Yazar
Şehdî, Mehmed Şehdî Çelebi, Şeh-nâmeci Şehdî (d. ? - ö. ?)
Basım Tarihi
21/03/2022
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - manzum tarih
Tür
Kitap
Dil
Farsça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
tevarih-i-al-i-osman-seh-name-sehdi
Tarih
?
Notlar
Şehdî’nin yazmaya başladığı fakat ölümü dolayısıyla tamamlayamadığı şehname türündeki Farsça eser. Nüshaları tespit edilemeyen eserle ilgili elde ayrıntılı bilgi bulunmamaktadır. Kaynakların eserin başından alıntıladıklarını belirttikleri beyitlerin kafiyelenişine ve Sehî’nin örnek beyitlerin üstüne yazdığı başlığa (İpekten vd. 2017: 85) bakılırsa metin mesnevi nazım şekliyle kaleme alınmıştır. Bazı kaynaklara göre iyi derecede Farsça bilen Şehdî, Fâtih Sultan Mehmed’in emriyle (İpekten vd. 2017: 85) ve onun adına (İpekten vd. 2017: 85; Kılıç 2018: 611)Şeh-nâmevezninde FarsçaTevârîh-i Âl-i Osmân'ı yazmaya başlamıştır. Bütün kaynaklar ölümü dolayısıyla şairin eserini tamamlayamadığında ittifak etmişlerdir ancak beyit sayısı hakkında farklı görüşler mevcuttur. Nitekim Gelibolulu Mustafâ Âlî (İsen 2014: 138-139), Âşık Çelebi (Kılıç 2018: 611), Hasan Çelebi (Sungurhan 2017b: 480) ve Beyânî (Sungurhan 2017a: 103) şairin mesnevinin dört bin beytini yazabildiğini belirtmişlerken sadece Sehî (İpekten vd. 2017: 85), on bin beyitten fazlasını yazdığını kaydetmiştir. Kimi kaynaklar, Ârifî Fethullâh Çelebi (ö. 966/1558-59)’ninŞehnâme-i Âl-i Osmânadlı eserinin Şehdî’nin yarım kalan mesnevisinin devamı olduğu görüşündedir (Afyoncu 2003: 111).Tevârîh-i Âl-i Osmânüzerine bazı değerlendirmelerde bulunan Gelibolulu Mustafâ Âlî, Acemce bir eda meydana getirmek isterken kullandığı bazı duyulmamış söyleyişlerle acemiliğinin ortaya çıktığını belirterek şairin metindeki üslubunu eleştirmekle birlikte, bir Anadolu şairinin böylesine uzun bir Farsça eser ortaya koymasının övgüye layık olduğunu belirtmiştir. Ayrıca “Hudâvend” kelimesini, eserin adınınŞeh-nâmedeğil deHudâvend-nâmeolmasını gerektirecek kadar fazlaca tekrar ettiğini ifade etmiştir (İsen 2014: 138-139). Böylece diğer kaynaklar gibi o da eserin diğer adınınŞeh-nâmeolduğunu vurgulamıştır. Âşık Çelebi de Şehdî'yi Anadolu şairi olmasına rağmen Farsça şiir yazmada başarılı bulduğunu dile getirmiştir (Kılıç 2018: 611).Şairin biyografisi için bk. "Şehdî, Mehmed Şehdî Çelebi, Şeh-nâmeci Şehdî".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Bahir Selçuk
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum
Niteliği
Telif
Kaynakça
Afyoncu, Erhan (2003).Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 1 (2): 101-172.
İpekten, Halûk, G. Kut, M. İsen, [H. Ayan, T. Karabey] (2017).Sehî Beg, Heşt-Bihişt. Ankara: KTB Yay.https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/56165,hest-bihistpdf.pdf?0&_tag1=03EE5380B678F1063BF0A9ED54D2FA0DD771F0E5&crefer=AF73583938ECBA0C996C071FBEFDB0CF49E94C4E98E3CB3C8333E937105D73B4[Erişim tarihi: 12.03.2022]
İsen, Mustafa (1994).Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.
Kılıç, Filiz (2018).Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB Yay.https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-210485/asik-celebi-mesairus-suara.html[Erişim tarihi: 15.03.2022]
Sungurhan, Aysun (2017a).Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB Yay.https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194495/beyani-tezkiresi-tezkiretus-suara.html[Erişim tarihi: 21.03.2022].
Sungurhan, Aysun (2017b).Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB Yay.https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194494/kinalizade-hasan-celebi-tezkiretus-s-uara.html[Erişim tarihi: 21.03.2022].
Yazıcı, Tahsin (1991). "Ârifî Fethullah Çelebi".İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yay. C. 3. 371-373.
Atıf Bilgileri
Selçuk, Bahir. "TEVÂRÎH-İ ÂL-İ OSMÂN / ŞEH-NÂME (ŞEHDÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/tevarih-i-al-i-osman-seh-name-sehdi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
