Yazar
Muhyî-i Gülşenî, Ekmekçi-zâde Şeyh Muhyiddin Muhammed Gülşenî Efendi (d.935/1528-ö.1014/1605?/1608?)
Basım Tarihi
24/01/2022
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - mesnevî, menakıbname
Tür
Kitap
Dil
Belirlenmemiş dil
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
sehd-i-ebrar-muhyi-i-gulseni
Tarih
?/?
Notlar
Muhyî-i Gülşenî'nin dört halife, Hz. Hasan, Hz. Hüseyin ve Hz. Zeynelabidin’in menkıbelerini anlattığı manzum mesnevîsi. Eser, giriş, konunun işlendiği gelişme ve hatime (bitiş) bölümleriyle klasik mesnevî tarzına büyük oranda uyum gösterir. Giriş bölümünde tevhid, münacat, na’t, padişaha övgü, sebeb-i telif ve Peygamberimizin bazı mucizeleri anlatılır. Gelişme bölümü birbirinden farklı 24 hikâye ve hikâyelerin sonunda Muhyî’nin kendisi için yaptığı dua ile sonlanır. Hatime (bitiş) bölümünde ise eser sahibi, yaşadığı yer ve dönem hakkında şair tarafından verilmiş önemli bilgilere ulaşılır. Bu bilgilerden yola çıkarak eserin Sultan III. Murad zamanında yazıldığı ve ona ithaf edildiği; karşılığında ise hayatının son zamanlarında içine düştüğü fakirliğe çözüm bulunmasını istediği anlaşılmaktadır.1501 beyit, 62 yaprak, 13 satırdan oluşan eser harekeli nesih ile kaleme alınmıştır. İçeriğinden dolayı dinî ve tasavvufî kavramlar çoktur. Buna bağlı olarak da Arapça kelimelerin oranı oldukça fazladır. Konya Mevlana Müzesinde tek nüsha olan eser Arap harfleriyle ve aruzun mefâîlun / mefâlun / feûlun vezniyle yazılmıştır. Son hikâyenin anlatıldığı bölüm ise fe‘ ilâtün / mefâ‘ilün / fe‘ilün veznindedir.Eser üzerine iki yüksek lisans (Ulusoy 2014, Kale 2016) ve bir doktora çalışması (Çelik 2014) yapılmıştır.Şairin biyografisi için bk. "Muhyî-i Gülşenî, Ekmekçi-zâde Şeyh Muhyiddin Muhammed Gülşenî Efendi".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Dr. Öğr. Üyesi Nülüfer ÇELİK
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum
Niteliği
Telif
Kaynakça
Abdülbaki Gölpınarlı (1978).Mevlānā Müzesi Yazmalar Kataloğu.C. 2. Ankara: TTK Yay.
Bursalı Mehmet Tahir Efendi.Osmanlı Müellifleri. İstanbul: Meral Yay.
Canım, Rıdvan (1995).Edirne Şairleri. Ankara: Akçağ Yay.
Çelik, Nülüfer (2014).Muhyî-i Gülşenî, Şehd-i Ebrâr: (Dil İncelmesi-Metin-Dizin).Doktora Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi.
Kale, Zehra (2016).Muhyî’nin Şehd-i Ebrâr İsimli Manzum Dört Halife Menâkıbnâmesi (İnceleme-Metin). Yüksek Lisans Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi.
Koç, Mustafa (2005).Baleybelen.İstanbul: Klasik Yay.
Ulusoy, Ceren (hzl.) (2014).Muhyî-i Gülşenî'nin Şehd-i Ebrâr Mesnevisi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi.
Yazıcı, Tahsin (1982).Menâkıb-İbrâhîm-i Gülşenî.Ankara: TTK Yay.
Atıf Bilgileri
ÇELİK, Nülüfer. "ŞEHD-İ EBRÂR (MUHYÎ-İ GÜLŞENÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/sehd-i-ebrar-muhyi-i-gulseni. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].