Avize / Chandelier

İsim	Avize / Chandelier
Basım Tarihi:	19. yüzyıl / 19th century
Tür	Kitap
Dil	Belirlenmemiş dil
Dijital	Evet
Yazma	Hayır
Fiziksel Boyutlar	205 x 170 cm; Kırk kollu / Fourty branches
Kütüphane:	Sabancı University Sakıp Sabancı Museum
Demirbaş Numarası	400-0065
Kayıt Numarası	400-0065
Tarih	19. yüzyıl / 19th century
Notlar	Osmanlı İmparatorluğu’nda 19. yüzyılın ikinci yarısında hız kazanan Batılılaşma hareketi, devlet kurumlarının yanı sıra sosyal hayatı da etkilemiş, Avrupai tarzda inşa edilen binaların iç mekân tasarımının da bu doğrultuda gelişmesine sebep olmuştur. İç mekânların dikkat çekici parçalarından olan aydınlatma unsurları da bu dönemde, Fransa ve İngiltere ile yoğunlaşan ticari ilişkiler sonucunda, bu ülkelerin kristal üreticilerinden ürünler alınmış, onların benimsediği üsluplarda tasarımlar yapılmıştır. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi’nde saklanan belge ve çizimler, Dolmabahçe ve Beylerbeyi saraylarında bulunan çok sayıda kristal avizenin Sultan Abdülaziz (salt. 1861-1876) döneminde meşhur Fransız Baccarat Kristal Fabrikası’na sipariş edilmiş olabileceğine dair ipuçları içermektedir. Söz konusu avizelerin tümünde menşelerine dair bir mühür veya imza bulunamasa da, renkli kristal avizelerin birçoğunda “BACCARAT” yazısına ulaşılmıştır. İmparator III. Napolyon’un Sultan Abdülaziz’i şeref konuğu olarak davet ettiği 1867 Paris Uluslararası Sergisi’nde büyük ilgi gören ve pek çok madalya alan görkemli Baccarat avizeleri, Avrupa’da olduğu gibi Osmanlı saraylarında da gücün ve zenginliğin göstergesi olmuştur. SSM Mobilya ve Dekoratif Eserler Koleksiyonu’nda yer alan ve Atlı Köşk’teki Mavi Oda’da bulunan bu avize, Giriş Salonu’ndaki 400-0032 envanter numaralı avizenin daha az kollu bir örneğidir. Yakut kırmızısı ve zümrüt yeşili kristal süslemelere sahip bu iki avize, Beylerbeyi Sarayı’ndaki Havuzlu Salon’da bulunan Baccarat kristal avizeleriyle birçok bakımdan benzerlik gösterir. Kollarına sonradan eklenmiş olan kablolar, avizenin 19. yüzyılda mum ışığıyla aydınlatma sağlamak üzere üretildiğini ve sonradan elektrikli aydınlatmaya uyum sağlamak üzere dönüştürülmüş olabileceğini düşündürmektedir. İki kademeli bu avizenin yaprak motifleriyle bezenmiş kesme kristal çanağından, kesme yüzeylere sahip, kıvrık 40 kol yükselir. Her bir kolun ucunda, altın yaldızla konturlanmış lale formunda kırmızı bir mumluk ve yonca motifleriyle süslü birer küçük beyaz tabak bulunur. Tabakların kenarları, avizenin ışığını artıran, kristal prizmatik sarkıtlarla çevrilidir. Mumlukları taçlandıran, kenarları dilimli, kristal fanuslara bitkisel desenler işlenmiştir. Avizenin her bir kolunda, lale formunda birer sarkıt yer alır. Bu sarkıtlar, beyaz zemin üzerine altın yaldızla konturlanmış yonca desenleriyle süslenmiştir. Sarkıtlar, iç yüzeylerinin renklerine göre, biri zümrüt yeşili biri yakut kırmızısı olacak şekilde dizilmiştir. Avizenin bir üst kademesinde, kırmızı ve yeşil detaylarla süslü bir vazodan boynuz tipi dekoratif kollar yükselmektedir. Bu kolların ucunda, 10’u kırmızı, 10’u yeşil olmak üzere toplam 20 adet lale formunda sarkıt asılıdır. Avizeyi taçlandıran vazo görünümündeki tepelik, altın yaldızla