Osmanlı vakıf hukukunda mukâtaa

Name: Osmanlı vakıf hukukunda mukâtaa
Author: Durmuş, Muhammed Emin.

İsim	Osmanlı vakıf hukukunda mukâtaa
Yazar	Durmuş, Muhammed Emin.
Basım Tarihi:	2021
Basım Yeri	İstanbul - İktisat Yayınları
Konu	Osmanlı İmparatorluğu -- Vakıf Kurumu -- Mukataa -- Kiralama İşlemleriWaqf -- Turkey -- HistoryWaqf -- Turkey -- History -- Ottoman Empire, 1288-1918İç gelir -- Türkiye -- KayıtlarVakıflar -- Türkiye -- TarihVakıf -- Türkiye -- Tarih -- Osmanlı İmparatorluğu, 1288-1918Vakıf hukuku -- Osmanlı Devleti
Tür	Kitap
Dil	Türkçe
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Fiziksel Boyutlar	x,307 sayfa ; 22 cm.
Kütüphane:	Vakıflar Genel Müdürlüğü Merkez Kütüphanesi
Demirbaş Numarası	0011574
Kayıt Numarası	57517
Lokasyon	Vakıflar Genel Müdürlüğü Merkez Kütüphanesi
Tarih	21.12.2022
Notlar	Kaynakça ve dizin var.
Örnek Metin	Mukâtaa kavramı, Osmanlı toplumunda farklı anlamlarda kullanıldığı gibi vakıf hukukunda da farklı uygulamaları ifade etmek için kullanılmaktadır. Ancak bu çalışmada ele alınan mukâtaa, vakıf arsanın, üzerine hakk-ı karâr şartı ve mülkiyeti şahsına ait olmak kaydıyla bina yapmak veya ağaç dikmek isteyen kimseye kiralanmasını ifade eden bir tür uzun süreli kira akdidir. Bu akit sonucu yıllık olarak alınan kira bedeline mukâtaanın yanı sıra icâre-i zemîn veya mukâtaa-i zemîn de denilmektedir. Osmanlı döneminde mukâtaa olarak adlandırılan bu uygulamaya fıkıh kitaplarında ise hikr denilmektedir. Çalışmanın amacı fıkıh kitapları, fetva mecmuaları ve şer’iyye sicillerindeki bilgilerden hareketle mukâtaa akdinin, 16. ve 17. yüzyıl Osmanlı merî hukukundaki yerinin ve hukuki sonuçlarının ortaya konulmasıdır. Böylece Osmanlı vakıf hukukunda vakıf mülklerin kiralanması hususundaki önemli bir boşluğun doldurulması hedeflenmektedir. Çalışmada daha ziyade ziraate elverişli olmayan vakıf veya mîrî arazilerin birtakım şartlar çerçevesinde mukâtaa ile kiraya verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Böylece zaruret ve ihtiyaç saikıyla ortaya çıkan mukâtaa akdi, vakıflara atıl haldeki arsalarını değerlendirmek suretiyle hizmetlerini sürdürme imkânı sağlarken bir yandan da şehrin imarı noktasında önemli bir rol oynamıştır. Buna ilaveten mukâtaa akdi, vakıf arsa veya mülklerin kiralanması hususunda vakıflar açısından daha avantajlı olan icâreteyn uygulamasına zemin hazırlaması açısından da önem arz etmektedir. Mukâtaa akdi neticesinde kiracı, vakıf arsada ihdâs ettiği mülklerde kayd-ı hayat tasarruf hakkına sahip olur, mukâtaasını ödediği müddetçe mütevelli tasarrufuna müdahale edemez. Yine bu hak sebebiyle kiracı arsadaki mülklerinde satma, vakfetme, hibe etme, başkasına kiralama gibi tasarruflarda bulunabilir, vefat ettiğinde ise bu mülkler vârislerine intikal eder. Buna karşın mütevelli, ecr-i misil kirayı alma, mahlûl kalan arsayı yeniden kiraya verme, bazı durumlarda akdi feshetme, izinsiz tasarrufa mani olma, mukâtaalı mülkün satılması durumunda vakıf için bir miktar para alma, araziden çıkan madenleri alma gibi önemli haklara sahip olur.
Baskı	Birinci basım
Dizi Kaydı	İktisat Yayınları ; 83. İktisat Tarihi Dizisi ; 12
ISBN	9786257015783
Ortam	Kağıt

Kaynağa git Vakıflar Genel Müdürlüğü Merkez Kütüphanesi

Aramaya Dön

Vakıflar Genel Müdürlüğü Merkez Kütüphanesi

Kaynağa git

Osmanlı vakıf hukukunda mukâtaa

Yazar Durmuş, Muhammed Emin.

