DÎVÂN (FÂİK)

Name: DÎVÂN (FÂİK)
Author: Fâik, Ömer Fâik Efendi (d. ?/? - ö. 1245/1829)

İsim	DÎVÂN (FÂİK)
Yazar	Fâik, Ömer Fâik Efendi (d. ?/? - ö. 1245/1829)
Basım Tarihi:	25/04/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - şiirler
Tür	Kitap
Dil	Belirlenmemiş dil
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	divan-faik
Tarih	?
Notlar	Ömer Fâik Efendi'nin Türkçe ve Farsça şiirlerinden oluşan eseri.Fâik Ömer,Dîvân'ını nazım şekli esasına dayalı geleneksel divan tertibine büyük ölçüde uygundur.Dîvân'da 37kaside, 26 tarih, 2 murabba’, 3 tahmis, 1 müseddes, 101 gazel, 17 kıt’a ve 13 beyit vardır. Eserde yer alan kasidelerin 35’i Türkçe , 2’si Farsça'dır.Dîvân,3 münacatla başlar. Münacatların ardından 105 beyitlik mi’râciyeyle devam eden eserde 10 adet na’t bulunmaktadır. Devamında 4 halife için yazılmış kasideler gelir. Ardından, Hz. Mevlânâ, Sa’deddin Cibâvî, Ömer İbnü’l-Fâriz, Seyyid Ömer Sikkinî, Beşiktâşî Yahyâ Efendi, Hasan Sezâyî, İsmâil Hakkı Bursevî, Hâce Rızâü’ddin ve oğlu Mehmed Sıddık için söylenmiş kasideler gelmektedir. 1207 senesinde Beşiktaş Sahil-Saray-ı Hümâyununda Sultan III. Selîm’e sunulan bahariye tarzında birkaside, 1214 tarihinde yine III. Selîm’e sunulan 2 kaside bulunmaktadır. Sultan II. Mahmud’a sunulan bir diğerkasidede Osmanlı-Rus savaşı ardından yapılan sulh için söylenmiştir.Dîvân'daki bir diğer kaside de III. Selîm’in Sır Katibi Ahmed Efendi için söylenmiş bir medhiyedir. Şairin Bursa’dan Anadolu’ya tayini sırasında Vezir Nurullâh Paşa için söylediği kaside, Paşa ile arasının açık olmasından duyduğu pişmanlığı dile getirdiği bir medhiyedir. EserdeNakîbendî şeyhi Şeyh Ahmed-i Câmî-i Zindefil için söylenmiş, Sultan II. Mahmud devrinde Osmanlı ve Ruslar arasında 2 antlaşma imzalanmıştır. Bunlardan ilki, 1812 yılında Sırplarla imzalanan Bükreş Antlaşmasıdır. Bu antlaşma ile Sırplara bazı imtiyazlar verilmiştir. Fâik, şiirden anlaşıldığı kadarıyla bu sulhten hoşnut değildir. Bunun sebebinin Sırplara verilen bu imtiyazların olduğu düşünülebilir. II. Mahmud devrinde yapılan bir diğer antlaşma ise 1829 yılında Osmanlı ve Rusya arasında imzalanan Edirne Antlaşması’dır. Ancak bu antlaşma şairin ölüm yılına denk gelmektedir. Fâik’in ölüm tarihi tam olarak bilinmediği için bahsedilen sulhün Bükreş Antlaşması olduğu düşünülmektedir.Fâik ÖmerDîvânı'nda çeşitli vesilelerle söylenmiş 26 adet tarih bulunmaktadır. Tarihler, III. Selîm devrinde Napolyon’un 1799’da Mısır’ı işgal etmesi sonucunda Nizâm-ı Cedîd ordusu tarafından bozguna uğratılması üzerine, Beşiktâşî Yahyâ Efendi’nin türbesinin III. Selîm tarafından tecdîdine, Topkapı Sarayı’nın tecdîdine, II. Mahmûd’un Şam’da inşa ettirdiği muvakkithâne üzerine, Mısır’ın fethine, Abdü’l-Hamîd Han’ın çocukları Şehzâde Sultan Mahmûd ve Fâtıma Sultan’ın velâdetlerine, Farîsî Hocası Neş’et Efendi’nin vefatına, Kuzât’dan Kız Sa’îd denilen birinin Emirgan’da hamamda iken oğlunun doğumuna, İmam Hâfız denilen bir zatın Arap bir cariyeyle evlenip ertesi