Kitâbu’l-İbdâl ve’l-Mu‘âkabe ve’n-Nezâ’ir. | Kütüphane.osmanlica.com
Aramaya Dön

Kitâbu’l-İbdâl ve’l-Mu‘âkabe ve’n-Nezâ’ir.
(كتاب الإبدال والمعاقبة والنظائر.)

İsim Kitâbu’l-İbdâl ve’l-Mu‘âkabe ve’n-Nezâ’ir.
İsim Orijinal كتاب الإبدال والمعاقبة والنظائر.
Yazar Zeccâcî
Yazar Orijinal الزجاجي، أبو القاسم عبد الرحمن بن إسحق الزجاجي النهاوندي البغدادي النحوي
Konu Dil ve Dil Bilim
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 165x128-150x104 mm.
Kütüphane: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 249224
Kayıt Numarası 249224
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Hacı Beşir Ağa (Eyüp)
Tarih 16 Zilhicce 619.
Notlar Eser kataloglamada herhangi bir müellife nispet edilmemiştir. Nüsha araştırmasında Reisülküttab Koleksiyonu 00879-005’te İbnü’s-Sikkît’e (244/858) nispet edilmiş bir diğer versiyonuyla karşılaşılmış olup söz konusu nispetin dayanağı anlaşılamamıştır. Bu durum, yakın isim ve muhtevaya sahip olan eseri “el-Kalb ve’l-İbdâl” ile benzerliğinden kaynaklanmış olabilir (söz konusu eserin bir nüshası; Hacı Selim Ağa Kütüphanesi 00893-003 içerisindedir). Nihayetinde yapılan araştırma sonucunda eserin Zeccâcî’ye (337/949 [?]) ait olduğu anlaşılmıştır; İzzeddin et-Tenûhî tarafından eserin bir neşri yapılmıştır.Varak sonları satır altı reddâdelidir. Metin harekelidir. Bab başlıklarında harflerin keşideleri kırmızı mürekkeple doldurulmuş, bazı örnek kelimeler kırmızı üst çizgiyle gösterilmiştir. Varaklar iki kez numaralandırılmış olup kataloglamada kurşun kalemle yapılan numaralandırma esas alınmıştır.29a’da Müsebbi‘ât-ı Hızır yazılmış olup altındaki virdin Fethi Ali tarafından Şeyh Lârî’den nakledildiği ifade edilmiştir.Hacı Beşir Ağa’nın vakıf mührünün üzerinde, vakıf kaydı temsili görünümünde bir ifade yazılıdır. Müellifin harf benzeşmeleri ve harflerin birbiri yerine kullanılmasını ele aldığı eseridir.
Örnek Metin (29b)بسم الله... كتاب الإبدال والمعاقبة والنظائر يقال لهذه الحروف الإبدال والمعاقبة والنظائر ومنها ما يجوز أن يحل بعضه مكان حرف واثنين وثلاثة وليس كل الحروف كذلك باب الواو والألف والياء تقول أتيتك من علا ومن علو ومن علي قال الراجز فهي تنوش الحوض نشوا من علا / نشوا به تقطع أجواز الفلا... (47a)باب التاء والكاف في المكني ما فعلت وما فعلكا قال الراجز يا ابن الزبير طال ما عصيكا / وطال ما عنيكنا إليكا / لنضربا بسيفنا قفيكا يريد عصيتا وعنيتنا
Eser türü Telif.
Tasnif numarası/Konu 492.7 / Arap dili
Koleksiyon no. 00194-002
Yaprak, satır, sütun sayısı 29b-47a yk., 12 st. ;
Cilt özellikleri Tam meşin kaplı, etrafı yaldızlı şemse, cedvel ve miklebli, şirâzeli.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih.
Kaynak/Referans DİA, XLIV, 175-76; Zirikli, el-A‘lâm, III, 299; Bağdatlı İsmâil Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn, I, 513; İzzeddin et-Tenûhî neşri; https://www.noor-book.com/كتاب-الابدال-والمعاقبه-والنظائر-pdf (son güncelleme: 18 Nisan 23).
Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, Abdullah (…), başta Ia.Temellük kaydı, Ebû Bekr b. Rüstem b. Ahmed b. Mahmûd eş-Şirvânî, 1a, 29a, 48a, 94a, 104a.Temellük kaydı, Ali Mîr İzzet, 1a.Temellük kaydı, Muhammed Fethullah b. Mahmûd el-Beylûnî el-Halebî, 1014, Trablus, 1a.Temellük kaydı, Abdullah b. en-Nablusî, 48a.
Mühürler Vakıf mührü, Dârussaâde Ağası Hacı Beşir Ağa, “Yâ Beşîra men Eksera’l-Hayrât/Vallâhu Yağfiru’z-Zellât/Vakfun fî Sebîlillâh/Vakfun fî Sebîlillâh”, 1130, 1a, 65a, 122b.
İstinsah kaydı (Arap harfli) (47a)تم الكتاب على يدي... أبي الحسن علي بن أبي القاسم بن علي بن أبي القاسم بن يس بن غنيمة بن يس بن علي بن ضوء الشيباني المحرزي النحوي الإربلي في اليوم السادس لستة عشر من شهر ذي الحجة سنة تسع عشرة وستمائة...
Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Aramaya Dön
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Kaynağa git

Kitâbu’l-İbdâl ve’l-Mu‘âkabe ve’n-Nezâ’ir.

