Osmanlı arşiv belgelerinde İstanbul’da afetler

İsim	Osmanlı arşiv belgelerinde İstanbul’da afetler
Basım Tarihi:	13.06.2019
Basım Yeri	İstanbul - AFAD
Konu	Afetler.Depremler -- Türkiye -- İstanbul.Disasters.Doğal afetler.Earthquakes -- Turkey -- Istanbul.Gündoğdu, Raşit, 1963-Natural disasters.
Tür	Kitap
Dil	ota,tur
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Fiziksel Boyutlar	484 s. : resim; 32 cm.
Kütüphane:	Atatürk Üniversitesi
Demirbaş Numarası	0218600
Kayıt Numarası	957694
Lokasyon	MERKEZ KÜTÜPHANE \| M. MUHTAR KARAHANOĞLU SALONU
Tarih	2018
Sorumlular	hazırlayanlar Fatma Ürekli, Raşit Gündoğdu, Ebul Faruk Önal
Öz/Özet/İçindekiler	İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ IV İÇİNDEKİLER VI KISALTMALAR XIV GİRİŞ XVIII OSMANLI DÖNEMİNDE İSTANBUL’DA ÂFETLER XIX Depremler XIX Salgın Hastalıklar XXIX Yangınlar XXX Sel Âfetleri, Kıtlıklar XXXIV Göçler XXXVI KAYNAKLAR XLII BELGELER DEPREM 1 Atik Ali Paşa Camii Vakfı'nın Dikilitaş, Karagümrük ve Edirnekapı'daki camileri ile Silivrikapı'daki 2 İbrahim Paşa Camii ve Davudpaşa Camii'nin deprem hasar görüp tamire muhtaç olan yerlerini gösteren defter. Topkapı yakınlarında depremde yıkılan kale duvarının tamir masrafı. 4 Depremden etkilenen kargir binaların tamir ve yenilenmesi için gereken kireçlerin hazırlanması. 6 Depremde hasar gören binaların tamir ve yenilenmesi için ihtiyaç duyulan ustaların gönderilmesi. 8 Depremden etkilenen kargir binalar için kireç getirilip satılabileceği. 10 İstanbul'da depremde harap olan kargir binalar için usta gönderilmesi. 12 İstanbul'da meydana gelen depremde yıkılan bazı kargir binaların tamir ve inşası için iki yüz ameleyle birlikte bir duvarcı ustası gönderilmesi. 14 Depremde yıkılan İstanbul Kalesi'nin tamiri için duvarcı ve sair amele gönderilmesi. 16 Depremde hasar gören Eski Saray ve Yeni Saray'ın tamiri için kesme taşlar gönderilmesi. 18 Depremde Küçükçekmece büyük zarar gördüğünden İstanbul'a gelen Leh Elçisi için yapmalarıgereken ödemelerin Hazine tarafından gerçekleştirilmesi. 20 Depremde yıkılan bazı cami, medrese ve binaların tamir ve inşası için Enderun Hazinesi'nden yapılan ödemeler. 22 Kapalıçarşı'nm depremde zarar gören mahallerinin tamiri için gereken meblağın ödenmesi. 26 Depremde hasar gören Örücüler çarşısının inşa ve tamir masraflarına ait müfredat defteri. 28 Depremde yıkılan Fatih Camii'nin yeniden inşasında kullanılacak olan taşların çaplarına göre kestirilerek gönderilmesi. 30 Davudpaşa Camii, medresesi, mektebi ve imaretinin depremde zarar gören mahallerinin yenilenmesi. 32 Davudpaşa Camii, medresesi, mektebi ve imaretinin depremde zarar gören mahallerinin yenilenmesi. 42 Depremde zarar gören Eski Saray'ın tamiri için satın alınan inşaat malzemeleri ve amele ücretlerini gösteren defter. 44 Ayvansaray yakınında bulunan bir evin depremde yıkılan kale duvarından dolayı zarar görmesi sebebiyle tamir ettirilmesi. 48 Boğaziçinde depremde zarar gören Sahil Sarayının duvarları için gereken kereste ve sair malzemelerin defteri. 50 Yeniden inşasına başlanan Fatih Camii'nin temeli için gereken ot taşının gemilere yüklenerek İstanbul'a gönderilmesi. 52 Hatice Sultan'm yaptırdığı mektebin altındaki tabyanın depremde yıkılan yerlerinin tamir edilmesi. 54 Yedikule'de Hacıpiri Mescidi'nin depremde zarar gören mahallerinin tamiri. 56 \| Depremde yıkılan Fatih Camii'nin yeniden inşasında kullanılacak olan taşların Karamürsel taraflarından kestirilerek İstanbul'a gönderilmesi. 60 Büyükçekmece'de Fatih Sultan Mehmed Han'ın yaptırdığ cami ve müştemilatının tamiri. 62 Depremde yıkılan Fatih Camii'nin yeniden inşası için yapılan masrafların defteri. 68 “ İstanbul'da meydana gelen depremden sonra yeniden yapılan Fatih Camii'ne kandilci tayin edilen İsmail Halife'nin beratının verilmesi.70 Depremde tamamen yıkılan Tütün Hanı ve tütün deposunun yeniden inşası. 72 Silivrikapı'da bulunan İbrahim Paşa Camii'nin depremde zarar gören ve tamire muhtaç olan yerlerini gösteren defter. 74 İstanbul'da Haseki Sultan Camii ve imaretinin depremde zarar gören mahallerinin tamir ve yenilenmeye muhtaç yerlerini gösteren defter. 70 Depremde zarar gören Gazi Davud Paşa Cami-i Şerifi'nin tamiri için aldığı borçları ödeyen mütevelli Bâbüssaâde Ağası Mustafa'ya borç senedinin iade edilmesi. 78 Depremde zarar gördüğü için temeline kadar yıkılıp yeniden yapılan Yağcı Hanı'ndaki dükkânların ortakların her biri adına gedik olarak kayd edilmesi. 80 Depremde zarar gören Fatih Camii civarındaki darüşşifanın kullanılamaz halde bulunması sebebiyle yıkılarak yerine ahşap evler yapılıp kiralanması. 82 Fatih Sultan Mehmed Han tarafından yaptırılmış olup depremde harap olan Darüşşifa binasının 84 kubbesinin kaldırılması ve altındaki duvarların yenilenerek vakıf yararına düzenlenmesi. Darüşşifa'nın planı. 90 Seraskerlik'te bulunan kışla ve koğuşların tamir edilmesi. 94 1453 ile 1874 yılları arasında İstanbul'da meydana gelen depremlerin yılları, şiddeti ve hasar durumuna dair 96 Zaman zaman meydana gelen deprem, kıtlık, yangın, sel kolera ve sair musibetlerde kullanılmak üzere yardım sandıklarının kurulması 98 İstanbul'da 376 yılından 1894 yılına kadar meydana gelen depremleri gösteren cetvel. 102 Depremden zarar gören muhtaç kişilere yardım yapılması ve yaralılarının belediye hastahanelerinde tedavi edilmeleri. 