sabah boşanmasına, Seyyid Mehmed Efendi’nin dördüncü defa Şehremînî olarak vazifelendirilmesine, Şehidlik mahallesinde bulunan Bektâşî Zaviyesinin II. Mahmûd tarafından tecdîdine, yine II. Mahmud tarafından Eyüp’te bulunan Taşlıburun mahallesinde yaptırılan Nakşîbendî tekkesine, Aynalıkavak Sahil-sarayında, Beşiktaş’ta Uzuncaova, Maçka ve Hocapaşa Mahalleleri’ndeki çeşme inşalarına, Kazasker İshak Efendi, Meşâyih-i Kirâmdan Şeyh Seyyid Atâ Efendi, Meşâyih-i Nakşibendiye’den Şeyh İsâ Efendi, Meşâyih-i Halvetiye’den Beykozlu Şeyh Hafız Efendi, Sultan-zâde Abdi Bey ve Meşâyih-i Halvetiye’den Zekâyî Efendi’nin vefatlarına ve son olarak II. Mahmûd devrinde, 1227 yılında Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa tarafından yapılan Hicaz seferine söylenmiştir.Tarihlerin ardındanDîvân'ın musammatlar kısmı gelmektedir. Bu bölümün ilk şiiri “Nazm-ı Tasavvufâne Nazîre-i Şeyh Gâlib-i Mevlevî” ser-levhalı Şeyh Gâlib’in bir murabbasına yazılmış naziredir. Ardından Beşiktaşlı Şeyh Yahyâ Efendi’nin “itmişüz” redifli gazeli ve yine Beşiktaş’ta medfun Şeyh Mehmed Sıddıkü’n-Nakşîbendî’nin bir gazelinin tahmisi gelmektedir. Ardından Râgıb Paşa’nın “uydurmuş” redifli gazelinin tahmisi gelmektedir.Dîvân'ın “İbtidâ-yı Gazeliyât” başlığı altındaki diğer bölümünde 101 adet Türkçe gazel bulunmaktadır.“Ebyât u Mukatta’ât u Rubâ’iyât” kısmında 17 kıt'a ve 13 beyit bulunmaktadır. Beyitlerden biri Mısır’ın fethi için söylenen tarih beytidir. (Büyükkaya 2008).Türkçe Dîvân'ının bilinen yedi nüshası vardır: İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi T. 2234; T. 275; T. 5473, 9650; Millet Ktp. Mnz 320; Süleymaniye Ktp. Zühdi Bey 130/2 numaralarda kayıtlıdır. En zengin nüsha Süleymaniye Ktp. Zühtü Bey 130/2 numarada kayıtlıdır.Türkçe Dîvânüzerime yüksek lisan tezi yapılmıştır. (Büyükkaya 2008:).Şairin biyografisi için bk. “Fâik, Ömer Fâik Efendi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Ismail Aksoyak
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum
Niteliği	Telif
Kaynakça	Bursalı Mehmed Tâhir (1333-42).Osmanlı Müellifleri.C. III. Matbaa-ı Amire. İstanbul. Büyükkaya, Hande (2008).Faik Ömer ve Divanı: Karşılaştırmalı Metin-İnceleme. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Kültür Üniversitesi. Fatîn Dâvud (1271).Tezkire-i Hâtimetü’l-Eş'âr.İstanbul. Fâik.Dîvân-ı Fâik.İstanbul Üniversitesi. T. 2234. İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1988).Son Asır Türk Şairleri. C.2. İstanbul: Dergâh Yay. M. Şemseddîn Sâmi (1996).Kâmûsü'l-Alam.C. 4.Kaşgar Neşriyat. İstanbul.
Atıf Bilgileri	Aksoyak, ismail. "DÎVÂN (FÂİK)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/divan-faik. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

DÎVÂN (FÂİK)

Yazar Fâik, Ömer Fâik Efendi (d. ?/? - ö. 1245/1829)

Basım Tarihi 25/04/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - şiirler

Tür Kitap

Dil Belirlenmemiş dil

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası divan-faik

Tarih ?

