Aramaya Dön

RİSÂLE-İ ÂFÂK U ENFÛS (ŞÂHİDÎ)

İsim	RİSÂLE-İ ÂFÂK U ENFÛS (ŞÂHİDÎ)
Yazar	Şâhidî, Muğlalı İbrahim Dede (d. 875/1470 - ö. 957/1550)
Basım Tarihi:	24/10/2021
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - tasavvufî kaside
Tür	Diğer
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	risale-i-afak-u-enfus-sahidi
Tarih	?
Notlar	Şâhidî’nin kaside nazım şekliyle yazdığı, 74 beyitlik Farsça tasavvufî eseri.Risâle-i Âfâk u Enfûs, fâ῾ilâtün fâ῾ilâtün fâ῾ilün vezniyle yazılmıştır. Bazı yazma nüshalarda bu eserin Mevlânâ veya Sultan Veled’e ait olduğu ifade edilmiş olmasına rağmen Abdülbaki Gölpınarlı bu eserin Mevlânâ veya Sultan Veled’e ait olmadığını, eserin dil ve üslubunun gevşek ve zayıf olduğunu ve bu sebeple Şâhidî’ye ait olduğunu beyan etmiştir. Akıcı bir üslup bulunmayan eserde dil aksaklıları, basit ve temelsiz kelimeler ve kafiye bozuklukları bulunmaktadır.Şâhidî bu eserinde insanın dünyadaki konumuna ve mahiyetine değinmiş, kulağının batı, ağzının doğu, ayaklarının zemin, başının gökyüzü, göğsünün Tur Dağı, gönlünün aşkın Musa’sı ve aklının nuru Muhammed olduğunu ifade etmiştir. Eserinde ayet ve hadislerden istifade eden müellif, peygamber menkıbelerine kısaca değinmiştir. Eserde dört büyük meleğin adları zikredilmiş, görevleri ifade edilmiş, insanın beden ve ruhu incelenmiş ve insan uzuvları dünyadaki varlıklara benzetilmiştir. Eserde tasavvufî kavramlara da yer verilmiştir.Eser üzerine Mürşide Topçu tarafından yüksek lisans tez çalışması yapılmıştır (2009).Şairin biyografisi için bk. "Şâhidî, Muğlalı İbrahim Dede".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum
Niteliği	Telif
Kaynakça	Gölpınarlı, Abdülbaki (1983).Mevlânâ’dan Sonra Mevlevîlik. İstanbul: İnkılap ve Aka Kitabevleri. Mürşide Topçu (hzl.) (2009).Işknâme, Tırâşnâme, Risâle-i Âfâk u Enfus.Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuklu Üniversitesi. Şimşekler, Nuri (hzl.)(1998).Şâhidî İbrâhîm Dede’nin Gülşen-i Esrâr’ı Tenkitli Metin-Tahlil.Doktora Tezi. Konya: Selçuklu Üniversitesi.
Atıf Bilgileri	Kaska, Çetin. "RİSÂLE-İ ÂFÂK U ENFÛS (ŞÂHİDÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/risale-i-afak-u-enfus-sahidi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

RİSÂLE-İ ÂFÂK U ENFÛS (ŞÂHİDÎ)

Yazar Şâhidî, Muğlalı İbrahim Dede (d. 875/1470 - ö. 957/1550)

Basım Tarihi 24/10/2021

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - tasavvufî kaside

Tür Diğer

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası risale-i-afak-u-enfus-sahidi

Tarih ?

Notlar Şâhidî’nin kaside nazım şekliyle yazdığı, 74 beyitlik Farsça tasavvufî eseri.Risâle-i Âfâk u Enfûs, fâ῾ilâtün fâ῾ilâtün fâ῾ilün vezniyle yazılmıştır. Bazı yazma nüshalarda bu eserin Mevlânâ veya Sultan Veled’e ait olduğu ifade edilmiş olmasına rağmen Abdülbaki Gölpınarlı bu eserin Mevlânâ veya Sultan Veled’e ait olmadığını, eserin dil ve üslubunun gevşek ve zayıf olduğunu ve bu sebeple Şâhidî’ye ait olduğunu beyan etmiştir. Akıcı bir üslup bulunmayan eserde dil aksaklıları, basit ve temelsiz kelimeler ve kafiye bozuklukları bulunmaktadır.Şâhidî bu eserinde insanın dünyadaki konumuna ve mahiyetine değinmiş, kulağının batı, ağzının doğu, ayaklarının zemin, başının gökyüzü, göğsünün Tur Dağı, gönlünün aşkın Musa’sı ve aklının nuru Muhammed olduğunu ifade etmiştir. Eserinde ayet ve hadislerden istifade eden müellif, peygamber menkıbelerine kısaca değinmiştir. Eserde dört büyük meleğin adları zikredilmiş, görevleri ifade edilmiş, insanın beden ve ruhu incelenmiş ve insan uzuvları dünyadaki varlıklara benzetilmiştir. Eserde tasavvufî kavramlara da yer verilmiştir.Eser üzerine Mürşide Topçu tarafından yüksek lisans tez çalışması yapılmıştır (2009).Şairin biyografisi için bk. "Şâhidî, Muğlalı İbrahim Dede".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. Çetin Kaska

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum

Niteliği Telif

Kaynakça Gölpınarlı, Abdülbaki (1983).Mevlânâ’dan Sonra Mevlevîlik. İstanbul: İnkılap ve Aka Kitabevleri. Mürşide Topçu (hzl.) (2009).Işknâme, Tırâşnâme, Risâle-i Âfâk u Enfus.Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuklu Üniversitesi. Şimşekler, Nuri (hzl.)(1998).Şâhidî İbrâhîm Dede’nin Gülşen-i Esrâr’ı Tenkitli Metin-Tahlil.Doktora Tezi. Konya: Selçuklu Üniversitesi.

Atıf Bilgileri Kaska, Çetin. "RİSÂLE-İ ÂFÂK U ENFÛS (ŞÂHİDÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/risale-i-afak-u-enfus-sahidi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].