Risâle fî Duhûli Veledi’l-Bint fi’l-Mevkûfi alâ Evlâdi’l-Evlâd ve Tabakâtü’l-Fukahâ [Kıt‘a]. | Kütüphane.osmanlica.com
Aramaya Dön

Risâle fî Duhûli Veledi’l-Bint fi’l-Mevkûfi alâ Evlâdi’l-Evlâd ve Tabakâtü’l-Fukahâ [Kıt‘a].
(رسالة في دخول ولد البنت في الموقوف على أولاد الأولاد وطبقات الفقهاء [قطعة].)

İsim Risâle fî Duhûli Veledi’l-Bint fi’l-Mevkûfi alâ Evlâdi’l-Evlâd ve Tabakâtü’l-Fukahâ [Kıt‘a].
İsim Orijinal رسالة في دخول ولد البنت في الموقوف على أولاد الأولاد وطبقات الفقهاء [قطعة].
Yazar Kemâlpaşazâde (İbn Kemâl)
Yazar Orijinal كمال پاشا زاده (ابن كمال)، شمس الدين أحمد بن سليمان بن كمال
Konu İslam dini ve İslam ilimleri / Fıkıh ilmi / Ehl-i Sünnet fıkhı.
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 214x136-muhtelifxmuhtelif mm.
Kütüphane: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 198816
Kayıt Numarası 198816
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Aşir Efendi
Notlar Eser, müellifin “Risâle fî Duhûli Veledi’l-Bint fi’l-Mevkûfi alâ Evlâdi’l-Evlâd ve Tabakâtü’l-Fukahâ” isimli risâlesinin “Tabakâtü’l-Fukahâ” kısmıdır ve mezkûr risâlenin sonunda yer almaktadır. Fakihlerin dinî yetkinlikleri üzerinden derecelendirilmesini içeren bu kısım Hanefî literatürünü etkilemiş ve “Tabakâtü’l-Fukahâ” (Milli Kütüphane/06 MilYzA 7157-004; Bölge Yazma Eserler/BY00003849-004; Manisa İl Halk Kütüphanesi/02938-007) , “Tabakâtü’l-Müctehidîn” (Ulucami/003521-026) ve Tabakâtü Fukahâ'i'l-Hanefiyye (Hafid Efendi/00179M-002; Hamidiye/00038-010) gibi farklı isimlerle müstakil bir eser olarak çoğaltılmıştır. Bu sebeple de mezkûr risâleden ayrı ve müellifin farklı bir eseri olarak telakki edilmiştir. Fatih/ 05310/006'da risâlenin bu kısmının 1162/1749 istinsah tarihli Türkçe tercümesi yer almaktadır. Risâle dönemin hukuki sorunlarından biri olan vâkıfın kızından olan torunlarına vakıftan yararlanma hakkı meselesinin çözümlenmesi için Sultan I. Selim’in emri ile yazılmıştır. Metnin içinde yer aldığı risâle 2018 yılında İstanbul’da “Mecmû‘u Resâ’ili’l-Allâme İbn Kemâl Paşa” içerisinde Ahmed Fevvâz el-Humeyyir tarafından tahkik edilerek neşredilmiştir. Ahmet İnanır, 2012 yılında “İbn Kemal’in ‘Risâle Fî Duhûli Veledi’l-Bint Fi’l-Mevkûf Ala Evlâdi’l-Evlâd’ Adlı Risalesi Bağlamında Osmanlı Zürrî (Evlatlık-Evladiye) Vakıf Uygulamasında ‘Evlâd’ül-Evlâd’Meselesi” başlıklı makalesinde eseri incelenmiştir. Nüshanın 108b ve 109a sayfalarında Şeyh Mehmed b. Şükrullah b. Ahmed’in 9 Zilhicce 1036, Safer 1038 ve Şevval 1046 tarihlerinde oğulları Ahmed, Pir Mehmed ve Şükrullah’ın doğum tarihlerine dair düştüğü kayıtlar bulunmaktadır. Bu verilere göre nüsha 9 Zilhicce 1036’dan/21 Ağustos 1627’den önce istinsah edilmiştir. Eserin 3a sayfasında bulunan vakıf kaydının, Mustafa Âşir Efendi’ye ait temellük mührünün üzerinde yer alması sebebiyle nüshanın Âşir Efendi tarafından vakfedildiği sonucuna varılmıştır.Eserin Ia sayfasında nüshanın koleksiyon adı ve demirbaş numarası