ARAPÇA DÎVÂN (FUZÛLÎ)

Name: ARAPÇA DÎVÂN (FUZÛLÎ)
Author: Fuzûlî (d. 888/1483 - ö. 963/1556)

İsim	ARAPÇA DÎVÂN (FUZÛLÎ)
Yazar	Fuzûlî (d. 888/1483 - ö. 963/1556)
Basım Tarihi:	17/11/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - şiirler
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	arapca-divan-fuzuli-tees-1311
Tarih	?/?
Notlar	Fuzûlî'nin Arapça şiirlerini ihtiva eden eseri. Fuzûlî'ninArapça Dîvânı’ını hangi tarihte kaleme aldığı tam olarak bilinmemektedir. ElimizdekiArapça Dîvân'a ait şiirler 11 kaside ve 1 yarım kasideden oluşmaktadır. Günümüze ulaşan tek nüshası Leningrad'daki Asya Yazma Eserler Kütüphanesi'nde bulunanArapça Dîvân'daki şiirler 465 beyitten ibarettir. Fuzûlî’nin Arapça şiirlerini ilk kez Berthels 1930’da yayınladığı bir makalesinde ele almıştır. Berthels’e göre Fuzûlî’nin Arapça şiirleri Leningrad’daki Asya Müzesi Kütüphanesi’nde h. 997’de istinsah edilmiş olanFuzûlî Külliyâtıiçerisindeki 189-199 sayfaları arasında yer almaktadır. Berthels bu şiirlerin Fuzûlî'ninArapça Dîvânı'nın tamamını oluşturduğu iddiasındadır. Berthels’in verdiği bilgilerden hareketle bu kasidelerin 7’sinde Hz. Peygamber 3’ünde de Hz. Ali methedildiği kaydedilir. Hz. Peygamber’e dair kasidelerde 30 beyit arasında 2-7 beyit medih bulunurken Hz. Ali’ye dair yazılmış olduğu iddia edilen 3 kasidede 27, 30, 26 beyit yani toplam 83 beyit medh-ü senâ bulunmaktadır.İnan ve Dakûkî, bu şiirlerin Fuzûlî’ninArapça Dîvânı'nın tamamını oluşturmadığını ve şiirlerinde zikredilen Ali'nin, Ali b. Muhsin olduğunu ve metinde Müşe’şeîliğe dair pek çok ifadenin yer alması sebebiyle Şiî-Hurûfî temayülünün çok kuvvetli olduğunu bildirir (İnan 1940: 59-61; Dakûkî 1996: 53-68). Ayhan Erdoğan ise Berthels’in bu iki kasideyi Rusça’ya tercüme ettiğini bildirmektedir (Erdoğan 2010: 171-182). Konu ile ilgili çalışmasında Bayram, Dakûkî’nin tespitinin yanlış olduğunu ve Fuzûlî’ninArapça Dîvânı’ında kastettiği kişinin Hz. Ali olduğunu belirtir (Bayram 2010: 54-65). Fuad Köprülü konu ile ilgili çalışmasında Berthels’ten hareketleArapça Dîvânı’nın muhtevası ve şekil unsurları açısından bilgi vermektedir. Köprülü’ye göreArapça Dîvân’da yer alan kasidelerin 7 tanesi Hz. Peygamber hakkında, 3 tanesi de Hz. Ali hakkında olup kasidelerin bariz bir edebi kıymeti olmayan, soğuk ve histen mahrum olduğu şeklinde Berthels’in kanaatine katılır.