KİTÂBU’Ş-ŞARKİYYÂT (AHMED)

Name: KİTÂBU’Ş-ŞARKİYYÂT (AHMED)
Author: Ahmed İbn Veys, Gıyâseddîn Sultân Ahmed Bahâdır, Mugîseddîn Sultân Ahmed (d. ? - ö. 28 Rebiyülâhır 813/30 Ağustos 1410)

İsim	KİTÂBU’Ş-ŞARKİYYÂT (AHMED)
Yazar	Ahmed İbn Veys, Gıyâseddîn Sultân Ahmed Bahâdır, Mugîseddîn Sultân Ahmed (d. ? - ö. 28 Rebiyülâhır 813/30 Ağustos 1410)
Basım Tarihi:	22/02/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - şiirler
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	kitabu-s-sarkiyyat-ahmed
Tarih	?
Notlar	Tarihte İlkânîler veya Celayirliler olarak bilinen devletin dördüncü hükümdarı Sultan Ahmed’in (Âştiyânî 1376: 455)Külliyât'ının üçüncüDîvân'ıdır. Hükümdarlığı yanında şairliğiyle tanınan ve üç dilde şiirler yazan Sultan Ahmed, aynı zamanda hattatlığı, tezhipçiliği ile tanındığı ve nücum ilminde bilgi sahibi olduğu kaynaklar tarafından söylenmiştir (Devletşâh 1338: 229; Terbiyyet yty: 30; Herevî 1345: 63-65; Sümer 1989: 54; Armutlu 1990: 19).Kitâbu’ş-Şarkiyyât(56b-117a) 1274 beyittir.Dîvân’da yer alan 300 manzumenin 1'i kaside, 1'i musammat, 135'i gazel, 4'ü mesnevi, 40'ı rubaî, 49'u kıt’a ve 70'i müfreddir. Metin her biri 5 beyit olan bir tevhid ve na’t ile başlar.Dîvân'daki tek kaside 17 beyittir. Bu kaside, Fars şairi Rûdekî-yi Semerkandî (ö. 329/941)’nin“âyet hemî” redifli ünlü kasidesine (Rûdekî-yi Semerkandî 1382: 43) naziredir.Kitâbu’ş-Şarkiyyâtiçerisinde yer alan tek musammat 6 beyittir.Eserdeki135 gazel, çoğunlukla 5, 7 ve 9 beyitten oluşmaktadır. Bu gazellerden 28 tanesi “Gazeliyyât-ı Mevkûfe” başlığı altında verilmiştir. Bunların beyit sayısı 2 ile 4 arasında değişmektedir. Gazellerde mahlas olarak genellikle Ahmed ismi, yanı sıra az da olsa Ahmed ibn Üveys ve Ahmed bin Şeyh Üveys de kullanılmıştır. "Mesneviyât" başlığı altında yer alan 4 mesneviden biri 50, diğeri 4 beyittir. Diğer 2 mesnevi na’t olup, biri 14, diğeri 32 beyittir.Kitâbu’ş-Şarkiyyât'takikıt’alar daha çok 2 beyittir. Eserdeki 169 ve 170. manzume olan 2 kıt’a, ünlü Türk musikişinas Abdulkâdir Meragî övgüsünde söylenmiştir.Eser üzerine Sadık Armutlu doktora tezi yapmıştır (1990).Şairin biyografisi için bk. Ahmed İbn Veys, Gıyâseddîn Sultân Ahmed Bahâdır, Mugîseddîn Sultân Ahmed”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. Sadık Armutlu
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum
Niteliği	Telif
Kaynakça	Ahmed.Kitâbu’ş-Şarkiyyât. Türk ve İslâm Eserleri Müzesi. Nu. 2046. 56b-117a. Armutlu, Sadık (1990).Sultân Ahmed Celâyir Hayatı, Dîvânı’nın Tenkidli Metni ve Tahlili. Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi. Âştiyânî, Abbâs (1376).Târîh-i Moğol Evâyil-i Eyyâm-ı Timûrî.Tahran. Devletşâh Semerkandî (1338).Tezkiretu’ş-Şu’arâ.(nşr. Muhammed-i Ramazânî). Tahran. Herevî Mevlânâ Muhammed Fahrî (1345).Ravzâtu’s-Selâtin.(nşr. Abdurresûl Hayyâmpûr). Tebriz. Rûdekî-yi Semerkandî (1382).Dîvân-ı Şi’r-i Rûdekî. (nşr. Ca’fer Şi’âr). Tahran: Neşr-i Katre. Sümer, Faruk (1989). “Ahmed Celâyir”.İslâm Ansiklopedisi. C 2. İstanbul:TDV Yay. 53-54. Terbiyyet, Muhammed Alî (yty).Dânişmendân-ı Azerbâycân. (nşr. Sirûsî-i Kamerî). Tahran.
Atıf Bilgileri	Armutlu, Sadık. "KİTÂBU’Ş-ŞARKİYYÂT (AHMED)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kitabu-s-sarkiyyat-ahmed. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

KİTÂBU’Ş-ŞARKİYYÂT (AHMED)

Yazar Ahmed İbn Veys, Gıyâseddîn Sultân Ahmed Bahâdır, Mugîseddîn Sultân Ahmed (d. ? - ö. 28 Rebiyülâhır 813/30 Ağustos 1410)

Basım Tarihi 22/02/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - şiirler

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası kitabu-s-sarkiyyat-ahmed

Tarih ?

