el-Mebsût.
(المبسوط.)

Name: el-Mebsût.
Author: Şemsüle’imme es-Serahsî

İsim	el-Mebsût.
İsim Orijinal	المبسوط.
Yazar	Şemsüle’imme es-Serahsî
Yazar Orijinal	شمس الأئمة السرخسي، أبو بكر محمد بن أبو سهل السرخسي
Konu	Ehl-i Sünnet fıkhı / Fıkıh ilmi / İslam dini ve İslam ilimleri.
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Evet
Yazma	Evet
Kütüphane:	Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası	281409
Kayıt Numarası	281409
Lokasyon	Süleymaniye Kütüphanesi/İsmihan Sultan
Tarih	Cemâziyelâhir 971.
Notlar	Erken dönem nesih hattıyla kaleme alınmıştır. Kelimelerin üzerine nadiren tek bir hareke işareti konulduğu görülmektedir. Başlıklar sülüs hattıyla, bazı başlıklar daha iri sülüsle yazılmıştır.Bazı derkenarlarda küçük tashihler ve ilâveler bulunmaktadır.Başlıklar ile “kâle” kelimeleri kırmızı mürekkeple yazılmıştır.Sağ sayfaların bitimine gelecek sayfanın nasıl başlayacağını bildiren kelime yazılmış; yani reddade konulmuştur.Kitabın başında bir sayfalık bir fihrist bulunmaktadır.Kitap rutubet ve kurt yeniklerinden dolayı oldukça hasarlı olduğundan bütün sayfaları tamir edilmiştir.Üç ayrı cüz hâlinde yazılmış olan bu kitabın 357a ve 527b sayfalarında iki adet istinsah kaydı bulunmaktadır. Birinci bölümün sonundaki 357a sayfasında kendini Abdülmünim el-Gamrî olarak tanıtan müstensih, bu kısmı 971 senesinde Cemâziyelâhir ayının 15. günü bitirdiğini bildirmektedir. 527b sayfasındaki 2. bölümün sonunda yer alan istinsah kaydında ise kendisini Abdülmünim b. Muhammed b. Hasan el-Gamrî olarak tanıtan müstensih, bu bölümü 971 senesi Cemâziyelâhir ayının başında tamamladığını haber vermektedir. Mebsût, Serahsî’nin Hanefî fıkhına dair önemli eseridir. Serahsî, eserinin önsözünde Mâverâünnehir çevresinde önemli bir şahsiyet olan Hâkim eş-Şehîd’in, Şeybânî’nin Mebsût olarak da bilinen el-Asl isimli eserini ve diğer kitaplarını birleştirerek tekrarları çıkardıktan sonra Muhtasaru’l-Kâfî (el-Kâfî) ismiyle şerh ettiğini, kendisinin de el-Kâfî’yi şerh etmek için bu eseri kaleme aldığını belirtmektedir. Bu eseri, fıkıh eğitimi alan kişilerin ihtilâflı meseleleri tartışmakla yetinip çaba harcamadıkları, bazı müderrislerin önemli bilgi kazandırmayan tartışmaları uzatmaları ve bazı kelâmcıların fıkıh alanıyla ilgili meselelerde felsefe dilini kullanarak iki alanın sınırlarını karıştırmaları sebebiyle yazmaya karar verdiğini bildirmektedir. Müellif kitabın önsözünde ilk olarak eserini Özcend (Özkent) hapishanesinde tutsak olduğu dönemde yazmaya başladığını da ifade etmektedir. Bu kitap, dört ciltten oluşan eserin birinci cildidir ve kitabın beşinci cüzündeki “Kitâbu’l-Îmân” kısmı başladıktan biraz sonra sona ermektedir.
Örnek Metin	(1b-2a) بسم الله... قال الشيخ الامام الاجل الزاهد ابو بكر محمد بن احد بن سهل السرخسي ...زمن الحبس باوزجند املاء... و بعد فإن أقوى الفرائض بعد الايمان بالله تعالى طلب العلم كما قال عليه السلام طلب العلم فريضة على كل مسلم ومسلمة والعلم ميراث النبوة... ثم اني رأيت في زماني بعض الاعراض عن الفقه من الطالبين لاسباب فمنها قصور الهمم لبعضهم حتى اكتفوا بالخلافيات من المسايل الطوال و منها ترك النصيحة من بعض المدرسين بالتطويل عليهم بالنكات الطردية التي لا فقه تحتها و منها تعويل بعض المتكلمين بذكر ألفاظ الفلاسفة في شرح معاني الفقه و خلط حدود كلامهم بها فرأيت الصواب في تأليف شرح المختصر لا أزيد على المعنى المؤثر في بيان كل مسألة اكتفاء بما هو المعتمد في كل باب... ثم بدأ بكتاب الصلاة لان الصلاة من أقوى الاركان بعد الايمان بالله تعالى -... (673a) لم يجزه عن كفارته لان أصل العتق وقع غير مجزئٍ عن الكفارة والابراة عن المال بعد ذلك إسقاط للدين ولا مدخل له في الكفارات فلهذا لا يجزيه والله أعلم يتلوه باب الطعام في كفارة اليمين
Tasnif numarası/Konu	297.511 / Hanefî fıkhı
Koleksiyon no.	00196
Yaprak, satır, sütun sayısı	240 yk., 31 st. ; 305X195,205X115 mm.
Cilt numarası	1/4.
Cilt özellikleri	Koyu bordo deri cilt, salbekli şemseli (gömme şemse, sıvama altın yaldız kaplı), köşebentli, çift kat zencirekli, mıklepli, mıklebi şemsesiz, kahverengi deriden, kenarlarına siyah deri geçirilerek tamir edilmiş.
Yazım şekli (Mensur/Manzum)	Mensur.
Alfabe ve yazı türü	Arap harfli-Nesih.
Kaynak/Referans	Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn II, 1378, 1580; Fuad Sezgin, GAS, I, 443; Brockelman, GAL I, 460-461; GAL Suppl. I, 638; Bağdatlı İsmail Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn, II, 76; İA, X, 502-507; Serkîs, Mu‘cemü’l-Matbûati’l-Arabiyye, I, 1016; DİA, XXXVI, 544-547; XXVIII, 214-216.
Mühürler	Vakıf mührü, Vâkıfü’l-Kitâb Bâni’l-Medreseti’l-Fethiyye li-Üli’l-Elbâb Mehmed Paşa el-Vezîru’l-A‘zam fi’d-Devleti’s-Süleymâniye ve’s-Selîmiye min Âl-i Osmân Ebbedallâhu Te‘âlâ Mülkehum ilâ Âhiri’l-Ezmân, 1b…671b.
İstinsah kaydı (Arap harfli)	(357a) على يد أقل محمد بن عبد المنعم الغمري في خامس عشر جمادي الاخر سنة احد و سبعين و تسعمائة تم(527b) و كان الفراغ من كتابة هذا الجزء المبارك ...اول جمادي الثاني سنة احد و سبعين و تسعمائة... عبد المنعم بن محمد بن حسن الغمرى الشافعي

Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Aramaya Dön

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Kaynağa git

el-Mebsût.

(المبسوط.)

Yazar Şemsüle’imme es-Serahsî

Yazar Orijinal شمس الأئمة السرخسي، أبو بكر محمد بن أبو سهل السرخسي

Konu Ehl-i Sünnet fıkhı / Fıkıh ilmi / İslam dini ve İslam ilimleri.

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Evet

Yazma Evet

Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Demirbaş Numarası 281409

Kayıt Numarası 281409

Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/İsmihan Sultan

Tarih Cemâziyelâhir 971.

Notlar Erken dönem nesih hattıyla kaleme alınmıştır. Kelimelerin üzerine nadiren tek bir hareke işareti konulduğu görülmektedir. Başlıklar sülüs hattıyla, bazı başlıklar daha iri sülüsle yazılmıştır.Bazı derkenarlarda küçük tashihler ve ilâveler bulunmaktadır.Başlıklar ile “kâle” kelimeleri kırmızı mürekkeple yazılmıştır.Sağ sayfaların bitimine gelecek sayfanın nasıl başlayacağını bildiren kelime yazılmış; yani reddade konulmuştur.Kitabın başında bir sayfalık bir fihrist bulunmaktadır.Kitap rutubet ve kurt yeniklerinden dolayı oldukça hasarlı olduğundan bütün sayfaları tamir edilmiştir.Üç ayrı cüz hâlinde yazılmış olan bu kitabın 357a ve 527b sayfalarında iki adet istinsah kaydı bulunmaktadır. Birinci bölümün sonundaki 357a sayfasında kendini Abdülmünim el-Gamrî olarak tanıtan müstensih, bu kısmı 971 senesinde Cemâziyelâhir ayının 15. günü bitirdiğini bildirmektedir. 527b sayfasındaki 2. bölümün sonunda yer alan istinsah kaydında ise kendisini Abdülmünim b. Muhammed b. Hasan el-Gamrî olarak tanıtan müstensih, bu bölümü 971 senesi Cemâziyelâhir ayının başında tamamladığını haber vermektedir. Mebsût, Serahsî’nin Hanefî fıkhına dair önemli eseridir. Serahsî, eserinin önsözünde Mâverâünnehir çevresinde önemli bir şahsiyet olan Hâkim eş-Şehîd’in, Şeybânî’nin Mebsût olarak da bilinen el-Asl isimli eserini ve diğer kitaplarını birleştirerek tekrarları çıkardıktan sonra Muhtasaru’l-Kâfî (el-Kâfî) ismiyle şerh ettiğini, kendisinin de el-Kâfî’yi şerh etmek için bu eseri kaleme aldığını belirtmektedir. Bu eseri, fıkıh eğitimi alan kişilerin ihtilâflı meseleleri tartışmakla yetinip çaba harcamadıkları, bazı müderrislerin önemli bilgi kazandırmayan tartışmaları uzatmaları ve bazı kelâmcıların fıkıh alanıyla ilgili meselelerde felsefe dilini kullanarak iki alanın sınırlarını karıştırmaları sebebiyle yazmaya karar verdiğini bildirmektedir. Müellif kitabın önsözünde ilk olarak eserini Özcend (Özkent) hapishanesinde tutsak olduğu dönemde yazmaya başladığını da ifade etmektedir. Bu kitap, dört ciltten oluşan eserin birinci cildidir ve kitabın beşinci cüzündeki “Kitâbu’l-Îmân” kısmı başladıktan biraz sonra sona ermektedir.

