Şerhu’d-Dürreti’l-Mudî’e fî Kırâ’âti’l-E’immeti’s-Selâsi’l-Merdıyye li-Tetmîmi’l-Kırâ’âti’l-Aşr
(شرح الدرة المضيئة في قراآت الأئمة الثلاث المرضية لتتميم القراآت العشر)

Name: Şerhu’d-Dürreti’l-Mudî’e fî Kırâ’âti’l-E’immeti’s-Selâsi’l-Merdıyye li-Tetmîmi’l-Kırâ’âti’l-Aşr
Author: Ebû Amr Afîfüddin Osman b. Ömer b. Ebû Bekir en-Nâşirî ez-Zebîdî el-Yemenî

İsim	Şerhu’d-Dürreti’l-Mudî’e fî Kırâ’âti’l-E’immeti’s-Selâsi’l-Merdıyye li-Tetmîmi’l-Kırâ’âti’l-Aşr
İsim Orijinal	شرح الدرة المضيئة في قراآت الأئمة الثلاث المرضية لتتميم القراآت العشر
Yazar	Ebû Amr Afîfüddin Osman b. Ömer b. Ebû Bekir en-Nâşirî ez-Zebîdî el-Yemenî
Yazar Orijinal	أبو عمرو عفيف الدين عثمان بن عمر بن أبو بكر الناشري الزبيدي اليمني
Konu	Kıraatler ve Tecvid / Kur’ân ve Kur’ân ilimleri / İslam dini ve İslam ilimleri
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Evet
Yazma	Evet
Fiziksel Boyutlar	155x135-140x95 mm.
Kütüphane:	Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası	542008
Kayıt Numarası	542008
Lokasyon	Beyazıt Kütüphanesi/Veliyyüddin Efendi
Tarih	1145
Notlar	Dibacede İbnü’l-Cezerî’nin öğrencisi olduğunu vurgulayan Zebîdî, bu şerhini İbnü’l-Cezerî’ye okuduğunu ve Zebîd’de, 23 Cemâziyelâhir 828 Cumartesi günü ikindi namazından sonra okumayı tamamladığını zikretmiştir. Zebîdî’nin zikrettiği bu tarih katalog kaydında eserin telif tarihi olarak kabul edilmiştir. Zebîdî şerhine belli bir isim vermemiş olduğundan kataloglamada şerh ismi tercih edilmiş olup şârihin mukaddimede eserinden bahsederken “izah etmek” fiilini kullanmasından (2a) ve eserin ilk tahkik çalışmasını yapan Abdurrezzâk b. Ali b. İbrâhim Mûsâ’nın da eserden “el-Îzâh” olarak bahsetmesinden dolayı eserin diğer ismi “el-Îzâh” olarak girilmiştir. Eserin bu nüshasında son satırlarda eksik birkaç cümle bulunmaktadır. Süleymaniye Kütüphanesi, İbrahim Efendi, nr. 00051-001 nüshası şerhin tam nüshasıdır. Ön cilt kapağının üzerine eser ismi Şerhu Dürre li-Kırâ’âti’l-Aşera şeklinde yazılmıştır. 1a sayfasında nüshanın eski ve yeni demirbaş numaraları yazmakta olup sayfa başına düşen satır sayısı 17 olarak belirtilmiştir. Sayfa kenarlarında yer yer tashih kayıtları yer almaktadır. Yaprak sonlarında müşir mevcuttur. Metinde şerhi yapılan orijinal eserden alınan beyitler üzerine kırmızı çizgi çekilmek suretiyle belirtilmiştir. Bab başlıkları ve bazı harfler kırmızı mürekkeple yazılmıştır. Nüshanın boyut bilgileri ile yazı alanının ölçüsüne ilişkin bilgiler tespit fişinden alınmıştır. Ciltte aşınmalar ve kurt yenikleri mevcuttur. 