konturlanan kırmızı stilize yaprak ve geometrik desenlerle bezenmiştir. --- The process of Westernisation within the Ottoman Empire that accelerated in the latter half of the nineteenth century impacted not only state institutions but also social life, influencing the interior design of buildings constructed in the European style. Among the most luxurious decorative elements, lighting fixtures were particularly affected by the intensified commercial relations with France and England. Products were sourced from crystal manufacturers in these countries, and new designs were made reflecting the styles they popularised. Documents and sketches preserved in the COA Ottoman State Archives suggest that many crystal chandeliers in the Dolmabahçe and Beylerbeyi palaces may have been commissioned from the renowned French Baccarat Crystal Factory under Sultan Abdülaziz (reign 1861-1876). While these chandeliers generally lack seals or signatures indicating their origin, many coloured crystal examples have been found to bear the inscription ‘BACCARAT’. The opulent Baccarat chandeliers, which garnered attention and won numerous awards at the 1867 International Exhibition in Paris – to which Sultan Abdülaziz was invited as Emperor Napoleon III’s guest of honour – became symbols of power and wealth in both European and Ottoman palaces. This chandelier in the SSM Furniture and Decorative Arts Collection, located in the Blue Room of the Atlı Köşk, is a less elaborate version of the piece in the Entrance Hall (inv. no. 400-0032). Both chandeliers, featuring red and green crystal decorations, closely resemble the Baccarat crystal chandeliers in the Fountain Hall of the Beylerbeyi Palace. The cables later added to the branches suggest that the chandelier, originally designed for candlelight in the nineteenth century, was subsequently adapted for electric lighting. The two-tiered chandelier features a cut crystal bowl adorned with leaf motifs, from which 40 curved, prismatic branches rise. At the end of each branch is a red, tulip-shaped candlestick holder with gold-leaf borders, accompanied by a small white dish decorated with clover motifs. The edges of the dishes are surrounded by crystal prism pendants, enhancing the chandelier’s illumination. Crystal shades with scalloped edges and incised vegetal patterns crown the candlestick holders. Each branch also supports a pendant in the form of a tulip, decorated with gold-bordered clover motifs on a white background. The pendants are arranged in alternating green and red, corresponding to the colours on their inner surfaces. On the upper tier, decorative horn-type branches rise from a vase adorned with red and green details. These branches support twenty tulip shaped pendants, ten in red and ten in green. The chandelier’s vase-shaped finial, crowning the entire piece, is embellished with leaves and geometric patterns in red, with gold-leaf borders.
Dönem	Fransız / French; Baccarat tarzı / Baccarat style
Teknik	Kristal ve altın yaldız / Crystal and gilt
Telif Hakkı	© Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi. Tüm hakları saklıdır. / © Sabancı University Sakıp Sabancı Museum. All rights reserved.

