KÂŞİFÜ'L-ESTÂR AN VECHİ'L-ESRÂR (ŞEYH HÂMİD-İ VELÎ)

Name: KÂŞİFÜ'L-ESTÂR AN VECHİ'L-ESRÂR (ŞEYH HÂMİD-İ VELÎ)
Author: Şeyh Hâmid-i Velî (d.750/1349-ö.815/1412)

İsim	KÂŞİFÜ'L-ESTÂR AN VECHİ'L-ESRÂR (ŞEYH HÂMİD-İ VELÎ)
Yazar	Şeyh Hâmid-i Velî (d.750/1349-ö.815/1412)
Basım Tarihi:	30/03/2022
Konu	Tekke Edebiyatı - dini-tasavvufi-ahlaki eser
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	kasifu-l-estar-an-vechi-l-esrar-seyh-hamid-i-veli
Tarih	?/?
Notlar	Somuncu Baba diye tanınan Şeyh Hâmid-i Velî'nin ''Zikir Risalesi'' isimli dini, tasavvufi, ahlaki eseri (Akgündüz 2009: 79). Üçüncü nüsha diye nitelendirilen Seyyid Osman Hulusi Efendi nüshasında eser için 'Zikir Risalesi'' ismi yerine, ''Kâşifü’l-Estâr an Vechi’l-Esrâr'' adı kullanılmıştır (Akgündüz 2009: 79). Bu ismin kim tarafından hangi amaçla verildiği bilinmemektedir. Başlık, ''Sırların yüzündeki örtüleri açan'' şeklinde tercüme edilebilir. Yazılış tarihi tam olarak bilinmemektedir (Ulu 2021: 61). Eserin muhtevası incelendiği zaman ''Lâ ilâhe illallah'' cümlesine ve zikrin önemine dikkat çekilmek istendiği anlaşılmaktadır.Eser altı ana başlıktan oluşmaktadır. Bu başlıklarda ''Lâ ilâhe illallah'' zikrinin önemi, meşâyihin muridler için ''Lâ ilâhe illallah'' kelimesini tercih sebepleri, zikrin kısımları, adabı, hangi zikir ve duaların yapılması gerektiği, taç ve hırka giymenin manası üzerinde durulmuştur (Akgündüz 2009: 79, 80). Müellif düşüncelerini âyet, hadis ve tasavvuf büyüklerinin sözleriyle temellendirmiştir. Bu bağlamda eserde âyet ve hadis zikretmenin yanında, Hz. Ali'nin sözlerine, zahid sufilerden Cüneyd-i Bağdâdî, Ebu Ali Dekkâk, Ebu’l-Hasen Harakânî, İmam Gazzâlî ve Sühreverdî gibi sufilerin görüşlerine yer verilmiştir.Eser, Şeyh Hâmid-i Velî'nin tasavvuf ve tarikat anlayışını en geniş manada gösteren kitabıdır (Ulu 2021: 62). Eserin dili Arapça olup bu dili bilen insanların rahatlıkla anlayabileceği açık ve yalın bir üslupla yazılmıştır. Tasavvufa ilgi duyanlara hitap etmektedir.Eserin elimizde üç nüshası mevcuttur. Bilinen en eski