SELÎM HAN-NÂME (LOKMÂN)

Name: SELÎM HAN-NÂME (LOKMÂN)
Author: Lokmân, Seyyid Lokmân, Lokmân Çelebi, Lokmân bin Hüseyin (d. ?/? - ö. 1010/1601)

İsim	SELÎM HAN-NÂME (LOKMÂN)
Yazar	Lokmân, Seyyid Lokmân, Lokmân Çelebi, Lokmân bin Hüseyin (d. ?/? - ö. 1010/1601)
Basım Tarihi:	07/11/2021
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Selim-nâme
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	selim-han-name-lokman
Tarih	988/1581
Notlar	Lokmân’ın Farsça manzum-mensur olarak kaleme aldığı selîm-nâme türündeki eseri. Ağırlıklı olarak II. Selim (ö. 1574) döneminin anlatıldığı, 6 Zilhicce 988/12 Ocak 1581 tarihinde tamamlanan eser, mensur kısımların yanı sıra 1615 beyitlik manzum bölüm bulundurmaktadır.Selîm Han-nâme'nin giriş kısmında ilk önce Allah, Hz. Muhammed ve dört halife daha sonra Sultan II. Selim, Veziriazam Mehmed Paşa ve devlet büyükleri övülmüş, eserin yazma sebebi ifade edilmiş ve asıl konuya geçilmiştir.Selim Han-nâme’nin sebeb-i telifinde Lokmân gaipten bir ses duyduğunu, Ahmed Nâmî’yi gördüğünü, onun rehberliğiyle bir saraya vardığını, yazdığı dîbâceyi gösterip beğenilmesi üzerine eseri yazmaya devam ettiğini veSelîm Han-nâme'yi Mevlânâ’nın aziz ruhundan aldığı feyzle kaleme aldığını ifade etmiştir.Selîm Han-nâme'de Osmanlı sultanları ile vezirlerin yaptıkları kahramanlıklardan bahsedilmiş, Fatih Sultan Mehmed (ö.1481)’in İstanbul’u fethetmesi, fetihten sonra inşa edilen yapılar, Ayasofya’nın camiye dönüştürülmesi, Semâniyye medreselerinin inşa edilmesi ve İstanbul’un bir kültür merkezi haline gelmesi anlatılmıştır. Eserde Sultan Süleyman’ın vefatı ve vefatının gizlenmesi, Zigetvar’ın fethedilmesi, mezarların ziyaret edilmesi, Sakız adasının fethi, Büyükçekmece Köprüsü, hakkında da bilgi verilmiştir. Müellif II. Selim’i dört halife ve Hz. Yusuf’la kıyaslayarak onun sadakatine, adaletine, ahlakına ve yiğitliğine değinmiştir. Basra, Bağdat, Loristân, Erzurum, Maraş, Karaman, Bursa, Kırım, İstanbul, Rumeli gibi yerlerin zikredildiği eserde müellif II. Selim’i Kanuni Sultan Süleyman’a benzeterek ona dualar etmiştir.Firdevsî (ö. 1020 ?)’ninŞâh-nâme’sini örnek alınarak yazılanSelîm Han-nâme'de devlet teşkilatı, devlet kurumları, ordu, donanma, silahlar, savunma ve savaşta ordunun konuşlanması hakkında önemli bilgiler anlatılmıştır. Sade ve basit bir dile ile kaleme alınan ve manzum kısmı mesnevi tarzında yazılan eserde Arapça kelime, terim ve tabirler, ayet ve hadisler, muamma ve müfretler yer almıştır.Eserin biri Topkapı Sarayı Müzesi’nde (nr. 1537; nr. 3595) diğeri British Kütüphanesi’nde kayıtlı iki yazma nüshası bulunmaktadır. British Kütüphanesi nüshasında 9 minyatür ve III. Murad (ö. 1595)’a sunulan Topkapı Sarayı Müzesi nüshasında 44 minyatür yer almaktadır.Lokmân’ınSelîm Han-nâme’si üzerine Najeebullah Ahadi tarafından yüksek lisans tez çalışması yapılmıştır (2019).Şairin biyografisi için bk. “Lokmân, Seyyid Lokmân, Lokmân Çelebi, Lokmân bin Hüseyin”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Ahadi, Najeebullah (hzl.)(2019).Seyyid Lokman ve Selîm Han-Name (Şehname-i Selim Han). Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi. Becelîzâde, Emîn ve Mehdî Selmân (1398). "Mu'arrifî-i Destnivîs-i Selîm Hân-nâme ve Berresî-i Fevâid-i Târîhî-i Ân".Mecelle-i Târîh-i Edebiyyât12(3): 167-186. Kütükoğlu, Bekir (2003). “Lokmân bin Hüseyin”.İslâm Ansiklopedisi. C.27. İstanbul: TDV Yay. 208-209.
Atıf Bilgileri	Kaska, Çetin. "SELÎM HAN-NÂME (LOKMÂN)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/selim-han-name-lokman. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

