Yazar
Kazasker Mustafa İzzet, -1876
Basım Tarihi
h. 1253 [1837]
Tür
Kitap
Dil
Arapça
Dijital
Evet
Yazma
Evet
Sayfa Sayısı
308
Fiziksel Boyutlar
17,5 x 10,7 cm; 308 yaprak, sayfada 15 satır
Kütüphane
Sabancı University Sakıp Sabancı Museum
Demirbaş Numarası
100-0281
Kayıt Numarası
unknown_id_1758370054
Tarih
h. 1253 [1837]
Notlar
Hattat Mustafa İzzet kazaskerdi, dolayısıyla bu unvanıyla tanınmıştır. Neyzen, hanende ve bestekâr olan hattat, Mustafa Vâsıf'tan (ö. 1853) aklam-ı sitte, Yesarizade Mustafa İzzet'ten (ö. 1849) talik dersleri alarak yetkinleşmiş, sarayda şehzadelere de yazı hocalığı yapmıştır. Celi sülüsle ve celi talikle yazdığı levha ve kitabeleri, büyük boy hilyeleri vardır. Bu Kur'an nüshasını gelenek olmadığı halde hurde talik üslubunda yazarak meslektaşlarından farklı bir yol seçmiş, kitap, Osmanlı dünyasında hurde talik hatla yazılmış bilinen tek Kur'an nüshası olma özelliğini kazanmıştır. Hareke işareti bulunmadığı için talik hat Kur'an yazımında tercih edilen bir yazı türü değildir; ancak Mustafa İzzet ustalıkla yerleştirdiği harekelerle talik hattın zarif görünüşünü de bozmadan bu nadide nüshayı hazırlamıştır.
Atıf Notu
https://bit.ly/2SgQfgR
Cilt
Kitabın miklepli özgün deri cildinin dış kapakları lâkedir. Cildin dış kapaklarının orta alanı sarı, kırmızı, yeşil tonunda altınla boyanmış saz yaprakları ve buketlerle süslenmiş, dar pervazlara altın zencirek yapılmıştır. Lacivert deri iç kapaklara ve yan kâğıdın üzerine saz yapraklı köşebentler ve ortaya altınlı uzun bir buket yerleştirilmiştir. Cilt de müzehhibin eseri olmalıdır.
Ketebe ve zehebe kaydı
Hattat ketebesine "Mustafa İzzet tahrîre olunca tevfîk eyledi Mushaf'ı arş-ı berîne ta'lîk" (Mustafa İzzet'in yazması için Allah'tan yardım ulaşınca Mushaf'ı göğün en yüksek katına astı) sözlerini yazmıştır. Sümbülün sapının dibindeki altınlı çerçeve içinde "zehebe Hasan 1256" yazılıdır.
Malzemeler
Âharlı kâğıt üzerine siyah mürekkep, renkli boyalar ve altın
Müzehhip
Hasan
Müzeye Geliş Şekli
Sakıp Sabancı tarafından Şevket Rado'dan satın alınmış ve 1998'de SSM'ye bağışlanmıştır.
Telif Hakkı
© Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi. Tüm hakları saklıdır.
Tezhipler
Kur’an, Fatiha suresini ve Bakara suresinin ilk dört ayetini kuşatan serlevha tezhiple süslüdür. Bu tezhip yazı alanının etrafında sayfa kenarına kadar yayılan, keskin sınırlardan arınmış bir tasarım halindedir. Sayfa kenarına yayılan dallar üzerinde kırılan, kıvrılan, kavis yapan uzun saz yaprakları, iri hatayiler ve hatayi buketleri 16. yüzyılın saz üslubunun yansımaları olarak tasarımın temel öğeleri gibi durur. Oysa iç kısımda bunlara, 19. yüzyılın baskın bezeme elemanı akantus yaprakları ve renk renk buketler katılarak, eskiyle yeninin kaynaştığı bir görüntü yaratılmıştır. Sanatlı Kuran nüshalarında gelenek olduğu gibi, Kuran okuyana kolaylık sağlayan sayfa kenarındaki işaretlerin her biri renk renk çiçekli buketler, bol çiçekli vazolar şeklinde yapılmıştır. Sure başları da akantus yaprakları ve çiçeklerle süslüdür. Kuran nüshasının bezeme tasarımında öne çıkan bir diğer özellik, bazı ayetlerin renk renk saz yapraklarıyla oluşmuş bir çerçeve içine alınmasıdır (y. 6a-7b, 16a, 17b, 26b-27a, 36b-37a, 46b-47a, 56b-57a, 66b-67a, 76b-77a). Kitabın ketebe sayfası, iki satırlık metnin etrafını kuşatan ve saz yaprakları, çiçeklerle dolu vazolarla tasarlanmış levha tezhiptir (y. 307b). Tüm süslemede baskın renk pembedir. Buna mavi ve altın da eklenmiştir. Müzehhibin pembe renge düşkünlüğü, imzasını attığı sayfaya yaptığı pembe renkli sümbül buketinde öne çıkar.
Yazı Cinsi
Hurde talik