Üslup, eda ve dil bakımından Fuzûlî’nin kasideleri Arap dilinde yazılmış etkili bir şiirin tadını vermemekte ve içerisinde dil açısından pek çok problem barındırmaktadır. İnan ve Bayram, gerek Sâdıkî gerekse Bursalı Tahir’in Lebîbî’den verdiği bilgilerden hareketle Leningrad’daki külliyatın Fuzûlî’ninArapça Dîvânı’nın ancak bir kısmını ihtiva ettiği kanaatindedir. Hamid Araslı tarafından 1958’de Bakü’de yayınlanan külliyatın pek çok hatayı ihtiva ettiğini belirten Bayram, külliyatın içerisindeki ilk dört kasidenin Hz. Peygamber’e ithaf edildiğini, 5. kasidenin kime ithaf edildiğinin tam olarak anlaşılmadığını altı ve yedinci kasidelerin de Hz. Peygamber’e ithaf edildiğini kaydetmektedir. Bayram’a göre sekizinci kasidenin de kime ithaf edildiği tam olarak anlaşılmamaktadır. Son üç kaside ise Hz. Ali’ye ithaf edilmiştir. Bayram, Fuzûlî’ninArapça Dîvânı’ında yer alan 11 kasidenin kafiye ve üslup açısından oldukça uyumlu olduğunu ve kasidelerin altısında tavîlüçünde kâmil ve birinde de vâfir bahrinin kullanıldığını kaydetmektedir. Fuzûlî Türk ve Fars geleneğine uygun bir şekilde kasidelerinde kendi mahlasına da yer vermiştir (Bayram 2010: 54-65).Fuzûlî’ninArapça DîvânıE. Berthels tarafından tanıtılmış (1930) Hamid Araslı (1958) ve Ali Bayram (2010) tarafından Türkçe tercümeleriyle birlikte yayımlanmıştır.Şairin biyografisi için bkz. “Fuzuli”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Dr. Büşra Sıdıka Kaya
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum
Niteliği	Telif
Kaynakça	Araslı, Hamid (1958).Matla´ü'l-İtikâd ve'l-Kasâidü'l-Arabiyye. Bakü: Dârü't-Tab´ li Akademiyyeti'l-Ulûm. 117-204. Berthels, Evgenii Eduardovich (1930).Bulletin de I’Academie des Sciences de I’URSS, classe des Humanites5: 297-36. Berthels, Evgenii Eduardovich (1930).Memoires du Comite des OrientalistesV: 39-71. Bayram, Ali (2010).Fuzûlî ve Arapça Kasideleri. İstanbul: Bakanlar Medya. 54-65. Dakûkî, İbrahim (1996). "Fuzûlî'nin Hayatı Hakkında Bazı Yeni Tespitler ve Arapça Dîvânı Üzerine Düşünceler".Fuzûlî Kitabı: 500. Yılında Fuzûlî Sempozyumu Bildirileri.hzl. Beşir Ayvazoğlu. İstanbul: İstanbul Büyük Şehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yay. 53-68. Erdoğan, Ayhan (2020). "Fuzûlî'nin Arapça Dîvânı'ndan İki Kasîdenin Edebî Tahlili".Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi29: 171-182. İnan, Abdülkadir (1940). "Fuzûlî'nin Arapça Dîvânı".Türk Dili BelletenII ( 3-4): 59-61. Karahan, Abdülkadir(1996). "Fuzûlî".İslam Ansiklopedisi. C.13. İstanbul: TDV Yay. 240-246. Köprülü, M. Fuad (1946).Eski Şairlerimiz: Dîvân Edebiyatı Antolojisi. İstanbul: Ahmet Halit Kitabevi. 195-256. Mısrî, Hüseyin Mucib (1967).Fi'l-Edebi'l-İslâmî, Fuzûlî el-Bağdâdî. Kahire: Dârü'l-Fikre. 187-200.
Atıf Bilgileri	Kaya, Büşra Sıdıka. "ARAPÇA DÎVÂN (FUZÛLÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/arapca-divan-fuzuli-tees-1311. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

