Umdetü’l-Ahkâm. | Kütüphane.osmanlica.com
Aramaya Dön

Umdetü’l-Ahkâm.
(عمدة الأحكام.)

İsim Umdetü’l-Ahkâm.
İsim Orijinal عمدة الأحكام.
Yazar Cemmâ‘îlî
Yazar Orijinal الجماعيلي، أبو محمد تقي الدين عبد الغني بن عبد الواحد بن علي الجماعيلي المقدسي
Konu Sahih hadis kitapları / Hadis ilmi / İslam dini ve İslam ilimleri.
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 179x140-117x85 mm.
Kütüphane: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 249014
Kayıt Numarası 249014
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Hacı Beşir Ağa (Eyüp)
Notlar Ebû Muhammed Takıyyüddin Abdulganî b. Abdulvâhid b. Ali el-Cemmâ‘îlî el-Makdisî’ye iki farklı Umdetü’l-Ahkâm nispet edilmektedir. Bunlardan biri Umdetü’l-Ahkâmi’l-Kübrâ olup (bkz. Köprülü Kütüphanesi, Fazıl Ahmed Paşa, nr. 00373; matbu nüsha için bkz. https://archive.org/details/FP106322/106322/mode/2up erişim tarihi: 25.11.20) el-Cemmâ‘îlî bu eserde Kütüb-i Sitte’den seçtiği ahkâm hadislerini bir araya getirmiştir. Diğer Umdetü’l-Ahkâm’da ise müellif, Kütüb-i Sitte müelliflerinden yalnızca İmam Buhârî ve İmam Müslim’in ittifak ettiği ahkâm hadislerini cem etmiştir. Bu eser ilkine nispetle daha küçük hacimli olduğundan Umdetü’l-Ahkâmi’s-Suğrâ olarak (bkz. Süleymaniye Kütüphanesi, Süleymaniye, nr. 00576; matbu nüsha için bkz. https://archive.org/details/waq3835/mode/2up erişim tarihi: 25.11.20) da bilinmektedir. Hacı Beşir Ağa Eyüp koleksiyonu 00053 numarada kayıtlı olan bu nüsha ise Cemmâ‘îlî’nin Umdetü’l-Ahkâmi’s-Suğrâ ismiyle anılan eseridir.Kâtib Çelebî, el-Cemmâ‘îlî’nin Umdetü’l-Ahkâm’ının “الحمد لله أتم حمده وأكمله” ibareleriyle, onun İbn Merzûk et-Tilimsânî’ye ait Teysîru’l-Merâm fî Şerhi Umdeti’l-Ahkâm isimli şerhinin ise “الحمد لله الملك الجبار” ibareleriyle başladığını söylemiştir. Çelebî bu şerhin mukaddimesinde müellifin, kendisinden İmam Buhârî ve İmam Müslim’in ittifak ettiği ahkâm hadisleri konusunda bir muhtasar talep edildiğini zikrettiğini de belirtmiştir (bkz. Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, II, 1164). Fakat Çelebî’nin Teysîr için verdiği başlangıç cümlesi de ardından Teysîr’in mukaddimesinde yer aldığını ifade ettiği mezkûr talep de el-Cemmâ‘îlî’nin Umdetü’l-Ahkâm’ında yer almaktadır.Ia ve 1a sayfalarında nüshanın yaprak sayısı yazılıdır. 1a, 1b ve 102b sayfalarında nüshanın bulunduğu kütüphane ve koleksiyon adı ile koleksiyon numarası bilgileri yer almaktadır. 1a sayfasında eser ve müellif ismi tezhibli olarak yazılmıştır. Metin harekelidir. Başlıklar ve bazı kelimeler altın yaldız mürekkeple yazılmıştır. Bazı kelimelerde lacivert mürekkep de kullanılmıştır. Sayfalar müşirlidir. Nüshanın baş kısımlarında daha yoğun olmak üzere, sayfa kenarlarında kırmızı ve siyah mürekkeple yazılmış metne dair açıklama notlar bulunmaktadır. Yine sayfa kenarlarında tashih kayıtlarına da rastlanmaktadır. Nüshanın boyut ve cilt özellikleri bilgisi tespit fişinden alınmıştır.Nüshanın 102b sayfasında İbnü’l-Cezerî’nin İbnü’r-Rakîk Ebu’l-Abbâs Ahmed Şihâbüddin b. Ebû Abdullah Şemseddin Muhammed b. Ebu’l-Hasen Nûreddin Ali’ye, Umdetü’l-Ahkâm ve Begavî’nin Mesâbîhu’s-Sünne eseri ile kendisine icâzet verilenlerin tümünün rivayetine icazet verdiğine dair kayıt bulunmakta olup, kaydın sonunda İbnü’l-Cezerî’ye ait onay beyanı yer almaktadır.Nüshanın 1a sayfasında bu koleksiyonda birden çok nüshada bulunan Hz. Peygamber ile ilgili bir beyit yazılmıştır. Bu beyit nüshalarda ya Hacı Beşir Ağa’nın vakıf mührünün ya da ona ait temellük kaydının yanında bulunmaktadır. Hacı Beşir Ağa’ya ait temellük kaydındaki yazı karakteri ile bu beytin yazı karakteri aynıdır. Bunlardan yola çıkarak Hacı Beşir Ağa’nın söz konusu beyti sahip olduğu kitaplara not ettiği anlaşılabilir. Ebû Muhammed Takıyyüddin Abdulganî b. Abdulvâhid el-Cemmâ‘îlî el-Makdisî’nin, İmam Buhârî ve İmam Müslim’in Sahîh’lerinde ittifakla naklettikleri ahkâm hadislerini derlediği eserdir.