104 Depremden sonra yapılan keşif sonucu herhangi bir tehlike bulunmadığı anlaşılan devlet dairelerinde bütün memurların vazifelerinin başında bulunması. 106 Devlet dairelerindeki memur ve kâtiplerin depremden önceki gibi görevlerinin başında bulunmaları. 108 Depremde Ortaköy Camii minarelerinin şerefelerinden yukarısını yıkıldığı Dolmabahçe Camii'nde de bazı hasarlar bulunduğu. 110 Deprem sonrasında Selimiye Kışlası'nda yapılan keşifte tehlikeli bir durum olmadığından askerlerin koğuşlarına yerleştirildiği. 112 Halkın korku ve dehşete kapılmaması için deprem haberlerinde gazetelerin dilinin yumuşatılması. 114 Depremden dolayı Terkos suyunun mecralarında oluşan arızalar tamir edilinceye kadar sokakların cıılanmamacı 116 Deprem sebebiyle bazı kısımları yıkılan Kapalıçarşı'mn mimari gelişmelere uygun şekilde inşasına başlanılması. 118 Deprem sebebiyle sokaklarda ve halkın yoğun olarak bulunduğu yerlerde temizliğe riayet edilmesi. 120 Depremden etkilenen muhtaçlar için tertip edilen yardım biletleri bedelinden elde edilen meblağın miktarını gösteren cetvel. 122 Depremden etkilenen muhtaçlara yardım etmek üzere İâne-i Musâbin Komisyonu tarafından düzenenlen iane biletleri hasılatını gösteren liste. 124 Depremden dolayı muhtaç duruma düşenlere yardım etmek üzere Îâne-i Musâbîn Komisyonu adıyla kurulan komisyonun nizamnamesinin takdimi. 126 Mösyö Novak'ın İstanbul depremini tahmin edip edemediğinin araştırılması. 130 Depremden dolayı yağmur ve selden zarar gören çadır ve barakalarda barınmakta olan halkın 132 buralarda kalmalarının mümkün olmadığı. İstanbul'da meydana gelen deprem hakkında hazırlanan rapor. 134 Çatalca ve Silivri kasabalarında depremde zarar gören Ferhad Paşa ve Gâzi Ali Paşa camilerinin 142 tamir edilmesi, Pîr Mehmed Paşa Camii'nin ise yıkılarak yeniden yapılması. Depremde hasar gören askeri binaların tamiri için yapılan keşfin sonuçlarını gösteren cetvel. 144 Marmara sahillerinde araştırmalar yapan vapurun İstanbul'daki deprem haberinden sonra ortadan 148 kaybolduğu haberinin araştırılması. Depremde öğrencileri bahçeye çıkarırken ayakları kırılan Darüşşafaka Ser-mubassırı Hacı Hüseyin 150 Efendi'nin ödüllendirilmesi. Depremden dolayı muhtaçlar için kurulan İane-i Musâbîn Komisyonu tarafından elde edilen toplam 152 hasılatı gösteren cetvelin takdimi. İstanbul'da 376 ile 1894 yılları arasından meydana gelen depremlere dair düzenlenen cetvel. 154 Depremden etkilenenler için Trablusgarb'da toplanan yardımlara dair poliçenin takdimi. 160 İstanbul'da uygun bir yerde rasathane inşası ve İtalya'dan getirilen cihazların geçici olarak Tophane-i 162 Amire'ye teslimi. Depremde enkaz altında kalarak vefat eden ve yaralananların isimleri ile hasar gören binaları 166 gösteren defter. Depremzedeler için Şehzade Camii avlusunda yaptırılan barakalar için memnuniyet duygularını 168 içeren dilekçe. Kapalıçarşı'da deprem sonrasında tehlikeli olmayan dükkânların açılmasına izin verilmesi talebi. 170 Tahir Paşa'nın depremden etkilenenlere yardım için gönderdiği paralar sebebiyle aldığı gümüş 172 madalyamn altın madalyaya dönüştürülmesi. Yıldız Sarayı'ndaki bayramlaşma sırasında şiddetli bir deprem meydana geldiği. 174 Royter Ajansı'mn deprem sırasında Padişahın metanetini takdirle dile getirdiği. 176 Depremde hasar gören hayır eserlerinin tamiratı için sarfedilen miktarları gösteren defter. 178 Novak adlı muallimin İstanbul'da bir deprem olacağına dair mektubuna bu tür haberleri 188 geciktirmedenViyana veya Londra sefaretleri aracılığıyla bildirmesi. Yedi sene önce meydana gelen depremde harap olan Kapalıçarşı'mn çatı ve kiremitlerinin bir an 190 önce tamir edilmesi. Tabii afetlerde evinin yanması ya da yıkılması sebebiyle başka bir yere taşınan kimselerin belediye 192 seçimlerinde ikamet kaydından müstesna tutulması. Edirne'de meydana gelen depremden etkilenenlere yardım için kurulan İane Komisyonu'nun Başkan 194 Vekilliği görevinin kime verildiği. Deprem sebebiyle başka hapishanelere nakillerine lüzum görülen mahkûmlar hakkındaki kanun 196 layihasının kabul edildiği. Yangınların önlenilmesi için hazırlanan layihada depremlerin verdiği zararlara karşı düşünülen 198 tedbirlerin bildirilmesi. SALGIN HASTALIKLAR ^ Bir beldede ortaya çıkan vebanın uzaklaştırılması için ezan okumanın meşru olduğuna dair 202 Ebussuud Efendi fetvası. Veba Allah'm(c.c.) umumi bir cezası olduğundan herkesin tövbe istiğfar etmesi, çöplerin kaldırılması. 204 İstanbul ve çevresini istila eden hastalık sebebiyle bazı imamların cenazeleri teçhiz ve tekfinden 206 kaçındıkları haber alındığından bütün mahalle imamlarının bu konuda uyarılmaları. İlaç ve bitkileri araştırmak üzere Anadolu'nun muhtelif mahallerini dolaşacak olan Peçoni ve Valli 208 adlı hekimlere gereken kolaylığın gösterilmesi. İçinde hasta bulunmayan gemilere karantina uygulamasının kaldırılması. 210 Dersaâdet, Boğaziçi, Beşiktaş, Üsküdar ve Eyüp civarlarında kolera hastalığı bulunmadığı; diğer 212 hastalıklardan meydana gelen ölümlerin sayısı. George Naylor tarafından veba salgınının önlenmesine dair bir tedavi önerisi 214 Kadıköyü'ne tayin edilen tabibe Eczahane-i Amire'den verilmiş olan ilaç bedelinin Hazine'den 216 ödenmesi. Doktor Mösyö Peşek'in hazırladığı ilaçtan dolayı ödüllendirilmesi. 