ARAPÇA DÎVÂN (FUZÛLÎ)

Yazar Fuzûlî (d. 888/1483 - ö. 963/1556)

Basım Tarihi 17/11/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - şiirler

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası arapca-divan-fuzuli-tees-1311

Tarih ?/?

Notlar Fuzûlî'nin Arapça şiirlerini ihtiva eden eseri. Fuzûlî'ninArapça Dîvânı’ını hangi tarihte kaleme aldığı tam olarak bilinmemektedir. ElimizdekiArapça Dîvân'a ait şiirler 11 kaside ve 1 yarım kasideden oluşmaktadır. Günümüze ulaşan tek nüshası Leningrad'daki Asya Yazma Eserler Kütüphanesi'nde bulunanArapça Dîvân'daki şiirler 465 beyitten ibarettir. Fuzûlî’nin Arapça şiirlerini ilk kez Berthels 1930’da yayınladığı bir makalesinde ele almıştır. Berthels’e göre Fuzûlî’nin Arapça şiirleri Leningrad’daki Asya Müzesi Kütüphanesi’nde h. 997’de istinsah edilmiş olanFuzûlî Külliyâtıiçerisindeki 189-199 sayfaları arasında yer almaktadır. Berthels bu şiirlerin Fuzûlî'ninArapça Dîvânı'nın tamamını oluşturduğu iddiasındadır. Berthels’in verdiği bilgilerden hareketle bu kasidelerin 7’sinde Hz. Peygamber 3’ünde de Hz. Ali methedildiği kaydedilir. Hz. Peygamber’e dair kasidelerde 30 beyit arasında 2-7 beyit medih bulunurken Hz. Ali’ye dair yazılmış olduğu iddia edilen 3 kasidede 27, 30, 26 beyit yani toplam 83 beyit medh-ü senâ bulunmaktadır.İnan ve Dakûkî, bu şiirlerin Fuzûlî’ninArapça Dîvânı'nın tamamını oluşturmadığını ve şiirlerinde zikredilen Ali'nin, Ali b. Muhsin olduğunu ve metinde Müşe’şeîliğe dair pek çok ifadenin yer alması sebebiyle Şiî-Hurûfî temayülünün çok kuvvetli olduğunu bildirir (İnan 1940: 59-61; Dakûkî 1996: 53-68). Ayhan Erdoğan ise Berthels’in bu iki kasideyi Rusça’ya tercüme ettiğini bildirmektedir (Erdoğan 2010: 171-182). Konu ile ilgili çalışmasında Bayram, Dakûkî’nin tespitinin yanlış olduğunu ve Fuzûlî’ninArapça Dîvânı’ında kastettiği kişinin Hz. Ali olduğunu belirtir (Bayram 2010: 54-65). Fuad Köprülü konu ile ilgili çalışmasında Berthels’ten hareketleArapça Dîvânı’nın muhtevası ve şekil unsurları açısından bilgi vermektedir. Köprülü’ye göreArapça Dîvân’da yer alan kasidelerin 7 tanesi Hz. Peygamber hakkında, 3 tanesi de Hz. Ali hakkında olup kasidelerin bariz bir edebi kıymeti olmayan, soğuk ve histen mahrum olduğu şeklinde Berthels’in kanaatine katılır.Üslup, eda ve dil bakımından Fuzûlî’nin kasideleri Arap dilinde yazılmış etkili bir şiirin tadını vermemekte ve içerisinde dil açısından pek çok problem barındırmaktadır. İnan ve Bayram, gerek Sâdıkî gerekse Bursalı Tahir’in Lebîbî’den verdiği bilgilerden hareketle Leningrad’daki külliyatın Fuzûlî’ninArapça Dîvânı’nın ancak bir kısmını ihtiva ettiği kanaatindedir. Hamid Araslı tarafından 1958’de Bakü’de yayınlanan külliyatın pek çok hatayı ihtiva ettiğini belirten Bayram, külliyatın içerisindeki ilk dört kasidenin Hz. Peygamber’e ithaf edildiğini, 5. kasidenin kime ithaf edildiğinin tam olarak anlaşılmadığını altı ve yedinci kasidelerin de Hz. Peygamber’e ithaf edildiğini kaydetmektedir. Bayram’a göre sekizinci kasidenin de kime ithaf edildiği tam olarak anlaşılmamaktadır. Son üç kaside ise Hz. Ali’ye ithaf edilmiştir. Bayram, Fuzûlî’ninArapça Dîvânı’ında yer alan 11 kasidenin kafiye ve üslup açısından oldukça uyumlu olduğunu ve kasidelerin altısında tavîlüçünde kâmil ve birinde de vâfir bahrinin kullanıldığını kaydetmektedir. Fuzûlî Türk ve Fars geleneğine uygun bir şekilde kasidelerinde kendi mahlasına da yer vermiştir (Bayram 2010: 54-65).Fuzûlî’ninArapça DîvânıE. Berthels tarafından tanıtılmış (1930) Hamid Araslı (1958) ve Ali Bayram (2010) tarafından Türkçe tercümeleriyle birlikte yayımlanmıştır.Şairin biyografisi için bkz. “Fuzuli”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Dr. Büşra Sıdıka Kaya

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum

Niteliği Telif

Kaynakça Araslı, Hamid (1958).Matla´ü'l-İtikâd ve'l-Kasâidü'l-Arabiyye. Bakü: Dârü't-Tab´ li Akademiyyeti'l-Ulûm. 117-204. Berthels, Evgenii Eduardovich (1930).Bulletin de I’Academie des Sciences de I’URSS, classe des Humanites5: 297-36. Berthels, Evgenii Eduardovich (1930).Memoires du Comite des OrientalistesV: 39-71. Bayram, Ali (2010).Fuzûlî ve Arapça Kasideleri. İstanbul: Bakanlar Medya. 54-65. Dakûkî, İbrahim (1996). "Fuzûlî'nin Hayatı Hakkında Bazı Yeni Tespitler ve Arapça Dîvânı Üzerine Düşünceler".Fuzûlî Kitabı: 500. Yılında Fuzûlî Sempozyumu Bildirileri.hzl. Beşir Ayvazoğlu. İstanbul: İstanbul Büyük Şehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yay. 53-68. Erdoğan, Ayhan (2020). "Fuzûlî'nin Arapça Dîvânı'ndan İki Kasîdenin Edebî Tahlili".Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi29: 171-182. İnan, Abdülkadir (1940). "Fuzûlî'nin Arapça Dîvânı".Türk Dili BelletenII ( 3-4): 59-61. Karahan, Abdülkadir(1996). "Fuzûlî".İslam Ansiklopedisi. C.13. İstanbul: TDV Yay. 240-246. Köprülü, M. Fuad (1946).Eski Şairlerimiz: Dîvân Edebiyatı Antolojisi. İstanbul: Ahmet Halit Kitabevi. 195-256. Mısrî, Hüseyin Mucib (1967).Fi'l-Edebi'l-İslâmî, Fuzûlî el-Bağdâdî. Kahire: Dârü'l-Fikre. 187-200.

Atıf Bilgileri Kaya, Büşra Sıdıka. "ARAPÇA DÎVÂN (FUZÛLÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/arapca-divan-fuzuli-tees-1311. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].