Târih-i Kitâb-ı Müstetâb Ahbâr-ı Aliyye der-Gazavât-ı Murtazaviyye

Name: Târih-i Kitâb-ı Müstetâb Ahbâr-ı Aliyye der-Gazavât-ı Murtazaviyye
Author: Artist: Muhammed Fasih

İsim	Târih-i Kitâb-ı Müstetâb Ahbâr-ı Aliyye der-Gazavât-ı Murtazaviyye
Yazar	Artist: Muhammed Fasih
Basım Tarihi:	18. yüzyıl \| h. 1057 [1647]
Basım Yeri	- Sakip Sabanci Museum
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Evet
Yazma	Hayır
Fiziksel Boyutlar	Measurements: 30,9 x 19,2 cm; 16 yaprak, sayfada 17 satır, 20 tasvir
Kütüphane:	Ortadoğu Dijital Kütüphanesi
Demirbaş Numarası	190-0048
Kayıt Numarası	kitapvehat-179108
Lokasyon	Sakip Sabanci Museum
Tarih	18. yüzyıl \| h. 1057 [1647]
Notlar	Hz. Ali'nin doğumunu, Hz. Muhammed'in evinde büyümesini, Hz. Muhammed ile katıldığı savaşları ve Peygamber'in ölümünden sonraki kahramanlıkları ile ölümünü Farsça nesirle anlatan bu kitabı Safevi şahı II. Abbas'ın (salt. 1641-1666) isteği üzerine Muhammed Fasih h. 1057 [1647-1648] yılında yazmıştır (y. 2b). Yazar, eserinin mukaddimesinde bu kitabı yazdığı sırada yaşının 45 olduğunu ve 23 yıldır sarayın hizmetinde çalıştığını anlatır. Kitabın tarihi ve yapıldığı yer eserde belirtilmemiştir. 1a yaprağındaki h. 1252 [1836] tarihi, kitabın 1836'dan önceki bir tarihte hazırlandığını gösterir. Deri cildinin dış kapaklarının ve 1b-2a sayfasının tezhip tasarımı, motif dağarcığı, altının ve lacivert rengin matlığı 18. yüzyılda İran'da hazırlanmış kitaplarla karşılaştırıldığında, bu eserin de aynı dönemde Isfahan veya Şiraz'da hazırlanmış olabileceği düşünülür. Kitabın tasvirlerinin de cildi ve tezhibi gibi Kaçar dönemi (1779-1924) öncesinde İran'da aynı nakkaşhaneden çıktığı söylenebilir. \| Binding: Kitabın kestane rengi deri miklepsiz cildinin dış kapakları şemselidir, şemse içleri bulutlar, dallar ve çiçeklerle kalıpla bezenmiştir. Şemsenin iki salbeğinin içine kalıpla bir bukete oturmuş kuş yapılmıştır. Şemse ve salbek zemini altınlanmıştır. Vişneçürüğü rengi deriden iç kapakların ortasına içi iri hatayiler, saz yaprakları, ince dallarla dolu, kenarları dilimli oval bir şemse yerleştirilmiştir; şemsenin üst ve alt iki ucunda birer hatayi, onların da ucunda içi hatayili birer salbek vardır. Fırçayla yapılan bu bezemeler altınla boyanmıştır. Cilt muhtemelen özgündür. \| Materials: Âharlı kâğıt üzerine siyah mürekkep, renkli boyalar ve altın \| Inscriptions: Kitabın 1a yaprağında üstte 14 satır halinde talik hatla ustuhûdus [karabaş otu] şurubunun reçetesi; ortada iki satırlık talik hatla Nûr Çeşm Han'ın h. 1252 [1836]'da doğduğunu belirten satırlar, daha altta h. 1057 [1647-1648] yılında Şah II. Abbas'ın saltanatı döneminde Ahbâr-ı Aliyye der-Gazavât-ı Mürtezâviyye isimli kitabın telif edildiğine dair not vardır. Ayrıca son yaprağa Hasib isimli kişinin çelenk biçimli ve h. 1132 [1913-1914] tarihli mührü iki kere basılmıştır (y. 250a). \| Illuminations: Eser üç yönden dar ve geniş pervazlarla çevrili, incecik dallar üzerinde sıralanan iri hatayiler, küçük çiçeklerle dolgulu, dikey dikdörtgen tasarımlı unvan tezhibiyle başlar (y. 1b). Bu sayfa ile karşısındaki yaprağın satır araları altınlıdır, sayfa kenarları iri saz yaprakları ve hatayilerle halkâr bezemelidir (y. 1b-2a). Altınlı iri saz yaprakları ile altın, kırmızı ve lacivert iri hatayiler kitabın son satırlarının alt kısmında kalan geniş alanda da yer alır (y. 250a). \| Illustrations: Yazmadaki 20 resim Hz. Ali'nin savaşlarını betimler. Bazılarında Hz. Muhammed, Ali'nin mücadelesini seyrederken resmedilmiştir. Hz. Muhammed'in ve Hz. Ali'nin yüzleri peçelidir; Peygamber'in, bazen de Hz. Ali'nin başı etrafında hale vardır. Bazı figürlerin yanına, üzerine isimleri yazılmıştır. Yaprak 28a, 43b, 136b'de olduğu gibi cepheden ya da yandan çizilen yüzlerde kimlik farklılıklar kuvvetlice belirtilmiştir. Bazı tasvirlerde olayın geçtiği manzara derinliklidir, ağaçlar gölgeli boyanarak boyut kazanmıştır (y. 37b). Resimlerin üslup özellikleri incelendiğinde, biri diğerine göre daha naif çalışan iki ayrı sanatçının elinden çıktıkları anlaşılmaktadır. \| Script: Talik \| more \| less