SELÎM HAN-NÂME (LOKMÂN)

Yazar Lokmân, Seyyid Lokmân, Lokmân Çelebi, Lokmân bin Hüseyin (d. ?/? - ö. 1010/1601)

Basım Tarihi 07/11/2021

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Selim-nâme

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası selim-han-name-lokman

Tarih 988/1581

Notlar Lokmân’ın Farsça manzum-mensur olarak kaleme aldığı selîm-nâme türündeki eseri. Ağırlıklı olarak II. Selim (ö. 1574) döneminin anlatıldığı, 6 Zilhicce 988/12 Ocak 1581 tarihinde tamamlanan eser, mensur kısımların yanı sıra 1615 beyitlik manzum bölüm bulundurmaktadır.Selîm Han-nâme'nin giriş kısmında ilk önce Allah, Hz. Muhammed ve dört halife daha sonra Sultan II. Selim, Veziriazam Mehmed Paşa ve devlet büyükleri övülmüş, eserin yazma sebebi ifade edilmiş ve asıl konuya geçilmiştir.Selim Han-nâme’nin sebeb-i telifinde Lokmân gaipten bir ses duyduğunu, Ahmed Nâmî’yi gördüğünü, onun rehberliğiyle bir saraya vardığını, yazdığı dîbâceyi gösterip beğenilmesi üzerine eseri yazmaya devam ettiğini veSelîm Han-nâme'yi Mevlânâ’nın aziz ruhundan aldığı feyzle kaleme aldığını ifade etmiştir.Selîm Han-nâme'de Osmanlı sultanları ile vezirlerin yaptıkları kahramanlıklardan bahsedilmiş, Fatih Sultan Mehmed (ö.1481)’in İstanbul’u fethetmesi, fetihten sonra inşa edilen yapılar, Ayasofya’nın camiye dönüştürülmesi, Semâniyye medreselerinin inşa edilmesi ve İstanbul’un bir kültür merkezi haline gelmesi anlatılmıştır. Eserde Sultan Süleyman’ın vefatı ve vefatının gizlenmesi, Zigetvar’ın fethedilmesi, mezarların ziyaret edilmesi, Sakız adasının fethi, Büyükçekmece Köprüsü, hakkında da bilgi verilmiştir. Müellif II. Selim’i dört halife ve Hz. Yusuf’la kıyaslayarak onun sadakatine, adaletine, ahlakına ve yiğitliğine değinmiştir. Basra, Bağdat, Loristân, Erzurum, Maraş, Karaman, Bursa, Kırım, İstanbul, Rumeli gibi yerlerin zikredildiği eserde müellif II. Selim’i Kanuni Sultan Süleyman’a benzeterek ona dualar etmiştir.Firdevsî (ö. 1020 ?)’ninŞâh-nâme’sini örnek alınarak yazılanSelîm Han-nâme'de devlet teşkilatı, devlet kurumları, ordu, donanma, silahlar, savunma ve savaşta ordunun konuşlanması hakkında önemli bilgiler anlatılmıştır. Sade ve basit bir dile ile kaleme alınan ve manzum kısmı mesnevi tarzında yazılan eserde Arapça kelime, terim ve tabirler, ayet ve hadisler, muamma ve müfretler yer almıştır.Eserin biri Topkapı Sarayı Müzesi’nde (nr. 1537; nr. 3595) diğeri British Kütüphanesi’nde kayıtlı iki yazma nüshası bulunmaktadır. British Kütüphanesi nüshasında 9 minyatür ve III. Murad (ö. 1595)’a sunulan Topkapı Sarayı Müzesi nüshasında 44 minyatür yer almaktadır.Lokmân’ınSelîm Han-nâme’si üzerine Najeebullah Ahadi tarafından yüksek lisans tez çalışması yapılmıştır (2019).Şairin biyografisi için bk. “Lokmân, Seyyid Lokmân, Lokmân Çelebi, Lokmân bin Hüseyin”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. Çetin Kaska

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Ahadi, Najeebullah (hzl.)(2019).Seyyid Lokman ve Selîm Han-Name (Şehname-i Selim Han). Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi. Becelîzâde, Emîn ve Mehdî Selmân (1398). "Mu'arrifî-i Destnivîs-i Selîm Hân-nâme ve Berresî-i Fevâid-i Târîhî-i Ân".Mecelle-i Târîh-i Edebiyyât12(3): 167-186. Kütükoğlu, Bekir (2003). “Lokmân bin Hüseyin”.İslâm Ansiklopedisi. C.27. İstanbul: TDV Yay. 208-209.

Atıf Bilgileri Kaska, Çetin. "SELÎM HAN-NÂME (LOKMÂN)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/selim-han-name-lokman. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].