HAZZÜ’Z-ZÂKİRÎN VE HATRÜ’T-TÂLİBÎN (VAHYÎ)

Name: HAZZÜ’Z-ZÂKİRÎN VE HATRÜ’T-TÂLİBÎN (VAHYÎ)
Author: Vahyî, Seyyid Mustafa, İstanbullu (d. ?/? - ö. 1295/1878)

İsim	HAZZÜ’Z-ZÂKİRÎN VE HATRÜ’T-TÂLİBÎN (VAHYÎ)
Yazar	Vahyî, Seyyid Mustafa, İstanbullu (d. ?/? - ö. 1295/1878)
Basım Tarihi:	12/03/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - kırk hadis şerhi
Tür	Kitap
Dil	Belirlenmemiş dil
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	hazzu-z-zakirin-ve-hatru-t-talibin-vahyi
Tarih	1279/1862
Notlar	Mustafa Vahyî Efendi’nin kırk hadis ve şerhini ihtiva eden eseri. Mukaddimede aktarılan “Ümmetim içinde din emirlerine dair kırk hadis ezberleyeni Allahu Teâlâ fakihler ve âlimler zümresi arasında haşreder” hadisi ile “kırk hadis ezberleyenin cennetlik olacağı”, “şehitlerle haşrolunacağı” gibi farklı rivayetler eserin yazılmasında etken olmuştur. Eser, dönemin padişahı Abdülaziz Han’a (ö. 1293/1876) ithaf edilmiştir.Mustafa Vahyî Efendi eserine üç ayetle (Saff, 61/10-11; Ankebut, 29/69; Nisa, 4/150) giriş yapmıştır. Ardından hadislerin metnini “Kâle Rasulullah” ifadesiyle verip açıklama esnasında rivayetin kaynakları ve sıhhat durumlarına dair bilgilerden sonra “kavlühû” başlığı altında hadisi açıklamıştır. Anlaşılması zor hususlar ve okuyucular tarafından ileri sürülebilecek sorular “fein kulte” sözleriyle sorulmuş ve “kultü” ibaresi ile başlayan kısımda cevaplandırılmıştır.Vahyî Efendi, bu eserinde hadisleri seçerken cehri ve hafi şekliyle ayakta, oturarak, yatarak, sağlıklı iken, hasta iken, gece veya gündüz, denizde veya karada, hareket halinde veya sükûnet halinde zikretmenin en üstün ibadet olduğunu gerek delaleten gerek işareten gerekse lafzen ortaya koyan hadisler olmasına özen göstermiştir. Diğer mutasavvıf hadis yorumcuları gibi, o da hadislerden çıkarılacak hikmeti yakalamaya çalışırken, zahiri anlam yanında işârî yoruma da önem vermiştir (Oran 2015: 27-28).Hadisler şerh edilirken Gazzâlî (ö. 505/1111), Fahreddin Razî (ö. 606/1210), İbnü’l-Arabî (ö. 638/1240), İbn Hacer Askalânî (ö. 852/1449), Suyûtî (ö. 911/1505), Münâvî (ö. 1031/1621), Tîbî, İbn Hacer Heytemî (ö. 974/1566), Münzirî (ö. 656/1258), Begavî (ö. 516/1117), Deylemî (ö. 509/1115), Ebu Nuaym İsfahânî (ö. 430/1038), Beyhakî (ö. 458/1066), İbn Asâkir (ö. 1176) ve daha birçok âlimin eserlerinden alıntılar yapıldığı görülmektedir.Mustafa Vahyî Efendi, anlatmak istediklerini Arapça, Farsça ve Türkçe beyitlerle de destekleme yoluna gitmiştir. Kırkıncı hadisten sonra zikir konusunda Necmeddîn Dâye’ninMirsâdü’l-İbâd’ı ile Sümbül Sinân Efendi gibi bazı sufilerin eserlerinden alıntılar da yapmıştır. Mustafa Vahyî’nin bu eseri dil açısından genel olarak Arapça, kısmen Farsça ve Türkçe şeklinde kaleme alınmıştırEser, 1279/1862 yılında 45 sayfa hâlinde İstanbul’da basılmıştır. Yazma nüshası ise Ankara Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Kütüphanesinde İsmail Saib Yazmaları 2120 numarada kayıtlıdır.Yazarın biyografisi için bk. “Vahyî, Seyyid Mustafa, İstanbullu”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Prof. Dr. Beyhan KESİK
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Oran, Süleyman Arif (2015).Mustafa Vahyî Efendi ve Tasavvufî Görüşleri.Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi. Mustafa Vahyi Efendi (1279).Hazzü’z-Zakirin ve Hatrü’t-Talibin. İstanbul. Pekdoğru, Yakup (hzl.) (2016).Osmanlı Son Dönem Sufilerinden Mustafa Vahyî Efendi’nin Tuhfetü’s-Sâlihîn ve Sübhatü’z-Zâkirîn İsimli Eseri (Günümüz Harflerine Çevirisi Ve Metin Tahlili).Yüksek Lisans Tezi. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Atıf Bilgileri	KESİK, Beyhan. "HAZZÜ’Z-ZÂKİRÎN VE HATRÜ’T-TÂLİBÎN (VAHYÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/hazzu-z-zakirin-ve-hatru-t-talibin-vahyi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

