Risâletü’t-Tahkîk fi’r-Redd ale’z-Zındîk | Kütüphane.osmanlica.com

Risâletü’t-Tahkîk fi’r-Redd ale’z-Zındîk
(رسالة التحقيق في الرد على الزنديق)

İsim Risâletü’t-Tahkîk fi’r-Redd ale’z-Zındîk
İsim Orijinal رسالة التحقيق في الرد على الزنديق
Yazar Hânî
Yazar Orijinal الخاني، قاسم بن صلاح الدين الحلبي الحنفي الصوفي
Konu Tefsir ilmi / İslam dini ve İslam ilimleri.Âyet tefsirleri, Tasavvuf ve tarikatlar, Akâid ve Kelâm
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Kütüphane: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 423604
Kayıt Numarası 423604
Lokasyon Diyarbakır Kütüphanesi/Diyarbakır İl Halk Kütüphanesi
Tarih Cemâziyelâhir 1130
Notlar Eserde müellifin ismi geçmemektedir. Ancak eser incelendiğinde müellife dair bir işaret görülmektedir. Müellif metin içinde, “...misal âlemine girmenin keyfiyetini es-Seyr ve’s-Sülûk ilâ Meliki’l-Mülûk isimli eserimde açıklamıştım.” şeklinde bir ifade kullanmaktadır (70a). Böylelikle es-Seyr ve’s-Sülûk ilâ Meliki’l-Mülûk’un müellifi olan Kâsım b. Selâhaddin el-Hânî el-Halebî’nin (Bağdatlı İsmâil Paşa, Îzâhu’l-Meknûn, IV, 34; Ömer Rıza Kehhâle, Mu‘cemü’l-Müellifîn, VIII, 104; Zirikli, el-A‘lâm, V, 177; Serkîs, Muʿcemü’l-Matbûʿâti’l-Arabiyye ve’l-Muʿarrebe, II, 1482-83) Risâletü’t-Tahkîk fi’r-Redd ale’z-Zındîk isimli bu risalenin de müellifi olduğu anlaşılmaktadır. Mu‘cemü’l-Müellifîn’de de Kâsım el-Hânî'ye bu eserin nispet edildiği görülmektedir. Eserin bir diğer nüshası Süleymaniye Ktp., Esad Efendi / 01468-001 demirbaş numarasında kayıtlıdır.Nüshada yaprak sonları müşirlidir. Bazı kelimelerde kırmızı mürekkep kullanılmıştır. Sadreddinzâde olarak da bilinen Mollazâde Muhammed Emin b. Sadreddin eş-Şirvânî el-Hüseynî (1036/1627)’nin İhlâs sûresini tefsir ettiği risâlesi Tefsîru Sûreti’l-İhlâs’taki “ve-lem yekün lehû küfüven ehad” âyetinin tefsiri üzerine kaleme alınmış bir şerhtir. Eserde bir taraftan Sadreddinzâde’nin ifadeleri şerh edilirken diğer taraftan yeri geldikçe sûfîlerin ıstılahlarına dair açıklamalarda bulunulmakta, zahirde İslâm akâidi ile uyuşmadığı düşünülebilen ifade ve görüşlerinin izahları yapılmaktadır.
Örnek Metin (65b)بسم الله... الحمد لله الذي ليس لأوليته أول ولا لأخريته آخر بل هو الأول والآخر والظاهر والباطن... وبعد فإني وقفت بل أوقفت على شيء من كلمات الشيخ الكامل والقطب المكمل الشهير بصدر الدين زاده... فأحببت أن أشرحها... فوفقني لرسالة أرجو من فضله تعالى أن ينفع بها المستكملين...(66a)وسميتها رسالة التحقيق في الرد على الزنديق... وقد جعلتها مشرفة باسم المولى الأعظم... الشهير نسبه الكريم ببياضي زاده... قال الشيخ قدس سره(66b)ورضي الله عنه في تفسيره قوله تعالى ولم يكن له كفوا أحد أي مكافئا وتماثلا من الموجودات... (74b)لأن الله تعالى علم من العبد ما سيكون عليه فقضى عليه وقدر على حسب ما علم منه والله تعالى أعلم وصلى الله على سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين وسلم
Eserin diğer adları Şerhu Tefsîri’l-Âyeti “Ve lem Yekün lehû Küfüven Ehad” min Tefsîri Sûreti’l-İhlâs, شرح تفسير الآية “ولم يكن له كفوا أحد“ من تفسير سورة الإخلاص
Eser türü Şerh
Tasnif numarası/Konu 297.216 / Tasavvufî tefsirler (İşârî tefsirler)
Koleksiyon no. 1566/8
Yaprak, satır, sütun sayısı 65b-74b yk.
Kağıt özellikleri ve filigran bilgisi Ayyıldızlı taç filigranlı
Cilt özellikleri Şiraze dağınık, sırtı düşmüş, deffeler formalardan ayrılmış, kenarları ve sertabı harab, kırmızı meşin mıklebli, desenli kağıt kaplı harab mukavva bir cilt içindedir.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Ta‘lîk
Kaynak/Referans Ömer Rıza Kehhâle, Mu‘cemü’l-Müellifîn, VIII, 104
Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, Ömer b. Hüseyin el-Âmidî, 47a
Mühürler Şahıs mührü, Ömer b. Hüseyin el-Âmidî, “Azze men Kane‘a Zelle men Tame‘a Abduhû Ömer“, 47a
İstinsah kaydı (Arap harfli) (74b)وقد فرغ وقع من كتابته هذه الرسالة المباركة في يوم الاثنين في شهر جماذي الآخر وذلك على يد الفقير الحقير منلا أحمد سنة ١١٣٠
Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Kaynağa git