218 Kolera ve mevsim icabı bazı hastalıkların ortaya çıkmasının önlenmesi için tedbir alınması. 220 Kolera ve benzeri hastalıkların yayılmaması için alınacak tedbirler 222 Kolera hastalığına karşı Paris'ten bir dezenfektör getirilmesi. 224 Kolera hastalığının yayılmaması için karantina usulüne dikkat edilmesi bekar odalarının temiz 226 tutulması. Koleraya yol açtığı anlaşılan, midye, istiridye, tarak ve salyangoz satışının yasaklanması, lokantalarda 232 bulunan bu tür yiyeceklerin döktürülmesi. Londra'da Atkens Şirketi tarafından icat edilen su arıtma cihazının faydaları, kullanımı. 234 Sokaklarda ve halkın yoğun olarak bulunduğu yerlerde temizliğe riayet edilmesi, satılan meyve ve 238 sair yiyecek maddelerinin de çürük ve bozuk olmaması hususlarında gereken tedbirlerin alınması. Prof. Dr. Rudolf Emmerih'in İstanbul'da koleranın önlenmesine dair teklifleri 240 Tifo ve sair salgın hastalıklardan ölümlerin önlenmesi için sokaklardaki süprüntü ve çöplerin 242 kaldırılması ve lağımların sürekli akar vaziyette olması gerektiği. İstanbul'da şüpheli hastalıkların ortaya çıkması sebebiyle kordon oluşturulan yerlerin jandarma ile 244 muhafaza edilmesi. İstanbul'da vebadan hiçbir eser görülmemesi sebebiyle çıkacak vapurlara temiz patenti verilmesi ve 246 karantina mahallerinde tıbbi muayene ve temizlik uygulamalarına bir müddet daha devam edilmesi. Galata semtinin Topçular caddesi ile Dersaadet'deTaşçılar'daki fırında görülen veba hastalığının 248 iskelelerde bulunan gemilerdeki farelerden yayıldığı. Kağıthane kaynak sularının Beyoğlu, Beşiktaş ve Galata bölgelerine verilmesinden itibaren bulaşıcı 250 hastalıkların seyir grafiği. İstanbul'da ortaya çıkan şüpheli hastalığın teşhisi için Hindistan'dan getirilen Doktor Bice'ye verilen 254 maaş ve harcırahın mahsup işleminin yapılması. Abdüllatif Hüsni Efendi'nin vebadan korunmak üzere yazdığı dua kitabının takdimi. 256 T oaltiolafiTn L^at*cı acı1ar>rr>acı Humma-yı tifoidi hastalığına yakalananlarının halk ile temas etmemeleri ve hastalığın yayılmaması 260 için hastanelere yatırılmakta oldukları. Kolera hastalığının yayılmasının önlenmesi için lüzum görülen yerlerde bulunan şahısların 262 aşılanması. İstanbul'da bir hafta zarfında kolera, tifüs ve hummâ-yı tifoidi hastalıklarına yakalanan ve ölenlerin 264 sayısı. İstanbul'da tifüs ve humma-yı râcia hastalıklarıyla mücadele için beden temizliğine dikkat edilmesi. 266 İstanbul'da sağlık şartlarına dikkat edilmemesi sebebiyle tifüs hastalığının zuhur etmiş olduğu ve 268 hastalığın önlenmesi için gereken tedbirlerin alınması. Beyoğlu'nda ortaya çıkan dört veba vakasının bakteriyolojik muayene neticesi tespit edilmiş olduğu. 270 Bakteriyolojihane-i Osmani'de tifo aşıları peyderpey hazırlanarak halkın aşılanmasına başlanıldığı. 272 YANGIN 277 Yangınlara karşı herkesin evinde bir merdiven ile büyük bir fıçı içinde su bulundurması ve yangın 278 sırasında kaçmayıp müdahalede bulunmaları. Yangın hususunda dikkatli olunması ve gereken hazırlıkların yapılarak herkesin görevine hazır 280 durumda bulunması. İstanbul yangınından sonra yeniden inşa edilecek binalar için gereken inşaat malzemelerinin 282 temininde karaborsacılığa karşı önlem alınması. Kârhânede mevcut mühimmat ve aletlerin yangından muhafazası için uygun bir yer bulunması. 284 Yangınların önlenmesi için ev ve dükkân bacalarının onbeş yirmi günde bir temizlenmesi. 286 Yangınların zararlarının en aza indirilmesi için yeni yapılacak binaların dışları ve saçaklarının kargır 288 sıva yapılması. İstanbul ve çevresindeki yangınların çoğu ocak fırınlarından kaynaklandığından, ahalinin 290 evlerindeki ocak bacaları ile esnafın fırınlarını temiz tutmaları. İstanbul'da yanan ev ve dükkânlar ile yeni yapılacak binaların inşaatı sırasında dikkat edilmesi 292 gereken hususlar İstanbul'da yangında zarar gören Kapalıçarşı kemerlerinin sağlam şekilde inşası. 296 Yangınların yayılmasının önlenmesi için binaların arasına duvarlar inşası, havuzlar yapılması gibi 298 tedbirler alınması. İstanbul'da çıkan yangın mahalleri ve başka yerlerde yapılacak binaların kârgir olarak inşa edilmesi 300 için numune bir ev inşa edilmesi. İstanbul civarındaki koru ve ormanlarda meydana gelen yangınların önlenmesi için ilgililerin 304 uyarılması. Yangının önlenmesi için yapılması gerekenler hakkında nizâmnâme. 306 İstanbul'da meydana gelen yangınların önlenmesi için evlerin kârgir olarak inşası için gereken 310 tedbirlerle sokak ve caddelerin düzenli hale getirilmesi. İstanbul'da meydana gelen yangınların önlenmesi için evlerin kârgir olarak inşası. 322 Yangında can kurtarma hususunda hizmeti geçenlere Tahlisiye Madalyası verilmesi. 324 Yangın söndürme konusunda hizmetleri görülen kişilere madalya verilmesi. 326 Bâbıâli yangınında Sadaret Müsteşarlığı dairesinde meydana gelen tahribat ve zayiat ile alanın 328 tedbirler. Bâbıâli yangınında mühim evrakların kurtarılması konusunda gayret gösteren askerlerin iftihar 330 madalyası ile ödüllendirilmesi. Su israfına sebebiyet veren polis ve askerlerin uyarılması. 340 METEOROLOJİK AFETLER 343 İstanbul ve çevresinde kar yağışı sebebiyle ekmek fiyatları yükseltilmeye çalışıldığından, İzmit 344 civarındaki değirmenlerde bulunan hazır unların gemilerle getirtilmesi. Edhem Reis’in şiddetli fırtınadan dolayı batan kömür kayığının çıkarılması. 