ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MUSANNİF (MUSANNİFEK)

Name: ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MUSANNİF (MUSANNİFEK)
Author: Mevlânâ Musannifek, Alâeddîn Alî bin Muhammed bin Mes’ûd el-Bistâmî eş-Şahrûdî (d. 803/1400-01 - ö. 875/1470-71)

İsim	ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MUSANNİF (MUSANNİFEK)
Yazar	Mevlânâ Musannifek, Alâeddîn Alî bin Muhammed bin Mes’ûd el-Bistâmî eş-Şahrûdî (d. 803/1400-01 - ö. 875/1470-71)
Basım Tarihi:	14/01/2022
Konu	Divan-Tekke Edebiyatı - Mesnevi şerhi
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	serh-i-mesnevi-i-musannif-mevlana-musannifek
Tarih	845/1442
Notlar	Musannifek lakabıyla meşhur olan Alâeddîn Alî b. Muhammed b. Mes‘ûd el-Bistâmî eş-Şahrûdî’nin Mevlânâ'nınMesnevî’sinin ilk yedi beytine yaptığı şerh. Musannifek,Mesnevî’nin rumuz ve inceliklerini beyan ettiği bu eseri, Anadolu’ya geldikten 10 ay sonra 25 Şevval 845/3 Mart 1442 Pazartesi gecesi Bursa’da tamamlamış ve Karaman Sultanı İbrâhîm İbn Muhammed bin Alâ'eddîn-i Karamanî’ye ithaf etmiştir. Mevlevî muhibbi olan Musannifek, kendisinden sonra bir yadigâr bırakma düşüncesiyle veMesnevî’nin daha iyi anlaşılması amacıyla bu eseri kaleme almıştır. Müellif ilk önceMesnevî’nin tamamını şerh etme gayesinde ise de ilk yedi beytiyle iktifa etmiştir. Bir şerh kitabından ziyade bir tasavvuf risalesi olarak bilinen bu eserdeMesnevî’nin ilk yedi beyti ayrıntılı bir şekilde dokuz ana başlık adı altında şerh edilmiştir. Metnin dokuz ana başlıktan teşekkül etmesinin sebebi müellifin ilk iki beytin her bir mısraını müstakil olarak ele alması ve bunları başlık yapmasından kaynaklanmıştır. Eserde ilk önceMesnevî’nin ilk yedi beyti tercüme edilmiş, daha sonra sırasıyla beyitlerin şerhi yapılmış, konularla ilgili tasavvufî meselelere değinilmiş, Mevlevîliğin unsurları açıklanmış, Mevlânâ ve birçok İslam büyüğünün eserlerinden alıntılar yapılmıştır. Eserde ney, neyistan, ayrılık, kadın, erkek, tarikat, hakikat, namaz, tasavvuf, nefis, sünnet, kâfir, müşrik, itikat, aşk, şeytan gibi konulara açıklık getirilmiştir. Bazı konular birkaç defa tekrar edilmiştir. Belli bir düzen bulunmayan metinde meseleler dağınık bir şekilde ele alınmıştır. Şârih; Senâî-i Gaznevî, Attâr-i Nîşâbûrî, Ebû Şekûr-i Belhî, Sa‘dî-i Şîrâzî ve Hâcû-yi Kirmânî gibi meşhur şairlerin şiirlerinden alıntılar yapmıştır. Basit, sade, akıcı ve günlük konuşma diline yakın bir üslupla yazılan şerhte ayet ve hadisler, atasözleri, şiirler, hikâyeler ve çeşitli iktibaslar bulunmaktadır. Şiirleri kusurlu olan müellifin nesri secilidir. Farsça olarak kaleme alınmış olan şerhte çok sayıda Arapça ibare ve cümle bulunmaktadır. Eserinüç nüshası bulunmaktadır: Süleymaniye Kütüphanesi, Nafiz Paşa, Nu. 604; SüleymaniyeKütüphanesi,Fatih, Nu. 2706; SüleymaniyeKütüphanesi,Carullah, Nu. 1685. Bunlardan Nafiz Paşa nüshası müellifin hattıyla kaleme alınmıştır.Şerh-i Mesnevî-i Musannifüzerine Sinan Taşdelen tarafından doktora tez çalışması yapılmıştır (2007).Şairin biyografisi için bk. “Mevlânâ Musannifek, Alâüddîn Alî bin Muhammed bin Mes’ûd el-Bistâmî eş-Şahrûdî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Kaska, Çetin (2021). “Türk Edebiyatında Mevlânâ, Mesnevî ve Mevlevîlik Hakkında Farsça Yazılan Eserler.”Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 8 (1): 1-31. Taşdelen, Sinan (2007).Musannifek Alaaddin Ali b. Muhammed’in Mevlânâ’nın Mesnevî’si ile İlgili Risâlesi.Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi. Yaşaroğlu, M. Kâmil (2006). “Alâüddîn Alî b. Muhammed b. Mes‘ûd el-Bistâmî eş-Şahrûdî”.İslâm Ansiklopedisi. C. 31. İstanbul: TDV Yay. 239-240.
Atıf Bilgileri	Kaska, Çetin. "ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MUSANNİF (MUSANNİFEK)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/serh-i-mesnevi-i-musannif-mevlana-musannifek. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MUSANNİF (MUSANNİFEK)