Risâletü’t-Tahkîk fi’r-Redd ale’z-Zındîk

(رسالة التحقيق في الرد على الزنديق)
Yazar Hânî
Yazar Orijinal الخاني، قاسم بن صلاح الدين الحلبي الحنفي الصوفي
Konu Tefsir ilmi / İslam dini ve İslam ilimleri.Âyet tefsirleri, Tasavvuf ve tarikatlar, Akâid ve Kelâm
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 423604
Kayıt Numarası 423604
Lokasyon Diyarbakır Kütüphanesi/Diyarbakır İl Halk Kütüphanesi
Tarih Cemâziyelâhir 1130
Notlar Eserde müellifin ismi geçmemektedir. Ancak eser incelendiğinde müellife dair bir işaret görülmektedir. Müellif metin içinde, “...misal âlemine girmenin keyfiyetini es-Seyr ve’s-Sülûk ilâ Meliki’l-Mülûk isimli eserimde açıklamıştım.” şeklinde bir ifade kullanmaktadır (70a). Böylelikle es-Seyr ve’s-Sülûk ilâ Meliki’l-Mülûk’un müellifi olan Kâsım b. Selâhaddin el-Hânî el-Halebî’nin (Bağdatlı İsmâil Paşa, Îzâhu’l-Meknûn, IV, 34; Ömer Rıza Kehhâle, Mu‘cemü’l-Müellifîn, VIII, 104; Zirikli, el-A‘lâm, V, 177; Serkîs, Muʿcemü’l-Matbûʿâti’l-Arabiyye ve’l-Muʿarrebe, II, 1482-83) Risâletü’t-Tahkîk fi’r-Redd ale’z-Zındîk isimli bu risalenin de müellifi olduğu anlaşılmaktadır. Mu‘cemü’l-Müellifîn’de de Kâsım el-Hânî'ye bu eserin nispet edildiği görülmektedir. Eserin bir diğer nüshası Süleymaniye Ktp., Esad Efendi / 01468-001 demirbaş numarasında kayıtlıdır.Nüshada yaprak sonları müşirlidir. Bazı kelimelerde kırmızı mürekkep kullanılmıştır. Sadreddinzâde olarak da bilinen Mollazâde Muhammed Emin b. Sadreddin eş-Şirvânî el-Hüseynî (1036/1627)’nin İhlâs sûresini tefsir ettiği risâlesi Tefsîru Sûreti’l-İhlâs’taki “ve-lem yekün lehû küfüven ehad” âyetinin tefsiri üzerine kaleme alınmış bir şerhtir. Eserde bir taraftan Sadreddinzâde’nin ifadeleri şerh edilirken diğer taraftan yeri geldikçe sûfîlerin ıstılahlarına dair açıklamalarda bulunulmakta, zahirde İslâm akâidi ile uyuşmadığı düşünülebilen ifade ve görüşlerinin izahları yapılmaktadır.
Örnek Metin (65b)بسم الله... الحمد لله الذي ليس لأوليته أول ولا لأخريته آخر بل هو الأول والآخر والظاهر والباطن... وبعد فإني وقفت بل أوقفت على شيء من كلمات الشيخ الكامل والقطب المكمل الشهير بصدر الدين زاده... فأحببت أن أشرحها... فوفقني لرسالة أرجو من فضله تعالى أن ينفع بها المستكملين...(66a)وسميتها رسالة التحقيق في الرد على الزنديق... وقد جعلتها مشرفة باسم المولى الأعظم... الشهير نسبه الكريم ببياضي زاده... قال الشيخ قدس سره(66b)ورضي الله عنه في تفسيره قوله تعالى ولم يكن له كفوا أحد أي مكافئا وتماثلا من الموجودات... (74b)لأن الله تعالى علم من العبد ما سيكون عليه فقضى عليه وقدر على حسب ما علم منه والله تعالى أعلم وصلى الله على سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين وسلم
Eserin diğer adları Şerhu Tefsîri’l-Âyeti “Ve lem Yekün lehû Küfüven Ehad” min Tefsîri Sûreti’l-İhlâs, شرح تفسير الآية “ولم يكن له كفوا أحد“ من تفسير سورة الإخلاص
Eser türü Şerh
Tasnif numarası/Konu 297.216 / Tasavvufî tefsirler (İşârî tefsirler)
Koleksiyon no. 1566/8
Yaprak, satır, sütun sayısı 65b-74b yk.
Kağıt özellikleri ve filigran bilgisi Ayyıldızlı taç filigranlı
Cilt özellikleri Şiraze dağınık, sırtı düşmüş, deffeler formalardan ayrılmış, kenarları ve sertabı harab, kırmızı meşin mıklebli, desenli kağıt kaplı harab mukavva bir cilt içindedir.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Ta‘lîk
Kaynak/Referans Ömer Rıza Kehhâle, Mu‘cemü’l-Müellifîn, VIII, 104
Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, Ömer b. Hüseyin el-Âmidî, 47a
Mühürler Şahıs mührü, Ömer b. Hüseyin el-Âmidî, “Azze men Kane‘a Zelle men Tame‘a Abduhû Ömer“, 47a
İstinsah kaydı (Arap harfli) (74b)وقد فرغ وقع من كتابته هذه الرسالة المباركة في يوم الاثنين في شهر جماذي الآخر وذلك على يد الفقير الحقير منلا أحمد سنة ١١٣٠
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı yönlendiriliyorsunuz...

Lütfen bekleyiniz.