RAVZATÜ'L-ALİYYE FÎ TARÎKATİ'Ş-ŞÂZELİYYE (HARÎRÎZÂDE)

Name: RAVZATÜ'L-ALİYYE FÎ TARÎKATİ'Ş-ŞÂZELİYYE (HARÎRÎZÂDE)
Author: Mehmed Kemâleddîn, Harîrîzâde (d. 1267/1850 - ö. 1299/1881)

İsim	RAVZATÜ'L-ALİYYE FÎ TARÎKATİ'Ş-ŞÂZELİYYE (HARÎRÎZÂDE)
Yazar	Mehmed Kemâleddîn, Harîrîzâde (d. 1267/1850 - ö. 1299/1881)
Basım Tarihi:	03/08/2022
Konu	Tekke Edebiyatı - Şazelî sülûku
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	ravzatu-l-aliyye-fi-tarikati-s-sazeliyye-haririzade
Tarih	?
Notlar	Harîrîzâde Kemâleddîn Efendi’nin Şâzeliyye tarikatının esas ve âdâbı hakkında bilgi verdiği eseridir.Pîri Ebû’l-Hasen Şâzelî (ö. 656/1258) olan Şâzeliyye tarikatı Ebû’l-Abbâs Mürsî’den (ö. 685/1287) sonra Yâkūt el-Arşî el-Habeşî (ö. 732/1332), Atâullâh el-İskenderî (ö. 709/1309) gibi tasavvuf tarihinin önemli isimleri tarafından temsil edilerek daha çok Afrika coğrafyasında, Tunus, İskenderiye, Kahire gibi merkezlerde faaliyet göstermiştir. Anadolu coğrafyası, İstanbul ve Balkanlar’da ise Şâzeliyye tarikatı XVI. yüzyıl itibariyle faaliyet göstermeye başlamıştır (Güven, 2015: 382-383). Ebû’l-Hasen Şâzelî tasavvufî görüşlerini ihtivâ eden bir eserler bırakmamakla beraber hizb ve dualarını bir araya getirdiği mecmualar tertip ederek mürîdânına okumalarını vazife tayin etmiştir. Bu mecmuaların en meşhuruHizbü’l-bahr’dır (Özel, 2010: 386). Bu mecmualara şerhler kaleme alınmıştır. Kaleme alınan şerhlerden biri de Harîrîzâde’ya aittir. Harîrîzâde 15 yaşlarındaykenHizbü’l-bahr’i şerhederekZiyâu’l-bedrolarak isimlendirmiştir (Ustakurt, 2018: 10). Küçük yaşlarda böyle bir eser ortaya koyması Harîrîazâde’nin yetkinliğine ve olgunluğuna işaret etmektedir. Esasen Harîrîzâde bazı eserlerinde 170 kadar tarikattan icâzeten ve rivâyeten intisâp ettiğini haber verir (Ustakurt, 2018: 10-11).Harîrîzâde’nin Şâzeliyye ile irtibâtı sadeceHizbü’l-bahrşerhiyle sınırlı değildir. Kaleme aldığıRavzatü’l-Aliyye fî Tarîkati’ş-Şâzeliyyeeseri bu tarikat hakkında sahip olduğu bilgilere işaret etmektedir. Eserde Şâzeliyye tarikatının âdâbı ve inâbe, biat, zikir almak esasları anlatılmaktadır. 