Şerhu’l-Muğnî fî İlmi’n-Nahv | Kütüphane.osmanlica.com
Aramaya Dön

Şerhu’l-Muğnî fî İlmi’n-Nahv
(شرح المغني في علم النحو)

İsim Şerhu’l-Muğnî fî İlmi’n-Nahv
İsim Orijinal شرح المغني في علم النحو
Yazar Bedreddin Muhammed b. Abdurrahîm b. Muhammed el-Ömerî el-Meylânî
Yazar Orijinal بدر الدين محمد بن عبد الرحيم بن محمد العمري الميلاني
Konu Afro-Asyatik (Hami-Sami) diller / Diğer diller / Dil ve dilbilim
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 210x150-150x80 mm.
Kütüphane: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 547060
Kayıt Numarası 547060
Lokasyon Beyazıt Kütüphanesi/Veliyyüddin Efendi
Notlar Müellif ismi mukaddimede, Muhammed b. Abdurrahîm b. Muhammed el-Ömerî el-Meylânî şeklinde tasrih edilmiştir. Müellifin eserine özel bir isim tahsis ettiğine dair bir malumata rastlanmamıştır. Meylânî mukaddimesinde hocası Çarperdî’nin eserindeki muğlak lafızları açıklayacağını ifade etmektedir. Eser ismi, Ia’da Şerhu’l-Muğnî şeklinde kaydedilmiştir. Müellif ismi, nüsha üzerinde Ia’da Meylânî şeklinde kaydedilmiştir.Ia’da eser ismi ayrıca Kürd Muğnisi şeklinde kaydedilmiştir. Çârperdî’nin Muğnî fî İlmi’n-Nahv adlı eseri Kürtlerin yoğunlukta olduğu bölgelerin medreselerinde okutulduğu için Muğni’l-Ekrâd ismiyle şöhret bulmuştur. Meylânî’nin yazmış olduğu bu şerh de yine bu bölgelerde okutulmuştur. Ia’da yer alan bu kayıt da yine bu şöhretin bir uzantısı olmalıdır.Eser ismi kaynaklarda genel olarak Şerhu’l-Muğnî şeklinde kaydedilmiştir. Bununla beraber Princeton Üniv. Ktp. Garrett nr. 443 numaralı nüshanın kataloğunda ve Ann Arbor, University of Michigan, Special Collections Research Center, Isl. Ms. 145 numaralı nüshanın kataloğunda eser ismi, el-Ganî fî Şerhi’l-Muğnî fî İlmi’n-Nahv şeklinde kaydedilmiştir. Fakat her iki eserin kataloğunda da zikri geçen isimlendirmenin kaynağı belirtilmemiştir.el-Meylânî esere başlamadan evvel, nahiv kelimesinin lügavi ve ıstalahi anlamlarını vermektedir. Eser “kavluhu” şerh metoduyla yazılmıştır.Kaynaklarda yer alan bilgilere göre müellif eserini 801/1399 veya 800/1398 yılında tamamlamıştır.Eser, 1894’te Mekteb-i Sâni‘ matbaasında, 1797’de 2011 yılında Mektebe-i Seyda’da ve 1998’de Libya’da neşredilmiştir. Eser, 2007’de Kâsım Hâlîl İbrâhim el-Evsî tarafından Irak, Tikrit Üniversitesinde doktora tezi kapsamında tahkik edilmiştir.Eser üzerine hâşiye çalışmaları yapılmıştır.Şerh edilen ibareler kırmızı mürekkeple yazılmıştır.Ia’da nüshanın değişmeden önceki ve şimdiki demirbaş numarası, 1a ve nüshanın sonundaki Ia’da nüshanın varak ve satır sayısı kaydedilmiştir.Ib ve nüshanın sonundaki Ib sayfaları boştur.Ia’da silinmiş iki kayıt izi bulunmaktadır. Eser, Çârperdî’nin talebelere nahiv ilmini öğretmek ve bu ilmin tahsili için onları başka bir eserlerden müstağni kılmak amacıyla el-Kâfiye’yi esas alarak telif ettiği el-Muğnî fî İlmi’n-Nahv adlı eserin el-Meylânî tarafından kaleme alınan ve medreselerde ders kitabı olarak okutulan şerhidir.