Kaynağa git Ortadoğu Dijital Kütüphanesi Digital Library of the Middle East

Aramaya Dön

Ortadoğu Dijital Kütüphanesi

Kaynağa git

Târih-i Kitâb-ı Müstetâb Ahbâr-ı Aliyye der-Gazavât-ı Murtazaviyye

Yazar Artist: Muhammed Fasih

Basım Tarihi 18. yüzyıl | h. 1057 [1647]

Basım Yeri - Sakip Sabanci Museum

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Evet

Yazma Hayır

Fiziksel Boyutlar Measurements: 30,9 x 19,2 cm; 16 yaprak, sayfada 17 satır, 20 tasvir

Kütüphane Ortadoğu Dijital Kütüphanesi

Demirbaş Numarası 190-0048

Kayıt Numarası kitapvehat-179108

Lokasyon Sakip Sabanci Museum

Tarih 18. yüzyıl | h. 1057 [1647]

Notlar Hz. Ali'nin doğumunu, Hz. Muhammed'in evinde büyümesini, Hz. Muhammed ile katıldığı savaşları ve Peygamber'in ölümünden sonraki kahramanlıkları ile ölümünü Farsça nesirle anlatan bu kitabı Safevi şahı II. Abbas'ın (salt. 1641-1666) isteği üzerine Muhammed Fasih h. 1057 [1647-1648] yılında yazmıştır (y. 2b). Yazar, eserinin mukaddimesinde bu kitabı yazdığı sırada yaşının 45 olduğunu ve 23 yıldır sarayın hizmetinde çalıştığını anlatır. Kitabın tarihi ve yapıldığı yer eserde belirtilmemiştir. 1a yaprağındaki h. 1252 [1836] tarihi, kitabın 1836'dan önceki bir tarihte hazırlandığını gösterir. Deri cildinin dış kapaklarının ve 1b-2a sayfasının tezhip tasarımı, motif dağarcığı, altının ve lacivert rengin matlığı 18. yüzyılda İran'da hazırlanmış kitaplarla karşılaştırıldığında, bu eserin de aynı dönemde Isfahan veya Şiraz'da hazırlanmış olabileceği düşünülür. Kitabın tasvirlerinin de cildi ve tezhibi gibi Kaçar dönemi (1779-1924) öncesinde İran'da aynı nakkaşhaneden çıktığı söylenebilir. | Binding: Kitabın kestane rengi deri miklepsiz cildinin dış kapakları şemselidir, şemse içleri bulutlar, dallar ve çiçeklerle kalıpla bezenmiştir. Şemsenin iki salbeğinin içine kalıpla bir bukete oturmuş kuş yapılmıştır. Şemse ve salbek zemini altınlanmıştır. Vişneçürüğü rengi deriden iç kapakların ortasına içi iri hatayiler, saz yaprakları, ince dallarla dolu, kenarları dilimli oval bir şemse yerleştirilmiştir; şemsenin üst ve alt iki ucunda birer hatayi, onların da ucunda içi hatayili birer salbek vardır. Fırçayla yapılan bu bezemeler altınla boyanmıştır. Cilt muhtemelen özgündür. | Materials: Âharlı kâğıt üzerine siyah mürekkep, renkli boyalar ve altın | Inscriptions: Kitabın 1a yaprağında üstte 14 satır halinde talik hatla ustuhûdus [karabaş otu] şurubunun reçetesi; ortada iki satırlık talik hatla Nûr Çeşm Han'ın h. 1252 [1836]'da doğduğunu belirten satırlar, daha altta h. 1057 [1647-1648] yılında Şah II. Abbas'ın saltanatı döneminde Ahbâr-ı Aliyye der-Gazavât-ı Mürtezâviyye isimli kitabın telif edildiğine dair not vardır. Ayrıca son yaprağa Hasib isimli kişinin çelenk biçimli ve h. 1132 [1913-1914] tarihli mührü iki kere basılmıştır (y. 250a). | Illuminations: Eser üç yönden dar ve geniş pervazlarla çevrili, incecik dallar üzerinde sıralanan iri hatayiler, küçük çiçeklerle dolgulu, dikey dikdörtgen tasarımlı unvan tezhibiyle başlar (y. 1b). Bu sayfa ile karşısındaki yaprağın satır araları altınlıdır, sayfa kenarları iri saz yaprakları ve hatayilerle halkâr bezemelidir (y. 1b-2a). Altınlı iri saz yaprakları ile altın, kırmızı ve lacivert iri hatayiler kitabın son satırlarının alt kısmında kalan geniş alanda da yer alır (y. 250a). | Illustrations: Yazmadaki 20 resim Hz. Ali'nin savaşlarını betimler. Bazılarında Hz. Muhammed, Ali'nin mücadelesini seyrederken resmedilmiştir. Hz. Muhammed'in ve Hz. Ali'nin yüzleri peçelidir; Peygamber'in, bazen de Hz. Ali'nin başı etrafında hale vardır. Bazı figürlerin yanına, üzerine isimleri yazılmıştır. Yaprak 28a, 43b, 136b'de olduğu gibi cepheden ya da yandan çizilen yüzlerde kimlik farklılıklar kuvvetlice belirtilmiştir. Bazı tasvirlerde olayın geçtiği manzara derinliklidir, ağaçlar gölgeli boyanarak boyut kazanmıştır (y. 37b). Resimlerin üslup özellikleri incelendiğinde, biri diğerine göre daha naif çalışan iki ayrı sanatçının elinden çıktıkları anlaşılmaktadır. | Script: Talik | more | less