TEVÂRÎH-İ ÂL-İ OSMÂN / ŞEH-NÂME (ŞEHDÎ)

Name: TEVÂRÎH-İ ÂL-İ OSMÂN / ŞEH-NÂME (ŞEHDÎ)
Author: Şehdî, Mehmed Şehdî Çelebi, Şeh-nâmeci Şehdî (d. ? - ö. ?)

İsim	TEVÂRÎH-İ ÂL-İ OSMÂN / ŞEH-NÂME (ŞEHDÎ)
Yazar	Şehdî, Mehmed Şehdî Çelebi, Şeh-nâmeci Şehdî (d. ? - ö. ?)
Basım Tarihi:	21/03/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - manzum tarih
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	tevarih-i-al-i-osman-seh-name-sehdi
Tarih	?
Notlar	Şehdî’nin yazmaya başladığı fakat ölümü dolayısıyla tamamlayamadığı şehname türündeki Farsça eser. Nüshaları tespit edilemeyen eserle ilgili elde ayrıntılı bilgi bulunmamaktadır. Kaynakların eserin başından alıntıladıklarını belirttikleri beyitlerin kafiyelenişine ve Sehî’nin örnek beyitlerin üstüne yazdığı başlığa (İpekten vd. 2017: 85) bakılırsa metin mesnevi nazım şekliyle kaleme alınmıştır. Bazı kaynaklara göre iyi derecede Farsça bilen Şehdî, Fâtih Sultan Mehmed’in emriyle (İpekten vd. 2017: 85) ve onun adına (İpekten vd. 2017: 85; Kılıç 2018: 611)Şeh-nâmevezninde FarsçaTevârîh-i Âl-i Osmân'ı yazmaya başlamıştır. Bütün kaynaklar ölümü dolayısıyla şairin eserini tamamlayamadığında ittifak etmişlerdir ancak beyit sayısı hakkında farklı görüşler mevcuttur. Nitekim Gelibolulu Mustafâ Âlî (İsen 2014: 138-139), Âşık Çelebi (Kılıç 2018: 611), Hasan Çelebi (Sungurhan 2017b: 480) ve Beyânî (Sungurhan 2017a: 103) şairin mesnevinin dört bin beytini yazabildiğini belirtmişlerken sadece Sehî (İpekten vd. 2017: 85), on bin beyitten fazlasını yazdığını kaydetmiştir. Kimi kaynaklar, Ârifî Fethullâh Çelebi (ö. 966/1558-59)’ninŞehnâme-i Âl-i Osmânadlı eserinin Şehdî’nin yarım kalan mesnevisinin devamı olduğu görüşündedir (Afyoncu 2003: 111).Tevârîh-i Âl-i Osmânüzerine bazı değerlendirmelerde bulunan Gelibolulu Mustafâ Âlî, Acemce bir eda meydana getirmek isterken kullandığı bazı duyulmamış söyleyişlerle acemiliğinin ortaya çıktığını belirterek şairin metindeki üslubunu eleştirmekle birlikte, bir Anadolu şairinin böylesine uzun bir Farsça eser ortaya koymasının övgüye layık olduğunu belirtmiştir. Ayrıca “Hudâvend” kelimesini, eserin adınınŞeh-nâmedeğil deHudâvend-nâmeolmasını gerektirecek kadar fazlaca tekrar ettiğini ifade etmiştir (İsen 2014: 138-139). Böylece diğer kaynaklar gibi o da eserin diğer adınınŞeh-nâmeolduğunu vurgulamıştır. Âşık Çelebi de Şehdî'yi Anadolu şairi olmasına rağmen Farsça şiir yazmada başarılı bulduğunu dile getirmiştir (Kılıç 2018: 611).Şairin biyografisi için bk. "Şehdî, Mehmed Şehdî Çelebi, Şeh-nâmeci Şehdî".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Bahir Selçuk
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum
Niteliği	Telif
Kaynakça	Afyoncu, Erhan (2003).Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 1 (2): 101-172. İpekten, Halûk, G. Kut, M. İsen, [H. Ayan, T. Karabey] (2017).Sehî Beg, Heşt-Bihişt. Ankara: KTB Yay.https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/56165,hest-bihistpdf.pdf?0&_tag1=03EE5380B678F1063BF0A9ED54D2FA0DD771F0E5&crefer=AF73583938ECBA0C996C071FBEFDB0CF49E94C4E98E3CB3C8333E937105D73B4[Erişim tarihi: 12.03.2022] İsen, Mustafa (1994).Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay. Kılıç, Filiz (2018).Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB Yay.https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-210485/asik-celebi-mesairus-suara.html[Erişim tarihi: 15.03.2022] Sungurhan, Aysun (2017a).Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB Yay.https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194495/beyani-tezkiresi-tezkiretus-suara.html[Erişim tarihi: 21.03.2022]. Sungurhan, Aysun (2017b).Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB Yay.https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194494/kinalizade-hasan-celebi-tezkiretus-s-uara.html[Erişim tarihi: 21.03.2022]. Yazıcı, Tahsin (1991). "Ârifî Fethullah Çelebi".İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yay. C. 3. 371-373.
Atıf Bilgileri	Selçuk, Bahir. "TEVÂRÎH-İ ÂL-İ OSMÂN / ŞEH-NÂME (ŞEHDÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/tevarih-i-al-i-osman-seh-name-sehdi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

TEVÂRÎH-İ ÂL-İ OSMÂN / ŞEH-NÂME (ŞEHDÎ)

Yazar Şehdî, Mehmed Şehdî Çelebi, Şeh-nâmeci Şehdî (d. ? - ö. ?)

