Zâdü’l-Mesîr fî İleli’l-Bevâsîr.
(زاد المسير في علل البواسير.)

Name: Zâdü’l-Mesîr fî İleli’l-Bevâsîr.
Author: Kaysûnîzâde

İsim	Zâdü’l-Mesîr fî İleli’l-Bevâsîr.
İsim Orijinal	زاد المسير في علل البواسير.
Yazar	Kaysûnîzâde
Yazar Orijinal	قيسوني زاده، بدر الدين محمد بن محمد بن محمد القوصوني المصري
Konu	Tıp bilimleri / Teknoloji (Uygulamalı bilimler).
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Evet
Yazma	Evet
Fiziksel Boyutlar	203x147-150x73 mm.
Kütüphane:	Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası	198077
Kayıt Numarası	198077
Lokasyon	Süleymaniye Kütüphanesi/Aşir Efendi
Notlar	Baştaki Ia sayfasında eser adını belirtmek üzere “Risâletü’l-Bevâsîr” yazılmıştır. Yine aynı sayfada eserin konusunu belirten “Tıb” şeklinde bir ibare de bulunur. Aynı ibare 1a sayfasının sağ üst köşesinde de bulunur. 1a sayfasında eserin/risalenin konusu ve müellif adı üçgen bir çerçeve içerisinde yazılıdır. 1b sayfasında, metnin başlangıç satırlarında müellifin kendi adını “Muhammed b. Muhammed b. Muhammed el-Kûsûnî et-Tabîb” şeklinde açıktan zikrettiği görülür. 1b sayfasının sonu ile 2a sayfasının başına denk gelen satırlarda ise eserin Mısır’daki Menûfiye bölgesinin şer‘î hâkimi İbn Süleyman’ın emri üzerine kaleme alındığı belirtilir. Eser 1b sayfasında başlar 34a’da sona erer. Îzâhu’l-Meknûn ve Hediyyetü’l-Ârifîn’de eser adı Zâdü’l-Mesîr fî İlâci’l-Bevâsîr olarak; müellif adı ise sırasıyla Kaysûnîzâde “Muhammed b. Muhammed el-Kaysûnî” ve “Kaysûnîzâde Muhammed b. Muhammed, Bedreddin” şeklinde geçer. [Dizin’de ise Zâdü’l-Mesîr fî İleli’l-Bevâsîr şeklinde kayıtlıdır.].1a sayfasında nüshanın ait olduğu koleksiyon adı ve demirbaş numarası belirtilmiştir. Nüshada yer yer, satır sonunda bulunan kelimelerin, sınırları kırmızı cetvelle belirtilmiş yazı alanına sığmadığı, harflerinin bir kısmının bu çizginin dışına taştığı görülür. Metinde geçen bazı kelimeleri açıklamak üzere sayfa kenarında ek bilgilere, alıntılara yer verildiği de görülür; 5a, 25b, 31b sayfalarında bunun örneklerine rastlanır. Sayfa kenarlarında “sah” ibaresiyle tashih kayıtlarına rastlanır. Sayfa sonları müşirlidir. 34a’da metin bitiminden, 35a’nın ortasına kadar olan kısımda Galen’in “Menâfiu‘l-A‘zâ”sının altıncı makalesinden/bölümünden, kalbin vücudun neresinde olduğu konusundaki görüş ve eleştirilerini içeren bir alıntıya yer verilmiştir. 