MAÂSİR-İ SULTANİYYE

Name: MAÂSİR-İ SULTANİYYE
Author: Meftun, Abdürrezzâk Dünbülî (d. 1175/76/1762/63 - ö. 1242/43/1827/28)

İsim	MAÂSİR-İ SULTANİYYE
Yazar	Meftun, Abdürrezzâk Dünbülî (d. 1175/76/1762/63 - ö. 1242/43/1827/28)
Basım Tarihi:	24/10/2021
Konu	Âşık Edebiyatı - tarih
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	maasir-i-sultaniyye-1826
Tarih	??
Notlar	Dünbülî’nin Feth Ali Şah’ın cülûsünden 1241 yılına kadarki savaş ve olayları anlatan Farsça mensur-manzum eseri. Akıcı bir üslup ile yazılan eserde Rusya’nın İran’a ilk saldırısı ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Müellif bu dönemde Tebrîz’deki sarayda yaşadığı için Kafkas ve Azerbaycan’da cereyan eden İran ve Rus savaşını ilk eldeki kaynaklara dayanak ifade etmiştir. Dünbülî, eserinde bâzgeşt-i edebî üslubunun önderlerinden Mîrzâ Bozorg Kaîmakâm’ı örnek almış, muğlak ve anlaşılması zor kelime ve tabirlerden kaçınmış ve eserini baştan sona şiirleriyle süslemiştir. Bu eser müellif vefat etmeden bir yıl önce yani 1241’de Tebriz’deki Serbî matbaasında taş baskı olarak neşredilmiştir. Eseri Tebrîz şehrinin meşhurlarından Mollâ Muhammed Bâkır-i Tebrîzî hazırlamıştır. Dünbülî ikinci Rus ve İran savaşının başlarında vefat ettiği için bu savaş eserde yer almamış, ancak Mollâ Muhammed bu savaşı da okuyucuya sunmak için eserin sonuna Hâverî-i Şîrâzî’nin kaleme aldığıTârih-i Zülkarneynadlı eseri ekleyip yayımlamıştır. 1351’de Gulâm Hüseyin Sadrî Efşâr taş baskıyı örnek alarak eseri Tahran’da tekrar yayımlamıştır. Bu eserin yakın dönemde yapılan neşirlerinin çoğunda taş baskı örnek alınmış, mukaddimede tarih boyunca İran ve Rus savaşları, Dünbülî hanedanı ve müellifin hayatı ayrıntılı olarak ifade edilmiş, eserin sonunda Gürcistan valisi ve Kaçarlar sarayının Fransa, Rusya, İngiltere ve Osmanlı ile yaptığı bazı antlaşmalar yer almıştır. 1383’te Tahran’da Gulâm Hüseyin Zergerî Nejâd bu eserin tahkikli neşrini yapmıştır. Harford Jones Brydges bu eseri 1833’te Londra’daThe Dynasty of the Kajarsadıyla İngilizce’ye çevirmiştir. İran ve Rus savaşlarının ayrıntılı bir şekilde ele alındığı bu eserde müellif bazı kelimeleri revaçta olan şekilden farklı yazmış, kendi özel düşüncelerini ifade etmiş, saraylıların yaptığı hıyanet ve kötülükleri yermiştir. İran’da basılan ilk kitaplar arasında yer alan bu eser, Rusya’nın İran’a ilk saldırısını anlatan ilk eser olma özelliğine sahiptir. Eserde Âkâ Muhammed Hân dönemi olayları, 1230 yılına kadarki Feth Ali Şah saltanatı dönemi, Kafkas bölgesi tarihçesi yer almıştır. Bu eseri Muhammed Sâdık, Vekâyi Nigâr-i Mervezî, Hâverî-i Şîrâzî, Rızâ Kulî Hân Hidâyet, Muhammed Takî Sepehr gibi tanınmış tarihçiler örnek almıştır.Şairin biyografisi için bk. “Meftun, Abdürrezzâk Dünbülî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Alîzâde, Müctebâ Safer (1389). “Mesnevî-i Abdürrezâk Bîg Dünbülî-i Hoy.”Peyâm-i Bahâristân. 10 (1): 1-21. Kurtuluş, Rıza (2016). “Dünbülî”.Türkiye Diyanet Vakfı Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yay. 352-353. Nahcivânî, Hüseyin (1328). “Abdürrezâk Bîg Dünbülî Mutehallis be Meftûn”.Dânişkede-i Edebiyyât ve Ulûm-i İnsânî-i Dânişgâh-i Tebrîz. 2 (1): 1-13. Zergerî Nejâd, Gulâm Hüseyin (1383).Meʾâsir-i Sultânîye (Târîh-i Cenghâ-yı Evvel-i Îrân ve Rûs) be zemîme-i Târîh-i Cenghâ-yı Devre-i Dovvum ez Târîh-i Zülkarneyn. Tahran: Müesse-i İntişârâtî-i Rûznâme-i Îrân.
Atıf Bilgileri	Kaska, Çetin. "MAÂSİR-İ SULTANİYYE".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/maasir-i-sultaniyye-1826. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

MAÂSİR-İ SULTANİYYE

Yazar Meftun, Abdürrezzâk Dünbülî (d. 1175/76/1762/63 - ö. 1242/43/1827/28)

Basım Tarihi 24/10/2021

Konu Âşık Edebiyatı - tarih

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası maasir-i-sultaniyye-1826

Tarih ??