HAZZÜ’Z-ZÂKİRÎN VE HATRÜ’T-TÂLİBÎN (VAHYÎ)

Yazar Vahyî, Seyyid Mustafa, İstanbullu (d. ?/? - ö. 1295/1878)

Basım Tarihi 12/03/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - kırk hadis şerhi

Tür Kitap

Dil Belirlenmemiş dil

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası hazzu-z-zakirin-ve-hatru-t-talibin-vahyi

Tarih 1279/1862

Notlar Mustafa Vahyî Efendi’nin kırk hadis ve şerhini ihtiva eden eseri. Mukaddimede aktarılan “Ümmetim içinde din emirlerine dair kırk hadis ezberleyeni Allahu Teâlâ fakihler ve âlimler zümresi arasında haşreder” hadisi ile “kırk hadis ezberleyenin cennetlik olacağı”, “şehitlerle haşrolunacağı” gibi farklı rivayetler eserin yazılmasında etken olmuştur. Eser, dönemin padişahı Abdülaziz Han’a (ö. 1293/1876) ithaf edilmiştir.Mustafa Vahyî Efendi eserine üç ayetle (Saff, 61/10-11; Ankebut, 29/69; Nisa, 4/150) giriş yapmıştır. Ardından hadislerin metnini “Kâle Rasulullah” ifadesiyle verip açıklama esnasında rivayetin kaynakları ve sıhhat durumlarına dair bilgilerden sonra “kavlühû” başlığı altında hadisi açıklamıştır. Anlaşılması zor hususlar ve okuyucular tarafından ileri sürülebilecek sorular “fein kulte” sözleriyle sorulmuş ve “kultü” ibaresi ile başlayan kısımda cevaplandırılmıştır.Vahyî Efendi, bu eserinde hadisleri seçerken cehri ve hafi şekliyle ayakta, oturarak, yatarak, sağlıklı iken, hasta iken, gece veya gündüz, denizde veya karada, hareket halinde veya sükûnet halinde zikretmenin en üstün ibadet olduğunu gerek delaleten gerek işareten gerekse lafzen ortaya koyan hadisler olmasına özen göstermiştir. Diğer mutasavvıf hadis yorumcuları gibi, o da hadislerden çıkarılacak hikmeti yakalamaya çalışırken, zahiri anlam yanında işârî yoruma da önem vermiştir (Oran 2015: 27-28).Hadisler şerh edilirken Gazzâlî (ö. 505/1111), Fahreddin Razî (ö. 606/1210), İbnü’l-Arabî (ö. 638/1240), İbn Hacer Askalânî (ö. 852/1449), Suyûtî (ö. 911/1505), Münâvî (ö. 1031/1621), Tîbî, İbn Hacer Heytemî (ö. 974/1566), Münzirî (ö. 656/1258), Begavî (ö. 516/1117), Deylemî (ö. 509/1115), Ebu Nuaym İsfahânî (ö. 430/1038), Beyhakî (ö. 458/1066), İbn Asâkir (ö. 1176) ve daha birçok âlimin eserlerinden alıntılar yapıldığı görülmektedir.Mustafa Vahyî Efendi, anlatmak istediklerini Arapça, Farsça ve Türkçe beyitlerle de destekleme yoluna gitmiştir. Kırkıncı hadisten sonra zikir konusunda Necmeddîn Dâye’ninMirsâdü’l-İbâd’ı ile Sümbül Sinân Efendi gibi bazı sufilerin eserlerinden alıntılar da yapmıştır. Mustafa Vahyî’nin bu eseri dil açısından genel olarak Arapça, kısmen Farsça ve Türkçe şeklinde kaleme alınmıştırEser, 1279/1862 yılında 45 sayfa hâlinde İstanbul’da basılmıştır. Yazma nüshası ise Ankara Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Kütüphanesinde İsmail Saib Yazmaları 2120 numarada kayıtlıdır.Yazarın biyografisi için bk. “Vahyî, Seyyid Mustafa, İstanbullu”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Prof. Dr. Beyhan KESİK

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Oran, Süleyman Arif (2015).Mustafa Vahyî Efendi ve Tasavvufî Görüşleri.Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi. Mustafa Vahyi Efendi (1279).Hazzü’z-Zakirin ve Hatrü’t-Talibin. İstanbul. Pekdoğru, Yakup (hzl.) (2016).Osmanlı Son Dönem Sufilerinden Mustafa Vahyî Efendi’nin Tuhfetü’s-Sâlihîn ve Sübhatü’z-Zâkirîn İsimli Eseri (Günümüz Harflerine Çevirisi Ve Metin Tahlili).Yüksek Lisans Tezi. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi.

Atıf Bilgileri KESİK, Beyhan. "HAZZÜ’Z-ZÂKİRÎN VE HATRÜ’T-TÂLİBÎN (VAHYÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/hazzu-z-zakirin-ve-hatru-t-talibin-vahyi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].