nüshası 1166/1753 tarihlidir. Bir nüshası Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kütüphanesi'nde bulunmaktadır. Yaklaşık dört varaktır. İkinci nüshası 1232/1816 tarihli olup Niğde, Bor'da Kuddûsi Baba Kitaplığındadır. Yedi varaklık bu nüsha Mustafa Asım Köksal tarafından istinsah edilmiştir. Üçüncü nüsha ise Seyyid Osman Hulusi Efendi'nin çocukları tarafından Ahmet Akgündüz'e verilmiştir. Bu nüsha diğerlerinden farklı bir yazıyla kaleme alınmış olupnüshanın nereden alındığı bilinmemektedir (Akgündüz 2009: 79).Eserin beş çevirisi yapılmıştır. Bu çevirilerden bazıları müstakil kitap olarak, bazıları bir kitabın bölümü şeklinde, kimisi de bildiri halinde sunumu yapılmak suretiyle yayınlanmıştır (Özcan 2011: 3-63, Şimşek 2020: 29-31, Ulu 2021: 87-107, Özkes 1991: 22-18, Serinsu 2017: 18-31, Ulu 2021: 60, 61).Müellifin biyografisi için bk. “Somuncu Baba”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Öğretmen TALAT OLGUN
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Akgündüz, Ahmed (2009).Arşiv Belgeleri Işığında Somuncu Baba ve Neseb-i Âlîsi. İstanbul: Osmanlı Araştırmaları Vakfı Yay. Ulu, Mahmut (2021).Somuncu Baba Hayatı, Eserleri ve Görüşleri. Ankara: Berikan Ofset Matbaa. Özcan, Mustafa (2011).Somuncu Baba Zikir Risâlesi.İstanbul: Pamuk Yay. Şimşek, Selami (2020).Somuncu Baba Hazretlerinin Evrâdı ve Evrâd-ı Safeviyye.İstanbul: Buhara Yay. Özkes, İhsan (1991).Zikrin Tanımı, Sebepleri, Kısımları ve Adabı.İstanbul: Es-Seyyid Osman Hulusi Efendi Vakfı Yay. Serinsu, Ahmed Nedim (2017). “Somuncu Baba’nın Kelime-i Tevhid Zikri Risâlesi Hakkında”.I. Uluslararası Aksaray Sempozyumu.Aksaray. Yusuf Hakikî Baba (2009).Dîvan. Hzl. Erdoğan Boz. Ankara: Aksaray Valiliği Yay. Şahin, Haşim (2009). “Somuncu Baba”.İslam Ansiklopedisi.C. 37. İstanbul: TDV Yay. 377-378.
Atıf Bilgileri	OLGUN, TALAT. "KÂŞİFÜ'L-ESTÂR AN VECHİ'L-ESRÂR (ŞEYH HÂMİD-İ VELÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kasifu-l-estar-an-vechi-l-esrar-seyh-hamid-i-veli. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