40b-46a sayfalarında “İhtilafın menşei ve Kur’ân-ı Kerîm öğrenmeye teşvik” fasıl başlığı altında kıraatlerle alakalı bir metin bulunmaktadır. İbnü’l-Cezerî’nin (ö. 833/1429), Şâtıbî’nin (ö. 590/1194) Hırzü’l-emânî’sindeki yedi kıraati on kıraate tamamlamak üzere aynı vezinle kaleme aldığı, 240 beyitten meydana gelen ed-Dürretü’l-Mudî’e fî Kırâ’âti’l-E’immeti’s-Selâsi’l-Merdıyye li-Tetmîmi’l-Kırâ’âti’l-Aşr adlı manzum eserinin şerhidir.
Örnek Metin	(1b) بسم الله... الحمد لله الذي تولى حفظ كتابه المكنون... ثم لازالت الأمة تنقله على اختلاف لغاتها حتى انتشرت قرائتها... (2a) وأردت إيضاح منظومة الدرة المضية في قراءة الثلاثة المرضية (2b) وقد قرأتها عليه في مجالس آخرها بعد عصر يوم السبت الثالث والعشرين من جماذي الآخر سنة ثمان وعشرين وثمانمائة بمسجد الأشاعر داخل مدينة زبيد... قل الحمد لله الذي وحده علا... حمد الله تعالى لقوله عليه الصلاة والسلام كل أمر ذي بال لا يبدأ فيه بحمد الله فهو أجزم... (40a) كدت اقتل وصدوهم عن البيت الحرام وزيارة النبي... إذا لم ينلني من كلامي مغنما فهب لي يا ربي سلامة ساكت... (40b) فيما ليتني قضيت في الصمت عمريا وراقبت نفسي كل حين ولحظة ولاقيت ربي لا علي ولا ليا وصلى الله على سيدنا محمد وعلى آله وصحبه وسلم
Eserin diğer adları	el-Îzâh, الإيضاح
Eser türü	Şerh
Tasnif numarası/Konu	297.184 / Sahih kıraatler
Koleksiyon no.	V21/1
Yaprak, satır, sütun sayısı	I+1b-40b yk., 17 st.
Cilt özellikleri	Dört çevresi deri şerit kaplı üstü sarı kağıt ile kapatılmış, sertabı deri kaplı, miklebli çehargûşe cilt
Yazım şekli (Mensur/Manzum)	Mensur
Alfabe ve yazı türü	Arap harfli-Nesih
Telif yeri	Zebîd (Yemen)
Telif tarihi	23 Cemâziyelâhir 828
Kaynak/Referans	Afîfüddin Ebu’t-Tevfîk Osman b. Ömer en-Nâşirî ez-Zebîdî el-Yemenî, el-Îzâh Şerhu’l-İmâm ez-Zebîdî alâ Metni’d-Dürre fi’l-Kırâ’âti’s-Selâseti’l-Mütimme li’l-Kırâ’âti’l-Aşr, thk. Abdurrezzâk b. Ali b. İbrâhim Mûsâ, (Tanta: Dâru’z-Ziyâ, 1423/2003); DİA, XX, 555
Temellük ve Vakıf kayıtları	Temellük kaydı, Muhammed Sa‘îd, Ia
Mühürler	Mühür, okunamadı, Ia Vakıf mührü, Şeyhülislam Veliyyüddin Efendi, Veliyyüddin b. Mustafa b. Hüseyin el-İstanbulî, “Vakafe Şeyhu’l-İslâm Veliyyüddin Efendi ibnü’l-Merhûm el-Hâcc Mustafa Ağa ibnü’l-Merhûm el-Hâcc Hüseyin Ağa”, 1175, 1a, 10a, 22a, 32a, 42a, 50b
İstinsah kaydı (Arap harfli)	(46a) سنة ۱١٤٥

Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Aramaya Dön

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Kaynağa git

Şerhu’d-Dürreti’l-Mudî’e fî Kırâ’âti’l-E’immeti’s-Selâsi’l-Merdıyye li-Tetmîmi’l-Kırâ’âti’l-Aşr

(شرح الدرة المضيئة في قراآت الأئمة الثلاث المرضية لتتميم القراآت العشر)

Yazar Ebû Amr Afîfüddin Osman b. Ömer b. Ebû Bekir en-Nâşirî ez-Zebîdî el-Yemenî

Yazar Orijinal أبو عمرو عفيف الدين عثمان بن عمر بن أبو بكر الناشري الزبيدي اليمني

Konu Kıraatler ve Tecvid / Kur’ân ve Kur’ân ilimleri / İslam dini ve İslam ilimleri

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Evet

Yazma Evet

Fiziksel Boyutlar 155x135-140x95 mm.

Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Demirbaş Numarası 542008

Kayıt Numarası 542008

Lokasyon Beyazıt Kütüphanesi/Veliyyüddin Efendi

Tarih 1145

Notlar Dibacede İbnü’l-Cezerî’nin öğrencisi olduğunu vurgulayan Zebîdî, bu şerhini İbnü’l-Cezerî’ye okuduğunu ve Zebîd’de, 23 Cemâziyelâhir 828 Cumartesi günü ikindi namazından sonra okumayı tamamladığını zikretmiştir. Zebîdî’nin zikrettiği bu tarih katalog kaydında eserin telif tarihi olarak kabul edilmiştir. Zebîdî şerhine belli bir isim vermemiş olduğundan kataloglamada şerh ismi tercih edilmiş olup şârihin mukaddimede eserinden bahsederken “izah etmek” fiilini kullanmasından (2a) ve eserin ilk tahkik çalışmasını yapan Abdurrezzâk b. Ali b. İbrâhim Mûsâ’nın da eserden “el-Îzâh” olarak bahsetmesinden dolayı eserin diğer ismi “el-Îzâh” olarak girilmiştir. Eserin bu nüshasında son satırlarda eksik birkaç cümle bulunmaktadır. Süleymaniye Kütüphanesi, İbrahim Efendi, nr. 00051-001 nüshası şerhin tam nüshasıdır. Ön cilt kapağının üzerine eser ismi Şerhu Dürre li-Kırâ’âti’l-Aşera şeklinde yazılmıştır. 1a sayfasında nüshanın eski ve yeni demirbaş numaraları yazmakta olup sayfa başına düşen satır sayısı 17 olarak belirtilmiştir. Sayfa kenarlarında yer yer tashih kayıtları yer almaktadır. Yaprak sonlarında müşir mevcuttur. Metinde şerhi yapılan orijinal eserden alınan beyitler üzerine kırmızı çizgi çekilmek suretiyle belirtilmiştir. Bab başlıkları ve bazı harfler kırmızı mürekkeple yazılmıştır. Nüshanın boyut bilgileri ile yazı alanının ölçüsüne ilişkin bilgiler tespit fişinden alınmıştır. Ciltte aşınmalar ve kurt yenikleri mevcuttur. 40b-46a sayfalarında “İhtilafın menşei ve Kur’ân-ı Kerîm öğrenmeye teşvik” fasıl başlığı altında kıraatlerle alakalı bir metin bulunmaktadır. İbnü’l-Cezerî’nin (ö. 833/1429), Şâtıbî’nin (ö. 590/1194) Hırzü’l-emânî’sindeki yedi kıraati on kıraate tamamlamak üzere aynı vezinle kaleme aldığı, 240 beyitten meydana gelen ed-Dürretü’l-Mudî’e fî Kırâ’âti’l-E’immeti’s-Selâsi’l-Merdıyye li-Tetmîmi’l-Kırâ’âti’l-Aşr adlı manzum eserinin şerhidir.

Örnek Metin (1b) بسم الله... الحمد لله الذي تولى حفظ كتابه المكنون... ثم لازالت الأمة تنقله على اختلاف لغاتها حتى انتشرت قرائتها... (2a) وأردت إيضاح منظومة الدرة المضية في قراءة الثلاثة المرضية (2b) وقد قرأتها عليه في مجالس آخرها بعد عصر يوم السبت الثالث والعشرين من جماذي الآخر سنة ثمان وعشرين وثمانمائة بمسجد الأشاعر داخل مدينة زبيد... قل الحمد لله الذي وحده علا... حمد الله تعالى لقوله عليه الصلاة والسلام كل أمر ذي بال لا يبدأ فيه بحمد الله فهو أجزم... (40a) كدت اقتل وصدوهم عن البيت الحرام وزيارة النبي... إذا لم ينلني من كلامي مغنما فهب لي يا ربي سلامة ساكت... (40b) فيما ليتني قضيت في الصمت عمريا وراقبت نفسي كل حين ولحظة ولاقيت ربي لا علي ولا ليا وصلى الله على سيدنا محمد وعلى آله وصحبه وسلم

Eserin diğer adları el-Îzâh, الإيضاح

Eser türü Şerh

Tasnif numarası/Konu 297.184 / Sahih kıraatler

Koleksiyon no. V21/1

Yaprak, satır, sütun sayısı I+1b-40b yk., 17 st.

Cilt özellikleri Dört çevresi deri şerit kaplı üstü sarı kağıt ile kapatılmış, sertabı deri kaplı, miklebli çehargûşe cilt

Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur

Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih

Telif yeri Zebîd (Yemen)

Telif tarihi 23 Cemâziyelâhir 828

Kaynak/Referans Afîfüddin Ebu’t-Tevfîk Osman b. Ömer en-Nâşirî ez-Zebîdî el-Yemenî, el-Îzâh Şerhu’l-İmâm ez-Zebîdî alâ Metni’d-Dürre fi’l-Kırâ’âti’s-Selâseti’l-Mütimme li’l-Kırâ’âti’l-Aşr, thk. Abdurrezzâk b. Ali b. İbrâhim Mûsâ, (Tanta: Dâru’z-Ziyâ, 1423/2003); DİA, XX, 555

Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, Muhammed Sa‘îd, Ia

Mühürler Mühür, okunamadı, Ia Vakıf mührü, Şeyhülislam Veliyyüddin Efendi, Veliyyüddin b. Mustafa b. Hüseyin el-İstanbulî, “Vakafe Şeyhu’l-İslâm Veliyyüddin Efendi ibnü’l-Merhûm el-Hâcc Mustafa Ağa ibnü’l-Merhûm el-Hâcc Hüseyin Ağa”, 1175, 1a, 10a, 22a, 32a, 42a, 50b

İstinsah kaydı (Arap harfli) (46a) سنة ۱١٤٥