el-Munsif mine’l-Kelâm alâ Muğnî İbn Hişâm.
(المنصف من الكلام على مغني ابن هشام.)

Name: el-Munsif mine’l-Kelâm alâ Muğnî İbn Hişâm.
Author: Şumunnî

İsim	el-Munsif mine’l-Kelâm alâ Muğnî İbn Hişâm.
İsim Orijinal	المنصف من الكلام على مغني ابن هشام.
Yazar	Şumunnî
Yazar Orijinal	الشمني، أبو العباس تقي الدين أحمد بن محمد بن محمد القسنطيني الإسكندري الحنفي
Konu	Afro-Asyatik diller/ Diğer diller /Dil ve dilbilim.Nahiv ilmi.
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Evet
Yazma	Evet
Fiziksel Boyutlar	272x184-177x128 mm.
Kütüphane:	Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası	305285
Kayıt Numarası	305285
Lokasyon	Süleymaniye Kütüphanesi/Mehmed Ağa Cami
Notlar	Nüshanın 1b sayfasında yer alan mukaddimede müellif, eserin telif sebebi olarak İbn Hişâm’ın Muğni’l-Lebîb isimli eserini okuttuğu esnada İbnü’s-Sâ’iğ’in mezkur eser üzerine yazdığı Tenvîhü’s-Selef ‘an Temvîhü’l-Halef isimli eseriyle, İbnü’d-Demâmînî’nin Mısır’da yazdığı ta’lik ve Hint bölgesinde yazdığı şerhi incelediğin ve eserlerini itiraz ve problemlerle dolu olduğunu gördüğünü belirtir. Müellif, itirazlara çözüm bulması ve kapalı yönlerini anlaması üzerine yakınlarının bunları bir kitapta kaydetmesi yönündeki taleplerine binaen eseri kaleme aldığını ifade eder. Eserin sayfa kenarına düşülen notlardan bir kısmı açıklama notlarıdır, ekseriyetle “ekûlu” ibaresiyle başlamakta ve altında yazanın Hasan olduğu bilgisi bulunmaktadır. Mezkûr notlarda nüshanın müellif nüshasıyla mukabele edildiği de eser boyunca yer yer ifade edilmektedir. Mukabele sonucu ortaya çıkan nüsha farkları da olarak sayfa kenarında yer almaktadır. Metinde geçen kimi şahıs isimlerine, geçtiği satıra paralel olacak şekilde sayfa kenarında da “an tercümeti” ibaresi altında yer verilmiştir. Eserin birçok yazma nüshası vardır ve Kâhire’de 1305 yılında sayfa kenarında İbn Demâmîni şerhi ile basılmıştır.Nüshanın 1a ve 320a sayfalarında nüshanın demirbaş numarası ve koleksiyon adı not edilmiştir. Nüshanın numaralandırılmasında sadece 305a sayfasında hata yapılmış ve onun yerine 320 yazılmıştır. Nüsha ile ilgili verilen bilgilerde nüsha üzerindeki numaralandırma esas alınmıştır. Nüshanın 1a sayfasındaki eser ismi, ana ve alt başlıklar, kavluhu ibareleri kırmızı mürekkeple yazılmıştır; müellifin şerhine işaret eden ekûlu ve ucîbu vb. ibareler, metin içerisinde kendisinden