346 Kağıthane ve Göksu taraflarında aşırı yağış sebebiyle zarar gören köprülerin keşiflerinin yapılması. 348 İstanbul'un birçok mahallesinde selden dolayı ortaya çıkan hasar raporu. 350 İstanbul'da biriken karların temizlendiği ve bütün esnafın dükkanlarını açmasıyla herhangi bir 356 pahalılık meydana gelmediği. Deprem ve yağmur sebebiyle İstanbul'da bazı bina duvarları hakkında inceleme yapılması 358 Fırtına ve selden dolayı BabIali'nin bazı taraflarında yapılması gereken tamiratların keşfi için bir 360 mühendis gönderilmesi. Şiddetli fırtınada zarar gören binaların tamir masraflarını padişahın karşılaması ve ilanı 362 İstanbul'da meydana gelen fırtına sebebiyle ev tamiri için keşif yapılması talebi. 364 İstanbul'da 401 ile 1905 yılları arasında meydana gelen meteorolojik afetlere dair cetvel 366 İstanbul'da yağan şiddetli yağmur sırasında oluşan yıldırım sebebiyle ortaya çıkan arıza ve 372 yaralanmalar. Yıkılan Göksu bendlerinin yeniden inşası ve alınması gerekli tedbirler. 374 Selde yıkılan Rumelikavagı Camii'nin bir duvarının tehlike oluşturmaması için kaldırılması. 376 Rami köyünden Kunduracı İsmail Efendi'nin oğlu Hüseyin'in dağdan odun getirirken soğuktan 378 etkilenerek vefat ettiği. Şiddetli kış sebebiyle yardıma muhtaç durumda bulunan fakirlere kömür dağıtılması. 380 KITLIK 383 Arpa kıtlığı yaşayan İstanbul'a, her kimin elinde arpa varsa gönderilmesi. 384 İstanbulun zahire ihtiyacının giderilmesinde görevli olan gemilere yardımcı olmayanların 386 cezalandırılacağına dair. İstanbul ve havalisinde et ve zahire kıtlığı olmaması için yeni han ve bekar odası yapılmaması. 388 İstanbul'da halkın ihtiyacının giderilmesi için fırıncılara dağıtılmak üzere Tuna sahilleri kazalarından 392 zahire satın alınması. İstanbul halkının ihtiyacı için satın alman zahireye dair defter. 396 İstanbul'da oluşan odun kıtlığının önüne geçilebilmesi için tedbir alınması. 400 İstanbul'da zeytinyağı sıkıntısı olmaması için adalarda üretilen zeytin yağının yabancı tüccarlara 402 satılmaması ve karaborsacılığın önlenmesi. Tuna ve Karadeniz sahillerinde meydana gelen kuraklık sebebiyle, İstanbul halkının ihtiyacı için 404 Tire taraflarından satın alınacak zahirenin gönderilmesi. İstanbul'da zeytinyağı sıkıntısı olmaması için Boğdan'dan yağ gönderilmesi. 406 İstanbul halkı ekmek kıtlığı çekmekte olduğundan, Tekirdağ, Bursa gibi şehirlerde yakınları olanların 408 buralardan erzak getirmesi. Kıtlık sebebiyle dışarıdan getirilen zahire mevcut fiyatları artırmış olduğundan, ileride tekrar 410 indirilmek üzere ekmek fiyatına zam yapılması. i İstanbul'da zahirede bolluk meydana gelmeye başlaması sebebiyle kıtlık sırasında nüfus başına bir 4121 adet olarak verilen ekmeğin iki adede çıkarılması İstanbul’da odun ihtiyacı olmadığından Vize, Pınarhisarı, Midye ve Ahyolu kazaları halkının 414 dağlardan ve korulardan kesip satacakları odunlarla geçimlerini sağlamaları. İstanbul'da bendlerdeki suyun azalması ve yağmur yağmaması sebebiyle oluşan su sıkıntısının 416 giderilmesi için tamire muhtaç olan katmaların tamiri. İstanbul ve Bilâd-ı Selâse'deki su sıkıntısının giderilmesi için alıcak tedbirler konusunda oluşturulan 418 komisyona görevlilerin tayini. Konya’dan İstanbul'a gidecek zahireye engel olunmamasının valiliklerine tebliği. 420 İSTANBUL'A GÖÇLER 423 İstanbul'a göçün önüne geçilmesi için çıkarılan Padişah emrinin herkese ilanı 424 Filibe ve Edirne'den İstanbul'a gönderilen kimsesiz çocukların listesi. 426 Muhâcirlerin öncelikle Edirne dahilinde yerleştirilmesi ve Anadolu'ya geçmekte ısrar edenler olursa, 428 geliş tarihleri ve sebepleri hakkında ellerine birer belge verilmesi. Rusçuk ve Silistre muhacirlerinden elli kişinin Varna'dan İstanbul'a geldikleri. 430 İstanbul'a gelen ve taşraya sevk edilen muhacirlerin nereden, ne şekilde geldikleri, nereye 432 gönderildiklerini gösteren cetveller. Kırım muhacirlerinin İstanbul'da Tatar muhacirleri için teşkil olunan köye yerleştirilmek üzere 436 getirilmesi. Askerlik yaşına gelmiş olan muhacirlerin ilk muayenelerinin yapılması. 438 Koleralı olma ihtimali olan Musevi muhacirlerin belirlenen iskân mahallerine sevk işlemlerinin 440 yapılması. Varna'dan gelen posta vapurunda bulunan İslam muhacirlerinin İstanbul'a sevk edildikleri. 442 Rumeli'den gelen ve bundan gelmesi muhtemel bulunan muhacirlerin iskan ve iaşeleri için alınacak 444 tedbirlere dair. Rumeli vilayetlerinden hicret eden muhacirlerin iskan ve istihdamları hakkmda.Osmanlı Devleti'nin 456 terk ettiği memleketlerden hicret eden şahısların vermesi gereken beyannaneler konusundaki talimatın uygulanması. İstanbul'a muhtelif yerlerden gelen muhacir ve mültecilerle Rum ve Ermeni ailelerin memleketlerine 458 şevkleri için vapur tahsis edilmesi. İstanbul'daki muhacir ve mültecilerin sağlıksız şartlarda ve bilhassa veba olan yerlerde iskan 460 edilmemeleri. Karadeniz'de kolera bulaşmış olan limanlardan İstanbul ve Boğazlar'm dışına mülteci ve muhacir 462 nakledilmemesi. Yunanlıların işgali altında bulunan yerlerden İstanbul'a gelmek mecburiyetinde kalan memurların 464 izinli sayılarak, kendilerine maaş ve tahsisat verilmesi. DİZİN 468
ISBN	9786051499666
Ödünç Sayısı	1
Şekil	Basılı
Ortam	Kağıt
Demirbaş	0218600
Durum	Rafta
Sınıflama yer bilgisi	GB 5011.8/O864 2018 k.1

