Mâ lâ Yese‘u’t-Tabîbe Cehlüh. | Kütüphane.osmanlica.com
Aramaya Dön

Mâ lâ Yese‘u’t-Tabîbe Cehlüh.
(ما لا يسع الطبيب جهله.)

İsim Mâ lâ Yese‘u’t-Tabîbe Cehlüh.
İsim Orijinal ما لا يسع الطبيب جهله.
Yazar İbnü’l-Kütbî
Yazar Orijinal ابن الكتبي، أبو المحاسن نصير الدين يوسف بن إسماعيل بن إلياس البغدادي الخويي الشافعي
Konu Tıp bilimleri / Teknoloji (Uygulamalı bilimler).
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 258x173-211x115 mm.
Kütüphane: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 325605
Kayıt Numarası 325605
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Servili
Notlar Eser, Türkçe’ye tercüme edilmiştir (bkz. Hasan Hüsnü Paşa, nr. 1360-1).1a’da yer alan bir temellük kaydı silinmiştir.Nüsha kenarında tashih kayıtları, matlablar yer almaktadır. Metinde şatb (darb) da görülmektedir.Tespit fişinde nüshanın “el-Hâc es-Seyyid Mustafa Ağa”nın vakfı olduğuna dair bir bilgi bulunmakla birlikte nüsha üzerinde ona ait vakıf kaydına rastlanmamıştır ancak nüsha içerisinde “el-Hâc es-Seyyid Mustafa”ya ait şahıs mührü mevcuttur. Ayrıca Servili Koleksiyonu’nda kendisine ait vakıf kaydının bulunduğu nüshalar da vardır (bkz. nr. 10, 11, 95, 212).Başlıklar, ıstılahlar, söz başı ifade eden bazı ibareler kırmızı mürekkeple yazılmıştır.Metinde bazı ibareler kısmî harekelidir.1a’da müzehheb çerçeve ve yaldızlı madalyon içerisinde eser ve müellif adı kayıtlıdır. Nüshanın tamamında cedveller yaldızlıdır.Varak sonları satır altı reddadelidir.Nüsha kurşun kalemle sonradan numaralandırlımıştır. İlk varağın numaralandırmasında hata oluşmuş, ilk dört varakta diğer bir numaralandırma ile hata tashih edilmiştir. 14 ve 43. varaklardan sonra da hata yapılmıştır. Varak sayısı buna göre hesaplanmış, kataloglamada nüsha üzerindeki numaralar kullanılmıştır.Nüsha onlu formalardan oluşmaktadır.Nüsha rutubet almış, varaklar yıpranmıştır. Cilt kapakları bulunmayıp yalnızca sırt kısmı kalmıştır. Varakların bir kısmı kopmuş, formadan ayrılmış, yıpranmış, tamir görmüştür. Varaklarda rutubet lekeleri, mürekkep dağılmaları ve yer yer kurt yenikleri görülmektedir. Nüsha tamire muhtaçtır.258a-b’de terkipler kayıtlıdır. İbnü’l-Kütbî’nin tıbbî ve gıdâî bitkiler alfabetik olarak derleyip bilgi verdiği eseridir. Müellif, mukaddimede İbn Baytar’ın “el-Câmi‘” adlı eserinin ilaçlar ve gıdalar konusunda yazılmış en faydalı eser olduğunu, ancak onda