Hâşiye 'ale'l-'İnâye Şerhi'l-Hidâye. | Kütüphane.osmanlica.com
Aramaya Dön

Hâşiye 'ale'l-'İnâye Şerhi'l-Hidâye.
(حاشية على العناية شرح الهداية.)

İsim Hâşiye 'ale'l-'İnâye Şerhi'l-Hidâye.
İsim Orijinal حاشية على العناية شرح الهداية.
Yazar Surûrî
Yazar Orijinal سرورى، مصلح الدين مصطفى بن شعبان الگليبولوي
Konu Din
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 215x135,138x60 mm.
Kütüphane: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 281341
Kayıt Numarası 281341
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/İsmihan Sultan
Tarih 955.
Notlar 955 tarihli sultânî nüshanın müellif hattı olma ihtimali vardır.1b varağındaki müzehhep serlevhanın içinde altın mürekkeple yazılmış olan لصاحبه الهداية والعناية ibaresi yer almaktadır. Aynı varağın on ikinci satırında geçen Şehzade Mustafa’nın ismi de yine altınla yazılmıştır.Müellif Sürûrî (ö. 969/1562), Hâşiye 'ale'l-'İnâye Şerhi'l-Hidâye adlı eserini, Kanûnî Sultan Süleyman’ın büyük oğlu Şehzade Mustafa'ya (ö. 960/1553) ithaf etmiştir. Şehzade Mustafa, Sürûrî’nin öğrencisidir. Bu nüshanın istinsahından yaklaşık beş yıl sonra Şehzade Mustafa katledilmiştir. Bunun üzerine Sürûrî, vefat edene dek (dokuz yıl boyunca) inzivaya çekilmiştir.Eserin ithafıyla ilgili ifadeler nüshanın 1b varağında geçmektedir.İsmihan Sultan Koleksiyonu 37 numarada bir nüshası kayıtlı bulunan Tefsîru Sûreti Yûsuf adlı eser de aynı şekilde hocası Sürûrî tarafından Şehzade Mustafa’ya ithaf edilmiştir.1b ve 2a varakları altın cetvellidir.Nüsha boyunca -1b ve 2a varakları hariç- “kavluhû”, “kâle’ş-Şârih” ve “Ekûlu” gibi kelimeler kırmızı mürekkeple yazılmıştır. (Bu ibareler 1b ve 2a varaklarında altın mürekkeple yazılmıştır.)Hâmiş ve satır aralarında pek çok tashih, talik, şerh ve tekmile/ziyâde bulunmaktadır.Nüsha -1b ve 2a varakları hariç- cetvelsizdir.Nüshada ta‘kībe kullanılmıştır.Eserin sonunda yer alan ifadeye göre bu nüsha, Hâşiye ‘ale'l-‘İnâye Şerhi'l-Hidâye’nin ilk cildi olup el-Hidâye ve (şerhi) el-ʿİnâye’nin ilk yarısına dair notları hâvidir. Hâşiye ‘ale'l-‘İnâye Şerhi'l-Hidâye’nin başında yer alan ifadelere göre müellif Surûrî, Burhâneddin el-Mergīnânî’nin (ö. 593/1197) Hanefî fıkhına dair eseri el-Hidâye’yi ve onun üzerine yazılmış olan el-ʿİnâye adlı şerhi mütalaa edip bu hâşiyesini meydana getirmiştir.el-ʿİnâye, Mergīnânî’nin meşhur eseri el-Hidâye’nin önemli şerhlerinden biri olup başta Siğnâkī’nin en-Nihâye’si olmak üzere çeşitli el-Hidâye şerhlerinden faydalanılarak el-Bâbertî (ö. 786/1384) tarafından meydana getirilmiştir. (Kaynak: DİA)