Basım Tarihi 21/03/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - manzum tarih

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası tevarih-i-al-i-osman-seh-name-sehdi

Tarih ?

Notlar Şehdî’nin yazmaya başladığı fakat ölümü dolayısıyla tamamlayamadığı şehname türündeki Farsça eser. Nüshaları tespit edilemeyen eserle ilgili elde ayrıntılı bilgi bulunmamaktadır. Kaynakların eserin başından alıntıladıklarını belirttikleri beyitlerin kafiyelenişine ve Sehî’nin örnek beyitlerin üstüne yazdığı başlığa (İpekten vd. 2017: 85) bakılırsa metin mesnevi nazım şekliyle kaleme alınmıştır. Bazı kaynaklara göre iyi derecede Farsça bilen Şehdî, Fâtih Sultan Mehmed’in emriyle (İpekten vd. 2017: 85) ve onun adına (İpekten vd. 2017: 85; Kılıç 2018: 611)Şeh-nâmevezninde FarsçaTevârîh-i Âl-i Osmân'ı yazmaya başlamıştır. Bütün kaynaklar ölümü dolayısıyla şairin eserini tamamlayamadığında ittifak etmişlerdir ancak beyit sayısı hakkında farklı görüşler mevcuttur. Nitekim Gelibolulu Mustafâ Âlî (İsen 2014: 138-139), Âşık Çelebi (Kılıç 2018: 611), Hasan Çelebi (Sungurhan 2017b: 480) ve Beyânî (Sungurhan 2017a: 103) şairin mesnevinin dört bin beytini yazabildiğini belirtmişlerken sadece Sehî (İpekten vd. 2017: 85), on bin beyitten fazlasını yazdığını kaydetmiştir. Kimi kaynaklar, Ârifî Fethullâh Çelebi (ö. 966/1558-59)’ninŞehnâme-i Âl-i Osmânadlı eserinin Şehdî’nin yarım kalan mesnevisinin devamı olduğu görüşündedir (Afyoncu 2003: 111).Tevârîh-i Âl-i Osmânüzerine bazı değerlendirmelerde bulunan Gelibolulu Mustafâ Âlî, Acemce bir eda meydana getirmek isterken kullandığı bazı duyulmamış söyleyişlerle acemiliğinin ortaya çıktığını belirterek şairin metindeki üslubunu eleştirmekle birlikte, bir Anadolu şairinin böylesine uzun bir Farsça eser ortaya koymasının övgüye layık olduğunu belirtmiştir. Ayrıca “Hudâvend” kelimesini, eserin adınınŞeh-nâmedeğil deHudâvend-nâmeolmasını gerektirecek kadar fazlaca tekrar ettiğini ifade etmiştir (İsen 2014: 138-139). Böylece diğer kaynaklar gibi o da eserin diğer adınınŞeh-nâmeolduğunu vurgulamıştır. Âşık Çelebi de Şehdî'yi Anadolu şairi olmasına rağmen Farsça şiir yazmada başarılı bulduğunu dile getirmiştir (Kılıç 2018: 611).Şairin biyografisi için bk. "Şehdî, Mehmed Şehdî Çelebi, Şeh-nâmeci Şehdî".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Bahir Selçuk

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum

Niteliği Telif

Kaynakça Afyoncu, Erhan (2003).Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 1 (2): 101-172. İpekten, Halûk, G. Kut, M. İsen, [H. Ayan, T. Karabey] (2017).Sehî Beg, Heşt-Bihişt. Ankara: KTB Yay.https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/56165,hest-bihistpdf.pdf?0&_tag1=03EE5380B678F1063BF0A9ED54D2FA0DD771F0E5&crefer=AF73583938ECBA0C996C071FBEFDB0CF49E94C4E98E3CB3C8333E937105D73B4[Erişim tarihi: 12.03.2022] İsen, Mustafa (1994).Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay. Kılıç, Filiz (2018).Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB Yay.https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-210485/asik-celebi-mesairus-suara.html[Erişim tarihi: 15.03.2022] Sungurhan, Aysun (2017a).Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB Yay.https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194495/beyani-tezkiresi-tezkiretus-suara.html[Erişim tarihi: 21.03.2022]. Sungurhan, Aysun (2017b).Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB Yay.https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194494/kinalizade-hasan-celebi-tezkiretus-s-uara.html[Erişim tarihi: 21.03.2022]. Yazıcı, Tahsin (1991). "Ârifî Fethullah Çelebi".İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yay. C. 3. 371-373.

Atıf Bilgileri Selçuk, Bahir. "TEVÂRÎH-İ ÂL-İ OSMÂN / ŞEH-NÂME (ŞEHDÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/tevarih-i-al-i-osman-seh-name-sehdi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].