bazı ayrıntılar, tekrarlar, kapalılıklar bulunduğunu belirtmiş; kendisinin bu eserde “el-Câmi‘”i ihtisar ettiğini, onda yer alan bazı ilaç isimlerini şerh ettiğini ve zikri geçmeyen bazı ilaçları da eklediğini ifade. Bu sebeple eserinin bir yönüyle muhtasar, bir yönüyle şerh, bir yönüyle de müstakil bir kitap gibi olduğunu zikretmiştir. Alfabetik olarak yazılan eser iki kısım olarak tertip edilmiş olup, ilk kısımda ilaç ve gıdalar, ikinci kısımda da terkipler yer almaktadır.
Örnek Metin (1b-2b) بسم الله... الحمد لله الذي لا تكتنه معرفته العلوم والأفهام ولا تحيط بكنه ذاته العقول والأوهام... وبعد فإنه لما كان الإنسان بل الحيوان جملة من المركبات العنصرية والمتولدات الامتزاجية اقتضى أن يكون دائما أخذا في الذبول والتحلل متقلب الأحوال من التغيير إلى التبدل ممنوا بالأوصاب أيام حياته وصحته... وكان من ضرورة الصحة والبقاء إيجاد الغذاء وخلق الدواء... وكنت وقفت على كثير من الكتب المصنفة في هذا الفن في هذا الفن مختصرها ومطولها فلم أجد أجمع من كتاب ابن بيطار في الأغذية والأدوية المفردة المسمى بالجامع ولا أنفع في هذا الفن لكني وجدت فيه من التطويل المضل فاستخرت الله تعالى ونفيت عنه قشرته وأظهرت منه لبته... فهو كالمختصر من جهة وكالشرح من جهة وككتاب مفرد من جهة... وسميته بما لا يسع الطبيب جهله (258a) ينهه اسم بالمغرب لنبتة ورقها يشبه ورق الهندبا زغبة إلا أنها أصغر ولها ساق يخرج من وسطها قدر شبر وأكثر ولها زهرا صفر وكأنها الخندريلي وهي مجربة في الصاق الجراحات طرية ويابسة درا فافهمه والله أعلم تم الكتاب بحمد الله وعونه وحسن توفيقه وصلى الله على خير خلقه محمد وآله وصحبه وسلم
Tasnif numarası/Konu 615 / Farmakoloji ve tedavi
Koleksiyon no. 00224
Yaprak, satır, sütun sayısı 259+I yk., 31 st. ;
Cilt özellikleri Kabsızdır.
Tezhip, minyatür, harita, çizim v.b. bilgisi Tezhip, 1a.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih.
Telif tarihi 15 Cemaziyelahir 711.
Kaynak/Referans Süleymaniye Ktp., Carullah, nr. 1527M, 268a; Hasan Hüsnü Paşa, nr. 1360-1; 1b-395a; Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, II, 1575; Zirikli, el-A‘lâm, VIII, 217.
Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, Mehmed b. Ali, 1103, 1aTemellük kaydı, es-Seyyid Abdullah Birrî, 1aTemellük kaydı, Emin Paşazâde Mehmed Emin, 1212, 1aTemellük kaydı, okunamadı, 1a
Mühürler Şahıs mührü, “el-Hâc es-Seyyid Mustafa”, 1a, 2a, 35a
Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Aramaya Dön
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Kaynağa git