Örnek Metin (1b) الحمد لله الذي جعلنا في البداية على الهداية، ويسَّر لنا الوقاية في الغاية والنهاية، والصلاة على محمد صاحب العناية، وعلى آله وأصحابه؛ دررٍ غُررٍ لِبحر الرواية. أمَّا بعد؛ فإنَّ العبد المذنب؛ سروري الفقير، المعترف بالعجز والتقصير، لمَّا طالع كتاب: الهداية، وشرحه المسمَّى بالعناية ووجد لبعض المتأخرين عليهما اعتراضات، وفيهما تصرفات ... ولما طلبه للخدمة أفضل نسل عثمان، معدن الفضل ومنبع الإحسان، مستعبد أرباب العلوم والعِرفان، كهف الناس من جميع أهل الأديان، السلطان الْمُسمَّى بحبيب الرحمن، السلطان ابن السلطان ابن السلطان، السلطان مصطفى بن السلطان سليمان، تغمده الله تعالى بفيض فضله كُلّ زمان ومكان، وتشرف بلثم بابه في أيمن الأزمان، وشاهد منه الإفضال بلا امتنان: جعل كتابه هذا مُعنوناً باسمِه الأعزّ الأكرم، ليبقى مُكرّما لاشتماله على الاسم الأعظم، لازال بابه مرجعاً لأهل الفضل الأفخم ... اللهُمَّ خلّد لأجل الخلافةِ وُجوده، واشمل على البرايا أفضاله وَجوده. قال الشارح: والكتاب قد يعرف بأنَّه طائفة من المسائل الفقهية (213a) قوله: كتاب الوقف. أقول: الوقف مصدر وقف، إما مُتعدّ، أو لازم، والظاهر أنَّ المبحوث عنه في الكِتاب مصدر المتعدي، إذ يُقال: وقفت الدار. قال الشارح: وعرّفه شمس الأئمة السرخسي بأنه حبس المملوك عن التمليك من الغير. أقول: المعتبر في الوقف خروجه عن ملك الواقف(213b) ولذا مثّلوه بقولهم: كالعتق، وما ذكره شمس الأئمة يقتضي أن لا يخرج من ملك الواقف كالمدّبّر. قال الشارح: وفي كلامه تقييد لا محالة. أقول: إذ لا يفهم منه كونه رواية. قوله: وهذا على الإرسال، قول أبي حنيفة. أقول: هذا مرفوع المحل مبتدأ، وعلى الإرسال: حال، وقول: خبر المبتدأ. هذا آخر ما كتبناه من الحواشي المتعلِّقة بالنصف الأوَّل من (الهداية والعناية) بهداية الله تعالى وعنايته، ونشرع من بعد في كتب الحواشي المتعلِّقة بالنصف الأخير منهما، إن شاء الله تعالى. تمَّ
Eserin diğer adları Hâşiyetü'l-Hidâye, حاشية الهداية
Tasnif numarası/Konu 297.511 / Hanefî fıkhı
Koleksiyon no. 00128
Yaprak, satır, sütun sayısı 213 yk., 21 st. ;
Cilt numarası 1.
Cilt özellikleri Şemse ve zencirek baskılı kahverengi meşin cilt.
Tezhip, minyatür, harita, çizim v.b. bilgisi 1b varağında serlevha tezhibi.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Talik.
Kaynak/Referans Fihrisü’l-Mahtûtât el-Arabiyye ve’t-Türkiyye ve’l-Fârisiyye fî Mektebeti İsmihan Sultan, Dr. Mahmud Seyyid Dugaym – İlhâm Hamd el-Kuvârî, İdlib 1441/2020, I, 567-570.
Mühürler Şahıs mührü, Mustafa Sultan, “Tevekkeltü alâ Hālıkî”, 1a.Vakıf mührü, Sadrazam Sokullu Mehmed Paşa, “Vâkıfü’l-Kitâb Bâni’l-Medreseti’l-Fethiyye li-Üli’l-Elbâb Mehmed Paşa el-Vezîru’l-A‘zam fi’d-Devleti’s-Süleymâniye ve’s-Selîmiye min Âl-i Osmân Ebbedallâhu Te‘âlâ Mülkehum ilâ Âhiri’l-Ezmân”, 977, 1b-2a-10b-213b.
