Yazar
Orhan Ençakar
Konu
Alimler, Devlet Adamları
Tür
Kitap
Dil
ara,eng
Dijital
Evet
Yazma
Hayır
Kütüphane
Danimarka Kraliyet Kütüphanesi
Demirbaş Numarası
EISSN: 2717-6967, DOI: 10.26650/iuitd.2025.1571185
Kayıt Numarası
cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_7dfc213e16b74987a4ff545ec336808e
Lokasyon
DOAJ Açık Erişim Dergiler Dizini
Notlar
Hasan Kāfī el-Aqhisārī, Kanuni Sultan Süleyman döneminde, Hicri 951 yılının (Kasım/Aralık 1544) Ramazan ayında Bosna-Akhisar’da doğmuştur. Eğitimini İstanbul ve Çatalca'da tamamladıktan sonra memleketine döndü ve hayatının geri kalanını Akhisar ve çevresinde hukuk ve öğretmenlik faaliyetleriyle meşgul olarak geçirdi. Mantık, belagat, fıkıh ve itikâd esasları üzerine metinler ve şerhler yazmış olup bunların bir kısmı bugün hâlâ giriş malzemesi olarak okutulmaktadır. Medrese müfredatına uygun olarak yazdığı bu metin ve şerhlerle ulema arasında, III. Mehmed'e sunduğu devlet ve toplum düzenine ilişkin ünlü eseri Usûl-i Hikâm fî nizâmü'l-âlem ile umâre arasında haklı bir itibar kazanmıştır. 13 yıl süren Osmanlı-Avusturya savaşları (1593-1606) sırasında bölgede kadılık yapan Akhisarî, bu çalkantılı dönemde bölgeye gelen Osmanlı Devleti'nin kudretli paşalarıyla yakın ilişkiler kurdu. Bu yazımızda Bosna-Akhisar'ın en ünlü alimlerinden Hasan Kāfī el-Aqhisārī'nin şahsi anlatımına odaklanıyoruz. Konu onun Damat İbrahim Paşa'ya ithaf ettiği Nizāmu'l-ulemā ila khatem al-enbiyā adlı eseri etrafında dönüyor. Makalede onun hayatı, öğretmenleri, yazdığı eserler, şahit olduğu önemli olaylar, devlet ileri gelenleriyle olan ilişkileri ve onlar hakkındaki duygu ve düşünceleri kendi ağzından aktarılmaya çalışılmaktadır. Akhisarî 1024 (1615) yılında vefat etti. Onun 1009 (1600) yılına kadar olan hayatını anlatan bu eserin yanı sıra diğer eserlerinin başında ve sonunda verdiği hayatının geri kalanına ilişkin bilgiler de dikkate alınarak hayatı ve eserlerinin tam bir kronolojisi oluşturulmaya çalışılmıştır.
Görüntüle
İslam tetkikleri dergisi, 2025-04, Vol.15 (1), p.69-98
