوری و واقعیت لا انفیه صحبت می کند. او به اهمیت کلمه «هو» در کلمه توحید توجه می کند. ذره منفی «لا» در این جمله که مبنای اعتقاد به توحید است، بر این نکته تأکید دارد که معبودی جز او نیست و یگانه و واقعی الله است. حقيقت توحيد در بندگان به وسيله حز. نوح طوفان و هیجان زمان طوفان را توصیف می کند. حضرت نوح (ع) را که در راه خدا بود، در این نمایش به زمان طوفان نوح، شور و شوق و بلایی که در اثر تعلیم و تربیت او رخ داد، هیجان و حالت روحی که در دل خردمندان از دوران روشنگری به وجود آمد، تشبیه می کند. به گفته الهی، هر خردمندی که در اثر نورانیت قلبش شادی را تجربه کند، نماینده نوح آن قرن است. اولی از دو نوع سفر از ملکوت به ملکوت است و دیگری از ملکوت به عالم ملک. اولی این سفر، صاحب امامالایمن و دیگری صاحب امام یُسر است. او آنچه را که بعد از آن می آید به عنوان قطب نام می برد. قطب به ابوالوکتی (صاحب حال) است. باز هم سير اول سير اله و فيله و ديگري سير عن الله است. این دو سفر اشاره به درک صوفیان از میساق دارد که بازگشت و پیوند دو نقطه آغاز یعنی بازگشت به حالت قبلی است. احمد الهی در رساله خود در اندیشه وحدت وجود چنین ارزیابی کرده است: «لَهُوَ اللَّهُ وَ لاَ شَیْءٍ مِنَهِ». وی همچنین توضیحاتی را در خصوص اظهارات خود ارائه کرد. این رساله با اشعار فارسی از نویسندگان مختلف ادامه می یابد. این اشعار متعلق به احمد ایلاحی نیست، اما به نظر می رسد که توسط نسخ کننده اضافه شده است. برای بیوگرافی نویسنده رجوع کنید به “إلهی، شیخ احمد ایلاحی افندی”.فرهنگ نامهای ادبیات ترکی.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Dr. Nuriye İnci
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum-Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Ahmed İlâhî (yty).Risale-i Tevhîdiye. Süleymaniye Kütüphanesi, Kemal Edip Koleksiyonu. nr. 56.
Kara, Mustafa (2001).Bursa’da Tasavvuf ve Tekkeler. Bursa: Bursa Büyükşehir Belediyesi Yayınları.
Atıf Bilgileri
İnci, Nuriye. "RİSALE-İ TEVHÎDİYYE (İLÂHÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/risale-i-tevhidiyye-ilahi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