Mâ lâ Yese‘u’t-Tabîbe Cehlüh.

(ما لا يسع الطبيب جهله.)
Yazar İbnü’l-Kütbî
Yazar Orijinal ابن الكتبي، أبو المحاسن نصير الدين يوسف بن إسماعيل بن إلياس البغدادي الخويي الشافعي
Konu Tıp bilimleri / Teknoloji (Uygulamalı bilimler).
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 258x173-211x115 mm.
Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 325605
Kayıt Numarası 325605
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Servili
Notlar Eser, Türkçe’ye tercüme edilmiştir (bkz. Hasan Hüsnü Paşa, nr. 1360-1).1a’da yer alan bir temellük kaydı silinmiştir.Nüsha kenarında tashih kayıtları, matlablar yer almaktadır. Metinde şatb (darb) da görülmektedir.Tespit fişinde nüshanın “el-Hâc es-Seyyid Mustafa Ağa”nın vakfı olduğuna dair bir bilgi bulunmakla birlikte nüsha üzerinde ona ait vakıf kaydına rastlanmamıştır ancak nüsha içerisinde “el-Hâc es-Seyyid Mustafa”ya ait şahıs mührü mevcuttur. Ayrıca Servili Koleksiyonu’nda kendisine ait vakıf kaydının bulunduğu nüshalar da vardır (bkz. nr. 10, 11, 95, 212).Başlıklar, ıstılahlar, söz başı ifade eden bazı ibareler kırmızı mürekkeple yazılmıştır.Metinde bazı ibareler kısmî harekelidir.1a’da müzehheb çerçeve ve yaldızlı madalyon içerisinde eser ve müellif adı kayıtlıdır. Nüshanın tamamında cedveller yaldızlıdır.Varak sonları satır altı reddadelidir.Nüsha kurşun kalemle sonradan numaralandırlımıştır. İlk varağın numaralandırmasında hata oluşmuş, ilk dört varakta diğer bir numaralandırma ile hata tashih edilmiştir. 14 ve 43. varaklardan sonra da hata yapılmıştır. Varak sayısı buna göre hesaplanmış, kataloglamada nüsha üzerindeki numaralar kullanılmıştır.Nüsha onlu formalardan oluşmaktadır.Nüsha rutubet almış, varaklar yıpranmıştır. Cilt kapakları bulunmayıp yalnızca sırt kısmı kalmıştır. Varakların bir kısmı kopmuş, formadan ayrılmış, yıpranmış, tamir görmüştür. Varaklarda rutubet lekeleri, mürekkep dağılmaları ve yer yer kurt yenikleri görülmektedir. Nüsha tamire muhtaçtır.258a-b’de terkipler kayıtlıdır. İbnü’l-Kütbî’nin tıbbî ve gıdâî bitkiler alfabetik olarak derleyip bilgi verdiği eseridir. Müellif, mukaddimede İbn Baytar’ın “el-Câmi‘” adlı eserinin ilaçlar ve gıdalar konusunda yazılmış en faydalı eser olduğunu, ancak onda bazı ayrıntılar, tekrarlar, kapalılıklar bulunduğunu belirtmiş; kendisinin bu eserde “el-Câmi‘”i ihtisar ettiğini, onda yer alan bazı ilaç isimlerini şerh ettiğini ve zikri geçmeyen bazı ilaçları da eklediğini ifade. Bu sebeple eserinin bir yönüyle muhtasar, bir yönüyle şerh, bir yönüyle de müstakil bir kitap gibi olduğunu zikretmiştir. Alfabetik olarak yazılan eser iki kısım olarak tertip edilmiş olup, ilk kısımda ilaç ve gıdalar, ikinci kısımda da terkipler yer almaktadır.
Örnek Metin (1b-2b) بسم الله... الحمد لله الذي لا تكتنه معرفته العلوم والأفهام ولا تحيط بكنه ذاته العقول والأوهام... وبعد فإنه لما كان الإنسان بل الحيوان جملة من المركبات العنصرية والمتولدات الامتزاجية اقتضى أن يكون دائما أخذا في الذبول والتحلل متقلب الأحوال من التغيير إلى التبدل ممنوا بالأوصاب أيام حياته وصحته... وكان من ضرورة الصحة والبقاء إيجاد الغذاء وخلق الدواء... وكنت وقفت على كثير من الكتب المصنفة في هذا الفن في هذا الفن مختصرها ومطولها فلم أجد أجمع من كتاب ابن بيطار في الأغذية والأدوية المفردة المسمى بالجامع ولا أنفع في هذا الفن لكني وجدت فيه من التطويل المضل فاستخرت الله تعالى ونفيت عنه قشرته وأظهرت منه لبته... فهو كالمختصر من جهة وكالشرح من جهة وككتاب مفرد من جهة... وسميته بما لا يسع الطبيب جهله (258a) ينهه اسم بالمغرب لنبتة ورقها يشبه ورق الهندبا زغبة إلا أنها أصغر ولها ساق يخرج من وسطها قدر شبر وأكثر ولها زهرا صفر وكأنها الخندريلي وهي مجربة في الصاق الجراحات طرية ويابسة درا فافهمه والله أعلم تم الكتاب بحمد الله وعونه وحسن توفيقه وصلى الله على خير خلقه محمد وآله وصحبه وسلم
Tasnif numarası/Konu 615 / Farmakoloji ve tedavi
Koleksiyon no. 00224
Yaprak, satır, sütun sayısı 259+I yk., 31 st. ;
Cilt özellikleri Kabsızdır.
Tezhip, minyatür, harita, çizim v.b. bilgisi Tezhip, 1a.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih.
Telif tarihi 15 Cemaziyelahir 711.
Kaynak/Referans Süleymaniye Ktp., Carullah, nr. 1527M, 268a; Hasan Hüsnü Paşa, nr. 1360-1; 1b-395a; Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, II, 1575; Zirikli, el-A‘lâm, VIII, 217.
Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, Mehmed b. Ali, 1103, 1aTemellük kaydı, es-Seyyid Abdullah Birrî, 1aTemellük kaydı, Emin Paşazâde Mehmed Emin, 1212, 1aTemellük kaydı, okunamadı, 1a
Mühürler Şahıs mührü, “el-Hâc es-Seyyid Mustafa”, 1a, 2a, 35a
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı yönlendiriliyorsunuz...

Lütfen bekleyiniz.