kayıtlıdır. Risâlede başlık ve besmelenin yazımında ve söz başlarını belirtmek çekilen üst çizgilerde kırmızı mürekkep kullanılmıştır. Nüshanın yaprakları hem Arabî hem de Hindî rakamlar ile numaralandırılmıştır.Daha önce kötü bir şekilde onarımdan geçmiş olan nüshanın cilt ve yaprakları hasarlıdır. Restorasyondan geçmesi gerekir.36b sayfasında Arap dili ilgili fevaid kaydı bulunmaktadır. Eser, müellifin vakıflar hukuku alanında kaleme aldığı “Risâle fî Duhûli Veledi’l-Bint fi’l-Mevkûfi alâ Evlâdi’l-Evlâd” isimli risâlesinin eki mahiyetinde olup fakihlerin dini konulardaki yetkinliklerine göre derecelendirilmesini ihtiva etmektedir. Müellif, “evlâdü’l-evlâd” ibaresinin kapsamına vâkıfın kızından olan torunlarının dâhil olup olmadığı meselesi hakkında fakihlerin vardığı farklı hükümleri, yaptığı bu tasnife dayanarak çözümlemiş ve kendi tercihini bu tasnif ile gerekçelendirmiştir. Müellif, fakihleri şeriatta müctehid, mezhepte müctehid, mesâilde müctehid, ashâbü’t-tahrîc, ashâbü’t-tercîh, ashâbü’t-temyîz ve mukallid olmak üzere yedi sınıfa ayırmış; bir mesele hakkındaki farklı görüşler arasında tercihte bulunulurken bu tasnifin dikkate alınmasını gerekli görmüştür.
Örnek Metin (36a)بسم الله الرحمن الرحيم لا بد للمفتي المقلد أن يعلم حال من يفتي بقوله ولا نعني بذلك معرفته باسمه ونسبه ونسبته إلى بلد من البلاد إذ لا يسمن ذلك من الجوع ولا يغني بل نعني معرفته بمعرفته مرتبته في الوراية ودرجته في الدراية وطبقته من طبقات الفقهاء ليكون على بصيرة وافية في التمييز بين القائلين المتخالفين وقدرة كافية في الترجيح بين القائلين المتعارضين... (36b)السادسة طبقة المقلدين القادرين على التمييز بين الأقوى والقوى والضعيف وظاهر المذهب وظاهر الرواية والرواية النادرة كأصحاب المتون المعتبرة من المتأخرين مثل صاحب الكنز وصاحب المختار وصاحب الوقاية وصاحب المجمع وشأنهم ألا ينقل في كتابهم الأقوال المردودة والروايات الضعيفة السابعة المقلدين الذين لا يقدرون على ما ذكر ولا يفرقون بين الغث والسمين ولا يميزون الشمال عن اليمين بل يجمعون ما يجدون كحاطب الليل فالويل لهم ولمن قلدهم كل الويل
Eserin diğer adları Tabakâtü’l-Fukahâ, طبقات الفقهاءTabakâtü’l-Müctehidîn, طبقات المجتهدين
Eser türü Telif.
Tasnif numarası/Konu 297.511 / Hanefî fıkhı
Koleksiyon no. 00459-010
Yaprak, satır, sütun sayısı 36a-b yk., muhtelif st. ;
Cilt özellikleri Meşin kaplı, şemseli, cetvelli, miklepli ve şirâzeli cilt.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Ta‘lîk.
Kaynak/Referans DİA, XXV, 240-41; Ahmet İnanır, “İbn Kemal’in ‘Risâle Fî Duhûli Veledi’l-Bint Fi’l-Mevkûf Ala Evlâdi’l-Evlâd’ Adlı Risalesi Bağlamında Osmanlı Zürrî (Evlatlık-Evladiye) Vakıf Uygulamasında ‘Evlâd’ül-Evlâd’Meselesi,” Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, s. 2 (2012): 48-60; Sümeyye Özdemir, “Zürrî Vakıflarda Kullanılan ‘Çocukların Çocukları’ Lafzının Vâkıfın Kızının Çocuklarını Kapsaması (Hatibzâde, Kemalpaşazâde Ve İbn Nüceym’in Risaleleri Bağlamında)”, (Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, 2011), 69.
