FÜTÛHÂT-I CEMÎLE (ÂRİF/ÂRİFÎ)

Name: FÜTÛHÂT-I CEMÎLE (ÂRİF/ÂRİFÎ)
Author: Ârif/Ârifî, Fethullah Çelebi (d. ?/? - ö. 970/1562)

İsim	FÜTÛHÂT-I CEMÎLE (ÂRİF/ÂRİFÎ)
Yazar	Ârif/Ârifî, Fethullah Çelebi (d. ?/? - ö. 970/1562)
Basım Tarihi:	06/06/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - tarihî-kahramanlık konulu mesnevî
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	futuhat-i-cemile-arif-arifi
Tarih	?/?
Notlar	Ârifî’nin 959/1552 yılında Macaristan’da bulunan Temişvar, Peçi, Eğri, Catlak, Cinate, Solnok, Lipoye, Felanek, Bakuve, Batalk ve diğer kalelerin fetihlerinden bahseden Farsça eseri.Müellif eserini mesnevi tarzında, mütekârib bahrinin “faûlün faûlün faûlün faûl” vezniyle yazmıştır. Büyük ihtimalle Firdevsî’ninŞâh-nâme’si taklit edilerek yazılan bu manzum eserde kahramanlıklar destansı bir dille anlatılmıştır. Edebî sanatların çok fazla kullanıldığı eserde Arapça kelimelerden az istifade edilmiştir. Eserde Sofya, Beretta, Ferenduş, Bosna, Engürüs, Rüstem, Rehş, Kâsım, Namçe, Belgrad, Serdar Mahmud, Budin, Tunca, Arda, Meriç, Yunşancık adları yâd edilmiştir.1200 beyitten oluşan bu eser 21 bölümden oluşmaktadır. Eserdeki bölümler şunlardır: Mehmed Paşa’nın savaş için ordu göndermesi, Mehmed Paşa’nın Peçi kâfirleriyle savaşması, Mehmed Paşa’nın Poşkrek kâfirleriyle savaşması, Cinate Kalesi kâfirlerinin aman dilemesi, Malkoç ve Ulama’nın kâfirlerle savaşması, Mehmed Paşa’nın Lipove Kalesine varması, Lipove Kalesine Papas’ın ordu göndermesi, kâfirlerin Sekdin’e saldırması ve Ali Paşa’nın yardımı, Sâhibkırân’ın Kostantiniye’den Edirne’ye hareketi, Erdel’e kralın ordu göndermesinden padişahın haberdar olması, Ahmed Paşa’nın ordusu ile Edirne’den Temişvar tarafına hareket etmesi, Temişvar Hisarının tarifi, kâfirlerin Ahmed Paşa’nın atını topa tutması, Temişvarlıların aman istemesi, Temişvarlıların ikinci ve üçüncü defa aman dilemeleri ve pişman olmaları, Mehmed Paşa’nın kâfirlerle savaşı ve onların kaleye sığınmaları, kâfirlerin sözlerinden dönmeleri ve ölmeleri, Temişvar ve diğer kalelerin fethi, Solnok Kalesinin fethi, Eğri Kalesinin kuşatılması, kışın yaklaşması ve ordunun dönüşü (Ebrahimi 1991: 20-26).Eserin bilinen tek nüshası Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi’ndedir (nr. 1592). Bu nüsha Ebû Turâb el-Hasanî el-Hüseynî el-Hattât Hûbi-i Şîrâzî adlı bir hattat tarafından 964/1558 yılında istinsah edilmiştir. Eserde yedi minyatür bulunmaktadır.Eser üzerine Davut Ebrahimi tarafından yüksek lisans tez çalışması yapılmıştır (1991).Şairin biyografisi için bk. “Ârif/Ârifî, Fethullah Çelebi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum
Niteliği	Telif
Kaynakça	Çelik, Ahmet Faruk (2009).Fethullah Arifî Çelebî’nin Şâhnâme-i Âl-i Osman’ından Süleymannâme. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi. Ebrahimi, Davut (1991).Ârifî Fethullah Çelebi ve Fütûhât-i Cemîle'sinin Tenkidli Metni, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi. Yazıcı, Tahsin (1991). “Ârifî Fethullah Çelebi”.İslâm Ansiklopedisi. C.3. İstanbul: TDV Yay. 371-73.
Atıf Bilgileri	Kaska, Çetin. "FÜTÛHÂT-I CEMÎLE (ÂRİF/ÂRİFÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/futuhat-i-cemile-arif-arifi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

FÜTÛHÂT-I CEMÎLE (ÂRİF/ÂRİFÎ)

Yazar Ârif/Ârifî, Fethullah Çelebi (d. ?/? - ö. 970/1562)

Basım Tarihi 06/06/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - tarihî-kahramanlık konulu mesnevî

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası futuhat-i-cemile-arif-arifi

Tarih ?/?