Örnek Metin (1b)بسم الله...الحمد لله الفاطر الحكيم منشيء العالي العظيم محي البالي الرميم... أما بعد فإن الإمام العلامة أفضل أيامه...بدلا الملو الدين طاي ثراه وجعل الجنة مأواه قال يقول العبد الضعيف المحتاج إلى عفو الملك اللطيف محمد بن عبد الرحيم بن محمد العمري الميلاني لما لم يكن للكتاب المسمی بالمغني في علم النحو شرح وهو من مصنفات أستادي العلامة فريد دهره ووحيد عصره... فخر الملة والدين أحمد بن حسن الچارپردي...قد خطر ببالي أن أشرح له شرحا كاشفا لكنوز معانيه الصحيحة وواضحا لرموز ألفاظه الفصيحة فاستعنت بالله واشتغلت بذلك راجيا أن يوفقني لما أردته على وجه التتميم وسائلا منه أن يعصمني من عقابه الأليم ويدخلني بفضله جنة النعيم إنه غفور رحيم ثم اعلم أن هذا العلم الذي شرع فيه علم النحو فلا بد من تعريفه... (88a)فالتنوين الذي في قوله المخترقا هو التنوين الغالي لأنه تنوين لحق قافية مقيدة لترجيع الصوت فإن حرف الروي وهو القاف فية ساكن ويجوز كسر ما قبل هذا التنوين وفتحه كما في قوله المخترقا بكسر القاف وفتحها أما الكسر فإما لالتقاء الساكنين وإما لأن القافية فيه تستحق الكسر في الأصل وأما الفتح فللخفة قال السيد في شرح الكبير للكافية قوله وهو قليل أي والتنوين الغالي في كلام الفصحاء قليل والله أعلم بالصواب وصلى الله على سيدنا محمد وعلى آله وصحبه وسلم
Eserin diğer adları el-Ganî fî Şerhi’l-Muğnî fî İlmi’n-Nahv, الغني في شرح المغني في علم النحو
Eser türü Şerh
Tasnif numarası/Konu 492.7 / Arap dili
Koleksiyon no. V3006
Yaprak, satır, sütun sayısı I+88+I yk., 23 st.
Cilt özellikleri Kestane rengi deri üzerine, şemseli, miklebli ve şirazeli cilt
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih
Kaynak/Referans Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, VI, 617; el-Habeşî, Câmi‘u’ş-Şurûh ve’l-Havâşî, III, 2049-50; DİA, VIII, 230-1; Zirikli, el-A‘lâm, VI, 201; Abdullah Bilin, Çârperdî Bibliyografyası (Ankara, İKSAD, 2020), 44-56; Muhammed Ayiş, Fihrisu’l-Mahtûtâti’l-Arabiyye fî camiati Brinstun, (Sakîfetü’s-Safâ el-İlmiyye, 2011), XII, I/149; HATHI TRUTH Digital Library, “al-Ghanī fī Sharḥ al-Mughnī fī ʻilm al-naḥw, 1122, i.e. 1710” Erişim: 29.05.2023, https://catalog.hathitrust.org/Record/006769588.
Mühürler Vakıf mührü, Şeyhülislam Veliyyüddin Efendi, Veliyyüddin b. Mustafa b. Hüseyin el-İstanbulî, “Vakafe Şeyhu’l-İslâm Veliyyüddin Efendi ibnü’l-Merhûm el-Hâcc Mustafa Ağa ibnü’l-Merhûm el-Hâcc Hüseyin Ağa” 1175, 1a…88b
Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Aramaya Dön
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Kaynağa git

