FİRAVUN'UN ÎMÂNINA DÂ'İR RİSÂLE (ŞEYHÎ, ABDÜLMECİD SİVÂSÎ)

Name: FİRAVUN'UN ÎMÂNINA DÂ'İR RİSÂLE (ŞEYHÎ, ABDÜLMECİD SİVÂSÎ)
Author: Şeyhî, Abdülmecîd Sivâsî (d. 971/1563 - ö. 1049/1639)

İsim	FİRAVUN'UN ÎMÂNINA DÂ'İR RİSÂLE (ŞEYHÎ, ABDÜLMECİD SİVÂSÎ)
Yazar	Şeyhî, Abdülmecîd Sivâsî (d. 971/1563 - ö. 1049/1639)
Basım Tarihi:	21/11/2021
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - dinî risâle
Tür	Diğer
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	firavun-un-imanina-da-ir-risale-seyhi-abdulmecid-sivasi
Tarih	1021/1612
Notlar	İbnü'l-Arabî’nin Firavun’un son nefesinde imânla ölüp ölmediğine dair görüşlerine yönelik eleştirilere verilen cevapları içeren bir risâledir.Risâlenin mukaddimesinde, Firavun’un îmânı konusunda İstanbul’da yoğun tartışmaların yapıldığı dönemde, Abdülmecîd Sivâsî'nin çok meşgul olduğunu belirterek talebelerinden konuyla ilgili muhtelif kitaplardaki haberleri toplayıp bir araya getirmelerini istemesi üzerine yazıldığı kaydedilmiştir. (Süleymaniye Kütüphanesi, Mihrişah Sultan Bölümü 294/5, vr.1b) Bu kayıttan da anlaşıldığı üzere risâle, Abdülmecîd Sivâsî tarafından değil de onun emri üzere müntesiplerinden biri tarafından hazırlanmıştır. Dört yapraktan oluşan bu Arapça eseri Sivâsî’nin emrine uyarak hazırlayan zât, nüshanın sonunda yer alan kayda göre Hacı İsmâil b. Hacı Sinân es-Sivâsî’dir.Sivâsî, yaşadığı dönemde İstanbul’da Firavun’un îmânı ile ilgili büyük tartışmaların olduğunu, bu konuda ilgili ilgisiz birçok kimsenin nefsânî garezlerden kaynaklanan saiklerle hevaları doğrultusunda görüş ileri sürdüklerini, bunların sayıları çoğalınca zihin bulanıklığına sebep olan bu kapının perdesini kaldırmak ve sözleri mukayese edip, doğru ile yanlışı birbirinden ayırmaya yardımcı olmak için bu risâlenin yazıldığını ifade etmiştir.Eserde, Şa‘rânî (ö. 973/1565)’nin,el-Yevâkītadlı eserine atıf yapılarak, İbnü’l-Arabî,Füsûsu’l-hikem’in “Mûsâ Fass”ında Firavun’un “tertemiz (tâhir ve mutahhar) olarak” öldüğünü tazammun eden sözler söylediğini sözün sonunda ise “bundan sonra Firavun hakkında emir Allah’a râcidir.” demek suretiyle bu husustaki tavrını ve niyetini ortaya koyduğunu, diğer taraftan İbn Arabî ölümünden üç yıl önce yazdığı ve son teliflerinden olanel-Fütûhat’ında; “Firavun ebediyen çıkmamak üzere cehenneme düşen insanlardandır.”(İbnü’l-Arabî ts.: I/301) dediğini, dolayısıyla bu konudaki son kanaatini dile getirdiğini bundan dolayı İbnü’l-Arabî’nin “Firavun’un imanı kabul edilmiştir” dediğini söyleyen kimsenin ona iftira ettiği söylenmiştir. Daha sonra selef ve halef ulemasının cumhurunun bu îmânın, ye’s halinde meydana geldiği, ye’s halinde meydana gelen îmânın ise, muteber olmadığı konusunda görüş birliği olduğuna dikkat çekilmiş, yine Şeyh’e izafe edilenFüsûs’taki ilgili ifadelerin başkaları tarafından bu esere sokuşturulduğu kaydedilmiştir.Eserin Süleymaniye Kütüphanesi, Mihrişah Sultan Bölümü 294/5 numarada bir nüshası bulunmaktadır. Dört yapraktan oluşan bu nüsha 1021/1612 tarihinde Mustafa es-Sivâsî tarafından istinsâh edilmiştir.Abdülmecîd Sivâsî biyografisi için bk. “Abdülmecîd Sivâsî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Prof. Dr. Cengiz Gündoğdu
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Çınar, Mahmut (2011). "Ye’s ve Be’s Hâlinde İmânın Hükmü: Firâvun’un İmânı Örneği".Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi(41): 121-142. Gündoğdu, Cengiz (2000).Bir Türk Mutasavvıfı Abdülmecîd Sivâsî Hayatı Eserleri ve Tasavvufî Görüşleri. Ankara: KB Yay. Hüseyin Vassâf.Sefîne-i Evliyâ-ı Ebrâr ve Şerh-i Esmâr-ı Esrâr.Süleymaniye Kütüphanesi, Yazma Bağışlar 2306-2309. İbnü’l-Arabî (1400/1980).Füsûsu’l-Hikem(nşr. Ebü’l-Âlâ Afîfî). Beyrut. İbnü’l-Arabî (ts.).el-Futûhâtü’l-Mekkiyye.Beyrut: Dârü Sâdr. Şeyh Mekkî Efendi (2004).İbn Arabî Müdafaası.(Mütercim. Ahmed Neylî Efendi. hzl. Halil Baltacı). İstanbul: Gelenek Yay.
Atıf Bilgileri	Gündoğdu, Cengiz. "FİRAVUN'UN ÎMÂNINA DÂ'İR RİSÂLE (ŞEYHÎ, ABDÜLMECİD SİVÂSÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/firavun-un-imanina-da-ir-risale-seyhi-abdulmecid-sivasi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