2 varak ve Arapça olan eserin başında Harîrizâde Şâzeliyye tarikatı hakkındaki söz konusu bilgileri muhtasar olarak aktaracağını belirtmektedir (Harîrîzâde, vr. 44b).Eser, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı Osman Ergin Yazmaları Bölümü’nde OE_Yz_1623 numara ile kayıtlı bir mecmua içerisinde bulunmaktadır. Tarih bulunmayan mecmûa içerisinde yer alan risâlelerin genel olarak Melâmî gelenek çerçevesinde kaleme alınan Türkçe ve Arapça risâleler olduğu dikkat çekmektedir. Mecmûada Melâmî geleneğin son dönem temsilcilerinden, Harîrîzâde’nin de mürşidi (Azamat: 561) Muhammed Nûru’l-Arabî’nin (ö. 1888) halîfesi ve damadı Abdürrahîm Fedâi’ye (ö. 1304/1885) ait risâleler yoğunluklu olarak göze çarpmaktadır. Abdürrahîm Fedâî’ye ait “Tefsîru Sûreti’l-Kevser” (Mecmua: vr. 4a-7a), “Risâle-i İrâde-i Cüz’iyye” (Mecmua: vr. 7b-11a), “Risâle-i Mer âtibü’l-vücûd” (Mecmua: vr. 11a-15a), “Risâle-i Murâdiyye” (Mecmua:vr. 36a-42a) gibi risâleler mecmuada yer almaktadır. Harîrîzâde’ye ait Ravzatü’l-Aliyye fî Tarîkati’ş-Şâzeliyye ise mecmuanın 44b-46a varakları arasında yer almaktadır. Risâlenin bulunduğu mecmuada yer alan diğer risâlelerin müellif hattı olduğunun tespiti (Saylan, mir-at-i-hakikat-haririzade) söz konusu risâlenin müellif hattı olduğuna işaret etmektedir.Müellif için bkz. "Mehmed Kemâleddîn, Harîrî-zâde".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Dr. Öğr. Üyesi Betül Saylan
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Arslan, Mehmet (2014). "MEHMED KEMÂLEDDÎN, Harîrî-zâde". http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mir-at-i-hakikat-haririzade Azamat, Nihat (2020). “Muhammed Nûru’l-Arabî”.İslâm Ansiklopedisi. C. 30. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 560-563. Güven, Mustafa Sâlim (2015). “Şâzeliyye”.Türkiye’de Tarikatlar: Tarih ve Kültür. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 373-443. Mecmua. İstanbul Belediyesi Atatürk Kitaplığı Osman Ergin Yazmaları, nr. OE_Yz_1623. Mehmed Kemâleddîn, Harîrîzâde (yty).Ravzatü’l-Aliyye fî Tarîkati’ş-Şâzeliyye. İstanbul Belediyesi Atatürk Kitaplığı Osman Ergin Yazmaları, nr. OE_Yz_1623/10. Özel, Ahmet Murat (2010). “Şâzelî”.İslâm Ansiklopedisi. C. 38. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 385-387. Ustakurt, Furkan (2018).Tasavvuf Literatüründe Etvâr-ı Seb’a ve Harîrîzâde’nin Fecru’l-esmâ ve Subhu’l-müsemmâ Adlı Risâlesi. Yüksek Lisans Tezi. Gümüşhane: Gümüşhane Üniversitesi.
Atıf Bilgileri	Saylan, Betül. "RAVZATÜ'L-ALİYYE FÎ TARÎKATİ'Ş-ŞÂZELİYYE (HARÎRÎZÂDE)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/ravzatu-l-aliyye-fi-tarikati-s-sazeliyye-haririzade. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