Notlar Ârifî’nin 959/1552 yılında Macaristan’da bulunan Temişvar, Peçi, Eğri, Catlak, Cinate, Solnok, Lipoye, Felanek, Bakuve, Batalk ve diğer kalelerin fetihlerinden bahseden Farsça eseri.Müellif eserini mesnevi tarzında, mütekârib bahrinin “faûlün faûlün faûlün faûl” vezniyle yazmıştır. Büyük ihtimalle Firdevsî’ninŞâh-nâme’si taklit edilerek yazılan bu manzum eserde kahramanlıklar destansı bir dille anlatılmıştır. Edebî sanatların çok fazla kullanıldığı eserde Arapça kelimelerden az istifade edilmiştir. Eserde Sofya, Beretta, Ferenduş, Bosna, Engürüs, Rüstem, Rehş, Kâsım, Namçe, Belgrad, Serdar Mahmud, Budin, Tunca, Arda, Meriç, Yunşancık adları yâd edilmiştir.1200 beyitten oluşan bu eser 21 bölümden oluşmaktadır. Eserdeki bölümler şunlardır: Mehmed Paşa’nın savaş için ordu göndermesi, Mehmed Paşa’nın Peçi kâfirleriyle savaşması, Mehmed Paşa’nın Poşkrek kâfirleriyle savaşması, Cinate Kalesi kâfirlerinin aman dilemesi, Malkoç ve Ulama’nın kâfirlerle savaşması, Mehmed Paşa’nın Lipove Kalesine varması, Lipove Kalesine Papas’ın ordu göndermesi, kâfirlerin Sekdin’e saldırması ve Ali Paşa’nın yardımı, Sâhibkırân’ın Kostantiniye’den Edirne’ye hareketi, Erdel’e kralın ordu göndermesinden padişahın haberdar olması, Ahmed Paşa’nın ordusu ile Edirne’den Temişvar tarafına hareket etmesi, Temişvar Hisarının tarifi, kâfirlerin Ahmed Paşa’nın atını topa tutması, Temişvarlıların aman istemesi, Temişvarlıların ikinci ve üçüncü defa aman dilemeleri ve pişman olmaları, Mehmed Paşa’nın kâfirlerle savaşı ve onların kaleye sığınmaları, kâfirlerin sözlerinden dönmeleri ve ölmeleri, Temişvar ve diğer kalelerin fethi, Solnok Kalesinin fethi, Eğri Kalesinin kuşatılması, kışın yaklaşması ve ordunun dönüşü (Ebrahimi 1991: 20-26).Eserin bilinen tek nüshası Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi’ndedir (nr. 1592). Bu nüsha Ebû Turâb el-Hasanî el-Hüseynî el-Hattât Hûbi-i Şîrâzî adlı bir hattat tarafından 964/1558 yılında istinsah edilmiştir. Eserde yedi minyatür bulunmaktadır.Eser üzerine Davut Ebrahimi tarafından yüksek lisans tez çalışması yapılmıştır (1991).Şairin biyografisi için bk. “Ârif/Ârifî, Fethullah Çelebi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. Çetin Kaska

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum

Niteliği Telif

Kaynakça Çelik, Ahmet Faruk (2009).Fethullah Arifî Çelebî’nin Şâhnâme-i Âl-i Osman’ından Süleymannâme. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi. Ebrahimi, Davut (1991).Ârifî Fethullah Çelebi ve Fütûhât-i Cemîle'sinin Tenkidli Metni, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi. Yazıcı, Tahsin (1991). “Ârifî Fethullah Çelebi”.İslâm Ansiklopedisi. C.3. İstanbul: TDV Yay. 371-73.

Atıf Bilgileri Kaska, Çetin. "FÜTÛHÂT-I CEMÎLE (ÂRİF/ÂRİFÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/futuhat-i-cemile-arif-arifi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].