İstinsah kaydı (Arap harfli) (213b) قد وقع الفراغ من تحرير هذه النسخة الشريفة في سنة 955
Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Aramaya Dön
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Kaynağa git

Hâşiye 'ale'l-'İnâye Şerhi'l-Hidâye.

(حاشية على العناية شرح الهداية.)
Yazar Surûrî
Yazar Orijinal سرورى، مصلح الدين مصطفى بن شعبان الگليبولوي
Konu Din
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 215x135,138x60 mm.
Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 281341
Kayıt Numarası 281341
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/İsmihan Sultan
Tarih 955.
Notlar 955 tarihli sultânî nüshanın müellif hattı olma ihtimali vardır.1b varağındaki müzehhep serlevhanın içinde altın mürekkeple yazılmış olan لصاحبه الهداية والعناية ibaresi yer almaktadır. Aynı varağın on ikinci satırında geçen Şehzade Mustafa’nın ismi de yine altınla yazılmıştır.Müellif Sürûrî (ö. 969/1562), Hâşiye 'ale'l-'İnâye Şerhi'l-Hidâye adlı eserini, Kanûnî Sultan Süleyman’ın büyük oğlu Şehzade Mustafa'ya (ö. 960/1553) ithaf etmiştir. Şehzade Mustafa, Sürûrî’nin öğrencisidir. Bu nüshanın istinsahından yaklaşık beş yıl sonra Şehzade Mustafa katledilmiştir. Bunun üzerine Sürûrî, vefat edene dek (dokuz yıl boyunca) inzivaya çekilmiştir.Eserin ithafıyla ilgili ifadeler nüshanın 1b varağında geçmektedir.İsmihan Sultan Koleksiyonu 37 numarada bir nüshası kayıtlı bulunan Tefsîru Sûreti Yûsuf adlı eser de aynı şekilde hocası Sürûrî tarafından Şehzade Mustafa’ya ithaf edilmiştir.1b ve 2a varakları altın cetvellidir.Nüsha boyunca -1b ve 2a varakları hariç- “kavluhû”, “kâle’ş-Şârih” ve “Ekûlu” gibi kelimeler kırmızı mürekkeple yazılmıştır. (Bu ibareler 1b ve 2a varaklarında altın mürekkeple yazılmıştır.)Hâmiş ve satır aralarında pek çok tashih, talik, şerh ve tekmile/ziyâde bulunmaktadır.Nüsha -1b ve 2a varakları hariç- cetvelsizdir.Nüshada ta‘kībe kullanılmıştır.Eserin sonunda yer alan ifadeye göre bu nüsha, Hâşiye ‘ale'l-‘İnâye Şerhi'l-Hidâye’nin ilk cildi olup el-Hidâye ve (şerhi) el-ʿİnâye’nin ilk yarısına dair notları hâvidir. Hâşiye ‘ale'l-‘İnâye Şerhi'l-Hidâye’nin başında yer alan ifadelere göre müellif Surûrî, Burhâneddin el-Mergīnânî’nin (ö. 593/1197) Hanefî fıkhına dair eseri el-Hidâye’yi ve onun üzerine yazılmış olan el-ʿİnâye adlı şerhi mütalaa edip bu hâşiyesini meydana getirmiştir.el-ʿİnâye, Mergīnânî’nin meşhur eseri el-Hidâye’nin önemli şerhlerinden biri olup başta Siğnâkī’nin en-Nihâye’si olmak üzere çeşitli el-Hidâye şerhlerinden faydalanılarak el-Bâbertî (ö. 786/1384) tarafından meydana getirilmiştir. (Kaynak: DİA)