Basım Tarihi 2021

Basım Yeri İstanbul - İktisat Yayınları

Konu Osmanlı İmparatorluğu -- Vakıf Kurumu -- Mukataa -- Kiralama İşlemleriWaqf -- Turkey -- HistoryWaqf -- Turkey -- History -- Ottoman Empire, 1288-1918İç gelir -- Türkiye -- KayıtlarVakıflar -- Türkiye -- TarihVakıf -- Türkiye -- Tarih -- Osmanlı İmparatorluğu, 1288-1918Vakıf hukuku -- Osmanlı Devleti

Tür Kitap

Dil Türkçe

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Fiziksel Boyutlar x,307 sayfa ; 22 cm.

Kütüphane Vakıflar Genel Müdürlüğü Merkez Kütüphanesi

Demirbaş Numarası 0011574

Kayıt Numarası 57517

Lokasyon Vakıflar Genel Müdürlüğü Merkez Kütüphanesi

Tarih 21.12.2022

Notlar Kaynakça ve dizin var.

Örnek Metin Mukâtaa kavramı, Osmanlı toplumunda farklı anlamlarda kullanıldığı gibi vakıf hukukunda da farklı uygulamaları ifade etmek için kullanılmaktadır. Ancak bu çalışmada ele alınan mukâtaa, vakıf arsanın, üzerine hakk-ı karâr şartı ve mülkiyeti şahsına ait olmak kaydıyla bina yapmak veya ağaç dikmek isteyen kimseye kiralanmasını ifade eden bir tür uzun süreli kira akdidir. Bu akit sonucu yıllık olarak alınan kira bedeline mukâtaanın yanı sıra icâre-i zemîn veya mukâtaa-i zemîn de denilmektedir. Osmanlı döneminde mukâtaa olarak adlandırılan bu uygulamaya fıkıh kitaplarında ise hikr denilmektedir. Çalışmanın amacı fıkıh kitapları, fetva mecmuaları ve şer’iyye sicillerindeki bilgilerden hareketle mukâtaa akdinin, 16. ve 17. yüzyıl Osmanlı merî hukukundaki yerinin ve hukuki sonuçlarının ortaya konulmasıdır. Böylece Osmanlı vakıf hukukunda vakıf mülklerin kiralanması hususundaki önemli bir boşluğun doldurulması hedeflenmektedir. Çalışmada daha ziyade ziraate elverişli olmayan vakıf veya mîrî arazilerin birtakım şartlar çerçevesinde mukâtaa ile kiraya verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Böylece zaruret ve ihtiyaç saikıyla ortaya çıkan mukâtaa akdi, vakıflara atıl haldeki arsalarını değerlendirmek suretiyle hizmetlerini sürdürme imkânı sağlarken bir yandan da şehrin imarı noktasında önemli bir rol oynamıştır. Buna ilaveten mukâtaa akdi, vakıf arsa veya mülklerin kiralanması hususunda vakıflar açısından daha avantajlı olan icâreteyn uygulamasına zemin hazırlaması açısından da önem arz etmektedir. Mukâtaa akdi neticesinde kiracı, vakıf arsada ihdâs ettiği mülklerde kayd-ı hayat tasarruf hakkına sahip olur, mukâtaasını ödediği müddetçe mütevelli tasarrufuna müdahale edemez. Yine bu hak sebebiyle kiracı arsadaki mülklerinde satma, vakfetme, hibe etme, başkasına kiralama gibi tasarruflarda bulunabilir, vefat ettiğinde ise bu mülkler vârislerine intikal eder. Buna karşın mütevelli, ecr-i misil kirayı alma, mahlûl kalan arsayı yeniden kiraya verme, bazı durumlarda akdi feshetme, izinsiz tasarrufa mani olma, mukâtaalı mülkün satılması durumunda vakıf için bir miktar para alma, araziden çıkan madenleri alma gibi önemli haklara sahip olur.

Baskı Birinci basım

Dizi Kaydı İktisat Yayınları ; 83. İktisat Tarihi Dizisi ; 12

ISBN 9786257015783

Ortam Kağıt