Notlar Tarihte İlkânîler veya Celayirliler olarak bilinen devletin dördüncü hükümdarı Sultan Ahmed’in (Âştiyânî 1376: 455)Külliyât'ının üçüncüDîvân'ıdır. Hükümdarlığı yanında şairliğiyle tanınan ve üç dilde şiirler yazan Sultan Ahmed, aynı zamanda hattatlığı, tezhipçiliği ile tanındığı ve nücum ilminde bilgi sahibi olduğu kaynaklar tarafından söylenmiştir (Devletşâh 1338: 229; Terbiyyet yty: 30; Herevî 1345: 63-65; Sümer 1989: 54; Armutlu 1990: 19).Kitâbu’ş-Şarkiyyât(56b-117a) 1274 beyittir.Dîvân’da yer alan 300 manzumenin 1'i kaside, 1'i musammat, 135'i gazel, 4'ü mesnevi, 40'ı rubaî, 49'u kıt’a ve 70'i müfreddir. Metin her biri 5 beyit olan bir tevhid ve na’t ile başlar.Dîvân'daki tek kaside 17 beyittir. Bu kaside, Fars şairi Rûdekî-yi Semerkandî (ö. 329/941)’nin“âyet hemî” redifli ünlü kasidesine (Rûdekî-yi Semerkandî 1382: 43) naziredir.Kitâbu’ş-Şarkiyyâtiçerisinde yer alan tek musammat 6 beyittir.Eserdeki135 gazel, çoğunlukla 5, 7 ve 9 beyitten oluşmaktadır. Bu gazellerden 28 tanesi “Gazeliyyât-ı Mevkûfe” başlığı altında verilmiştir. Bunların beyit sayısı 2 ile 4 arasında değişmektedir. Gazellerde mahlas olarak genellikle Ahmed ismi, yanı sıra az da olsa Ahmed ibn Üveys ve Ahmed bin Şeyh Üveys de kullanılmıştır. "Mesneviyât" başlığı altında yer alan 4 mesneviden biri 50, diğeri 4 beyittir. Diğer 2 mesnevi na’t olup, biri 14, diğeri 32 beyittir.Kitâbu’ş-Şarkiyyât'takikıt’alar daha çok 2 beyittir. Eserdeki 169 ve 170. manzume olan 2 kıt’a, ünlü Türk musikişinas Abdulkâdir Meragî övgüsünde söylenmiştir.Eser üzerine Sadık Armutlu doktora tezi yapmıştır (1990).Şairin biyografisi için bk. Ahmed İbn Veys, Gıyâseddîn Sultân Ahmed Bahâdır, Mugîseddîn Sultân Ahmed”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. Sadık Armutlu

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum

Niteliği Telif

Kaynakça Ahmed.Kitâbu’ş-Şarkiyyât. Türk ve İslâm Eserleri Müzesi. Nu. 2046. 56b-117a. Armutlu, Sadık (1990).Sultân Ahmed Celâyir Hayatı, Dîvânı’nın Tenkidli Metni ve Tahlili. Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi. Âştiyânî, Abbâs (1376).Târîh-i Moğol Evâyil-i Eyyâm-ı Timûrî.Tahran. Devletşâh Semerkandî (1338).Tezkiretu’ş-Şu’arâ.(nşr. Muhammed-i Ramazânî). Tahran. Herevî Mevlânâ Muhammed Fahrî (1345).Ravzâtu’s-Selâtin.(nşr. Abdurresûl Hayyâmpûr). Tebriz. Rûdekî-yi Semerkandî (1382).Dîvân-ı Şi’r-i Rûdekî. (nşr. Ca’fer Şi’âr). Tahran: Neşr-i Katre. Sümer, Faruk (1989). “Ahmed Celâyir”.İslâm Ansiklopedisi. C 2. İstanbul:TDV Yay. 53-54. Terbiyyet, Muhammed Alî (yty).Dânişmendân-ı Azerbâycân. (nşr. Sirûsî-i Kamerî). Tahran.

Atıf Bilgileri Armutlu, Sadık. "KİTÂBU’Ş-ŞARKİYYÂT (AHMED)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kitabu-s-sarkiyyat-ahmed. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].