Örnek Metin (1b) الحمد لله الذي جعلنا في البداية على الهداية، ويسَّر لنا الوقاية في الغاية والنهاية، والصلاة على محمد صاحب العناية، وعلى آله وأصحابه؛ دررٍ غُررٍ لِبحر الرواية. أمَّا بعد؛ فإنَّ العبد المذنب؛ سروري الفقير، المعترف بالعجز والتقصير، لمَّا طالع كتاب: الهداية، وشرحه المسمَّى بالعناية ووجد لبعض المتأخرين عليهما اعتراضات، وفيهما تصرفات ... ولما طلبه للخدمة أفضل نسل عثمان، معدن الفضل ومنبع الإحسان، مستعبد أرباب العلوم والعِرفان، كهف الناس من جميع أهل الأديان، السلطان الْمُسمَّى بحبيب الرحمن، السلطان ابن السلطان ابن السلطان، السلطان مصطفى بن السلطان سليمان، تغمده الله تعالى بفيض فضله كُلّ زمان ومكان، وتشرف بلثم بابه في أيمن الأزمان، وشاهد منه الإفضال بلا امتنان: جعل كتابه هذا مُعنوناً باسمِه الأعزّ الأكرم، ليبقى مُكرّما لاشتماله على الاسم الأعظم، لازال بابه مرجعاً لأهل الفضل الأفخم ... اللهُمَّ خلّد لأجل الخلافةِ وُجوده، واشمل على البرايا أفضاله وَجوده. قال الشارح: والكتاب قد يعرف بأنَّه طائفة من المسائل الفقهية (213a) قوله: كتاب الوقف. أقول: الوقف مصدر وقف، إما مُتعدّ، أو لازم، والظاهر أنَّ المبحوث عنه في الكِتاب مصدر المتعدي، إذ يُقال: وقفت الدار. قال الشارح: وعرّفه شمس الأئمة السرخسي بأنه حبس المملوك عن التمليك من الغير. أقول: المعتبر في الوقف خروجه عن ملك الواقف(213b) ولذا مثّلوه بقولهم: كالعتق، وما ذكره شمس الأئمة يقتضي أن لا يخرج من ملك الواقف كالمدّبّر. قال الشارح: وفي كلامه تقييد لا محالة. أقول: إذ لا يفهم منه كونه رواية. قوله: وهذا على الإرسال، قول أبي حنيفة. أقول: هذا مرفوع المحل مبتدأ، وعلى الإرسال: حال، وقول: خبر المبتدأ. هذا آخر ما كتبناه من الحواشي المتعلِّقة بالنصف الأوَّل من (الهداية والعناية) بهداية الله تعالى وعنايته، ونشرع من بعد في كتب الحواشي المتعلِّقة بالنصف الأخير منهما، إن شاء الله تعالى. تمَّ
Eserin diğer adları Hâşiyetü'l-Hidâye, حاشية الهداية
Tasnif numarası/Konu 297.511 / Hanefî fıkhı
Koleksiyon no. 00128
Yaprak, satır, sütun sayısı 213 yk., 21 st. ;
Cilt numarası 1.
Cilt özellikleri Şemse ve zencirek baskılı kahverengi meşin cilt.
Tezhip, minyatür, harita, çizim v.b. bilgisi 1b varağında serlevha tezhibi.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Talik.
Kaynak/Referans Fihrisü’l-Mahtûtât el-Arabiyye ve’t-Türkiyye ve’l-Fârisiyye fî Mektebeti İsmihan Sultan, Dr. Mahmud Seyyid Dugaym – İlhâm Hamd el-Kuvârî, İdlib 1441/2020, I, 567-570.
Mühürler Şahıs mührü, Mustafa Sultan, “Tevekkeltü alâ Hālıkî”, 1a.Vakıf mührü, Sadrazam Sokullu Mehmed Paşa, “Vâkıfü’l-Kitâb Bâni’l-Medreseti’l-Fethiyye li-Üli’l-Elbâb Mehmed Paşa el-Vezîru’l-A‘zam fi’d-Devleti’s-Süleymâniye ve’s-Selîmiye min Âl-i Osmân Ebbedallâhu Te‘âlâ Mülkehum ilâ Âhiri’l-Ezmân”, 977, 1b-2a-10b-213b.
İstinsah kaydı (Arap harfli) (213b) قد وقع الفراغ من تحرير هذه النسخة الشريفة في سنة 955
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı yönlendiriliyorsunuz...

Lütfen bekleyiniz.