Temellük ve Vakıf kayıtları Vakıf kaydı, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, Mustafa Âşir b. Mustafa er-Rûmî, 3a
Mühürler Temellük mührü, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, Mustafa Âşir b. Mustafa er-Rûmî, “Min Kütübi’l-Fakîr ilallâhi’l-Kâdir Mustafa el-Âşir b. Mustafa er-Re’îs el-Fâzıl el-Bâhir”, 1161, 3a.
Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Aramaya Dön
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Kaynağa git

Risâle fî Duhûli Veledi’l-Bint fi’l-Mevkûfi alâ Evlâdi’l-Evlâd ve Tabakâtü’l-Fukahâ [Kıt‘a].

(رسالة في دخول ولد البنت في الموقوف على أولاد الأولاد وطبقات الفقهاء [قطعة].)
Yazar Kemâlpaşazâde (İbn Kemâl)
Yazar Orijinal كمال پاشا زاده (ابن كمال)، شمس الدين أحمد بن سليمان بن كمال
Konu İslam dini ve İslam ilimleri / Fıkıh ilmi / Ehl-i Sünnet fıkhı.
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 214x136-muhtelifxmuhtelif mm.
Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 198816
Kayıt Numarası 198816
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Aşir Efendi
Notlar Eser, müellifin “Risâle fî Duhûli Veledi’l-Bint fi’l-Mevkûfi alâ Evlâdi’l-Evlâd ve Tabakâtü’l-Fukahâ” isimli risâlesinin “Tabakâtü’l-Fukahâ” kısmıdır ve mezkûr risâlenin sonunda yer almaktadır. Fakihlerin dinî yetkinlikleri üzerinden derecelendirilmesini içeren bu kısım Hanefî literatürünü etkilemiş ve “Tabakâtü’l-Fukahâ” (Milli Kütüphane/06 MilYzA 7157-004; Bölge Yazma Eserler/BY00003849-004; Manisa İl Halk Kütüphanesi/02938-007) , “Tabakâtü’l-Müctehidîn” (Ulucami/003521-026) ve Tabakâtü Fukahâ'i'l-Hanefiyye (Hafid Efendi/00179M-002; Hamidiye/00038-010) gibi farklı isimlerle müstakil bir eser olarak çoğaltılmıştır. Bu sebeple de mezkûr risâleden ayrı ve müellifin farklı bir eseri olarak telakki edilmiştir. Fatih/ 05310/006'da risâlenin bu kısmının 1162/1749 istinsah tarihli Türkçe tercümesi yer almaktadır. Risâle dönemin hukuki sorunlarından biri olan vâkıfın kızından olan torunlarına vakıftan yararlanma hakkı meselesinin çözümlenmesi için Sultan I. Selim’in emri ile yazılmıştır. Metnin içinde yer aldığı risâle 2018 yılında İstanbul’da “Mecmû‘u Resâ’ili’l-Allâme İbn Kemâl Paşa” içerisinde Ahmed Fevvâz el-Humeyyir tarafından tahkik edilerek neşredilmiştir. Ahmet İnanır, 2012 yılında “İbn Kemal’in ‘Risâle Fî Duhûli Veledi’l-Bint Fi’l-Mevkûf Ala Evlâdi’l-Evlâd’ Adlı Risalesi Bağlamında Osmanlı Zürrî (Evlatlık-Evladiye) Vakıf Uygulamasında ‘Evlâd’ül-Evlâd’Meselesi” başlıklı makalesinde eseri incelenmiştir. Nüshanın 108b ve 109a sayfalarında Şeyh Mehmed b. Şükrullah b. Ahmed’in 9 Zilhicce 1036, Safer 1038 ve Şevval 1046 tarihlerinde oğulları Ahmed, Pir Mehmed ve Şükrullah’ın doğum tarihlerine dair düştüğü kayıtlar bulunmaktadır. Bu verilere göre nüsha 9 Zilhicce 1036’dan/21 Ağustos 1627’den önce istinsah edilmiştir. Eserin 3a sayfasında bulunan vakıf kaydının, Mustafa Âşir Efendi’ye ait temellük mührünün üzerinde yer alması sebebiyle nüshanın Âşir Efendi tarafından vakfedildiği sonucuna varılmıştır.Eserin Ia sayfasında nüshanın koleksiyon adı ve demirbaş numarası kayıtlıdır. Risâlede başlık ve besmelenin yazımında ve söz başlarını belirtmek çekilen üst çizgilerde kırmızı mürekkep kullanılmıştır. Nüshanın