Örnek Metin (1b)بسم الله ... قال الشيخ الإمام العالم الحافظ تقي الدين أبو محمد عبد الغني بن عبد الوحد بن علي بن سرور المقدسي رحمه الله تالى الحمد لله الملك الجبار الواحد القهار ... أما بعد فإن بعض إخواني سألني اختصار جملة في أحاديث الأحكام مما اتفق عليه الإمامان محمد بن إسماعيل بن إبراهيم البخاري ومسلم بن الحجاج القشيري فأجبته سؤاله ...(2a)...كتاب الطهارة عن عمر بن الخطاب رضي الله عنه قال سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول إنما الأعمال بالنية وفي رواية بالنيات ... (101b)... وعن جابر بن عبد الله رضي الله عنهما قال دبر رجل من الأنصار غلاما له وفي لفظ بلغ النبي صلى الله عليه وسلم [أن رجلا من أصحابه] أعتق غلاما له عن دبر لم يكن له مال غيره فباعه(102a)بثمان مائة درهم ثم أرسل ثمنة إليه تم كتاب العمدة بحمد الله وعونه وحسن توفيقه وصلى الله على سيدنا محمد وآله وصحبه وسلم وحسبنا الله ونعم الوكيل
Eserin diğer adları Umdetü’l-Ahkâmi’s-Suğrâ, عمدة الأحكام الصغرى
Eser türü Cem.
Tasnif numarası/Konu 297.335 / Ahkâm hadisleri
Koleksiyon no. 00053
Yaprak, satır, sütun sayısı I+102+I yk., 11 st. ;
Cilt özellikleri Tam meşin kaplı, sadberk şemseli, cedvellik, mıklebli, şirazeli cilt.
Tezhip, minyatür, harita, çizim v.b. bilgisi Tezhib, 1a.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih.
Kaynak/Referans Zirikli, el-A‘lâm, IV, 34; DİA, XLII, 147-148
Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, Yahyâ b. Ömer, 1aTemellük kaydı, Ebû Bekir b. Rüstem b. Ahmed eş-Şirvânî, 1aTemellük kaydı, Ali Mir İzzet, 1a
Diğer kayıtlar İcâzet kaydı, İbnü’l-Cezerî’nin İbnü’r-Rakîk Ebu’l-Abbâs Ahmed Şihâbüddin b. Ebû Abdullah Şemseddin Muhammed b. Ebu’l-Hasen Nûreddin Ali’ye, Umdetü’l-Ahkâm ve Begavî’nin Mesâbîhu’s-Sünne eseri ile kendisine icâzet verilenlerin tümünün rivayetine icazet verdiğine dair, Muhammed b. Ebu’l-Hasen b. Ali el-Bederânî’nin tuttuğu kayıt, el-Medresetü’l-Fâzılıyye, 15 Rebiülevvel 829, 102b
Mühürler Vakıf mührü, Dârüssaâde Ağası Hacı Beşir Ağa, “Yâ Beşîr min Ekberi’l-Hayrât Vakfun fî Sebîlillâh Vallâhu Yağfiru’z-Zellât Vakfun fî Sebîlillâh”, 1130, 1a, 48a, 102bŞahıs mührü, Ali, “Hâk-i Reh-i Âl-i Muhammed Ali”, 1023, 1a
Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Aramaya Dön
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Kaynağa git

Umdetü’l-Ahkâm.

