NİGÂRİSTÂN (İBN KEMÂL)

Name: NİGÂRİSTÂN (İBN KEMÂL)
Author: İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde (d. ?/1469 - ö. ?/1534)

İsim	NİGÂRİSTÂN (İBN KEMÂL)
Yazar	İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde (d. ?/1469 - ö. ?/1534)
Basım Tarihi:	17/04/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Gülistan naziresi
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	nigaristan-ibn-kemal
Tarih	939/1532-1533
Notlar	Şeyh Sâdî-i Şirâzî’nin meşhur eseriGülistân’a Kemalpaşa-zâde’nin nazire olarak yazdığı eseri.Nigaristân, 1 mukaddime ile 8 bâbdan oluşmaktadır. Müellif eserin mukaddimesinde Allah’a hamd ve Hz. Peygambere salât u selâmdan sonra yazılış sebebini anlatmaktadır. Buna göre bahar mevsimi seher vaktinde bir köşede otururken yanına gelen dostu Kemalpaşa-zâde’ye birlikte bahçeyi dolaşmayı teklif eder. Gezintiden dönerken dostunun hediye olarak kendisine topladığı çiçek demetini gören müellif ona, geçiçi olan bütün bu güzelliklere karşı kalıcı bir eser kaleme almayı düşündüğünü söyler. Arkadaşı Kemalpaşa-zâde’nin bu fikrini beğenerek onu destekler. Müellif bu doğrultudaGülistân’a nazire olarak kaleme aldığı eserinde yer yer bu kitaptan alıntılar yaptığını çekinmeden dile getirmiş ve eserini dönemin sadrazamı İbrahim Paşa’ya ithaf etmiştir (Çiçekler 1994: 77).Padişahların sîretinin anlatıldığı ilk bölüm 149 hikayeden oluşmaktadır. Bu hikayeler genel olarak geçmiş hükümdarlardan seçilmiştir. İkinci bölümde dünya malına tamah edilmemesi gereğinden bahisle dervişlerin hâlleri anlatılır. Üçüncü bölümde kanaat, dördüncü bölümde sükut ve söz söylemenin fazileti, beşinci bölümde aşk ve gençlik, altıncı bölümde zayıflık ve yaşlılık, yedinci bölümde terbiyenin insan üzerindeki etkisi, son bölümde ise sohbet adabı ile kaza ve kader hususları üzerinde durulur (Çiçekler 1994: 78-80).Nigaristân’daki hikayelerin bazılarıGülistân’dan alınmıştır. Ancak Kemalpaşa-zâde bunları uzun tasvirlerle ve secili bir anlatımla işleyerek anlatılan hikayelere kendi üslubunun damgasını vurmuş, şiirleri de çoğu zaman değiştirmiştir.Gülistân’ın yanı sıra özellikle sufilerden bahsedilen bölümlerde, müellifin yine kendi üslup potasından geçirerekNigaristân’a Attâr’ınTezkiretü’l-Evliyâisimli eserinden de alıntılar yaptığı görülmektedir (Çiçekler 1994: 77).Yurtiçi ve yurtdışı kütüphanelerde tespit edilen pek çok nüshası bulunanNigaristânüzerine bir doktora tezi hazırlanmıştır (Çiçekler 1994).Müellifin biyografisi için bk. "İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Çiçekler, Mustafa (1994).Kemâl Paşa-zâde ve Nigâristân’ı. Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
Atıf Bilgileri	Eren, Hulusi. "NİGÂRİSTÂN (İBN KEMÂL)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/nigaristan-ibn-kemal. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

NİGÂRİSTÂN (İBN KEMÂL)

Yazar İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde (d. ?/1469 - ö. ?/1534)

Basım Tarihi 17/04/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Gülistan naziresi

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası nigaristan-ibn-kemal

Tarih 939/1532-1533

Notlar Şeyh Sâdî-i Şirâzî’nin meşhur eseriGülistân’a Kemalpaşa-zâde’nin nazire olarak yazdığı eseri.Nigaristân, 1 mukaddime ile 8 bâbdan oluşmaktadır. Müellif eserin mukaddimesinde Allah’a hamd ve Hz. Peygambere salât u selâmdan sonra yazılış sebebini anlatmaktadır. Buna göre bahar mevsimi seher vaktinde bir köşede otururken yanına gelen dostu Kemalpaşa-zâde’ye birlikte bahçeyi dolaşmayı teklif eder. Gezintiden dönerken dostunun hediye olarak kendisine topladığı çiçek demetini gören müellif ona, geçiçi olan bütün bu güzelliklere karşı kalıcı bir eser kaleme almayı düşündüğünü söyler. Arkadaşı Kemalpaşa-zâde’nin bu fikrini beğenerek onu destekler. Müellif bu doğrultudaGülistân’a nazire olarak kaleme aldığı eserinde yer yer bu kitaptan alıntılar yaptığını çekinmeden dile getirmiş ve eserini dönemin sadrazamı İbrahim Paşa’ya ithaf etmiştir (Çiçekler 1994: 77).Padişahların sîretinin anlatıldığı ilk bölüm 149 hikayeden oluşmaktadır. Bu hikayeler genel olarak geçmiş hükümdarlardan seçilmiştir. İkinci bölümde dünya malına tamah edilmemesi gereğinden bahisle dervişlerin hâlleri anlatılır. Üçüncü bölümde kanaat, dördüncü bölümde sükut ve söz söylemenin fazileti, beşinci bölümde aşk ve gençlik, altıncı bölümde zayıflık ve yaşlılık, yedinci bölümde terbiyenin insan üzerindeki etkisi, son bölümde ise sohbet adabı ile kaza ve kader hususları üzerinde durulur (Çiçekler 1994: 78-80).Nigaristân’daki hikayelerin bazılarıGülistân’dan alınmıştır. Ancak Kemalpaşa-zâde bunları uzun tasvirlerle ve secili bir anlatımla işleyerek anlatılan hikayelere kendi üslubunun damgasını vurmuş, şiirleri de çoğu zaman değiştirmiştir.Gülistân’ın yanı sıra özellikle sufilerden bahsedilen bölümlerde, müellifin yine kendi üslup potasından geçirerekNigaristân’a Attâr’ınTezkiretü’l-Evliyâisimli eserinden de alıntılar yaptığı görülmektedir (Çiçekler 1994: 77).Yurtiçi ve yurtdışı kütüphanelerde tespit edilen pek çok nüshası bulunanNigaristânüzerine bir doktora tezi hazırlanmıştır (Çiçekler 1994).Müellifin biyografisi için bk. "İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Çiçekler, Mustafa (1994).Kemâl Paşa-zâde ve Nigâristân’ı. Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.

Atıf Bilgileri Eren, Hulusi. "NİGÂRİSTÂN (İBN KEMÂL)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/nigaristan-ibn-kemal. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].