Kaynağa git Atatürk Üniversitesi

Aramaya Dön

Atatürk Üniversitesi

Kaynağa git

Osmanlı arşiv belgelerinde İstanbul’da afetler

Basım Tarihi 13.06.2019

Basım Yeri İstanbul - AFAD

Konu Afetler.Depremler -- Türkiye -- İstanbul.Disasters.Doğal afetler.Earthquakes -- Turkey -- Istanbul.Gündoğdu, Raşit, 1963-Natural disasters.

Tür Kitap

Dil ota,tur

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Fiziksel Boyutlar 484 s. : resim; 32 cm.

Kütüphane Atatürk Üniversitesi

Demirbaş Numarası 0218600

Kayıt Numarası 957694

Lokasyon MERKEZ KÜTÜPHANE | M. MUHTAR KARAHANOĞLU SALONU

Tarih 2018

Sorumlular hazırlayanlar Fatma Ürekli, Raşit Gündoğdu, Ebul Faruk Önal

Öz/Özet/İçindekiler İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ IV İÇİNDEKİLER VI KISALTMALAR XIV GİRİŞ XVIII OSMANLI DÖNEMİNDE İSTANBUL’DA ÂFETLER XIX Depremler XIX Salgın Hastalıklar XXIX Yangınlar XXX Sel Âfetleri, Kıtlıklar XXXIV Göçler XXXVI KAYNAKLAR XLII BELGELER DEPREM 1 Atik Ali Paşa Camii Vakfı'nın Dikilitaş, Karagümrük ve Edirnekapı'daki camileri ile Silivrikapı'daki 2 İbrahim Paşa Camii ve Davudpaşa Camii'nin deprem hasar görüp tamire muhtaç olan yerlerini gösteren defter. Topkapı yakınlarında depremde yıkılan kale duvarının tamir masrafı. 4 Depremden etkilenen kargir binaların tamir ve yenilenmesi için gereken kireçlerin hazırlanması. 6 Depremde hasar gören binaların tamir ve yenilenmesi için ihtiyaç duyulan ustaların gönderilmesi. 8 Depremden etkilenen kargir binalar için kireç getirilip satılabileceği. 10 İstanbul'da depremde harap olan kargir binalar için usta gönderilmesi. 12 İstanbul'da meydana gelen depremde yıkılan bazı kargir binaların tamir ve inşası için iki yüz ameleyle birlikte bir duvarcı ustası gönderilmesi. 14 Depremde yıkılan İstanbul Kalesi'nin tamiri için duvarcı ve sair amele gönderilmesi. 16 Depremde hasar gören Eski Saray ve Yeni Saray'ın tamiri için kesme taşlar gönderilmesi. 18 Depremde Küçükçekmece büyük zarar gördüğünden İstanbul'a gelen Leh Elçisi için yapmalarıgereken ödemelerin Hazine tarafından gerçekleştirilmesi. 20 Depremde yıkılan bazı cami, medrese ve binaların tamir ve inşası için Enderun Hazinesi'nden yapılan ödemeler. 22 Kapalıçarşı'nm depremde zarar gören mahallerinin tamiri için gereken meblağın ödenmesi. 26 Depremde hasar gören Örücüler çarşısının inşa ve tamir masraflarına ait müfredat defteri. 28 Depremde yıkılan Fatih Camii'nin yeniden inşasında kullanılacak olan taşların çaplarına göre kestirilerek gönderilmesi. 30 Davudpaşa Camii, medresesi, mektebi ve imaretinin depremde zarar gören mahallerinin yenilenmesi. 32 Davudpaşa Camii, medresesi, mektebi ve imaretinin depremde zarar gören mahallerinin yenilenmesi. 42 Depremde zarar gören Eski Saray'ın tamiri için satın alınan inşaat malzemeleri ve amele ücretlerini gösteren defter. 44 Ayvansaray yakınında bulunan bir evin depremde yıkılan kale duvarından dolayı zarar görmesi sebebiyle tamir ettirilmesi. 48 Boğaziçinde depremde zarar gören Sahil Sarayının duvarları için gereken kereste ve sair malzemelerin defteri. 50 Yeniden inşasına başlanan Fatih Camii'nin temeli için gereken ot taşının gemilere yüklenerek İstanbul'a gönderilmesi. 52 Hatice Sultan'm yaptırdığı mektebin altındaki tabyanın depremde yıkılan yerlerinin tamir edilmesi. 54 Yedikule'de Hacıpiri Mescidi'nin depremde zarar gören mahallerinin tamiri. 56 | Depremde yıkılan Fatih Camii'nin yeniden inşasında kullanılacak olan taşların Karamürsel taraflarından kestirilerek İstanbul'a gönderilmesi. 60 Büyükçekmece'de Fatih Sultan Mehmed Han'ın yaptırdığ cami ve müştemilatının tamiri. 62 Depremde yıkılan Fatih Camii'nin yeniden inşası için yapılan masrafların defteri. 68 “ İstanbul'da meydana gelen depremden sonra yeniden yapılan Fatih Camii'ne kandilci tayin edilen İsmail Halife'nin beratının verilmesi.70 Depremde tamamen yıkılan Tütün Hanı ve tütün deposunun yeniden inşası. 72 Silivrikapı'da bulunan İbrahim Paşa Camii'nin depremde zarar gören ve tamire muhtaç olan yerlerini gösteren defter. 74 İstanbul'da Haseki Sultan Camii ve imaretinin depremde zarar gören mahallerinin tamir ve yenilenmeye muhtaç yerlerini gösteren defter. 70 Depremde zarar gören Gazi Davud Paşa Cami-i Şerifi'nin tamiri için aldığı borçları ödeyen mütevelli Bâbüssaâde Ağası Mustafa'ya borç senedinin iade edilmesi. 78 Depremde zarar gördüğü için temeline kadar yıkılıp yeniden yapılan Yağcı Hanı'ndaki dükkânların ortakların her biri adına gedik olarak kayd edilmesi. 80 Depremde zarar gören Fatih Camii civarındaki darüşşifanın kullanılamaz halde bulunması sebebiyle yıkılarak yerine ahşap evler yapılıp kiralanması. 82 Fatih Sultan Mehmed Han tarafından yaptırılmış olup depremde harap olan Darüşşifa binasının 84 kubbesinin kaldırılması ve altındaki duvarların yenilenerek vakıf yararına düzenlenmesi. Darüşşifa'nın planı. 90 Seraskerlik'te bulunan kışla ve koğuşların tamir edilmesi. 94 1453 ile 1874 yılları arasında İstanbul'da meydana gelen depremlerin yılları, şiddeti ve hasar durumuna dair 96 Zaman zaman meydana gelen deprem, kıtlık, yangın, sel kolera ve sair musibetlerde kullanılmak üzere yardım sandıklarının kurulması 98 İstanbul'da 376 yılından 1894 yılına kadar meydana gelen depremleri gösteren cetvel. 102 Depremden zarar gören muhtaç kişilere yardım yapılması ve yaralılarının belediye hastahanelerinde tedavi edilmeleri. 