er-Risâletü’l-Kalemiyye.
(الرسالة القلمية)

Name: er-Risâletü’l-Kalemiyye.
Author: Celâleddin ed-Devvânî

İsim	er-Risâletü’l-Kalemiyye.
İsim Orijinal	الرسالة القلمية
Yazar	Celâleddin ed-Devvânî
Yazar Orijinal	جلال الدين الدواني، أبو عبد الله محمد بن أسعد بن محمد الدواني الصديقي
Konu	Afro-Asyatik (Hami-Sami) edebiyat / Edebiyat ve retorik.
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Evet
Yazma	Evet
Fiziksel Boyutlar	214x136-151x82 mm.
Kütüphane:	Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası	198807
Kayıt Numarası	198807
Lokasyon	Süleymaniye Kütüphanesi/Aşir Efendi
Notlar	Nüshanın 108b ve 109a sayfalarında Şeyh Mehmed b. Şükrullah b. Ahmed tarafından 9 Zilhicce 1036, Safer 1038 ve Şevval 1046 yıllarında oğulları Ahmed, Pir Mehmed ve Şükrullah’ın doğum tarihlerine dair düştüğü kayıtlar bulunmaktadır; 122b sayfasının hâmişinde ise müstensih tarafından Ebussu‘ûd’un Arapça bir beyti için “li-üstâdî” ibaresi kaydedilmiştir. Bu verilerden hareketle nüshanın 982/1574 yılından önce istinsah edildiği sonucuna varılmıştır. Eserin 3a sayfasında bulunan vakıf kaydının, Mustafa Âşir Efendi’ye ait temellük mührünün üzerinde yer alması sebebiyle nüshanın Âşir Efendi tarafından vakfedildiği sonucuna varılmıştır. Eserin müstensihine dair bilgi nüshanın yazı bütünlüğü dikkate alınırak 81a sayfasındaki ferağ kaydından alınmıştır.Eserin Ia sayfasında nüshanın koleksiyon adı ve demirbaş numarası kayıtlıdır. Eser ve müellif ismi ile besmelenin yazımında kırmızı mürekkep kullanılmıştır. Nüshanın yaprakları hem Arabî hem de Hindî rakamlar ile numaralandırılmıştır. Sayfa sonlarında müşir yer almaktadır. Nüshanın kâğıt ve cilt özelliklerine dair bilgiler tespit fişinden alınmıştır.Daha önce kötü bir şekilde onarımdan geçmiş olan nüshanın cilt ve yaprakları hasarlıdır. Restorasyondan geçmesi gerekir.Ia sayfasında İbnül’l-Hâcib’in Muhtasaru Müntehe’s-Sü’l ve’l-Emel fî İlmeyi’l-Usûl ve’l-Cedel isimli eserinden ve Seyyid Şerîf Cürcânî’nin bu eserin şerhi üzerine yazdığı haşiyeden alıntılar yer almaktadır. 