Yazar Mevlânâ Musannifek, Alâeddîn Alî bin Muhammed bin Mes’ûd el-Bistâmî eş-Şahrûdî (d. 803/1400-01 - ö. 875/1470-71)

Basım Tarihi 14/01/2022

Konu Divan-Tekke Edebiyatı - Mesnevi şerhi

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası serh-i-mesnevi-i-musannif-mevlana-musannifek

Tarih 845/1442

Notlar Musannifek lakabıyla meşhur olan Alâeddîn Alî b. Muhammed b. Mes‘ûd el-Bistâmî eş-Şahrûdî’nin Mevlânâ'nınMesnevî’sinin ilk yedi beytine yaptığı şerh. Musannifek,Mesnevî’nin rumuz ve inceliklerini beyan ettiği bu eseri, Anadolu’ya geldikten 10 ay sonra 25 Şevval 845/3 Mart 1442 Pazartesi gecesi Bursa’da tamamlamış ve Karaman Sultanı İbrâhîm İbn Muhammed bin Alâ'eddîn-i Karamanî’ye ithaf etmiştir. Mevlevî muhibbi olan Musannifek, kendisinden sonra bir yadigâr bırakma düşüncesiyle veMesnevî’nin daha iyi anlaşılması amacıyla bu eseri kaleme almıştır. Müellif ilk önceMesnevî’nin tamamını şerh etme gayesinde ise de ilk yedi beytiyle iktifa etmiştir. Bir şerh kitabından ziyade bir tasavvuf risalesi olarak bilinen bu eserdeMesnevî’nin ilk yedi beyti ayrıntılı bir şekilde dokuz ana başlık adı altında şerh edilmiştir. Metnin dokuz ana başlıktan teşekkül etmesinin sebebi müellifin ilk iki beytin her bir mısraını müstakil olarak ele alması ve bunları başlık yapmasından kaynaklanmıştır. Eserde ilk önceMesnevî’nin ilk yedi beyti tercüme edilmiş, daha sonra sırasıyla beyitlerin şerhi yapılmış, konularla ilgili tasavvufî meselelere değinilmiş, Mevlevîliğin unsurları açıklanmış, Mevlânâ ve birçok İslam büyüğünün eserlerinden alıntılar yapılmıştır. Eserde ney, neyistan, ayrılık, kadın, erkek, tarikat, hakikat, namaz, tasavvuf, nefis, sünnet, kâfir, müşrik, itikat, aşk, şeytan gibi konulara açıklık getirilmiştir. Bazı konular birkaç defa tekrar edilmiştir. Belli bir düzen bulunmayan metinde meseleler dağınık bir şekilde ele alınmıştır. Şârih; Senâî-i Gaznevî, Attâr-i Nîşâbûrî, Ebû Şekûr-i Belhî, Sa‘dî-i Şîrâzî ve Hâcû-yi Kirmânî gibi meşhur şairlerin şiirlerinden alıntılar yapmıştır. Basit, sade, akıcı ve günlük konuşma diline yakın bir üslupla yazılan şerhte ayet ve hadisler, atasözleri, şiirler, hikâyeler ve çeşitli iktibaslar bulunmaktadır. Şiirleri kusurlu olan müellifin nesri secilidir. Farsça olarak kaleme alınmış olan şerhte çok sayıda Arapça ibare ve cümle bulunmaktadır. Eserinüç nüshası bulunmaktadır: Süleymaniye Kütüphanesi, Nafiz Paşa, Nu. 604; SüleymaniyeKütüphanesi,Fatih, Nu. 2706; SüleymaniyeKütüphanesi,Carullah, Nu. 1685. Bunlardan Nafiz Paşa nüshası müellifin hattıyla kaleme alınmıştır.Şerh-i Mesnevî-i Musannifüzerine Sinan Taşdelen tarafından doktora tez çalışması yapılmıştır (2007).Şairin biyografisi için bk. “Mevlânâ Musannifek, Alâüddîn Alî bin Muhammed bin Mes’ûd el-Bistâmî eş-Şahrûdî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. Çetin Kaska

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Kaska, Çetin (2021). “Türk Edebiyatında Mevlânâ, Mesnevî ve Mevlevîlik Hakkında Farsça Yazılan Eserler.”Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 8 (1): 1-31. Taşdelen, Sinan (2007).Musannifek Alaaddin Ali b. Muhammed’in Mevlânâ’nın Mesnevî’si ile İlgili Risâlesi.Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi. Yaşaroğlu, M. Kâmil (2006). “Alâüddîn Alî b. Muhammed b. Mes‘ûd el-Bistâmî eş-Şahrûdî”.İslâm Ansiklopedisi. C. 31. İstanbul: TDV Yay. 239-240.

Atıf Bilgileri Kaska, Çetin. "ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MUSANNİF (MUSANNİFEK)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/serh-i-mesnevi-i-musannif-mevlana-musannifek. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].