(عمدة الأحكام.)
Yazar Cemmâ‘îlî
Yazar Orijinal الجماعيلي، أبو محمد تقي الدين عبد الغني بن عبد الواحد بن علي الجماعيلي المقدسي
Konu Sahih hadis kitapları / Hadis ilmi / İslam dini ve İslam ilimleri.
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 179x140-117x85 mm.
Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 249014
Kayıt Numarası 249014
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Hacı Beşir Ağa (Eyüp)
Notlar Ebû Muhammed Takıyyüddin Abdulganî b. Abdulvâhid b. Ali el-Cemmâ‘îlî el-Makdisî’ye iki farklı Umdetü’l-Ahkâm nispet edilmektedir. Bunlardan biri Umdetü’l-Ahkâmi’l-Kübrâ olup (bkz. Köprülü Kütüphanesi, Fazıl Ahmed Paşa, nr. 00373; matbu nüsha için bkz. https://archive.org/details/FP106322/106322/mode/2up erişim tarihi: 25.11.20) el-Cemmâ‘îlî bu eserde Kütüb-i Sitte’den seçtiği ahkâm hadislerini bir araya getirmiştir. Diğer Umdetü’l-Ahkâm’da ise müellif, Kütüb-i Sitte müelliflerinden yalnızca İmam Buhârî ve İmam Müslim’in ittifak ettiği ahkâm hadislerini cem etmiştir. Bu eser ilkine nispetle daha küçük hacimli olduğundan Umdetü’l-Ahkâmi’s-Suğrâ olarak (bkz. Süleymaniye Kütüphanesi, Süleymaniye, nr. 00576; matbu nüsha için bkz. https://archive.org/details/waq3835/mode/2up erişim tarihi: 25.11.20) da bilinmektedir. Hacı Beşir Ağa Eyüp koleksiyonu 00053 numarada kayıtlı olan bu nüsha ise Cemmâ‘îlî’nin Umdetü’l-Ahkâmi’s-Suğrâ ismiyle anılan eseridir.Kâtib Çelebî, el-Cemmâ‘îlî’nin Umdetü’l-Ahkâm’ının “الحمد لله أتم حمده وأكمله” ibareleriyle, onun İbn Merzûk et-Tilimsânî’ye ait Teysîru’l-Merâm fî Şerhi Umdeti’l-Ahkâm isimli şerhinin ise “الحمد لله الملك الجبار” ibareleriyle başladığını söylemiştir. Çelebî bu şerhin mukaddimesinde müellifin, kendisinden İmam Buhârî ve İmam Müslim’in ittifak ettiği ahkâm hadisleri konusunda bir muhtasar talep edildiğini zikrettiğini de belirtmiştir (bkz. Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, II, 1164). Fakat Çelebî’nin Teysîr için verdiği başlangıç cümlesi de ardından Teysîr’in mukaddimesinde yer aldığını ifade ettiği mezkûr talep de el-Cemmâ‘îlî’nin Umdetü’l-Ahkâm’ında yer almaktadır.Ia ve 1a sayfalarında nüshanın yaprak sayısı yazılıdır. 1a, 1b ve 102b sayfalarında nüshanın bulunduğu kütüphane ve koleksiyon adı ile koleksiyon numarası bilgileri yer almaktadır. 1a sayfasında eser ve müellif ismi tezhibli olarak yazılmıştır. Metin harekelidir. Başlıklar ve bazı kelimeler altın yaldız mürekkeple yazılmıştır. Bazı kelimelerde lacivert mürekkep de kullanılmıştır. Sayfalar müşirlidir. Nüshanın baş kısımlarında daha yoğun olmak üzere, sayfa kenarlarında kırmızı ve siyah mürekkeple yazılmış metne dair açıklama notlar bulunmaktadır. Yine sayfa kenarlarında tashih kayıtlarına da rastlanmaktadır. Nüshanın boyut ve cilt özellikleri bilgisi tespit fişinden alınmıştır.Nüshanın 102b sayfasında İbnü’l-Cezerî’nin İbnü’r-Rakîk Ebu’l-Abbâs Ahmed Şihâbüddin b. Ebû Abdullah Şemseddin Muhammed b. Ebu’l-Hasen Nûreddin Ali’ye, Umdetü’l-Ahkâm ve Begavî’nin Mesâbîhu’s-Sünne eseri ile kendisine icâzet verilenlerin tümünün rivayetine icazet verdiğine dair kayıt bulunmakta olup, kaydın sonunda İbnü’l-Cezerî’ye ait onay beyanı yer almaktadır.Nüshanın 1a sayfasında bu koleksiyonda birden çok nüshada bulunan Hz. Peygamber ile ilgili bir beyit yazılmıştır. Bu beyit nüshalarda ya Hacı Beşir Ağa’nın vakıf mührünün ya da ona ait temellük kaydının yanında bulunmaktadır. Hacı Beşir Ağa’ya ait temellük kaydındaki yazı karakteri ile bu beytin yazı karakteri aynıdır. Bunlardan yola çıkarak Hacı Beşir Ağa’nın söz konusu beyti sahip olduğu kitaplara not ettiği anlaşılabilir. Ebû Muhammed Takıyyüddin Abdulganî b. Abdulvâhid el-Cemmâ‘îlî el-Makdisî’nin, İmam Buhârî ve İmam Müslim’in Sahîh’lerinde ittifakla naklettikleri ahkâm hadislerini derlediği eserdir.