1a sayfasında, altına 9 Cemaziyelevvel 1185 tarihi düşülmüş veladet kaydı; 2b sayfasının hâmişinde İmâm-ı A‘zam Ebû Hanîfe ve İmâm-ı Şâfi‘î gibi mezhep imamları ile ilgili bilgiler, 3a sayfasında dilbilgisi, havas ilmi ve tıp gibi muhtelif konularda notlar bulunmaktadır. Ana konusu kalemin vasıfları olan eser Arap edebiyatı alanında yazılmış inşâ örneklerinden biridir. Risâlenin kimi yerlerinde kalem, sır saklamayan ve esrarı ifşa eden olumsuz yönleriyle zikredilse de eserin geneli kalemin methini içermektedir. Müellif risâleye Kalem sûresinin ilk âyeti ile başlamış; peygamberler, el-Mevâkıf, eş-Şifâ’ gibi kimi eserler, sarf ve tasavvuf gibi muhtelif ilimler ile kalem arasında benzetmeler kurarak kalemin niteliklerini serdetmiştir. Müellif metinde sıkça Kur’ân-ı Kerim’den iktibaslarda bulunmuş ve yer yer beyitlere yer vermiştir.
Örnek Metin	(1a)بسم الله الرحمن الرحيم نون والقلم وما يسطرون إن هذه تذكرة لقوم يعقلون يا من فاق في البراعة سألتني عن وصف اليراعة فاستمع لما يتلى عليك ذلك من أنباء الغيب نوحيه إليك أم حسبت أن أصحاب الكهف والرقيم كانوا من آياتنا عجبا إذ أوى الفتية إلى الكهف فقالوا ربنا آتنا من لدنك رحمة... (3a)اللهم خلد نفاذ أرقام أقلام خدامه على صفحات الأقاليم مادام القلم الأعلى وايد إمداد أعوان دولته وامتداد زمان شوكته مادام نقوش الأنقاش في صفائح القرطاس ... بحق من نسخ الكتب السالفة ولم يركب بنانه القلم وهدى الحائرين إلى أقوم اللقم بعد ما وقب غواسق الظلم صلى الله عليه وعلى آله وصحبه وسلم تسليما
Eser türü	Telif.
Tasnif numarası/Konu	892.7 / Arap edebiyatı
Koleksiyon no.	00459-001
Yaprak, satır, sütun sayısı	I+1a-3a yk., 19 st. ;
Cilt özellikleri	Meşin kaplı, şemseli, cetvelli, miklepli ve şirâzeli cilt.
Yazım şekli (Mensur/Manzum)	Mensur.
Alfabe ve yazı türü	Arap harfli-Ta‘lîk.
Temellük ve Vakıf kayıtları	Vakıf kaydı, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, Mustafa Âşir b. Mustafa er-Rûmî, 3a
Mühürler	Temellük mührü, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, Mustafa Âşir b. Mustafa er-Rûmî, “Min Kütübi’l-Fakîr ilallâhi’l-Kâdir Mustafa el-Âşir b. Mustafa er-Re’îs el-Fâzıl el-Bâhir”, 1161, 3a.

Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Aramaya Dön

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Kaynağa git

er-Risâletü’l-Kalemiyye.

(الرسالة القلمية)

Yazar Celâleddin ed-Devvânî

Yazar Orijinal جلال الدين الدواني، أبو عبد الله محمد بن أسعد بن محمد الدواني الصديقي

Konu Afro-Asyatik (Hami-Sami) edebiyat / Edebiyat ve retorik.

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Evet

Yazma Evet

Fiziksel Boyutlar 214x136-151x82 mm.

Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Demirbaş Numarası 198807

Kayıt Numarası 198807

Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Aşir Efendi

Notlar Nüshanın 108b ve 109a sayfalarında Şeyh Mehmed b. Şükrullah b. Ahmed tarafından 9 Zilhicce 1036, Safer 1038 ve Şevval 1046 yıllarında oğulları Ahmed, Pir Mehmed ve Şükrullah’ın doğum tarihlerine dair düştüğü kayıtlar bulunmaktadır; 122b sayfasının hâmişinde ise müstensih tarafından Ebussu‘ûd’un Arapça bir beyti için “li-üstâdî” ibaresi kaydedilmiştir. Bu verilerden hareketle nüshanın 982/1574 yılından önce istinsah edildiği sonucuna varılmıştır. Eserin 3a sayfasında bulunan vakıf kaydının, Mustafa Âşir Efendi’ye ait temellük mührünün üzerinde yer alması sebebiyle nüshanın Âşir Efendi tarafından vakfedildiği sonucuna varılmıştır. Eserin müstensihine dair bilgi nüshanın yazı bütünlüğü dikkate alınırak 81a sayfasındaki ferağ kaydından alınmıştır.Eserin Ia sayfasında nüshanın koleksiyon adı ve demirbaş numarası kayıtlıdır. Eser ve müellif ismi ile besmelenin yazımında kırmızı mürekkep kullanılmıştır. Nüshanın yaprakları hem Arabî hem de Hindî rakamlar ile numaralandırılmıştır. Sayfa sonlarında müşir yer almaktadır. Nüshanın kâğıt ve cilt özelliklerine dair bilgiler tespit fişinden alınmıştır.Daha önce kötü bir şekilde onarımdan geçmiş olan nüshanın cilt ve yaprakları hasarlıdır. Restorasyondan geçmesi gerekir.Ia sayfasında İbnül’l-Hâcib’in Muhtasaru Müntehe’s-Sü’l ve’l-Emel fî İlmeyi’l-Usûl ve’l-Cedel isimli eserinden ve Seyyid Şerîf Cürcânî’nin bu eserin şerhi üzerine yazdığı haşiyeden alıntılar yer almaktadır. 1a sayfasında, altına 9 Cemaziyelevvel 1185 tarihi düşülmüş veladet kaydı; 2b sayfasının hâmişinde İmâm-ı A‘zam Ebû Hanîfe ve İmâm-ı Şâfi‘î gibi mezhep imamları ile ilgili bilgiler, 3a sayfasında dilbilgisi, havas ilmi ve tıp gibi muhtelif konularda notlar bulunmaktadır. Ana konusu kalemin vasıfları olan eser Arap edebiyatı alanında yazılmış inşâ örneklerinden biridir. Risâlenin kimi yerlerinde kalem, sır saklamayan ve esrarı ifşa eden olumsuz yönleriyle zikredilse de eserin geneli kalemin methini içermektedir. Müellif risâleye Kalem sûresinin ilk âyeti ile başlamış; peygamberler, el-Mevâkıf, eş-Şifâ’ gibi kimi eserler, sarf ve tasavvuf gibi muhtelif ilimler ile kalem arasında benzetmeler kurarak kalemin niteliklerini serdetmiştir. Müellif metinde sıkça Kur’ân-ı Kerim’den iktibaslarda bulunmuş ve yer yer beyitlere yer vermiştir.

Örnek Metin (1a)بسم الله الرحمن الرحيم نون والقلم وما يسطرون إن هذه تذكرة لقوم يعقلون يا من فاق في البراعة سألتني عن وصف اليراعة فاستمع لما يتلى عليك ذلك من أنباء الغيب نوحيه إليك أم حسبت أن أصحاب الكهف والرقيم كانوا من آياتنا عجبا إذ أوى الفتية إلى الكهف فقالوا ربنا آتنا من لدنك رحمة... (3a)اللهم خلد نفاذ أرقام أقلام خدامه على صفحات الأقاليم مادام القلم الأعلى وايد إمداد أعوان دولته وامتداد زمان شوكته مادام نقوش الأنقاش في صفائح القرطاس ... بحق من نسخ الكتب السالفة ولم يركب بنانه القلم وهدى الحائرين إلى أقوم اللقم بعد ما وقب غواسق الظلم صلى الله عليه وعلى آله وصحبه وسلم تسليما

Eser türü Telif.

Tasnif numarası/Konu 892.7 / Arap edebiyatı

Koleksiyon no. 00459-001

Yaprak, satır, sütun sayısı I+1a-3a yk., 19 st. ;

Cilt özellikleri Meşin kaplı, şemseli, cetvelli, miklepli ve şirâzeli cilt.

Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.

Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Ta‘lîk.

Temellük ve Vakıf kayıtları Vakıf kaydı, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, Mustafa Âşir b. Mustafa er-Rûmî, 3a

Mühürler Temellük mührü, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, Mustafa Âşir b. Mustafa er-Rûmî, “Min Kütübi’l-Fakîr ilallâhi’l-Kâdir Mustafa el-Âşir b. Mustafa er-Re’îs el-Fâzıl el-Bâhir”, 1161, 3a.