Tenvîru’l-Besâ’ir ale’l-Eşbâh ve’n-Nezâ’ir.
(تنوير البصائر علی الأشباه والنظائر.)

Name: Tenvîru’l-Besâ’ir ale’l-Eşbâh ve’n-Nezâ’ir.
Author: İbn Habîb el-Gazzî

İsim	Tenvîru’l-Besâ’ir ale’l-Eşbâh ve’n-Nezâ’ir.
İsim Orijinal	تنوير البصائر علی الأشباه والنظائر.
Yazar	İbn Habîb el-Gazzî
Yazar Orijinal	ابن حبيب الغزي، شرف الدين عبد القادر بن بركات بن إبراهيم الغزي الحنفي
Konu	Usûl-i Fıkıh, Hikmet-i teşrî' / Fıkıh ilmi.
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Evet
Yazma	Evet
Fiziksel Boyutlar	290x145-200x90 mm.
Kütüphane:	Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası	143487
Kayıt Numarası	143487
Lokasyon	Süleymaniye Kütüphanesi/Süleymaniye
Tarih	14 Zilhicce 1010.
Notlar	Eserin bu nüshasında Süleymaniye Kütüphanesi’nde bulunan diğer nüshalarından farklı olarak İbn Nüceym’in eserinin metnine de yer verilmiştir. Nüshanın katalog kaydında başlangıç ve bitiş cümlelerini yazarken bu durum dikkate alınarak hem İbn Habîb el-Gazzî’nin hem de İbn Nüceym’in metninden olan kısımlar alınmıştır. Bu nüsha, IIb sayfasındaki nota göre 1012 yılında, Mekke Müftüsü ve Hatibi olan Abdulkerim b. Muhıbbüddin b. Alâ’eddin el-Kutbî tarafından, ismi tasrîh edilmeyen bir kâtibe istinsah ettirilmiştir. Ayrıca bu nüshanın kendisinden istinsah edildiği nüshasında 238a sayfasında, nüshanın müellifi tarafından 1010 yılında yazıldığı bilgisinden ve bu nüshanın söz konusu tarihe çok yakın bir tarihte istinsah edilmiş olmasından dolayı, müellifin 1005 yılında vefat ettiği bilgisinin yanlış olduğu anlaşılmaktadır. Müellifin vefat tarihine ulaşamamakla beraber Feyzullah Efendi 00704 demirbaş numaralı nüshanın müellif nüshası olması ve bu nüshanın 1032 yılında yazılmış olmasından hareketle vefatının 1032’den sonra olduğu söylenebilir. Hâşiye, 238a sayfasında son bulmasına rağmen -IIb sayfasındaki notta da ifade edildiği üzere- müstensih, hatâen el-Eşbâh ve’n-Nezâir’deki metni nüshaya dâhil etmiştir. 2a sayfasından itibaren nüshanın sonuna kadar her on yaprakta bir Hacızâde Mustafa Efendi’ye ait vakıf mührü bulunmaktadır. Nüshada bazı sayfa kenarlarında eserin içeriğiyle ilgili düzeltmeler, açıklamalar ve notlar yer almaktadır. Yine sayfa kenarlarında o sayfada işlenen konu “Matlab” ifadesi kullanılarak belirtilmiştir.IIb sayfasında eserin müellif ve muhaşşîsi ve yazdıkları