RAVZATÜ'L-ALİYYE FÎ TARÎKATİ'Ş-ŞÂZELİYYE (HARÎRÎZÂDE)

Yazar Mehmed Kemâleddîn, Harîrîzâde (d. 1267/1850 - ö. 1299/1881)

Basım Tarihi 03/08/2022

Konu Tekke Edebiyatı - Şazelî sülûku

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası ravzatu-l-aliyye-fi-tarikati-s-sazeliyye-haririzade

Tarih ?

Notlar Harîrîzâde Kemâleddîn Efendi’nin Şâzeliyye tarikatının esas ve âdâbı hakkında bilgi verdiği eseridir.Pîri Ebû’l-Hasen Şâzelî (ö. 656/1258) olan Şâzeliyye tarikatı Ebû’l-Abbâs Mürsî’den (ö. 685/1287) sonra Yâkūt el-Arşî el-Habeşî (ö. 732/1332), Atâullâh el-İskenderî (ö. 709/1309) gibi tasavvuf tarihinin önemli isimleri tarafından temsil edilerek daha çok Afrika coğrafyasında, Tunus, İskenderiye, Kahire gibi merkezlerde faaliyet göstermiştir. Anadolu coğrafyası, İstanbul ve Balkanlar’da ise Şâzeliyye tarikatı XVI. yüzyıl itibariyle faaliyet göstermeye başlamıştır (Güven, 2015: 382-383). Ebû’l-Hasen Şâzelî tasavvufî görüşlerini ihtivâ eden bir eserler bırakmamakla beraber hizb ve dualarını bir araya getirdiği mecmualar tertip ederek mürîdânına okumalarını vazife tayin etmiştir. Bu mecmuaların en meşhuruHizbü’l-bahr’dır (Özel, 2010: 386). Bu mecmualara şerhler kaleme alınmıştır. Kaleme alınan şerhlerden biri de Harîrîzâde’ya aittir. Harîrîzâde 15 yaşlarındaykenHizbü’l-bahr’i şerhederekZiyâu’l-bedrolarak isimlendirmiştir (Ustakurt, 2018: 10). Küçük yaşlarda böyle bir eser ortaya koyması Harîrîazâde’nin yetkinliğine ve olgunluğuna işaret etmektedir. Esasen Harîrîzâde bazı eserlerinde 170 kadar tarikattan icâzeten ve rivâyeten intisâp ettiğini haber verir (Ustakurt, 2018: 10-11).Harîrîzâde’nin Şâzeliyye ile irtibâtı sadeceHizbü’l-bahrşerhiyle sınırlı değildir. Kaleme aldığıRavzatü’l-Aliyye fî Tarîkati’ş-Şâzeliyyeeseri bu tarikat hakkında sahip olduğu bilgilere işaret etmektedir. Eserde Şâzeliyye tarikatının âdâbı ve inâbe, biat, zikir almak esasları anlatılmaktadır. 2 varak ve Arapça olan eserin başında Harîrizâde Şâzeliyye tarikatı hakkındaki söz konusu bilgileri muhtasar olarak aktaracağını belirtmektedir (Harîrîzâde, vr. 44b).Eser, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı Osman Ergin Yazmaları Bölümü’nde OE_Yz_1623 numara ile kayıtlı bir mecmua içerisinde bulunmaktadır. Tarih bulunmayan mecmûa içerisinde yer alan risâlelerin genel olarak Melâmî gelenek çerçevesinde kaleme alınan Türkçe ve Arapça risâleler olduğu dikkat çekmektedir. Mecmûada Melâmî geleneğin son dönem temsilcilerinden, Harîrîzâde’nin de mürşidi (Azamat: 561) Muhammed Nûru’l-Arabî’nin (ö. 1888) halîfesi ve damadı Abdürrahîm Fedâi’ye (ö. 1304/1885) ait risâleler yoğunluklu olarak göze çarpmaktadır. Abdürrahîm Fedâî’ye ait “Tefsîru Sûreti’l-Kevser” (Mecmua: vr. 4a-7a), “Risâle-i İrâde-i Cüz’iyye” (Mecmua: vr. 7b-11a), “Risâle-i Mer âtibü’l-vücûd” (Mecmua: vr. 11a-15a), “Risâle-i Murâdiyye” (Mecmua:vr. 36a-42a) gibi risâleler mecmuada yer almaktadır. Harîrîzâde’ye ait Ravzatü’l-Aliyye fî Tarîkati’ş-Şâzeliyye ise mecmuanın 44b-46a varakları arasında yer almaktadır. Risâlenin bulunduğu mecmuada yer alan diğer risâlelerin müellif hattı olduğunun tespiti (Saylan, mir-at-i-hakikat-haririzade) söz konusu risâlenin müellif hattı olduğuna işaret etmektedir.Müellif için bkz. "Mehmed Kemâleddîn, Harîrî-zâde".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Dr. Öğr. Üyesi Betül Saylan

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Arslan, Mehmet (2014). "MEHMED KEMÂLEDDÎN, Harîrî-zâde". http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mir-at-i-hakikat-haririzade Azamat, Nihat (2020). “Muhammed Nûru’l-Arabî”.İslâm Ansiklopedisi. C. 30. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 560-563. Güven, Mustafa Sâlim (2015). “Şâzeliyye”.Türkiye’de Tarikatlar: Tarih ve Kültür. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 373-443. Mecmua. İstanbul Belediyesi Atatürk Kitaplığı Osman Ergin Yazmaları, nr. OE_Yz_1623. Mehmed Kemâleddîn, Harîrîzâde (yty).Ravzatü’l-Aliyye fî Tarîkati’ş-Şâzeliyye. İstanbul Belediyesi Atatürk Kitaplığı Osman Ergin Yazmaları, nr. OE_Yz_1623/10. Özel, Ahmet Murat (2010). “Şâzelî”.İslâm Ansiklopedisi. C. 38. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 385-387. Ustakurt, Furkan (2018).Tasavvuf Literatüründe Etvâr-ı Seb’a ve Harîrîzâde’nin Fecru’l-esmâ ve Subhu’l-müsemmâ Adlı Risâlesi. Yüksek Lisans Tezi. Gümüşhane: Gümüşhane Üniversitesi.

Atıf Bilgileri Saylan, Betül. "RAVZATÜ'L-ALİYYE FÎ TARÎKATİ'Ş-ŞÂZELİYYE (HARÎRÎZÂDE)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/ravzatu-l-aliyye-fi-tarikati-s-sazeliyye-haririzade. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].