RİSÂLE-İ KALEMİYYE (ALİ)

Name: RİSÂLE-İ KALEMİYYE (ALİ)
Author: Ali, Ümm-i Veled-zâde Ali Efendi (d. 930/1523 - ö. Zilhicce 980/Nisan/Mayıs 1573)

İsim	RİSÂLE-İ KALEMİYYE (ALİ)
Yazar	Ali, Ümm-i Veled-zâde Ali Efendi (d. 930/1523 - ö. Zilhicce 980/Nisan/Mayıs 1573)
Basım Tarihi:	30/03/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - dinî-tasavvufî eser
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	risale-i-kalemiyye-ali
Tarih	?/?
Notlar	Ümmüveled-zâde Ali Efendi'nin kalem vasfında risalesi. Kalem, cahiliye Araplarında, fal oku ile kura çekiminde kullanılan bazı gereçlerin (İbn Manzûr 1956:491) adı olmasının yanında İslami literatürde kader bahsinin önemli kavramlarından olmuştur.Risâle-i Kalemiyye/er-Risâletü’l-Kalemiyyemensur Arapça bir eserdir. Nüshası Raşid Efendi. 617/13 numarada bulunmaktadır. Müellif, kalem atrafında oluşan tasavvufî yaklaşımları, kalemi çeşitli yönlerden muhtelif unsurlara benzeterek ve kişileştirerek işlemiştir. Özellikle kalem ile Hz. Yunus, Hz. Süleyman, Hz. Yakup, Zülkarneyn ve Ka‘bu’l-ahbâr gibi dinî ve tarihî şahsiyetler arasındaki benzerlik, ilim sahibi olma ve her türlü ilmi kaydederek sonraki nesillere aktarma yönündendir. Risalede bilgeliğinin yanı sıra kalem, marifet kaynaklarından beslenen etkileyici hitabetiyle sözün zirvesindeki bir edip; hikmet nurları kalbinden diline yansıyan bir hakîm; cömert bir ticaret erbabı; tenkit konusunda oldukça acımasız bir söz celladı; Rum sergilerine Arap ve Acem işleri başta olmak üzere muhteşem nakışlar işleyen bir nakkaş; yüce faziletler mülkünün mâliki; salih ilim ve amel yolunun sâlikidir.Risâle-i Kalemiyyeseci‘li bir metindir. Metinde sekiz ayrı manzum parça vardır. Nev‘îzâde Atâyî, bu manzumelerden birinin Rızâî Mahmud Baba Efendi (ö. 1579) methinde söylendiğini kaydetmiştir (2017: 1000).Şairin biyografisi için bk. "Ali, Ümm-i Veled-zâde Ali Efendi".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Araş. Gör. Cihat Ekiz
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	İbn Manzûr (1956). 12.C.Lisânü’l-Arab. Beyrut: Dâru Sâdır. Nev‘îzâde Atâyî (2017).Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakâ’ik. Hzl. Suat Donuk. İstanbul: Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yay. Ümmüveled-zâde Ali Efendi.er-Risâletü’l-Kalemiyye. Raşid Efendi. 617/13. vr. 56b-59a.
Atıf Bilgileri	Ekiz, Cihat. "RİSÂLE-İ KALEMİYYE (ALİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/risale-i-kalemiyye-ali. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

RİSÂLE-İ KALEMİYYE (ALİ)

Yazar Ali, Ümm-i Veled-zâde Ali Efendi (d. 930/1523 - ö. Zilhicce 980/Nisan/Mayıs 1573)

Basım Tarihi 30/03/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - dinî-tasavvufî eser

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası risale-i-kalemiyye-ali

Tarih ?/?

Notlar Ümmüveled-zâde Ali Efendi'nin kalem vasfında risalesi. Kalem, cahiliye Araplarında, fal oku ile kura çekiminde kullanılan bazı gereçlerin (İbn Manzûr 1956:491) adı olmasının yanında İslami literatürde kader bahsinin önemli kavramlarından olmuştur.Risâle-i Kalemiyye/er-Risâletü’l-Kalemiyyemensur Arapça bir eserdir. Nüshası Raşid Efendi. 617/13 numarada bulunmaktadır. Müellif, kalem atrafında oluşan tasavvufî yaklaşımları, kalemi çeşitli yönlerden muhtelif unsurlara benzeterek ve kişileştirerek işlemiştir. Özellikle kalem ile Hz. Yunus, Hz. Süleyman, Hz. Yakup, Zülkarneyn ve Ka‘bu’l-ahbâr gibi dinî ve tarihî şahsiyetler arasındaki benzerlik, ilim sahibi olma ve her türlü ilmi kaydederek sonraki nesillere aktarma yönündendir. Risalede bilgeliğinin yanı sıra kalem, marifet kaynaklarından beslenen etkileyici hitabetiyle sözün zirvesindeki bir edip; hikmet nurları kalbinden diline yansıyan bir hakîm; cömert bir ticaret erbabı; tenkit konusunda oldukça acımasız bir söz celladı; Rum sergilerine Arap ve Acem işleri başta olmak üzere muhteşem nakışlar işleyen bir nakkaş; yüce faziletler mülkünün mâliki; salih ilim ve amel yolunun sâlikidir.Risâle-i Kalemiyyeseci‘li bir metindir. Metinde sekiz ayrı manzum parça vardır. Nev‘îzâde Atâyî, bu manzumelerden birinin Rızâî Mahmud Baba Efendi (ö. 1579) methinde söylendiğini kaydetmiştir (2017: 1000).Şairin biyografisi için bk. "Ali, Ümm-i Veled-zâde Ali Efendi".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Araş. Gör. Cihat Ekiz

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça İbn Manzûr (1956). 12.C.Lisânü’l-Arab. Beyrut: Dâru Sâdır. Nev‘îzâde Atâyî (2017).Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakâ’ik. Hzl. Suat Donuk. İstanbul: Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yay. Ümmüveled-zâde Ali Efendi.er-Risâletü’l-Kalemiyye. Raşid Efendi. 617/13. vr. 56b-59a.

Atıf Bilgileri Ekiz, Cihat. "RİSÂLE-İ KALEMİYYE (ALİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/risale-i-kalemiyye-ali. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].