35a’nın ortasından 36a’nın ortasına kadar olan kısımda, Ebu Zeydan macununun özellik ve yararlarından söz eden bir nazma yer verilmiş. 36a’da Ebu Zeydan macununa dair nazmın bitiminde sonra ise, anlaşıldığı kadarıyla “Ebu Zeydan Macunu” nazmında geçen ilaçların/bitkilerin adları sıralanmıştır. Yaprak numarasını belirtmek üzere on yaprakta bir Arap/Avrupa rakamlı numaraların kullanıldığı görülür. 29 ve 30. yapraklarda, sayfanın sol üst köşesinde Hint rakamlarıyla, ilgili yaprak numaralarının birler basamağını oluşturan 9 ve 0 rakamları görünmektedir ki buradan hareketle yapraklarda Hint rakamlarının görünmemesinin çekimden kaynaklanan bir sorun olduğu düşünülebilir. 2a sayfasında, eserin başlangıç satırlarında, müellifin de açıkladığı üzere, eser dört fasıl ve bir hatimeden oluşacak şekilde hazırlanmıştır. Birinci fasılda eserin konusunu teşkil eden basur(hemeroid) hastalığının mahiyeti, kısımları, sebepleri ve belirtileri ele alınmıştır. İkinci fasılda bu hastalığa yakalananların beslenme ve diğer bakımlardan gözetmesi gereken kuralların neler olduğu ortaya konmuştur. Üçüncü fasıl hastalığın tedavisi hakkındadır. Dördüncü fasılda ise hastalığın tedavisinde yararlı olan ilaçlar alfabetik sıraya göre listelenmiştir.
Örnek Metin	(1a)نحمدك اللهم يا حافظ الصحة على هذه الأبدان و يا مزيل العلل و الادواء رحمة لأفراد نوع الانسان (34a)هذا ما أردنا إيراده في هذه الرسالة والله الموفق للصواب و الحمد لله وحده وصلى الله على سيدنا محمد و على اله و صحبه و سلم تسليما كثيرا و سبحان الله و ما انا من المشركين
Tasnif numarası/Konu	616 / Hastalıklar
Koleksiyon no.	00274
Yaprak, satır, sütun sayısı	I+36 yk., 17 st. ;
Yazım şekli (Mensur/Manzum)	Mensur.
Alfabe ve yazı türü	Arap harfli- Nesih.
Kaynak/Referans	Bağdatlı İsmail Paşa, Îzâhu’l-Meknûn, 3, 507; Bağdatlı İsmail Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn, 2, 23; DİA, XXV, 107
Temellük ve Vakıf kayıtları	Vakıf Kaydı, Hafîd Efendi, Ebu’r-Refîd Mehmed b. Mustafa Âşir, 1aTemellük Kaydı, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, Mustafa Âşir b. Mustafa er-Rûmî, 1189, 1aTemellük Kaydı, Hacı Ahmed b. Hüseyin b. Ahmed, 1182, 1aTemellük Kaydı, Hasan el-Hırâmî, 1a
Mühürler	Temellük mührü, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, Mustafa Âşir b. Mustafa er-Rûmî, “Min Kütübi’l-Fakîr ilallâhi’l-Kâdir Mustafa el-Âşir b. Mustafa er-Re’îs el-Fâzıl el-Bâhir, 1a

Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Aramaya Dön

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Kaynağa git

Zâdü’l-Mesîr fî İleli’l-Bevâsîr.

(زاد المسير في علل البواسير.)

Yazar Kaysûnîzâde

Yazar Orijinal قيسوني زاده، بدر الدين محمد بن محمد بن محمد القوصوني المصري

Konu Tıp bilimleri / Teknoloji (Uygulamalı bilimler).

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Evet

Yazma Evet

Fiziksel Boyutlar 203x147-150x73 mm.

Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Demirbaş Numarası 198077

Kayıt Numarası 198077

Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Aşir Efendi

Notlar Baştaki Ia sayfasında eser adını belirtmek üzere “Risâletü’l-Bevâsîr” yazılmıştır. Yine aynı sayfada eserin konusunu belirten “Tıb” şeklinde bir ibare de bulunur. Aynı ibare 1a sayfasının sağ üst köşesinde de bulunur. 1a sayfasında eserin/risalenin konusu ve müellif adı üçgen bir çerçeve içerisinde yazılıdır. 1b sayfasında, metnin başlangıç satırlarında müellifin kendi adını “Muhammed b. Muhammed b. Muhammed el-Kûsûnî et-Tabîb” şeklinde açıktan zikrettiği görülür. 1b sayfasının sonu ile 2a sayfasının başına denk gelen satırlarda ise eserin Mısır’daki Menûfiye bölgesinin şer‘î hâkimi İbn Süleyman’ın emri üzerine kaleme alındığı belirtilir. Eser 1b sayfasında başlar 34a’da sona erer. Îzâhu’l-Meknûn ve Hediyyetü’l-Ârifîn’de eser adı Zâdü’l-Mesîr fî İlâci’l-Bevâsîr olarak; müellif adı ise sırasıyla Kaysûnîzâde “Muhammed b. Muhammed el-Kaysûnî” ve “Kaysûnîzâde Muhammed b. Muhammed, Bedreddin” şeklinde geçer. [Dizin’de ise Zâdü’l-Mesîr fî İleli’l-Bevâsîr şeklinde kayıtlıdır.].1a sayfasında nüshanın ait olduğu koleksiyon adı ve demirbaş numarası belirtilmiştir. Nüshada yer yer, satır sonunda bulunan kelimelerin, sınırları kırmızı cetvelle belirtilmiş yazı alanına sığmadığı, harflerinin bir kısmının bu çizginin dışına taştığı görülür. Metinde geçen bazı kelimeleri açıklamak üzere sayfa kenarında ek bilgilere, alıntılara yer verildiği de görülür; 5a, 25b, 31b sayfalarında bunun örneklerine rastlanır. Sayfa kenarlarında “sah” ibaresiyle tashih kayıtlarına rastlanır. Sayfa sonları müşirlidir. 34a’da metin bitiminden, 35a’nın ortasına kadar olan kısımda Galen’in “Menâfiu‘l-A‘zâ”sının altıncı makalesinden/bölümünden, kalbin vücudun neresinde olduğu konusundaki görüş ve eleştirilerini içeren bir alıntıya yer verilmiştir. 35a’nın ortasından 36a’nın ortasına kadar olan kısımda, Ebu Zeydan macununun özellik ve yararlarından söz eden bir nazma yer verilmiş. 36a’da Ebu Zeydan macununa dair nazmın bitiminde sonra ise, anlaşıldığı kadarıyla “Ebu Zeydan Macunu” nazmında geçen ilaçların/bitkilerin adları sıralanmıştır. Yaprak numarasını belirtmek üzere on yaprakta bir Arap/Avrupa rakamlı numaraların kullanıldığı görülür. 29 ve 30. yapraklarda, sayfanın sol üst köşesinde Hint rakamlarıyla, ilgili yaprak numaralarının birler basamağını oluşturan 9 ve 0 rakamları görünmektedir ki buradan hareketle yapraklarda Hint rakamlarının görünmemesinin çekimden kaynaklanan bir sorun olduğu düşünülebilir. 2a sayfasında, eserin başlangıç satırlarında, müellifin de açıkladığı üzere, eser dört fasıl ve bir hatimeden oluşacak şekilde hazırlanmıştır. Birinci fasılda eserin konusunu teşkil eden basur(hemeroid) hastalığının mahiyeti, kısımları, sebepleri ve belirtileri ele alınmıştır. İkinci fasılda bu hastalığa yakalananların beslenme ve diğer bakımlardan gözetmesi gereken kuralların neler olduğu ortaya konmuştur. Üçüncü fasıl hastalığın tedavisi hakkındadır. Dördüncü fasılda ise hastalığın tedavisinde yararlı olan ilaçlar alfabetik sıraya göre listelenmiştir.

Örnek Metin (1a)نحمدك اللهم يا حافظ الصحة على هذه الأبدان و يا مزيل العلل و الادواء رحمة لأفراد نوع الانسان (34a)هذا ما أردنا إيراده في هذه الرسالة والله الموفق للصواب و الحمد لله وحده وصلى الله على سيدنا محمد و على اله و صحبه و سلم تسليما كثيرا و سبحان الله و ما انا من المشركين

Tasnif numarası/Konu 616 / Hastalıklar

Koleksiyon no. 00274

Yaprak, satır, sütun sayısı I+36 yk., 17 st. ;

Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.

Alfabe ve yazı türü Arap harfli- Nesih.

Kaynak/Referans Bağdatlı İsmail Paşa, Îzâhu’l-Meknûn, 3, 507; Bağdatlı İsmail Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn, 2, 23; DİA, XXV, 107

Temellük ve Vakıf kayıtları Vakıf Kaydı, Hafîd Efendi, Ebu’r-Refîd Mehmed b. Mustafa Âşir, 1aTemellük Kaydı, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, Mustafa Âşir b. Mustafa er-Rûmî, 1189, 1aTemellük Kaydı, Hacı Ahmed b. Hüseyin b. Ahmed, 1182, 1aTemellük Kaydı, Hasan el-Hırâmî, 1a

Mühürler Temellük mührü, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, Mustafa Âşir b. Mustafa er-Rûmî, “Min Kütübi’l-Fakîr ilallâhi’l-Kâdir Mustafa el-Âşir b. Mustafa er-Re’îs el-Fâzıl el-Bâhir, 1a