104 Depremden sonra yapılan keşif sonucu herhangi bir tehlike bulunmadığı anlaşılan devlet dairelerinde bütün memurların vazifelerinin başında bulunması. 106 Devlet dairelerindeki memur ve kâtiplerin depremden önceki gibi görevlerinin başında bulunmaları. 108 Depremde Ortaköy Camii minarelerinin şerefelerinden yukarısını yıkıldığı Dolmabahçe Camii'nde de bazı hasarlar bulunduğu. 110 Deprem sonrasında Selimiye Kışlası'nda yapılan keşifte tehlikeli bir durum olmadığından askerlerin koğuşlarına yerleştirildiği. 112 Halkın korku ve dehşete kapılmaması için deprem haberlerinde gazetelerin dilinin yumuşatılması. 114 Depremden dolayı Terkos suyunun mecralarında oluşan arızalar tamir edilinceye kadar sokakların cıılanmamacı 116 Deprem sebebiyle bazı kısımları yıkılan Kapalıçarşı'mn mimari gelişmelere uygun şekilde inşasına başlanılması. 118 Deprem sebebiyle sokaklarda ve halkın yoğun olarak bulunduğu yerlerde temizliğe riayet edilmesi. 120 Depremden etkilenen muhtaçlar için tertip edilen yardım biletleri bedelinden elde edilen meblağın miktarını gösteren cetvel. 122 Depremden etkilenen muhtaçlara yardım etmek üzere İâne-i Musâbin Komisyonu tarafından düzenenlen iane biletleri hasılatını gösteren liste. 124 Depremden dolayı muhtaç duruma düşenlere yardım etmek üzere Îâne-i Musâbîn Komisyonu adıyla kurulan komisyonun nizamnamesinin takdimi. 126 Mösyö Novak'ın İstanbul depremini tahmin edip edemediğinin araştırılması. 130 Depremden dolayı yağmur ve selden zarar gören çadır ve barakalarda barınmakta olan halkın 132 buralarda kalmalarının mümkün olmadığı. İstanbul'da meydana gelen deprem hakkında hazırlanan rapor. 134 Çatalca ve Silivri kasabalarında depremde zarar gören Ferhad Paşa ve Gâzi Ali Paşa camilerinin 142 tamir edilmesi, Pîr Mehmed Paşa Camii'nin ise yıkılarak yeniden yapılması. Depremde hasar gören askeri binaların tamiri için yapılan keşfin sonuçlarını gösteren cetvel. 144 Marmara sahillerinde araştırmalar yapan vapurun İstanbul'daki deprem haberinden sonra ortadan 148 kaybolduğu haberinin araştırılması. Depremde öğrencileri bahçeye çıkarırken ayakları kırılan Darüşşafaka Ser-mubassırı Hacı Hüseyin 150 Efendi'nin ödüllendirilmesi. Depremden dolayı muhtaçlar için kurulan İane-i Musâbîn Komisyonu tarafından elde edilen toplam 152 hasılatı gösteren cetvelin takdimi. İstanbul'da 376 ile 1894 yılları arasından meydana gelen depremlere dair düzenlenen cetvel. 154 Depremden etkilenenler için Trablusgarb'da toplanan yardımlara dair poliçenin takdimi. 160 İstanbul'da uygun bir yerde rasathane inşası ve İtalya'dan getirilen cihazların geçici olarak Tophane-i 162 Amire'ye teslimi. Depremde enkaz altında kalarak vefat eden ve yaralananların isimleri ile hasar gören binaları 166 gösteren defter. Depremzedeler için Şehzade Camii avlusunda yaptırılan barakalar için memnuniyet duygularını 168 içeren dilekçe. Kapalıçarşı'da deprem sonrasında tehlikeli olmayan dükkânların açılmasına izin verilmesi talebi. 170 Tahir Paşa'nın depremden etkilenenlere yardım için gönderdiği paralar sebebiyle aldığı gümüş 172 madalyamn altın madalyaya dönüştürülmesi. Yıldız Sarayı'ndaki bayramlaşma sırasında şiddetli bir deprem meydana geldiği. 174 Royter Ajansı'mn deprem sırasında Padişahın metanetini takdirle dile getirdiği. 176 Depremde hasar gören hayır eserlerinin tamiratı için sarfedilen miktarları gösteren defter. 178 Novak adlı muallimin İstanbul'da bir deprem olacağına dair mektubuna bu tür haberleri 188 geciktirmedenViyana veya Londra sefaretleri aracılığıyla bildirmesi. Yedi sene önce meydana gelen depremde harap olan Kapalıçarşı'mn çatı ve kiremitlerinin bir an 190 önce tamir edilmesi. Tabii afetlerde evinin yanması ya da yıkılması sebebiyle başka bir yere taşınan kimselerin belediye 192 seçimlerinde ikamet kaydından müstesna tutulması. Edirne'de meydana gelen depremden etkilenenlere yardım için kurulan İane Komisyonu'nun Başkan 194 Vekilliği görevinin kime verildiği. Deprem sebebiyle başka hapishanelere nakillerine lüzum görülen mahkûmlar hakkındaki kanun 196 layihasının kabul edildiği. Yangınların önlenilmesi için hazırlanan layihada depremlerin verdiği zararlara karşı düşünülen 198 tedbirlerin bildirilmesi. SALGIN HASTALIKLAR ^ Bir beldede ortaya çıkan vebanın uzaklaştırılması için ezan okumanın meşru olduğuna dair 202 Ebussuud Efendi fetvası. Veba Allah'm(c.c.) umumi bir cezası olduğundan herkesin tövbe istiğfar etmesi, çöplerin kaldırılması. 204 İstanbul ve çevresini istila eden hastalık sebebiyle bazı imamların cenazeleri teçhiz ve tekfinden 206 kaçındıkları haber alındığından bütün mahalle imamlarının bu konuda uyarılmaları. İlaç ve bitkileri araştırmak üzere Anadolu'nun muhtelif mahallerini dolaşacak olan Peçoni ve Valli 208 adlı hekimlere gereken kolaylığın gösterilmesi. İçinde hasta bulunmayan gemilere karantina uygulamasının kaldırılması. 210 Dersaâdet, Boğaziçi, Beşiktaş, Üsküdar ve Eyüp civarlarında kolera hastalığı bulunmadığı; diğer 212 hastalıklardan meydana gelen ölümlerin sayısı. George Naylor tarafından veba salgınının önlenmesine dair bir tedavi önerisi 214 Kadıköyü'ne tayin edilen tabibe Eczahane-i Amire'den verilmiş olan ilaç bedelinin Hazine'den 216 ödenmesi. Doktor Mösyö Peşek'in hazırladığı ilaçtan dolayı ödüllendirilmesi. 