Notlar Ömer Fâik Efendi'nin Türkçe ve Farsça şiirlerinden oluşan eseri.Fâik Ömer,Dîvân'ını nazım şekli esasına dayalı geleneksel divan tertibine büyük ölçüde uygundur.Dîvân'da 37kaside, 26 tarih, 2 murabba’, 3 tahmis, 1 müseddes, 101 gazel, 17 kıt’a ve 13 beyit vardır. Eserde yer alan kasidelerin 35’i Türkçe , 2’si Farsça'dır.Dîvân,3 münacatla başlar. Münacatların ardından 105 beyitlik mi’râciyeyle devam eden eserde 10 adet na’t bulunmaktadır. Devamında 4 halife için yazılmış kasideler gelir. Ardından, Hz. Mevlânâ, Sa’deddin Cibâvî, Ömer İbnü’l-Fâriz, Seyyid Ömer Sikkinî, Beşiktâşî Yahyâ Efendi, Hasan Sezâyî, İsmâil Hakkı Bursevî, Hâce Rızâü’ddin ve oğlu Mehmed Sıddık için söylenmiş kasideler gelmektedir. 1207 senesinde Beşiktaş Sahil-Saray-ı Hümâyununda Sultan III. Selîm’e sunulan bahariye tarzında birkaside, 1214 tarihinde yine III. Selîm’e sunulan 2 kaside bulunmaktadır. Sultan II. Mahmud’a sunulan bir diğerkasidede Osmanlı-Rus savaşı ardından yapılan sulh için söylenmiştir.Dîvân'daki bir diğer kaside de III. Selîm’in Sır Katibi Ahmed Efendi için söylenmiş bir medhiyedir. Şairin Bursa’dan Anadolu’ya tayini sırasında Vezir Nurullâh Paşa için söylediği kaside, Paşa ile arasının açık olmasından duyduğu pişmanlığı dile getirdiği bir medhiyedir. EserdeNakîbendî şeyhi Şeyh Ahmed-i Câmî-i Zindefil için söylenmiş, Sultan II. Mahmud devrinde Osmanlı ve Ruslar arasında 2 antlaşma imzalanmıştır. Bunlardan ilki, 1812 yılında Sırplarla imzalanan Bükreş Antlaşmasıdır. Bu antlaşma ile Sırplara bazı imtiyazlar verilmiştir. Fâik, şiirden anlaşıldığı kadarıyla bu sulhten hoşnut değildir. Bunun sebebinin Sırplara verilen bu imtiyazların olduğu düşünülebilir. II. Mahmud devrinde yapılan bir diğer antlaşma ise 1829 yılında Osmanlı ve Rusya arasında imzalanan Edirne Antlaşması’dır. Ancak bu antlaşma şairin ölüm yılına denk gelmektedir. Fâik’in ölüm tarihi tam olarak bilinmediği için bahsedilen sulhün Bükreş Antlaşması olduğu düşünülmektedir.Fâik ÖmerDîvânı'nda çeşitli vesilelerle söylenmiş 26 adet tarih bulunmaktadır. Tarihler, III. Selîm devrinde Napolyon’un 1799’da Mısır’ı işgal etmesi sonucunda Nizâm-ı Cedîd ordusu tarafından bozguna uğratılması üzerine, Beşiktâşî Yahyâ Efendi’nin türbesinin III. Selîm tarafından tecdîdine, Topkapı Sarayı’nın tecdîdine, II. Mahmûd’un Şam’da inşa ettirdiği muvakkithâne üzerine, Mısır’ın fethine, Abdü’l-Hamîd Han’ın çocukları Şehzâde Sultan Mahmûd ve Fâtıma Sultan’ın velâdetlerine, Farîsî Hocası Neş’et Efendi’nin vefatına, Kuzât’dan Kız Sa’îd denilen birinin Emirgan’da hamamda iken oğlunun doğumuna, İmam Hâfız denilen bir zatın Arap bir cariyeyle evlenip ertesi sabah boşanmasına, Seyyid Mehmed Efendi’nin