Örnek Metin (1b-2a) بسم الله... قال الشيخ الامام الاجل الزاهد ابو بكر محمد بن احد بن سهل السرخسي ...زمن الحبس باوزجند املاء... و بعد فإن أقوى الفرائض بعد الايمان بالله تعالى طلب العلم كما قال عليه السلام طلب العلم فريضة على كل مسلم ومسلمة والعلم ميراث النبوة... ثم اني رأيت في زماني بعض الاعراض عن الفقه من الطالبين لاسباب فمنها قصور الهمم لبعضهم حتى اكتفوا بالخلافيات من المسايل الطوال و منها ترك النصيحة من بعض المدرسين بالتطويل عليهم بالنكات الطردية التي لا فقه تحتها و منها تعويل بعض المتكلمين بذكر ألفاظ الفلاسفة في شرح معاني الفقه و خلط حدود كلامهم بها فرأيت الصواب في تأليف شرح المختصر لا أزيد على المعنى المؤثر في بيان كل مسألة اكتفاء بما هو المعتمد في كل باب... ثم بدأ بكتاب الصلاة لان الصلاة من أقوى الاركان بعد الايمان بالله تعالى -... (673a) لم يجزه عن كفارته لان أصل العتق وقع غير مجزئٍ عن الكفارة والابراة عن المال بعد ذلك إسقاط للدين ولا مدخل له في الكفارات فلهذا لا يجزيه والله أعلم يتلوه باب الطعام في كفارة اليمين

Tasnif numarası/Konu 297.511 / Hanefî fıkhı

Koleksiyon no. 00196

Yaprak, satır, sütun sayısı 240 yk., 31 st. ; 305X195,205X115 mm.

Cilt numarası 1/4.

Cilt özellikleri Koyu bordo deri cilt, salbekli şemseli (gömme şemse, sıvama altın yaldız kaplı), köşebentli, çift kat zencirekli, mıklepli, mıklebi şemsesiz, kahverengi deriden, kenarlarına siyah deri geçirilerek tamir edilmiş.

Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.

Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih.

Kaynak/Referans Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn II, 1378, 1580; Fuad Sezgin, GAS, I, 443; Brockelman, GAL I, 460-461; GAL Suppl. I, 638; Bağdatlı İsmail Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn, II, 76; İA, X, 502-507; Serkîs, Mu‘cemü’l-Matbûati’l-Arabiyye, I, 1016; DİA, XXXVI, 544-547; XXVIII, 214-216.

Mühürler Vakıf mührü, Vâkıfü’l-Kitâb Bâni’l-Medreseti’l-Fethiyye li-Üli’l-Elbâb Mehmed Paşa el-Vezîru’l-A‘zam fi’d-Devleti’s-Süleymâniye ve’s-Selîmiye min Âl-i Osmân Ebbedallâhu Te‘âlâ Mülkehum ilâ Âhiri’l-Ezmân, 1b…671b.

İstinsah kaydı (Arap harfli) (357a) على يد أقل محمد بن عبد المنعم الغمري في خامس عشر جمادي الاخر سنة احد و سبعين و تسعمائة تم(527b) و كان الفراغ من كتابة هذا الجزء المبارك ...اول جمادي الثاني سنة احد و سبعين و تسعمائة... عبد المنعم بن محمد بن حسن الغمرى الشافعي