218 Kolera ve mevsim icabı bazı hastalıkların ortaya çıkmasının önlenmesi için tedbir alınması. 220 Kolera ve benzeri hastalıkların yayılmaması için alınacak tedbirler 222 Kolera hastalığına karşı Paris'ten bir dezenfektör getirilmesi. 224 Kolera hastalığının yayılmaması için karantina usulüne dikkat edilmesi bekar odalarının temiz 226 tutulması. Koleraya yol açtığı anlaşılan, midye, istiridye, tarak ve salyangoz satışının yasaklanması, lokantalarda 232 bulunan bu tür yiyeceklerin döktürülmesi. Londra'da Atkens Şirketi tarafından icat edilen su arıtma cihazının faydaları, kullanımı. 234 Sokaklarda ve halkın yoğun olarak bulunduğu yerlerde temizliğe riayet edilmesi, satılan meyve ve 238 sair yiyecek maddelerinin de çürük ve bozuk olmaması hususlarında gereken tedbirlerin alınması. Prof. Dr. Rudolf Emmerih'in İstanbul'da koleranın önlenmesine dair teklifleri 240 Tifo ve sair salgın hastalıklardan ölümlerin önlenmesi için sokaklardaki süprüntü ve çöplerin 242 kaldırılması ve lağımların sürekli akar vaziyette olması gerektiği. İstanbul'da şüpheli hastalıkların ortaya çıkması sebebiyle kordon oluşturulan yerlerin jandarma ile 244 muhafaza edilmesi. İstanbul'da vebadan hiçbir eser görülmemesi sebebiyle çıkacak vapurlara temiz patenti verilmesi ve 246 karantina mahallerinde tıbbi muayene ve temizlik uygulamalarına bir müddet daha devam edilmesi. Galata semtinin Topçular caddesi ile Dersaadet'deTaşçılar'daki fırında görülen veba hastalığının 248 iskelelerde bulunan gemilerdeki farelerden yayıldığı. Kağıthane kaynak sularının Beyoğlu, Beşiktaş ve Galata bölgelerine verilmesinden itibaren bulaşıcı 250 hastalıkların seyir grafiği. İstanbul'da ortaya çıkan şüpheli hastalığın teşhisi için Hindistan'dan getirilen Doktor Bice'ye verilen 254 maaş ve harcırahın mahsup işleminin yapılması. Abdüllatif Hüsni Efendi'nin vebadan korunmak üzere yazdığı dua kitabının takdimi. 256 T oaltiolafiTn L^at*cı acı1ar>rr>acı Humma-yı tifoidi hastalığına yakalananlarının halk ile temas etmemeleri ve hastalığın yayılmaması 260 için hastanelere yatırılmakta oldukları. Kolera hastalığının yayılmasının önlenmesi için lüzum görülen yerlerde bulunan şahısların 262 aşılanması. İstanbul'da bir hafta zarfında kolera, tifüs ve hummâ-yı tifoidi hastalıklarına yakalanan ve ölenlerin 264 sayısı. İstanbul'da tifüs ve humma-yı râcia hastalıklarıyla mücadele için beden temizliğine dikkat edilmesi. 266 İstanbul'da sağlık şartlarına dikkat edilmemesi sebebiyle tifüs hastalığının zuhur etmiş olduğu ve 268 hastalığın önlenmesi için gereken tedbirlerin alınması. Beyoğlu'nda ortaya çıkan dört veba vakasının bakteriyolojik muayene neticesi tespit edilmiş olduğu. 270 Bakteriyolojihane-i Osmani'de tifo aşıları peyderpey hazırlanarak halkın aşılanmasına başlanıldığı. 272 YANGIN 277 Yangınlara karşı herkesin evinde bir merdiven ile büyük bir fıçı içinde su bulundurması ve yangın 278 sırasında kaçmayıp müdahalede bulunmaları. Yangın hususunda dikkatli olunması ve gereken hazırlıkların yapılarak herkesin görevine hazır 280 durumda bulunması. İstanbul yangınından sonra yeniden inşa edilecek binalar için gereken inşaat malzemelerinin 282 temininde karaborsacılığa karşı önlem alınması. Kârhânede mevcut mühimmat ve aletlerin yangından muhafazası için uygun bir yer bulunması. 284 Yangınların önlenmesi için ev ve dükkân bacalarının onbeş yirmi günde bir temizlenmesi. 286 Yangınların zararlarının en aza indirilmesi için yeni yapılacak binaların dışları ve saçaklarının kargır 288 sıva yapılması. İstanbul ve çevresindeki yangınların çoğu ocak fırınlarından kaynaklandığından, ahalinin 290 evlerindeki ocak bacaları ile esnafın fırınlarını temiz tutmaları. İstanbul'da yanan ev ve dükkânlar ile yeni yapılacak binaların inşaatı sırasında dikkat edilmesi 292 gereken hususlar İstanbul'da yangında zarar gören Kapalıçarşı kemerlerinin sağlam şekilde inşası. 296 Yangınların yayılmasının önlenmesi için binaların arasına duvarlar inşası, havuzlar yapılması gibi 298 tedbirler alınması. İstanbul'da çıkan yangın mahalleri ve başka yerlerde yapılacak binaların kârgir olarak inşa edilmesi 300 için numune bir ev inşa edilmesi. İstanbul civarındaki koru ve ormanlarda meydana gelen yangınların önlenmesi için ilgililerin 304 uyarılması. Yangının önlenmesi için yapılması gerekenler hakkında nizâmnâme. 306 İstanbul'da meydana gelen yangınların önlenmesi için evlerin kârgir olarak inşası için gereken 310 tedbirlerle sokak ve caddelerin düzenli hale getirilmesi. İstanbul'da meydana gelen yangınların önlenmesi için evlerin kârgir olarak inşası. 322 Yangında can kurtarma hususunda hizmeti geçenlere Tahlisiye Madalyası verilmesi. 324 Yangın söndürme konusunda hizmetleri görülen kişilere madalya verilmesi. 326 Bâbıâli yangınında Sadaret Müsteşarlığı dairesinde meydana gelen tahribat ve zayiat ile alanın 328 tedbirler. Bâbıâli yangınında mühim evrakların kurtarılması konusunda gayret gösteren askerlerin iftihar 330 madalyası ile ödüllendirilmesi. Su israfına sebebiyet veren polis ve askerlerin uyarılması. 340 METEOROLOJİK AFETLER 343 İstanbul ve çevresinde kar yağışı sebebiyle ekmek fiyatları yükseltilmeye çalışıldığından, İzmit 344 civarındaki değirmenlerde bulunan hazır unların gemilerle getirtilmesi. Edhem Reis’in şiddetli fırtınadan dolayı batan kömür kayığının çıkarılması. 