Fethu’l-Kadîr li’l-Âcizi’l-Fakîr
(فتح القدير للعاجز الفقير)

Name: Fethu’l-Kadîr li’l-Âcizi’l-Fakîr
Author: İbnü’l-Hümâm

İsim	Fethu’l-Kadîr li’l-Âcizi’l-Fakîr
İsim Orijinal	فتح القدير للعاجز الفقير
Yazar	İbnü’l-Hümâm
Yazar Orijinal	ابن الهمام، كمال الدين محمد بن عبد الواحد بن عبد الحميد الإسكندري السيواسي القاهري
Konu	Ehl-i Sünnet fıkhı / Fıkıh ilmi.
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Evet
Yazma	Evet
Kütüphane:	Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası	358434
Kayıt Numarası	358434
Lokasyon	Süleymaniye Kütüphanesi/Yusuf Ağa
Notlar	Esere dair: Eser, İbnü’l-Hümâm (ö. 861/1457) tarafından Burhâneddin el-Merğinânî’nin (ö. 593/1197) el-Hidâye adlı eserine Fethü’l-kadîr adıyla yaptığı şerhtir. Eser, kitâbü’l-hudûdtan başlayıp kitâbü’l-vekâlenin ortalarına kadar devam etmektedir. İbnü’l-Hümam’ın şerhini tamamlayabildiği yere kadar devam etmektedir. Tekmile kısmı bu ciltte yer almamaktadır.Nüshaya dair: Eser üçüncü ve son cilde tekabül etmektedir. Ia varağında serlevha dikdörtgen, yeşil, kırmızı ve yaldızlıdır. serlevha üzerinde yarım şemse ve uzantısı da tığ motiflidir. Kenarları kırmızı, yeşil zencireklidir. Cetveli ise yeşil ve yaldızlıdır. Cetvelin ortasında şemse içerisinde yaldızlı olarak müellifin adı yazmaktadır. Şemsenin etrafında küçük motifler yer almaktadır. Serlevhada el-Hidâye şerhinin üçüncü cildi olduğu yazmaktadır. Kitap, bab, ve fasıl kelimeleri ile metni şerhten ayırmak için kullanılan “kâvluhu” kelimeleri kırmızı mürekkeplidir. Derkenarlarda tashih kayıtları ile birlikte yok denecek kadar az açıklama mevcuttur. Varaklar satır altı reddadelidir. Kurşun kalem ile varak numaralandırmaları gösterilmiştir. Hanefî mezhebinde üzerine en fazla şerh, haşiye yazılan metinlerden birisi olan Burhâneddin el-Merğinânî’nin (ö. 593/1197) el-Hidâye adlı eserine İbnü’l-Hümâm (ö. 861/1457) tarafından Fethü’l-kadîr adıyla yapılan şerhtir. el-Hidâye’nin en önemli şerhlerinden birisi sayılır ve metinde geçen hadislerin değerlendirilmesiyle dikkat çeker. Eserde farklı mezhepler arasındaki ihtilaflı konular ayrıntılı bir şekilde tartışılır. Eserin telifine 829 (1426) yılında başlayan İbnü’l-Hümâm, kitâbü’l-vekâlenin yarısına kadar gelebilmiş ve vefatı nedeniyle eser yarıda kalmıştır. Kaldığı yerden Şeyhülislam Kadızâde Şemseddin Ahmed Efendi devam ederek esere Netâ’icü’l-Efkâr fî Keşfi’r-Rumûz ve’l-Esrâr adını verdiği bir tekmile yazmıştır.
Örnek Metin	(1b) بسم الله... كتاب الحدود لما اشتملت الأيمان على بيان الكفارة وهي دائرة بين العقوبة والعبادة أولاها الحدود التي هي عقوبات محضة اندفاعا إلى بيان الأحكام بتدريج ولولا ما يعارض هذه المناسبة من لزوم التفريق بين العبادات المحضة لكان... (284b) وفي المبسوط إن كان المأذون مرتدا جاز بيعه لأنه من أهل العبارة المعتبرة ولكن يتوقف حكم العهدة عند أبي حنيفة فإن أسلم كانت العهدة عليه وإلا فعلى الآمر وعندهما العهدة عليه على كل حال وهو نظير اختلافهم في تصرفات المرتد لنفسه بيعا وشراء ونظير الصبي والعبد المحجورين في عدم تعلق الحقوق الرسول والقاضي وأمينه قوله والعقد.
Tasnif numarası/Konu	297.511 / Hanefî fıkhı
Koleksiyon no.	00237
Yaprak, satır, sütun sayısı	284 yk., 35 st. ; 270X180,205X130 mm.
Cilt numarası	3/3.
Cilt özellikleri	kahverengi deri, şemse salbekli ve yaldızlı, bordür yaldızlı, köşebendleri tezhipli, zencireklidir. Zencirek, şemse ve kapak üzerinde eskimeden dolayı leke ve silinmeler mevcuttur.
Yazım şekli (Mensur/Manzum)	Mensur.
Alfabe ve yazı türü	Nesih
Kaynak/Referans	Kâtib Çelebî, Keşfu'z-Zunûn, II, 2022; Ziriklî, el-A‘lâm, VI, 255; Kehhâle, Muʿcemu'l-Muʾellifîn, X, 264.
Mühürler	Kad Vakafe hâza’l-Kitâb el-Hâcc Mahmûd el-İmâm bi-Câmi‘i Mihrimâh Sultân fi’l-Üsküdâr Mülhakan bi-Kütübi’l-Hâcc Yusuf fi’l-Câmi‘i’l-Mezkûr, 1a, 2a, 30a, 50a, 90a, 112a, 140a, 161a, 198a, 202a, 273a, 284a-b.

Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Aramaya Dön

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Kaynağa git

Fethu’l-Kadîr li’l-Âcizi’l-Fakîr

(فتح القدير للعاجز الفقير)

Yazar İbnü’l-Hümâm

Yazar Orijinal ابن الهمام، كمال الدين محمد بن عبد الواحد بن عبد الحميد الإسكندري السيواسي القاهري

Konu Ehl-i Sünnet fıkhı / Fıkıh ilmi.

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Evet

Yazma Evet

Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Demirbaş Numarası 358434

Kayıt Numarası 358434

Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Yusuf Ağa

Notlar Esere dair: Eser, İbnü’l-Hümâm (ö. 861/1457) tarafından Burhâneddin el-Merğinânî’nin (ö. 593/1197) el-Hidâye adlı eserine Fethü’l-kadîr adıyla yaptığı şerhtir. Eser, kitâbü’l-hudûdtan başlayıp kitâbü’l-vekâlenin ortalarına kadar devam etmektedir. İbnü’l-Hümam’ın şerhini tamamlayabildiği yere kadar devam etmektedir. Tekmile kısmı bu ciltte yer almamaktadır.Nüshaya dair: Eser üçüncü ve son cilde tekabül etmektedir. Ia varağında serlevha dikdörtgen, yeşil, kırmızı ve yaldızlıdır. serlevha üzerinde yarım şemse ve uzantısı da tığ motiflidir. Kenarları kırmızı, yeşil zencireklidir. Cetveli ise yeşil ve yaldızlıdır. Cetvelin ortasında şemse içerisinde yaldızlı olarak müellifin adı yazmaktadır. Şemsenin etrafında küçük motifler yer almaktadır. Serlevhada el-Hidâye şerhinin üçüncü cildi olduğu yazmaktadır. Kitap, bab, ve fasıl kelimeleri ile metni şerhten ayırmak için kullanılan “kâvluhu” kelimeleri kırmızı mürekkeplidir. Derkenarlarda tashih kayıtları ile birlikte yok denecek kadar az açıklama mevcuttur. Varaklar satır altı reddadelidir. Kurşun kalem ile varak numaralandırmaları gösterilmiştir. Hanefî mezhebinde üzerine en fazla şerh, haşiye yazılan metinlerden birisi olan Burhâneddin el-Merğinânî’nin (ö. 593/1197) el-Hidâye adlı eserine İbnü’l-Hümâm (ö. 861/1457) tarafından Fethü’l-kadîr adıyla yapılan şerhtir. el-Hidâye’nin en önemli şerhlerinden birisi sayılır ve metinde geçen hadislerin değerlendirilmesiyle dikkat çeker. Eserde farklı mezhepler arasındaki ihtilaflı konular ayrıntılı bir şekilde tartışılır. Eserin telifine 829 (1426) yılında başlayan İbnü’l-Hümâm, kitâbü’l-vekâlenin yarısına kadar gelebilmiş ve vefatı nedeniyle eser yarıda kalmıştır. Kaldığı yerden Şeyhülislam Kadızâde Şemseddin Ahmed Efendi devam ederek esere Netâ’icü’l-Efkâr fî Keşfi’r-Rumûz ve’l-Esrâr adını verdiği bir tekmile yazmıştır.

Örnek Metin (1b) بسم الله... كتاب الحدود لما اشتملت الأيمان على بيان الكفارة وهي دائرة بين العقوبة والعبادة أولاها الحدود التي هي عقوبات محضة اندفاعا إلى بيان الأحكام بتدريج ولولا ما يعارض هذه المناسبة من لزوم التفريق بين العبادات المحضة لكان... (284b) وفي المبسوط إن كان المأذون مرتدا جاز بيعه لأنه من أهل العبارة المعتبرة ولكن يتوقف حكم العهدة عند أبي حنيفة فإن أسلم كانت العهدة عليه وإلا فعلى الآمر وعندهما العهدة عليه على كل حال وهو نظير اختلافهم في تصرفات المرتد لنفسه بيعا وشراء ونظير الصبي والعبد المحجورين في عدم تعلق الحقوق الرسول والقاضي وأمينه قوله والعقد.

Tasnif numarası/Konu 297.511 / Hanefî fıkhı

Koleksiyon no. 00237

Yaprak, satır, sütun sayısı 284 yk., 35 st. ; 270X180,205X130 mm.

Cilt numarası 3/3.

Cilt özellikleri kahverengi deri, şemse salbekli ve yaldızlı, bordür yaldızlı, köşebendleri tezhipli, zencireklidir. Zencirek, şemse ve kapak üzerinde eskimeden dolayı leke ve silinmeler mevcuttur.

Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.

Alfabe ve yazı türü Nesih

Kaynak/Referans Kâtib Çelebî, Keşfu'z-Zunûn, II, 2022; Ziriklî, el-A‘lâm, VI, 255; Kehhâle, Muʿcemu'l-Muʾellifîn, X, 264.

Mühürler Kad Vakafe hâza’l-Kitâb el-Hâcc Mahmûd el-İmâm bi-Câmi‘i Mihrimâh Sultân fi’l-Üsküdâr Mülhakan bi-Kütübi’l-Hâcc Yusuf fi’l-Câmi‘i’l-Mezkûr, 1a, 2a, 30a, 50a, 90a, 112a, 140a, 161a, 198a, 202a, 273a, 284a-b.