Zer-endûd levha

Name: Zer-endûd levha
Author: Mustafa Rakım, 1757-1826

İsim	Zer-endûd levha
Yazar	Mustafa Rakım, 1757-1826
Basım Tarihi:	muhtemelen 1809-1810 sonrası
Tür	Resim
Dil	Arapça
Dijital	Evet
Yazma	Hayır
Fiziksel Boyutlar	48 x 58 cm
Kütüphane:	Sabancı University Sakıp Sabancı Museum
Demirbaş Numarası	130-0073
Kayıt Numarası	unknown_id_1758438121
Tarih	muhtemelen 1809-1810 sonrası
Notlar	Mustafa Rakım, Osmanlı hüsnühat sanatında celi denen büyük boyutlu yazının gelişimini sağlayan, döneminin en önemli hattatlardandır. Sultan III. Mustafa (salt. 1757-1774) tarafından sarayın hüsnühat hocalığına getirilmiş olan ağabeyi hattat İsmail Zühdî (ö. 1806) tarafından yetiştirilmiştir. İcazetini 1769'da ağabeyinden aldıktan sonra, yazı yazan anlamına gelen "Rakım" lakabını kullanmıştır. Mustafa Rakım'ın Sultan III. Selim'in (h. 1789-1807) bir portresini yaptığı, sultanın bu portreyi beğenmesi üzerine Rakım'a önce müderrislik payesi, ardından sikke ressamlığı ve tuğrakeşlik görevleri verildiği rivayet edilir. Sarayda şehzadelere hüsnühat dersleri veren Mustafa Rakım, Sultan II. Mahmud'un da (salt. 1808-1839) yazı hocasıydı. Bu zer-endûd levhada "Allah'tan başka ilah yoktur. O, benim ve âlemlerin rabbidir. Hz. Muhammed peygamberimdir. Salât ve selam üzerine olsun" ibaresi iki farklı kalınlıktaki celi sülüs ile istifli yazılmıştır. Bu tasarım, hattatın celi sülüs yazının farklı kalınlıklardaki uygulamalarında da üstat olduğunu göstermektedir. Mustafa Rakım, celi sülüs harflerde ideal ölçüye ulaşmış ve bu harflerin istifinde estetik ve denge sağlamıştır.
Ketebe ve zehebe kaydı	İstifli Ketebehu Rakım şeklindeki tanınmış ketebe kaydını h. 1224 [1809-1810] sonrasında geliştirmiş olduğu kabul edilirse, tarihsiz bu levhanın 1809-1810 sonrasında hazırlanmış olduğu söylenebilir.
Malzemeler	Kumaş üzerine altın mürekkep
Telif Hakkı	© Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi. Tüm hakları saklıdır.
Yazı Cinsi	Celi sülüs

Kaynağa git Sabancı University Sakıp Sabancı Museum

Aramaya Dön

Sabancı University Sakıp Sabancı Museum

Kaynağa git

Zer-endûd levha

Yazar Mustafa Rakım, 1757-1826

Basım Tarihi muhtemelen 1809-1810 sonrası

Tür Resim

Dil Arapça

Dijital Evet

Yazma Hayır

Fiziksel Boyutlar 48 x 58 cm

Kütüphane Sabancı University Sakıp Sabancı Museum

Demirbaş Numarası 130-0073

Kayıt Numarası unknown_id_1758438121

Tarih muhtemelen 1809-1810 sonrası

Notlar Mustafa Rakım, Osmanlı hüsnühat sanatında celi denen büyük boyutlu yazının gelişimini sağlayan, döneminin en önemli hattatlardandır. Sultan III. Mustafa (salt. 1757-1774) tarafından sarayın hüsnühat hocalığına getirilmiş olan ağabeyi hattat İsmail Zühdî (ö. 1806) tarafından yetiştirilmiştir. İcazetini 1769'da ağabeyinden aldıktan sonra, yazı yazan anlamına gelen "Rakım" lakabını kullanmıştır. Mustafa Rakım'ın Sultan III. Selim'in (h. 1789-1807) bir portresini yaptığı, sultanın bu portreyi beğenmesi üzerine Rakım'a önce müderrislik payesi, ardından sikke ressamlığı ve tuğrakeşlik görevleri verildiği rivayet edilir. Sarayda şehzadelere hüsnühat dersleri veren Mustafa Rakım, Sultan II. Mahmud'un da (salt. 1808-1839) yazı hocasıydı. Bu zer-endûd levhada "Allah'tan başka ilah yoktur. O, benim ve âlemlerin rabbidir. Hz. Muhammed peygamberimdir. Salât ve selam üzerine olsun" ibaresi iki farklı kalınlıktaki celi sülüs ile istifli yazılmıştır. Bu tasarım, hattatın celi sülüs yazının farklı kalınlıklardaki uygulamalarında da üstat olduğunu göstermektedir. Mustafa Rakım, celi sülüs harflerde ideal ölçüye ulaşmış ve bu harflerin istifinde estetik ve denge sağlamıştır.

Ketebe ve zehebe kaydı İstifli Ketebehu Rakım şeklindeki tanınmış ketebe kaydını h. 1224 [1809-1810] sonrasında geliştirmiş olduğu kabul edilirse, tarihsiz bu levhanın 1809-1810 sonrasında hazırlanmış olduğu söylenebilir.

Malzemeler Kumaş üzerine altın mürekkep

Yazı Cinsi Celi sülüs