346 Kağıthane ve Göksu taraflarında aşırı yağış sebebiyle zarar gören köprülerin keşiflerinin yapılması. 348 İstanbul'un birçok mahallesinde selden dolayı ortaya çıkan hasar raporu. 350 İstanbul'da biriken karların temizlendiği ve bütün esnafın dükkanlarını açmasıyla herhangi bir 356 pahalılık meydana gelmediği. Deprem ve yağmur sebebiyle İstanbul'da bazı bina duvarları hakkında inceleme yapılması 358 Fırtına ve selden dolayı BabIali'nin bazı taraflarında yapılması gereken tamiratların keşfi için bir 360 mühendis gönderilmesi. Şiddetli fırtınada zarar gören binaların tamir masraflarını padişahın karşılaması ve ilanı 362 İstanbul'da meydana gelen fırtına sebebiyle ev tamiri için keşif yapılması talebi. 364 İstanbul'da 401 ile 1905 yılları arasında meydana gelen meteorolojik afetlere dair cetvel 366 İstanbul'da yağan şiddetli yağmur sırasında oluşan yıldırım sebebiyle ortaya çıkan arıza ve 372 yaralanmalar. Yıkılan Göksu bendlerinin yeniden inşası ve alınması gerekli tedbirler. 374 Selde yıkılan Rumelikavagı Camii'nin bir duvarının tehlike oluşturmaması için kaldırılması. 376 Rami köyünden Kunduracı İsmail Efendi'nin oğlu Hüseyin'in dağdan odun getirirken soğuktan 378 etkilenerek vefat ettiği. Şiddetli kış sebebiyle yardıma muhtaç durumda bulunan fakirlere kömür dağıtılması. 380 KITLIK 383 Arpa kıtlığı yaşayan İstanbul'a, her kimin elinde arpa varsa gönderilmesi. 384 İstanbulun zahire ihtiyacının giderilmesinde görevli olan gemilere yardımcı olmayanların 386 cezalandırılacağına dair. İstanbul ve havalisinde et ve zahire kıtlığı olmaması için yeni han ve bekar odası yapılmaması. 388 İstanbul'da halkın ihtiyacının giderilmesi için fırıncılara dağıtılmak üzere Tuna sahilleri kazalarından 392 zahire satın alınması. İstanbul halkının ihtiyacı için satın alman zahireye dair defter. 396 İstanbul'da oluşan odun kıtlığının önüne geçilebilmesi için tedbir alınması. 400 İstanbul'da zeytinyağı sıkıntısı olmaması için adalarda üretilen zeytin yağının yabancı tüccarlara 402 satılmaması ve karaborsacılığın önlenmesi. Tuna ve Karadeniz sahillerinde meydana gelen kuraklık sebebiyle, İstanbul halkının ihtiyacı için 404 Tire taraflarından satın alınacak zahirenin gönderilmesi. İstanbul'da zeytinyağı sıkıntısı olmaması için Boğdan'dan yağ gönderilmesi. 406 İstanbul halkı ekmek kıtlığı çekmekte olduğundan, Tekirdağ, Bursa gibi şehirlerde yakınları olanların 408 buralardan erzak getirmesi. Kıtlık sebebiyle dışarıdan getirilen zahire mevcut fiyatları artırmış olduğundan, ileride tekrar 410 indirilmek üzere ekmek fiyatına zam yapılması. i İstanbul'da zahirede bolluk meydana gelmeye başlaması sebebiyle kıtlık sırasında nüfus başına bir 4121 adet olarak verilen ekmeğin iki adede çıkarılması İstanbul’da odun ihtiyacı olmadığından Vize, Pınarhisarı, Midye ve Ahyolu kazaları halkının 414 dağlardan ve korulardan kesip satacakları odunlarla geçimlerini sağlamaları. İstanbul'da bendlerdeki suyun azalması ve yağmur yağmaması sebebiyle oluşan su sıkıntısının 416 giderilmesi için tamire muhtaç olan katmaların tamiri. İstanbul ve Bilâd-ı Selâse'deki su sıkıntısının giderilmesi için alıcak tedbirler konusunda oluşturulan 418 komisyona görevlilerin tayini. Konya’dan İstanbul'a gidecek zahireye engel olunmamasının valiliklerine tebliği. 420 İSTANBUL'A GÖÇLER 423 İstanbul'a göçün önüne geçilmesi için çıkarılan Padişah emrinin herkese ilanı 424 Filibe ve Edirne'den İstanbul'a gönderilen kimsesiz çocukların listesi. 426 Muhâcirlerin öncelikle Edirne dahilinde yerleştirilmesi ve Anadolu'ya geçmekte ısrar edenler olursa, 428 geliş tarihleri ve sebepleri hakkında ellerine birer belge verilmesi. Rusçuk ve Silistre muhacirlerinden elli kişinin Varna'dan İstanbul'a geldikleri. 430 İstanbul'a gelen ve taşraya sevk edilen muhacirlerin nereden, ne şekilde geldikleri, nereye 432 gönderildiklerini gösteren cetveller. Kırım muhacirlerinin İstanbul'da Tatar muhacirleri için teşkil olunan köye yerleştirilmek üzere 436 getirilmesi. Askerlik yaşına gelmiş olan muhacirlerin ilk muayenelerinin yapılması. 438 Koleralı olma ihtimali olan Musevi muhacirlerin belirlenen iskân mahallerine sevk işlemlerinin 440 yapılması. Varna'dan gelen posta vapurunda bulunan İslam muhacirlerinin İstanbul'a sevk edildikleri. 442 Rumeli'den gelen ve bundan gelmesi muhtemel bulunan muhacirlerin iskan ve iaşeleri için alınacak 444 tedbirlere dair. Rumeli vilayetlerinden hicret eden muhacirlerin iskan ve istihdamları hakkmda.Osmanlı Devleti'nin 456 terk ettiği memleketlerden hicret eden şahısların vermesi gereken beyannaneler konusundaki talimatın uygulanması. İstanbul'a muhtelif yerlerden gelen muhacir ve mültecilerle Rum ve Ermeni ailelerin memleketlerine 458 şevkleri için vapur tahsis edilmesi. İstanbul'daki muhacir ve mültecilerin sağlıksız şartlarda ve bilhassa veba olan yerlerde iskan 460 edilmemeleri. Karadeniz'de kolera bulaşmış olan limanlardan İstanbul ve Boğazlar'm dışına mülteci ve muhacir 462 nakledilmemesi. Yunanlıların işgali altında bulunan yerlerden İstanbul'a gelmek mecburiyetinde kalan memurların 464 izinli sayılarak, kendilerine maaş ve tahsisat verilmesi. DİZİN 468

ISBN 9786051499666

Ödünç Sayısı 1

Şekil Basılı

Ortam Kağıt

Demirbaş 0218600

Durum Rafta

Sınıflama yer bilgisi GB 5011.8/O864 2018 k.1