Şerhu’l-Muğnî fî İlmi’n-Nahv

(شرح المغني في علم النحو)
Yazar Bedreddin Muhammed b. Abdurrahîm b. Muhammed el-Ömerî el-Meylânî
Yazar Orijinal بدر الدين محمد بن عبد الرحيم بن محمد العمري الميلاني
Konu Afro-Asyatik (Hami-Sami) diller / Diğer diller / Dil ve dilbilim
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 210x150-150x80 mm.
Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 547060
Kayıt Numarası 547060
Lokasyon Beyazıt Kütüphanesi/Veliyyüddin Efendi
Notlar Müellif ismi mukaddimede, Muhammed b. Abdurrahîm b. Muhammed el-Ömerî el-Meylânî şeklinde tasrih edilmiştir. Müellifin eserine özel bir isim tahsis ettiğine dair bir malumata rastlanmamıştır. Meylânî mukaddimesinde hocası Çarperdî’nin eserindeki muğlak lafızları açıklayacağını ifade etmektedir. Eser ismi, Ia’da Şerhu’l-Muğnî şeklinde kaydedilmiştir. Müellif ismi, nüsha üzerinde Ia’da Meylânî şeklinde kaydedilmiştir.Ia’da eser ismi ayrıca Kürd Muğnisi şeklinde kaydedilmiştir. Çârperdî’nin Muğnî fî İlmi’n-Nahv adlı eseri Kürtlerin yoğunlukta olduğu bölgelerin medreselerinde okutulduğu için Muğni’l-Ekrâd ismiyle şöhret bulmuştur. Meylânî’nin yazmış olduğu bu şerh de yine bu bölgelerde okutulmuştur. Ia’da yer alan bu kayıt da yine bu şöhretin bir uzantısı olmalıdır.Eser ismi kaynaklarda genel olarak Şerhu’l-Muğnî şeklinde kaydedilmiştir. Bununla beraber Princeton Üniv. Ktp. Garrett nr. 443 numaralı nüshanın kataloğunda ve Ann Arbor, University of Michigan, Special Collections Research Center, Isl. Ms. 145 numaralı nüshanın kataloğunda eser ismi, el-Ganî fî Şerhi’l-Muğnî fî İlmi’n-Nahv şeklinde kaydedilmiştir. Fakat her iki eserin kataloğunda da zikri geçen isimlendirmenin kaynağı belirtilmemiştir.el-Meylânî esere başlamadan evvel, nahiv kelimesinin lügavi ve ıstalahi anlamlarını vermektedir. Eser “kavluhu” şerh metoduyla yazılmıştır.Kaynaklarda yer alan bilgilere göre müellif eserini 801/1399 veya 800/1398 yılında tamamlamıştır.Eser, 1894’te Mekteb-i Sâni‘ matbaasında, 1797’de 2011 yılında Mektebe-i Seyda’da ve 1998’de Libya’da neşredilmiştir. Eser, 2007’de Kâsım Hâlîl İbrâhim el-Evsî tarafından Irak, Tikrit Üniversitesinde doktora tezi kapsamında tahkik edilmiştir.Eser üzerine hâşiye çalışmaları yapılmıştır.Şerh edilen ibareler kırmızı mürekkeple yazılmıştır.Ia’da nüshanın değişmeden önceki ve şimdiki demirbaş numarası, 1a ve nüshanın sonundaki Ia’da nüshanın varak ve satır sayısı kaydedilmiştir.Ib ve nüshanın sonundaki Ib sayfaları boştur.Ia’da silinmiş iki kayıt izi bulunmaktadır. Eser, Çârperdî’nin talebelere nahiv ilmini öğretmek ve bu ilmin tahsili için onları başka bir eserlerden müstağni kılmak amacıyla el-Kâfiye’yi esas alarak telif ettiği el-Muğnî fî İlmi’n-Nahv adlı eserin el-Meylânî tarafından kaleme alınan ve medreselerde ders kitabı olarak okutulan şerhidir.
Örnek Metin (1b)بسم الله...الحمد لله الفاطر الحكيم منشيء العالي العظيم محي البالي الرميم... أما بعد فإن الإمام العلامة أفضل أيامه...بدلا الملو الدين طاي ثراه وجعل الجنة مأواه قال يقول العبد الضعيف المحتاج إلى عفو الملك اللطيف محمد بن عبد الرحيم بن محمد العمري الميلاني لما لم يكن للكتاب المسمی بالمغني في علم النحو شرح وهو من مصنفات أستادي العلامة فريد دهره ووحيد عصره... فخر الملة والدين أحمد بن حسن الچارپردي...قد خطر ببالي أن أشرح له شرحا كاشفا لكنوز معانيه الصحيحة وواضحا لرموز ألفاظه الفصيحة فاستعنت بالله واشتغلت بذلك راجيا أن يوفقني لما أردته على وجه التتميم وسائلا منه أن يعصمني من عقابه الأليم ويدخلني بفضله جنة النعيم إنه غفور رحيم ثم اعلم أن هذا العلم الذي شرع فيه علم النحو فلا بد من تعريفه... (88a)فالتنوين الذي في قوله المخترقا هو التنوين الغالي لأنه تنوين لحق قافية مقيدة لترجيع الصوت فإن حرف الروي وهو القاف فية ساكن ويجوز كسر ما قبل هذا التنوين وفتحه كما في قوله المخترقا بكسر القاف وفتحها أما الكسر فإما لالتقاء الساكنين وإما لأن القافية فيه تستحق الكسر في الأصل وأما الفتح فللخفة قال السيد في شرح الكبير للكافية قوله وهو قليل أي والتنوين الغالي في كلام الفصحاء قليل والله أعلم بالصواب وصلى الله على سيدنا محمد وعلى آله وصحبه وسلم
Eserin diğer adları el-Ganî fî Şerhi’l-Muğnî fî İlmi’n-Nahv, الغني في شرح المغني في علم النحو
Eser türü Şerh
Tasnif numarası/Konu 492.7 / Arap dili
Koleksiyon no. V3006
Yaprak, satır, sütun sayısı I+88+I yk., 23 st.
Cilt özellikleri Kestane rengi deri üzerine, şemseli, miklebli ve şirazeli cilt
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih
Kaynak/Referans Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, VI, 617; el-Habeşî, Câmi‘u’ş-Şurûh ve’l-Havâşî, III, 2049-50; DİA, VIII, 230-1; Zirikli, el-A‘lâm, VI, 201; Abdullah Bilin, Çârperdî Bibliyografyası (Ankara, İKSAD, 2020), 44-56; Muhammed Ayiş, Fihrisu’l-Mahtûtâti’l-Arabiyye fî camiati Brinstun, (Sakîfetü’s-Safâ el-İlmiyye, 2011), XII, I/149; HATHI TRUTH Digital Library, “al-Ghanī fī Sharḥ al-Mughnī fī ʻilm al-naḥw, 1122, i.e. 1710” Erişim: 29.05.2023, https://catalog.hathitrust.org/Record/006769588.
Mühürler Vakıf mührü, Şeyhülislam Veliyyüddin Efendi, Veliyyüddin b. Mustafa b. Hüseyin el-İstanbulî, “Vakafe Şeyhu’l-İslâm Veliyyüddin Efendi ibnü’l-Merhûm el-Hâcc Mustafa Ağa ibnü’l-Merhûm el-Hâcc Hüseyin Ağa” 1175, 1a…88b
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı yönlendiriliyorsunuz...

Lütfen bekleyiniz.