eserler hakkında kısa bilgi yer almaktadır. Bu not Abdulkerim b. Muhıbbüddin b. Alâ’eddin el-Kutbî el-Hanefî tarafından yazılmıştır.Ia, Ib ve IIa sayfaları boştur. Söz başları, kitab, bab ve fasıl başlıkları kırmızı mürekkeple yazılmıştır.240b ve 241a sayfaları arasında şukka kaydı vardır. Eserde İbn Nüceym’in İslam Hukukunun genel hükümlerini bir araya getirmeyi amacıyla Tâceddin es-Sübkî’nin aynı adı taşıyan eserinden faydalanarak yazdığı, yedi bölümden meydana gelen eseri üzerine İbn Habîb el-Gazzî’nin hâşiyesidir.
Örnek Metin	(1b) بسم الله... الحمد لله وسلام علی عباده الذين اصطفی وبعد فلما يسر الله تعالی بإتمام كتاب الأشباه والنظائر الفقهية علی مذهب أبي حنيفة رضي الله عنه المشتمل علی سبعة أنواع أردت أن أفهرسه في أوله ليسهل النظر فيه الأول في القواعد الأولی لا ثواب إلا بالنية وفيها بيان ما تكون النية...(4b) بسم الله... الحمد لله الذي أهل الفضلاء لإدراك المعاني ومعارف الأنظار... وبعد فيقول الراجي عفو ربه الغافر الفقير شرف الدين بن عبد القادر الغزي الحنفي... إن كتاب الأشباه والنظائر تأليف الشيخ الإمام... زين بن نجيم الحنفي... من أفخر الكتب تصنيفا وأحسنها أسلوبا ظريفا... إذ عرض لي خاطر أن أضع عليه حاشية... سميتها بتنوير البصائر علی الأشباه والنظائر(5a) قال المصنف رحمه الله بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله إلخ أقول إبتدأ الشيخ رضي الله عنه بالتسمية (238a) ... فإذا تزوج بعد ذلك صحيحا وجد شرط حنثه وهو التزويج الصحيح فيحنث والله سبحانه وتعالی أعلم بالصواب وإليه المرجع والمآب و صلى الله على سيدنا محمد و على آله وصحبه أجمعين… ووافق الفراغ من كتابة هذه النسخة علی يد مؤلفها العبد الفقير شرف الدين بن عبد القادر بن بركات بن إبراهيم بن حبيب الغزي الحنفي... رابع عشر ذي الحجة الحرام من شهور سنة عشرة بعد الألف
Eserin diğer adları	Hâşiye ale’l-Eşbâh ve’n-Nezâ’ir, حاشية علی الأشباه والنظائر
Tasnif numarası/Konu	297.501 / Usûl-i Fıkıh
Koleksiyon no.	00385
Yaprak, satır, sütun sayısı	II+242 yk., 29 st. ;
Cilt özellikleri	Kahve renkli meşin, salbek şemseli, miklebsiz cilt.
Yazım şekli (Mensur/Manzum)	Mensur.
Alfabe ve yazı türü	Arap harfli-Ta‘lik.
Kaynak/Referans	Hediyye, I, 599; Keşf, I, 81
Diğer kayıtlar	Temellük kaydı, Abdulkerim b. Muhıbbüddin el-Kutbî el-Hanefî, 1aTemellük kaydı, İsmâ‘il b. Mübârek, 22 Cemâziyelâhir 1016, 1aTemellük kaydı, Abdurrahman b. İbrâhim el-Mukrî eş-Şâmî, 1a
Mühürler	Vakıf mührü, Hacızâde Mustafa Efendi, 1082, 2a…

Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Aramaya Dön

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Kaynağa git

Tenvîru’l-Besâ’ir ale’l-Eşbâh ve’n-Nezâ’ir.

(تنوير البصائر علی الأشباه والنظائر.)

Yazar İbn Habîb el-Gazzî

Yazar Orijinal ابن حبيب الغزي، شرف الدين عبد القادر بن بركات بن إبراهيم الغزي الحنفي

Konu Usûl-i Fıkıh, Hikmet-i teşrî' / Fıkıh ilmi.

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Evet

Yazma Evet

Fiziksel Boyutlar 290x145-200x90 mm.

Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Demirbaş Numarası 143487

Kayıt Numarası 143487

Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Süleymaniye

Tarih 14 Zilhicce 1010.

Notlar Eserin bu nüshasında Süleymaniye Kütüphanesi’nde bulunan diğer nüshalarından farklı olarak İbn Nüceym’in eserinin metnine de yer verilmiştir. Nüshanın katalog kaydında başlangıç ve bitiş cümlelerini yazarken bu durum dikkate alınarak hem İbn Habîb el-Gazzî’nin hem de İbn Nüceym’in metninden olan kısımlar alınmıştır. Bu nüsha, IIb sayfasındaki nota göre 1012 yılında, Mekke Müftüsü ve Hatibi olan Abdulkerim b. Muhıbbüddin b. Alâ’eddin el-Kutbî tarafından, ismi tasrîh edilmeyen bir kâtibe istinsah ettirilmiştir. Ayrıca bu nüshanın kendisinden istinsah edildiği nüshasında 238a sayfasında, nüshanın müellifi tarafından 1010 yılında yazıldığı bilgisinden ve bu nüshanın söz konusu tarihe çok yakın bir tarihte istinsah edilmiş olmasından dolayı, müellifin 1005 yılında vefat ettiği bilgisinin yanlış olduğu anlaşılmaktadır. Müellifin vefat tarihine ulaşamamakla beraber Feyzullah Efendi 00704 demirbaş numaralı nüshanın müellif nüshası olması ve bu nüshanın 1032 yılında yazılmış olmasından hareketle vefatının 1032’den sonra olduğu söylenebilir. Hâşiye, 238a sayfasında son bulmasına rağmen -IIb sayfasındaki notta da ifade edildiği üzere- müstensih, hatâen el-Eşbâh ve’n-Nezâir’deki metni nüshaya dâhil etmiştir. 2a sayfasından itibaren nüshanın sonuna kadar her on yaprakta bir Hacızâde Mustafa Efendi’ye ait vakıf mührü bulunmaktadır. Nüshada bazı sayfa kenarlarında eserin içeriğiyle ilgili düzeltmeler, açıklamalar ve notlar yer almaktadır. Yine sayfa kenarlarında o sayfada işlenen konu “Matlab” ifadesi kullanılarak belirtilmiştir.IIb sayfasında eserin müellif ve muhaşşîsi ve yazdıkları eserler hakkında kısa bilgi yer almaktadır. Bu not Abdulkerim b. Muhıbbüddin b. Alâ’eddin el-Kutbî el-Hanefî tarafından yazılmıştır.Ia, Ib ve IIa sayfaları boştur. Söz başları, kitab, bab ve fasıl başlıkları kırmızı mürekkeple yazılmıştır.240b ve 241a sayfaları arasında şukka kaydı vardır. Eserde İbn Nüceym’in İslam Hukukunun genel hükümlerini bir araya getirmeyi amacıyla Tâceddin es-Sübkî’nin aynı adı taşıyan eserinden faydalanarak yazdığı, yedi bölümden meydana gelen eseri üzerine İbn Habîb el-Gazzî’nin hâşiyesidir.

Örnek Metin (1b) بسم الله... الحمد لله وسلام علی عباده الذين اصطفی وبعد فلما يسر الله تعالی بإتمام كتاب الأشباه والنظائر الفقهية علی مذهب أبي حنيفة رضي الله عنه المشتمل علی سبعة أنواع أردت أن أفهرسه في أوله ليسهل النظر فيه الأول في القواعد الأولی لا ثواب إلا بالنية وفيها بيان ما تكون النية...(4b) بسم الله... الحمد لله الذي أهل الفضلاء لإدراك المعاني ومعارف الأنظار... وبعد فيقول الراجي عفو ربه الغافر الفقير شرف الدين بن عبد القادر الغزي الحنفي... إن كتاب الأشباه والنظائر تأليف الشيخ الإمام... زين بن نجيم الحنفي... من أفخر الكتب تصنيفا وأحسنها أسلوبا ظريفا... إذ عرض لي خاطر أن أضع عليه حاشية... سميتها بتنوير البصائر علی الأشباه والنظائر(5a) قال المصنف رحمه الله بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله إلخ أقول إبتدأ الشيخ رضي الله عنه بالتسمية (238a) ... فإذا تزوج بعد ذلك صحيحا وجد شرط حنثه وهو التزويج الصحيح فيحنث والله سبحانه وتعالی أعلم بالصواب وإليه المرجع والمآب و صلى الله على سيدنا محمد و على آله وصحبه أجمعين… ووافق الفراغ من كتابة هذه النسخة علی يد مؤلفها العبد الفقير شرف الدين بن عبد القادر بن بركات بن إبراهيم بن حبيب الغزي الحنفي... رابع عشر ذي الحجة الحرام من شهور سنة عشرة بعد الألف

Eserin diğer adları Hâşiye ale’l-Eşbâh ve’n-Nezâ’ir, حاشية علی الأشباه والنظائر

Tasnif numarası/Konu 297.501 / Usûl-i Fıkıh

Koleksiyon no. 00385

Yaprak, satır, sütun sayısı II+242 yk., 29 st. ;

Cilt özellikleri Kahve renkli meşin, salbek şemseli, miklebsiz cilt.

Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.

Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Ta‘lik.

Kaynak/Referans Hediyye, I, 599; Keşf, I, 81

Diğer kayıtlar Temellük kaydı, Abdulkerim b. Muhıbbüddin el-Kutbî el-Hanefî, 1aTemellük kaydı, İsmâ‘il b. Mübârek, 22 Cemâziyelâhir 1016, 1aTemellük kaydı, Abdurrahman b. İbrâhim el-Mukrî eş-Şâmî, 1a

Mühürler Vakıf mührü, Hacızâde Mustafa Efendi, 1082, 2a…