(كتاب الإبدال والمعاقبة والنظائر.)
Yazar Zeccâcî
Yazar Orijinal الزجاجي، أبو القاسم عبد الرحمن بن إسحق الزجاجي النهاوندي البغدادي النحوي
Konu Dil ve Dil Bilim
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 165x128-150x104 mm.
Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 249224
Kayıt Numarası 249224
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Hacı Beşir Ağa (Eyüp)
Tarih 16 Zilhicce 619.
Notlar Eser kataloglamada herhangi bir müellife nispet edilmemiştir. Nüsha araştırmasında Reisülküttab Koleksiyonu 00879-005’te İbnü’s-Sikkît’e (244/858) nispet edilmiş bir diğer versiyonuyla karşılaşılmış olup söz konusu nispetin dayanağı anlaşılamamıştır. Bu durum, yakın isim ve muhtevaya sahip olan eseri “el-Kalb ve’l-İbdâl” ile benzerliğinden kaynaklanmış olabilir (söz konusu eserin bir nüshası; Hacı Selim Ağa Kütüphanesi 00893-003 içerisindedir). Nihayetinde yapılan araştırma sonucunda eserin Zeccâcî’ye (337/949 [?]) ait olduğu anlaşılmıştır; İzzeddin et-Tenûhî tarafından eserin bir neşri yapılmıştır.Varak sonları satır altı reddâdelidir. Metin harekelidir. Bab başlıklarında harflerin keşideleri kırmızı mürekkeple doldurulmuş, bazı örnek kelimeler kırmızı üst çizgiyle gösterilmiştir. Varaklar iki kez numaralandırılmış olup kataloglamada kurşun kalemle yapılan numaralandırma esas alınmıştır.29a’da Müsebbi‘ât-ı Hızır yazılmış olup altındaki virdin Fethi Ali tarafından Şeyh Lârî’den nakledildiği ifade edilmiştir.Hacı Beşir Ağa’nın vakıf mührünün üzerinde, vakıf kaydı temsili görünümünde bir ifade yazılıdır. Müellifin harf benzeşmeleri ve harflerin birbiri yerine kullanılmasını ele aldığı eseridir.
Örnek Metin (29b)بسم الله... كتاب الإبدال والمعاقبة والنظائر يقال لهذه الحروف الإبدال والمعاقبة والنظائر ومنها ما يجوز أن يحل بعضه مكان حرف واثنين وثلاثة وليس كل الحروف كذلك باب الواو والألف والياء تقول أتيتك من علا ومن علو ومن علي قال الراجز فهي تنوش الحوض نشوا من علا / نشوا به تقطع أجواز الفلا... (47a)باب التاء والكاف في المكني ما فعلت وما فعلكا قال الراجز يا ابن الزبير طال ما عصيكا / وطال ما عنيكنا إليكا / لنضربا بسيفنا قفيكا يريد عصيتا وعنيتنا
Eser türü Telif.
Tasnif numarası/Konu 492.7 / Arap dili
Koleksiyon no. 00194-002
Yaprak, satır, sütun sayısı 29b-47a yk., 12 st. ;
Cilt özellikleri Tam meşin kaplı, etrafı yaldızlı şemse, cedvel ve miklebli, şirâzeli.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih.
Kaynak/Referans DİA, XLIV, 175-76; Zirikli, el-A‘lâm, III, 299; Bağdatlı İsmâil Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn, I, 513; İzzeddin et-Tenûhî neşri; https://www.noor-book.com/كتاب-الابدال-والمعاقبه-والنظائر-pdf (son güncelleme: 18 Nisan 23).
Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, Abdullah (…), başta Ia.Temellük kaydı, Ebû Bekr b. Rüstem b. Ahmed b. Mahmûd eş-Şirvânî, 1a, 29a, 48a, 94a, 104a.Temellük kaydı, Ali Mîr İzzet, 1a.Temellük kaydı, Muhammed Fethullah b. Mahmûd el-Beylûnî el-Halebî, 1014, Trablus, 1a.Temellük kaydı, Abdullah b. en-Nablusî, 48a.
Mühürler Vakıf mührü, Dârussaâde Ağası Hacı Beşir Ağa, “Yâ Beşîra men Eksera’l-Hayrât/Vallâhu Yağfiru’z-Zellât/Vakfun fî Sebîlillâh/Vakfun fî Sebîlillâh”, 1130, 1a, 65a, 122b.
İstinsah kaydı (Arap harfli) (47a)تم الكتاب على يدي... أبي الحسن علي بن أبي القاسم بن علي بن أبي القاسم بن يس بن غنيمة بن يس بن علي بن ضوء الشيباني المحرزي النحوي الإربلي في اليوم السادس لستة عشر من شهر ذي الحجة سنة تسع عشرة وستمائة...
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı yönlendiriliyorsunuz...

Lütfen bekleyiniz.