dördüncü defa Şehremînî olarak vazifelendirilmesine, Şehidlik mahallesinde bulunan Bektâşî Zaviyesinin II. Mahmûd tarafından tecdîdine, yine II. Mahmud tarafından Eyüp’te bulunan Taşlıburun mahallesinde yaptırılan Nakşîbendî tekkesine, Aynalıkavak Sahil-sarayında, Beşiktaş’ta Uzuncaova, Maçka ve Hocapaşa Mahalleleri’ndeki çeşme inşalarına, Kazasker İshak Efendi, Meşâyih-i Kirâmdan Şeyh Seyyid Atâ Efendi, Meşâyih-i Nakşibendiye’den Şeyh İsâ Efendi, Meşâyih-i Halvetiye’den Beykozlu Şeyh Hafız Efendi, Sultan-zâde Abdi Bey ve Meşâyih-i Halvetiye’den Zekâyî Efendi’nin vefatlarına ve son olarak II. Mahmûd devrinde, 1227 yılında Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa tarafından yapılan Hicaz seferine söylenmiştir.Tarihlerin ardındanDîvân'ın musammatlar kısmı gelmektedir. Bu bölümün ilk şiiri “Nazm-ı Tasavvufâne Nazîre-i Şeyh Gâlib-i Mevlevî” ser-levhalı Şeyh Gâlib’in bir murabbasına yazılmış naziredir. Ardından Beşiktaşlı Şeyh Yahyâ Efendi’nin “itmişüz” redifli gazeli ve yine Beşiktaş’ta medfun Şeyh Mehmed Sıddıkü’n-Nakşîbendî’nin bir gazelinin tahmisi gelmektedir. Ardından Râgıb Paşa’nın “uydurmuş” redifli gazelinin tahmisi gelmektedir.Dîvân'ın “İbtidâ-yı Gazeliyât” başlığı altındaki diğer bölümünde 101 adet Türkçe gazel bulunmaktadır.“Ebyât u Mukatta’ât u Rubâ’iyât” kısmında 17 kıt'a ve 13 beyit bulunmaktadır. Beyitlerden biri Mısır’ın fethi için söylenen tarih beytidir. (Büyükkaya 2008).Türkçe Dîvân'ının bilinen yedi nüshası vardır: İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi T. 2234; T. 275; T. 5473, 9650; Millet Ktp. Mnz 320; Süleymaniye Ktp. Zühdi Bey 130/2 numaralarda kayıtlıdır. En zengin nüsha Süleymaniye Ktp. Zühtü Bey 130/2 numarada kayıtlıdır.Türkçe Dîvânüzerime yüksek lisan tezi yapılmıştır. (Büyükkaya 2008:).Şairin biyografisi için bk. “Fâik, Ömer Fâik Efendi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Ismail Aksoyak

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum

Niteliği Telif

Kaynakça Bursalı Mehmed Tâhir (1333-42).Osmanlı Müellifleri.C. III. Matbaa-ı Amire. İstanbul. Büyükkaya, Hande (2008).Faik Ömer ve Divanı: Karşılaştırmalı Metin-İnceleme. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Kültür Üniversitesi. Fatîn Dâvud (1271).Tezkire-i Hâtimetü’l-Eş'âr.İstanbul. Fâik.Dîvân-ı Fâik.İstanbul Üniversitesi. T. 2234. İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1988).Son Asır Türk Şairleri. C.2. İstanbul: Dergâh Yay. M. Şemseddîn Sâmi (1996).Kâmûsü'l-Alam.C. 4.Kaşgar Neşriyat. İstanbul.

Atıf Bilgileri Aksoyak, ismail. "DÎVÂN (FÂİK)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/divan-faik. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].