alıntı yapılan kişilerin isimleri ve garîb kelimeler, üzerlerine kırmızı mürekkep ile çizgi çizilmek sûretiyle vurgulanmıştır. Nüshanın derkenârında da metnin içerisindeki alt başlıklara işaret eden kısa ifadeler için kırmızı mürekkep kullanılmıştır. Nüsha cetvelsizdir, sayfa kenarlarında müşir bulunmaktadır.Nüshanın cilt kapakları kurt yeniklidir, sırtı hasarlıdır; restorasyondan geçmesi gerekir.320a’da Osmanlıca sayfa sayısının 320 olduğuna dair bir not ile Nasr b. Ahmed b. Nasr el-Hubz Erzî’nin gazelinden bir parça bulunmaktadır. Eser, İbn Hişâm en-Nahvî’nin, nahiv konularının tümü ile sarf, belâgat, fonetik gibi kimi konuları da ele aldığı Muğni’l-Lebîb an Kütübi’l-E‘ârîb isimli eserine yazılan bir hâşiyedir.
Örnek Metin	(1b) بسم الله... و صلى على سيدنا محمد... الحمد لله الذي خص كتابه بعدم المعارضة... وأشهد أن سيدنا محمدا عبده ورسوله... وبعد فقد نظرت عند إقرائي لمغني اللبيب عن كتب الأعاريب ما كتب عليه الشيخ شمس الدين... فإذا هي مملوءة باعتراضات...فسألني بعض الأصحاب أن أقيد ذلك بكتاب ما عظم من ذلك... وشرح ما لم يشرح... وسميته بالمنصف من الكلام على مغني ابن هشام... (320a) ...قوله وقد مر ذلك تعني في آخر القاعدة الأولى والحمد لله على التمام وعلى نعمه العظام ومننه الجسام ونسأله حسن الختام ... وأن يحشرنا في زمرة محمد عليه أفضل الصلاة السلام وعلى آله وأصحابه السادة الكرام. وقد وقع الفراغ من تعليقه بعد الفراغ من صلاة الجمعة التي هي الأخيرة من شهور ربيع الآخر من سنة إحدى وخمسين وثماني مائة. وفرغ من تعلقه الفقير إلى الله تعالى محمد بن إبراهيم بن محمد السلامي عفا الله عنه ...
Eserin diğer adları	Hâşiye ale'l-Muğni'l-Lebîb, حاشية على مغني اللبيب
Eser türü	Hâşiye.
Tasnif numarası/Konu	492.7 / Arap dili
Koleksiyon no.	00175
Yaprak, satır, sütun sayısı	305 yk.; 25 st. ;
Cilt özellikleri	Yeşil bez kapaklı, miklepli cilt.
Yazım şekli (Mensur/Manzum)	Mensur.
Alfabe ve yazı türü	Arap harfli-Nesih.
Telif tarihi	851.
Kaynak/Referans	DİA, XXX, 348; DİA, XXXIX, 262
Temellük ve Vakıf kayıtları	Vakıf kaydı, Mâhpeyker Vâlide Sultan, 1aTemellük kaydı, Yahyâ Efendi, 1aTemellük kaydı, Muhammed b. Ömer el-Maraşî el-Hanefî , 937, 1a
Diğer kayıtlar	Mukabele kaydı, Hasan, 4a ... 282a
Mühürler	Şahıs mührü, Mâhpeyker Vâlide Sultan, “Yâ Hafiyye'l-Eltâf, Vâlide-i Sultân Murâd, Neccinâ mimmâ Nehâf“, 1a ...320a.
İstinsah kaydı (Arap harfli)	(320a) وفرغ من تعليقه الفقير إلى الله تعالى محمد بن إبراهيم بن محمد السلامي عفا الله عنه...

Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Aramaya Dön

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Kaynağa git

el-Munsif mine’l-Kelâm alâ Muğnî İbn Hişâm.

(المنصف من الكلام على مغني ابن هشام.)

Yazar Şumunnî

Yazar Orijinal الشمني، أبو العباس تقي الدين أحمد بن محمد بن محمد القسنطيني الإسكندري الحنفي

Konu Afro-Asyatik diller/ Diğer diller /Dil ve dilbilim.Nahiv ilmi.

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Evet

Yazma Evet

Fiziksel Boyutlar 272x184-177x128 mm.

Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Demirbaş Numarası 305285

Kayıt Numarası 305285

Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Mehmed Ağa Cami

Notlar Nüshanın 1b sayfasında yer alan mukaddimede müellif, eserin telif sebebi olarak İbn Hişâm’ın Muğni’l-Lebîb isimli eserini okuttuğu esnada İbnü’s-Sâ’iğ’in mezkur eser üzerine yazdığı Tenvîhü’s-Selef ‘an Temvîhü’l-Halef isimli eseriyle, İbnü’d-Demâmînî’nin Mısır’da yazdığı ta’lik ve Hint bölgesinde yazdığı şerhi incelediğin ve eserlerini itiraz ve problemlerle dolu olduğunu gördüğünü belirtir. Müellif, itirazlara çözüm bulması ve kapalı yönlerini anlaması üzerine yakınlarının bunları bir kitapta kaydetmesi yönündeki taleplerine binaen eseri kaleme aldığını ifade eder. Eserin sayfa kenarına düşülen notlardan bir kısmı açıklama notlarıdır, ekseriyetle “ekûlu” ibaresiyle başlamakta ve altında yazanın Hasan olduğu bilgisi bulunmaktadır. Mezkûr notlarda nüshanın müellif nüshasıyla mukabele edildiği de eser boyunca yer yer ifade edilmektedir. Mukabele sonucu ortaya çıkan nüsha farkları da olarak sayfa kenarında yer almaktadır. Metinde geçen kimi şahıs isimlerine, geçtiği satıra paralel olacak şekilde sayfa kenarında da “an tercümeti” ibaresi altında yer verilmiştir. Eserin birçok yazma nüshası vardır ve Kâhire’de 1305 yılında sayfa kenarında İbn Demâmîni şerhi ile basılmıştır.Nüshanın 1a ve 320a sayfalarında nüshanın demirbaş numarası ve koleksiyon adı not edilmiştir. Nüshanın numaralandırılmasında sadece 305a sayfasında hata yapılmış ve onun yerine 320 yazılmıştır. Nüsha ile ilgili verilen bilgilerde nüsha üzerindeki numaralandırma esas alınmıştır. Nüshanın 1a sayfasındaki eser ismi, ana ve alt başlıklar, kavluhu ibareleri kırmızı mürekkeple yazılmıştır; müellifin şerhine işaret eden ekûlu ve ucîbu vb. ibareler, metin içerisinde kendisinden alıntı yapılan kişilerin isimleri ve garîb kelimeler, üzerlerine kırmızı mürekkep ile çizgi çizilmek sûretiyle vurgulanmıştır. Nüshanın derkenârında da metnin içerisindeki alt başlıklara işaret eden kısa ifadeler için kırmızı mürekkep kullanılmıştır. Nüsha cetvelsizdir, sayfa kenarlarında müşir bulunmaktadır.Nüshanın cilt kapakları kurt yeniklidir, sırtı hasarlıdır; restorasyondan geçmesi gerekir.320a’da Osmanlıca sayfa sayısının 320 olduğuna dair bir not ile Nasr b. Ahmed b. Nasr el-Hubz Erzî’nin gazelinden bir parça bulunmaktadır. Eser, İbn Hişâm en-Nahvî’nin, nahiv konularının tümü ile sarf, belâgat, fonetik gibi kimi konuları da ele aldığı Muğni’l-Lebîb an Kütübi’l-E‘ârîb isimli eserine yazılan bir hâşiyedir.

Örnek Metin (1b) بسم الله... و صلى على سيدنا محمد... الحمد لله الذي خص كتابه بعدم المعارضة... وأشهد أن سيدنا محمدا عبده ورسوله... وبعد فقد نظرت عند إقرائي لمغني اللبيب عن كتب الأعاريب ما كتب عليه الشيخ شمس الدين... فإذا هي مملوءة باعتراضات...فسألني بعض الأصحاب أن أقيد ذلك بكتاب ما عظم من ذلك... وشرح ما لم يشرح... وسميته بالمنصف من الكلام على مغني ابن هشام... (320a) ...قوله وقد مر ذلك تعني في آخر القاعدة الأولى والحمد لله على التمام وعلى نعمه العظام ومننه الجسام ونسأله حسن الختام ... وأن يحشرنا في زمرة محمد عليه أفضل الصلاة السلام وعلى آله وأصحابه السادة الكرام. وقد وقع الفراغ من تعليقه بعد الفراغ من صلاة الجمعة التي هي الأخيرة من شهور ربيع الآخر من سنة إحدى وخمسين وثماني مائة. وفرغ من تعلقه الفقير إلى الله تعالى محمد بن إبراهيم بن محمد السلامي عفا الله عنه ...

Eserin diğer adları Hâşiye ale'l-Muğni'l-Lebîb, حاشية على مغني اللبيب

Eser türü Hâşiye.

Tasnif numarası/Konu 492.7 / Arap dili

Koleksiyon no. 00175

Yaprak, satır, sütun sayısı 305 yk.; 25 st. ;

Cilt özellikleri Yeşil bez kapaklı, miklepli cilt.

Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.

Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih.

Telif tarihi 851.

Kaynak/Referans DİA, XXX, 348; DİA, XXXIX, 262

Temellük ve Vakıf kayıtları Vakıf kaydı, Mâhpeyker Vâlide Sultan, 1aTemellük kaydı, Yahyâ Efendi, 1aTemellük kaydı, Muhammed b. Ömer el-Maraşî el-Hanefî , 937, 1a

Diğer kayıtlar Mukabele kaydı, Hasan, 4a ... 282a

Mühürler Şahıs mührü, Mâhpeyker Vâlide Sultan, “Yâ Hafiyye'l-Eltâf, Vâlide-i Sultân Murâd, Neccinâ mimmâ Nehâf“, 1a ...320a.

İstinsah kaydı (Arap harfli) (320a) وفرغ من تعليقه الفقير إلى الله تعالى محمد بن إبراهيم بن محمد السلامي عفا الله عنه...