Kaynağa git Sabancı University Sakıp Sabancı Museum

Aramaya Dön

Sabancı University Sakıp Sabancı Museum

Kaynağa git

Avize / Chandelier

Basım Tarihi 19. yüzyıl / 19th century

Tür Kitap

Dil Belirlenmemiş dil

Dijital Evet

Yazma Hayır

Fiziksel Boyutlar 205 x 170 cm; Kırk kollu / Fourty branches

Kütüphane Sabancı University Sakıp Sabancı Museum

Demirbaş Numarası 400-0065

Kayıt Numarası 400-0065

Tarih 19. yüzyıl / 19th century

Notlar Osmanlı İmparatorluğu’nda 19. yüzyılın ikinci yarısında hız kazanan Batılılaşma hareketi, devlet kurumlarının yanı sıra sosyal hayatı da etkilemiş, Avrupai tarzda inşa edilen binaların iç mekân tasarımının da bu doğrultuda gelişmesine sebep olmuştur. İç mekânların dikkat çekici parçalarından olan aydınlatma unsurları da bu dönemde, Fransa ve İngiltere ile yoğunlaşan ticari ilişkiler sonucunda, bu ülkelerin kristal üreticilerinden ürünler alınmış, onların benimsediği üsluplarda tasarımlar yapılmıştır. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi’nde saklanan belge ve çizimler, Dolmabahçe ve Beylerbeyi saraylarında bulunan çok sayıda kristal avizenin Sultan Abdülaziz (salt. 1861-1876) döneminde meşhur Fransız Baccarat Kristal Fabrikası’na sipariş edilmiş olabileceğine dair ipuçları içermektedir. Söz konusu avizelerin tümünde menşelerine dair bir mühür veya imza bulunamasa da, renkli kristal avizelerin birçoğunda “BACCARAT” yazısına ulaşılmıştır. İmparator III. Napolyon’un Sultan Abdülaziz’i şeref konuğu olarak davet ettiği 1867 Paris Uluslararası Sergisi’nde büyük ilgi gören ve pek çok madalya alan görkemli Baccarat avizeleri, Avrupa’da olduğu gibi Osmanlı saraylarında da gücün ve zenginliğin göstergesi olmuştur. SSM Mobilya ve Dekoratif Eserler Koleksiyonu’nda yer alan ve Atlı Köşk’teki Mavi Oda’da bulunan bu avize, Giriş Salonu’ndaki 400-0032 envanter numaralı avizenin daha az kollu bir örneğidir. Yakut kırmızısı ve zümrüt yeşili kristal süslemelere sahip bu iki avize, Beylerbeyi Sarayı’ndaki Havuzlu Salon’da bulunan Baccarat kristal avizeleriyle birçok bakımdan benzerlik gösterir. Kollarına sonradan eklenmiş olan kablolar, avizenin 19. yüzyılda mum ışığıyla aydınlatma sağlamak üzere üretildiğini ve sonradan elektrikli aydınlatmaya uyum sağlamak üzere dönüştürülmüş olabileceğini düşündürmektedir. İki kademeli bu avizenin yaprak motifleriyle bezenmiş kesme kristal çanağından, kesme yüzeylere sahip, kıvrık 40 kol yükselir. Her bir kolun ucunda, altın yaldızla konturlanmış lale formunda kırmızı bir mumluk ve yonca motifleriyle süslü birer küçük beyaz tabak bulunur. Tabakların kenarları, avizenin ışığını artıran, kristal prizmatik sarkıtlarla çevrilidir. Mumlukları taçlandıran, kenarları dilimli, kristal fanuslara bitkisel desenler işlenmiştir. Avizenin her bir kolunda, lale formunda birer sarkıt yer alır. Bu sarkıtlar, beyaz zemin üzerine altın yaldızla konturlanmış yonca desenleriyle süslenmiştir. Sarkıtlar, iç yüzeylerinin renklerine göre, biri zümrüt yeşili biri yakut kırmızısı olacak şekilde dizilmiştir. Avizenin bir üst kademesinde, kırmızı ve yeşil detaylarla süslü bir vazodan boynuz tipi dekoratif kollar yükselmektedir. Bu kolların ucunda, 10’u kırmızı, 10’u yeşil olmak üzere toplam 20 adet lale formunda sarkıt asılıdır. Avizeyi taçlandıran vazo görünümündeki tepelik, altın yaldızla konturlanan kırmızı stilize yaprak ve geometrik desenlerle bezenmiştir. --- The process of Westernisation within the Ottoman Empire that accelerated in the latter half of the nineteenth century impacted not only state institutions but also social life, influencing the interior design of buildings constructed in the European style. Among the most luxurious decorative elements, lighting fixtures were particularly affected by the intensified commercial relations with France and England. Products were sourced from crystal manufacturers in these countries, and new designs were made reflecting the styles they popularised. Documents and sketches preserved in the COA Ottoman State Archives suggest that many crystal chandeliers in the Dolmabahçe and Beylerbeyi palaces may have been commissioned from the renowned French Baccarat Crystal Factory under Sultan Abdülaziz (reign 1861-1876). While these chandeliers generally lack seals or signatures indicating their origin, many coloured crystal examples have been found to bear the inscription ‘BACCARAT’. The opulent Baccarat chandeliers, which garnered attention and won numerous awards at the 1867 International Exhibition in Paris – to which Sultan Abdülaziz was invited as Emperor Napoleon III’s guest of honour – became symbols of power and wealth in both European and Ottoman palaces. This chandelier in the SSM Furniture and Decorative Arts Collection, located in the Blue Room of the Atlı Köşk, is a less elaborate version of the piece in the Entrance Hall (inv. no. 400-0032). Both chandeliers, featuring red and green crystal decorations, closely resemble the Baccarat crystal chandeliers in the Fountain Hall of the Beylerbeyi Palace. The cables later added to the branches suggest that the chandelier, originally designed for candlelight in the nineteenth century, was subsequently adapted for electric lighting. The two-tiered chandelier features a cut crystal bowl adorned with leaf motifs, from which 40 curved, prismatic branches rise. At the end of each branch is a red, tulip-shaped candlestick holder with gold-leaf borders, accompanied by a small white dish decorated with clover motifs. The edges of the dishes are surrounded by crystal prism pendants, enhancing the chandelier’s illumination. Crystal shades with scalloped edges and incised vegetal patterns crown the candlestick holders. Each branch also supports a pendant in the form of a tulip, decorated with gold-bordered clover motifs on a white background. The pendants are arranged in alternating green and red, corresponding to the colours on their inner surfaces. On the upper tier, decorative horn-type branches rise from a vase adorned with red and green details. These branches support twenty tulip shaped pendants, ten in red and ten in green. The chandelier’s vase-shaped finial, crowning the entire piece, is embellished with leaves and geometric patterns in red, with gold-leaf borders.

Dönem Fransız / French; Baccarat tarzı / Baccarat style

Teknik Kristal ve altın yaldız / Crystal and gilt