FİRAVUN'UN ÎMÂNINA DÂ'İR RİSÂLE (ŞEYHÎ, ABDÜLMECİD SİVÂSÎ)

Yazar Şeyhî, Abdülmecîd Sivâsî (d. 971/1563 - ö. 1049/1639)

Basım Tarihi 21/11/2021

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - dinî risâle

Tür Diğer

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası firavun-un-imanina-da-ir-risale-seyhi-abdulmecid-sivasi

Tarih 1021/1612

Notlar İbnü'l-Arabî’nin Firavun’un son nefesinde imânla ölüp ölmediğine dair görüşlerine yönelik eleştirilere verilen cevapları içeren bir risâledir.Risâlenin mukaddimesinde, Firavun’un îmânı konusunda İstanbul’da yoğun tartışmaların yapıldığı dönemde, Abdülmecîd Sivâsî'nin çok meşgul olduğunu belirterek talebelerinden konuyla ilgili muhtelif kitaplardaki haberleri toplayıp bir araya getirmelerini istemesi üzerine yazıldığı kaydedilmiştir. (Süleymaniye Kütüphanesi, Mihrişah Sultan Bölümü 294/5, vr.1b) Bu kayıttan da anlaşıldığı üzere risâle, Abdülmecîd Sivâsî tarafından değil de onun emri üzere müntesiplerinden biri tarafından hazırlanmıştır. Dört yapraktan oluşan bu Arapça eseri Sivâsî’nin emrine uyarak hazırlayan zât, nüshanın sonunda yer alan kayda göre Hacı İsmâil b. Hacı Sinân es-Sivâsî’dir.Sivâsî, yaşadığı dönemde İstanbul’da Firavun’un îmânı ile ilgili büyük tartışmaların olduğunu, bu konuda ilgili ilgisiz birçok kimsenin nefsânî garezlerden kaynaklanan saiklerle hevaları doğrultusunda görüş ileri sürdüklerini, bunların sayıları çoğalınca zihin bulanıklığına sebep olan bu kapının perdesini kaldırmak ve sözleri mukayese edip, doğru ile yanlışı birbirinden ayırmaya yardımcı olmak için bu risâlenin yazıldığını ifade etmiştir.Eserde, Şa‘rânî (ö. 973/1565)’nin,el-Yevâkītadlı eserine atıf yapılarak, İbnü’l-Arabî,Füsûsu’l-hikem’in “Mûsâ Fass”ında Firavun’un “tertemiz (tâhir ve mutahhar) olarak” öldüğünü tazammun eden sözler söylediğini sözün sonunda ise “bundan sonra Firavun hakkında emir Allah’a râcidir.” demek suretiyle bu husustaki tavrını ve niyetini ortaya koyduğunu, diğer taraftan İbn Arabî ölümünden üç yıl önce yazdığı ve son teliflerinden olanel-Fütûhat’ında; “Firavun ebediyen çıkmamak üzere cehenneme düşen insanlardandır.”(İbnü’l-Arabî ts.: I/301) dediğini, dolayısıyla bu konudaki son kanaatini dile getirdiğini bundan dolayı İbnü’l-Arabî’nin “Firavun’un imanı kabul edilmiştir” dediğini söyleyen kimsenin ona iftira ettiği söylenmiştir. Daha sonra selef ve halef ulemasının cumhurunun bu îmânın, ye’s halinde meydana geldiği, ye’s halinde meydana gelen îmânın ise, muteber olmadığı konusunda görüş birliği olduğuna dikkat çekilmiş, yine Şeyh’e izafe edilenFüsûs’taki ilgili ifadelerin başkaları tarafından bu esere sokuşturulduğu kaydedilmiştir.Eserin Süleymaniye Kütüphanesi, Mihrişah Sultan Bölümü 294/5 numarada bir nüshası bulunmaktadır. Dört yapraktan oluşan bu nüsha 1021/1612 tarihinde Mustafa es-Sivâsî tarafından istinsâh edilmiştir.Abdülmecîd Sivâsî biyografisi için bk. “Abdülmecîd Sivâsî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Prof. Dr. Cengiz Gündoğdu

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Çınar, Mahmut (2011). "Ye’s ve Be’s Hâlinde İmânın Hükmü: Firâvun’un İmânı Örneği".Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi(41): 121-142. Gündoğdu, Cengiz (2000).Bir Türk Mutasavvıfı Abdülmecîd Sivâsî Hayatı Eserleri ve Tasavvufî Görüşleri. Ankara: KB Yay. Hüseyin Vassâf.Sefîne-i Evliyâ-ı Ebrâr ve Şerh-i Esmâr-ı Esrâr.Süleymaniye Kütüphanesi, Yazma Bağışlar 2306-2309. İbnü’l-Arabî (1400/1980).Füsûsu’l-Hikem(nşr. Ebü’l-Âlâ Afîfî). Beyrut. İbnü’l-Arabî (ts.).el-Futûhâtü’l-Mekkiyye.Beyrut: Dârü Sâdr. Şeyh Mekkî Efendi (2004).İbn Arabî Müdafaası.(Mütercim. Ahmed Neylî Efendi. hzl. Halil Baltacı). İstanbul: Gelenek Yay.

Atıf Bilgileri Gündoğdu, Cengiz. "FİRAVUN'UN ÎMÂNINA DÂ'İR RİSÂLE (ŞEYHÎ, ABDÜLMECİD SİVÂSÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/firavun-un-imanina-da-ir-risale-seyhi-abdulmecid-sivasi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].