Notlar Dünbülî’nin Feth Ali Şah’ın cülûsünden 1241 yılına kadarki savaş ve olayları anlatan Farsça mensur-manzum eseri. Akıcı bir üslup ile yazılan eserde Rusya’nın İran’a ilk saldırısı ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Müellif bu dönemde Tebrîz’deki sarayda yaşadığı için Kafkas ve Azerbaycan’da cereyan eden İran ve Rus savaşını ilk eldeki kaynaklara dayanak ifade etmiştir. Dünbülî, eserinde bâzgeşt-i edebî üslubunun önderlerinden Mîrzâ Bozorg Kaîmakâm’ı örnek almış, muğlak ve anlaşılması zor kelime ve tabirlerden kaçınmış ve eserini baştan sona şiirleriyle süslemiştir. Bu eser müellif vefat etmeden bir yıl önce yani 1241’de Tebriz’deki Serbî matbaasında taş baskı olarak neşredilmiştir. Eseri Tebrîz şehrinin meşhurlarından Mollâ Muhammed Bâkır-i Tebrîzî hazırlamıştır. Dünbülî ikinci Rus ve İran savaşının başlarında vefat ettiği için bu savaş eserde yer almamış, ancak Mollâ Muhammed bu savaşı da okuyucuya sunmak için eserin sonuna Hâverî-i Şîrâzî’nin kaleme aldığıTârih-i Zülkarneynadlı eseri ekleyip yayımlamıştır. 1351’de Gulâm Hüseyin Sadrî Efşâr taş baskıyı örnek alarak eseri Tahran’da tekrar yayımlamıştır. Bu eserin yakın dönemde yapılan neşirlerinin çoğunda taş baskı örnek alınmış, mukaddimede tarih boyunca İran ve Rus savaşları, Dünbülî hanedanı ve müellifin hayatı ayrıntılı olarak ifade edilmiş, eserin sonunda Gürcistan valisi ve Kaçarlar sarayının Fransa, Rusya, İngiltere ve Osmanlı ile yaptığı bazı antlaşmalar yer almıştır. 1383’te Tahran’da Gulâm Hüseyin Zergerî Nejâd bu eserin tahkikli neşrini yapmıştır. Harford Jones Brydges bu eseri 1833’te Londra’daThe Dynasty of the Kajarsadıyla İngilizce’ye çevirmiştir. İran ve Rus savaşlarının ayrıntılı bir şekilde ele alındığı bu eserde müellif bazı kelimeleri revaçta olan şekilden farklı yazmış, kendi özel düşüncelerini ifade etmiş, saraylıların yaptığı hıyanet ve kötülükleri yermiştir. İran’da basılan ilk kitaplar arasında yer alan bu eser, Rusya’nın İran’a ilk saldırısını anlatan ilk eser olma özelliğine sahiptir. Eserde Âkâ Muhammed Hân dönemi olayları, 1230 yılına kadarki Feth Ali Şah saltanatı dönemi, Kafkas bölgesi tarihçesi yer almıştır. Bu eseri Muhammed Sâdık, Vekâyi Nigâr-i Mervezî, Hâverî-i Şîrâzî, Rızâ Kulî Hân Hidâyet, Muhammed Takî Sepehr gibi tanınmış tarihçiler örnek almıştır.Şairin biyografisi için bk. “Meftun, Abdürrezzâk Dünbülî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. Çetin Kaska

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Alîzâde, Müctebâ Safer (1389). “Mesnevî-i Abdürrezâk Bîg Dünbülî-i Hoy.”Peyâm-i Bahâristân. 10 (1): 1-21. Kurtuluş, Rıza (2016). “Dünbülî”.Türkiye Diyanet Vakfı Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yay. 352-353. Nahcivânî, Hüseyin (1328). “Abdürrezâk Bîg Dünbülî Mutehallis be Meftûn”.Dânişkede-i Edebiyyât ve Ulûm-i İnsânî-i Dânişgâh-i Tebrîz. 2 (1): 1-13. Zergerî Nejâd, Gulâm Hüseyin (1383).Meʾâsir-i Sultânîye (Târîh-i Cenghâ-yı Evvel-i Îrân ve Rûs) be zemîme-i Târîh-i Cenghâ-yı Devre-i Dovvum ez Târîh-i Zülkarneyn. Tahran: Müesse-i İntişârâtî-i Rûznâme-i Îrân.

Atıf Bilgileri Kaska, Çetin. "MAÂSİR-İ SULTANİYYE".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/maasir-i-sultaniyye-1826. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].