yaprakları hem Arabî hem de Hindî rakamlar ile numaralandırılmıştır.Daha önce kötü bir şekilde onarımdan geçmiş olan nüshanın cilt ve yaprakları hasarlıdır. Restorasyondan geçmesi gerekir.36b sayfasında Arap dili ilgili fevaid kaydı bulunmaktadır. Eser, müellifin vakıflar hukuku alanında kaleme aldığı “Risâle fî Duhûli Veledi’l-Bint fi’l-Mevkûfi alâ Evlâdi’l-Evlâd” isimli risâlesinin eki mahiyetinde olup fakihlerin dini konulardaki yetkinliklerine göre derecelendirilmesini ihtiva etmektedir. Müellif, “evlâdü’l-evlâd” ibaresinin kapsamına vâkıfın kızından olan torunlarının dâhil olup olmadığı meselesi hakkında fakihlerin vardığı farklı hükümleri, yaptığı bu tasnife dayanarak çözümlemiş ve kendi tercihini bu tasnif ile gerekçelendirmiştir. Müellif, fakihleri şeriatta müctehid, mezhepte müctehid, mesâilde müctehid, ashâbü’t-tahrîc, ashâbü’t-tercîh, ashâbü’t-temyîz ve mukallid olmak üzere yedi sınıfa ayırmış; bir mesele hakkındaki farklı görüşler arasında tercihte bulunulurken bu tasnifin dikkate alınmasını gerekli görmüştür.
Örnek Metin (36a)بسم الله الرحمن الرحيم لا بد للمفتي المقلد أن يعلم حال من يفتي بقوله ولا نعني بذلك معرفته باسمه ونسبه ونسبته إلى بلد من البلاد إذ لا يسمن ذلك من الجوع ولا يغني بل نعني معرفته بمعرفته مرتبته في الوراية ودرجته في الدراية وطبقته من طبقات الفقهاء ليكون على بصيرة وافية في التمييز بين القائلين المتخالفين وقدرة كافية في الترجيح بين القائلين المتعارضين... (36b)السادسة طبقة المقلدين القادرين على التمييز بين الأقوى والقوى والضعيف وظاهر المذهب وظاهر الرواية والرواية النادرة كأصحاب المتون المعتبرة من المتأخرين مثل صاحب الكنز وصاحب المختار وصاحب الوقاية وصاحب المجمع وشأنهم ألا ينقل في كتابهم الأقوال المردودة والروايات الضعيفة السابعة المقلدين الذين لا يقدرون على ما ذكر ولا يفرقون بين الغث والسمين ولا يميزون الشمال عن اليمين بل يجمعون ما يجدون كحاطب الليل فالويل لهم ولمن قلدهم كل الويل
Eserin diğer adları Tabakâtü’l-Fukahâ, طبقات الفقهاءTabakâtü’l-Müctehidîn, طبقات المجتهدين
Eser türü Telif.
Tasnif numarası/Konu 297.511 / Hanefî fıkhı
Koleksiyon no. 00459-010
Yaprak, satır, sütun sayısı 36a-b yk., muhtelif st. ;
Cilt özellikleri Meşin kaplı, şemseli, cetvelli, miklepli ve şirâzeli cilt.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Ta‘lîk.
Kaynak/Referans DİA, XXV, 240-41; Ahmet İnanır, “İbn Kemal’in ‘Risâle Fî Duhûli Veledi’l-Bint Fi’l-Mevkûf Ala Evlâdi’l-Evlâd’ Adlı Risalesi Bağlamında Osmanlı Zürrî (Evlatlık-Evladiye) Vakıf Uygulamasında ‘Evlâd’ül-Evlâd’Meselesi,” Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, s. 2 (2012): 48-60; Sümeyye Özdemir, “Zürrî Vakıflarda Kullanılan ‘Çocukların Çocukları’ Lafzının Vâkıfın Kızının Çocuklarını Kapsaması (Hatibzâde, Kemalpaşazâde Ve İbn Nüceym’in Risaleleri Bağlamında)”, (Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, 2011), 69.
Temellük ve Vakıf kayıtları Vakıf kaydı, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, Mustafa Âşir b. Mustafa er-Rûmî, 3a
Mühürler Temellük mührü, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, Mustafa Âşir b. Mustafa er-Rûmî, “Min Kütübi’l-Fakîr ilallâhi’l-Kâdir Mustafa el-Âşir b. Mustafa er-Re’îs el-Fâzıl el-Bâhir”, 1161, 3a.
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı yönlendiriliyorsunuz...

Lütfen bekleyiniz.