Örnek Metin (1b)بسم الله ... قال الشيخ الإمام العالم الحافظ تقي الدين أبو محمد عبد الغني بن عبد الوحد بن علي بن سرور المقدسي رحمه الله تالى الحمد لله الملك الجبار الواحد القهار ... أما بعد فإن بعض إخواني سألني اختصار جملة في أحاديث الأحكام مما اتفق عليه الإمامان محمد بن إسماعيل بن إبراهيم البخاري ومسلم بن الحجاج القشيري فأجبته سؤاله ...(2a)...كتاب الطهارة عن عمر بن الخطاب رضي الله عنه قال سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول إنما الأعمال بالنية وفي رواية بالنيات ... (101b)... وعن جابر بن عبد الله رضي الله عنهما قال دبر رجل من الأنصار غلاما له وفي لفظ بلغ النبي صلى الله عليه وسلم [أن رجلا من أصحابه] أعتق غلاما له عن دبر لم يكن له مال غيره فباعه(102a)بثمان مائة درهم ثم أرسل ثمنة إليه تم كتاب العمدة بحمد الله وعونه وحسن توفيقه وصلى الله على سيدنا محمد وآله وصحبه وسلم وحسبنا الله ونعم الوكيل
Eserin diğer adları Umdetü’l-Ahkâmi’s-Suğrâ, عمدة الأحكام الصغرى
Eser türü Cem.
Tasnif numarası/Konu 297.335 / Ahkâm hadisleri
Koleksiyon no. 00053
Yaprak, satır, sütun sayısı I+102+I yk., 11 st. ;
Cilt özellikleri Tam meşin kaplı, sadberk şemseli, cedvellik, mıklebli, şirazeli cilt.
Tezhip, minyatür, harita, çizim v.b. bilgisi Tezhib, 1a.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih.
Kaynak/Referans Zirikli, el-A‘lâm, IV, 34; DİA, XLII, 147-148
Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, Yahyâ b. Ömer, 1aTemellük kaydı, Ebû Bekir b. Rüstem b. Ahmed eş-Şirvânî, 1aTemellük kaydı, Ali Mir İzzet, 1a
Diğer kayıtlar İcâzet kaydı, İbnü’l-Cezerî’nin İbnü’r-Rakîk Ebu’l-Abbâs Ahmed Şihâbüddin b. Ebû Abdullah Şemseddin Muhammed b. Ebu’l-Hasen Nûreddin Ali’ye, Umdetü’l-Ahkâm ve Begavî’nin Mesâbîhu’s-Sünne eseri ile kendisine icâzet verilenlerin tümünün rivayetine icazet verdiğine dair, Muhammed b. Ebu’l-Hasen b. Ali el-Bederânî’nin tuttuğu kayıt, el-Medresetü’l-Fâzılıyye, 15 Rebiülevvel 829, 102b
Mühürler Vakıf mührü, Dârüssaâde Ağası Hacı Beşir Ağa, “Yâ Beşîr min Ekberi’l-Hayrât Vakfun fî Sebîlillâh Vallâhu Yağfiru’z-Zellât Vakfun fî Sebîlillâh”, 1130, 1a, 48a, 102bŞahıs mührü, Ali, “Hâk-i Reh-i Âl-i Muhammed Ali”, 1023, 1a
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı yönlendiriliyorsunuz...

Lütfen bekleyiniz.