KÂŞİFÜ'L-ESTÂR AN VECHİ'L-ESRÂR (ŞEYH HÂMİD-İ VELÎ)

Yazar Şeyh Hâmid-i Velî (d.750/1349-ö.815/1412)

Basım Tarihi 30/03/2022

Konu Tekke Edebiyatı - dini-tasavvufi-ahlaki eser

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası kasifu-l-estar-an-vechi-l-esrar-seyh-hamid-i-veli

Tarih ?/?

Notlar Somuncu Baba diye tanınan Şeyh Hâmid-i Velî'nin ''Zikir Risalesi'' isimli dini, tasavvufi, ahlaki eseri (Akgündüz 2009: 79). Üçüncü nüsha diye nitelendirilen Seyyid Osman Hulusi Efendi nüshasında eser için 'Zikir Risalesi'' ismi yerine, ''Kâşifü’l-Estâr an Vechi’l-Esrâr'' adı kullanılmıştır (Akgündüz 2009: 79). Bu ismin kim tarafından hangi amaçla verildiği bilinmemektedir. Başlık, ''Sırların yüzündeki örtüleri açan'' şeklinde tercüme edilebilir. Yazılış tarihi tam olarak bilinmemektedir (Ulu 2021: 61). Eserin muhtevası incelendiği zaman ''Lâ ilâhe illallah'' cümlesine ve zikrin önemine dikkat çekilmek istendiği anlaşılmaktadır.Eser altı ana başlıktan oluşmaktadır. Bu başlıklarda ''Lâ ilâhe illallah'' zikrinin önemi, meşâyihin muridler için ''Lâ ilâhe illallah'' kelimesini tercih sebepleri, zikrin kısımları, adabı, hangi zikir ve duaların yapılması gerektiği, taç ve hırka giymenin manası üzerinde durulmuştur (Akgündüz 2009: 79, 80). Müellif düşüncelerini âyet, hadis ve tasavvuf büyüklerinin sözleriyle temellendirmiştir. Bu bağlamda eserde âyet ve hadis zikretmenin yanında, Hz. Ali'nin sözlerine, zahid sufilerden Cüneyd-i Bağdâdî, Ebu Ali Dekkâk, Ebu’l-Hasen Harakânî, İmam Gazzâlî ve Sühreverdî gibi sufilerin görüşlerine yer verilmiştir.Eser, Şeyh Hâmid-i Velî'nin tasavvuf ve tarikat anlayışını en geniş manada gösteren kitabıdır (Ulu 2021: 62). Eserin dili Arapça olup bu dili bilen insanların rahatlıkla anlayabileceği açık ve yalın bir üslupla yazılmıştır. Tasavvufa ilgi duyanlara hitap etmektedir.Eserin elimizde üç nüshası mevcuttur. Bilinen en eski nüshası 1166/1753 tarihlidir. Bir nüshası Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kütüphanesi'nde bulunmaktadır. Yaklaşık dört varaktır. İkinci nüshası 1232/1816 tarihli olup Niğde, Bor'da Kuddûsi Baba Kitaplığındadır. Yedi varaklık bu nüsha Mustafa Asım Köksal tarafından istinsah edilmiştir. Üçüncü nüsha ise Seyyid Osman Hulusi Efendi'nin çocukları tarafından Ahmet Akgündüz'e verilmiştir. Bu nüsha diğerlerinden farklı bir yazıyla kaleme alınmış olupnüshanın nereden alındığı bilinmemektedir (Akgündüz 2009: 79).Eserin beş çevirisi yapılmıştır. Bu çevirilerden bazıları müstakil kitap olarak, bazıları bir kitabın bölümü şeklinde, kimisi de bildiri halinde sunumu yapılmak suretiyle yayınlanmıştır (Özcan 2011: 3-63, Şimşek 2020: 29-31, Ulu 2021: 87-107, Özkes 1991: 22-18, Serinsu 2017: 18-31, Ulu 2021: 60, 61).Müellifin biyografisi için bk. “Somuncu Baba”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Öğretmen TALAT OLGUN

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Akgündüz, Ahmed (2009).Arşiv Belgeleri Işığında Somuncu Baba ve Neseb-i Âlîsi. İstanbul: Osmanlı Araştırmaları Vakfı Yay. Ulu, Mahmut (2021).Somuncu Baba Hayatı, Eserleri ve Görüşleri. Ankara: Berikan Ofset Matbaa. Özcan, Mustafa (2011).Somuncu Baba Zikir Risâlesi.İstanbul: Pamuk Yay. Şimşek, Selami (2020).Somuncu Baba Hazretlerinin Evrâdı ve Evrâd-ı Safeviyye.İstanbul: Buhara Yay. Özkes, İhsan (1991).Zikrin Tanımı, Sebepleri, Kısımları ve Adabı.İstanbul: Es-Seyyid Osman Hulusi Efendi Vakfı Yay. Serinsu, Ahmed Nedim (2017). “Somuncu Baba’nın Kelime-i Tevhid Zikri Risâlesi Hakkında”.I. Uluslararası Aksaray Sempozyumu.Aksaray. Yusuf Hakikî Baba (2009).Dîvan. Hzl. Erdoğan Boz. Ankara: Aksaray Valiliği Yay. Şahin, Haşim (2009). “Somuncu Baba”.İslam Ansiklopedisi.C. 37. İstanbul: TDV Yay. 377-378.

Atıf Bilgileri OLGUN, TALAT. "KÂŞİFÜ'L-ESTÂR AN VECHİ'L-ESRÂR (ŞEYH HÂMİD-İ VELÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kasifu-l-estar-an-vechi-l-esrar-seyh-hamid-i-veli. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].