Hall-i Tahkîkât. | Kütüphane.osmanlica.com
Aramaya Dön

Hall-i Tahkîkât.
(حل تحقيقات.)

İsim Hall-i Tahkîkât.
İsim Orijinal حل تحقيقات.
Yazar Cevrî
Yazar Orijinal جوري، إبراهيم چلبى المولوي
Konu Edebiyat ve retorik
Tür Kitap
Dil Türkçe
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 185x100-130x60 mm.
Kütüphane: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 181718
Kayıt Numarası 181718
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Ali Nihat Tarlan
Tarih 1088.
Notlar Eser, düzgün bir ta‘lîk hattıyla hareksiz olarak kaleme alınmıştır.Hall-i Tahkîkât’ın manzum metni siyah mürekkeple, başlıklar kırmızı mürekkeple yazılmıştır. Eserde şerh etmek üzere Mevlânâ’nın Mesnevî’sinden seçilen beyitler de kırmızı mürekkeple, şerhleri ise siyah mürekkeple yazılmıştır.Mevlânâ’nın Mesnevî’sinden 40 beytin manzum olarak şerh edildiği eser, ikili sütunlar hâlinde yazılmıştır.Eserin başladığı 2ᵇ sayfasına bir unvan sayfası tezhibi yapılmış, süslemede ağırlıklı olarak altın kullanılmıştır. Bu süslemenin üstüne metindekinden farklı bir yazıyla, muhtemelen sonradan Cevrî’nin adı yazılmıştır.Sağ sayfalarda metin bittikten sonra, gelecek sayfanın nasıl başlayacağını bildiren kelime yazılmıştır, yani kitap reddâdelidir.Kitabın zahriye sayfasının en üstüne ta‘lîk hattıyla “Tahmîs-i çihil beyt-i Mesnevî li-Cevrî Çelebi el-merhûm” yazılmıştır.Eser başlamadan önceki 1ᵇ-2ᵃ sayfalarında ta‘lîk hattıyla Vefâî Emîr Çelebi’nin bu eser için yazdığı takriz (eser hakkında övgü yazısı) yer almaktadır. Bu yazının başına kırmızı mürekkeple “Seyyid-i sânî fâzıl-ı bî-müdânî Vefâî Emîr Çelebi’nin bu fakîrüñ âsârına tahrîr étdügi takrîz-i bedîadır” yazılmıştır. Daha sonra aşağı yukarı bir buçuk sayfalık bir kısma eser hakkındaki övgüler sıralanmıştır. Takrîzi yazan Vefâî Emîr Çelebi, yazının sonunda kendisini “es-Seyyid Hüseyin el-marûf bi-Vefâî” diyerek tanıtmaktadır.Bu takrizin sonunda nesih hattıyla yazılmış “Dûrbînini al deste nigâh ét neymiş/Niye halk étdi deme Hazret-i Mevlâ nâyı” yazan bir beyit yer alır.Kitabın zahriye sayfasına da ikisi meyilli biri yan olmak üzere üç Türkçe beyit yazılmıştır. Cevrî’nin Hall-i Tahkîkât adlı eseri, Mevlânâ’nın Mesnevî’sinden seçtiği 40 beytin manzum şerhidir. 400’ü aşkın beyitten oluşan bu şerh, Türkçe terkîb-i bend görünümündedir. Cevrî’nin şerh ettiği 40 beytin, ilk 18’i Mesnevî’nin başındaki Ney hikâyesini oluşturan, eserin en meşhur ilk 18 beytidir. Diğer 22 beyit ise Mesnevî’nin diğer kısımlarından seçmelerden oluşur. Müellif, eserde önce Mesnevî’den seçtiği beyti yazmakta, ardından beş beyitle şerh etmektedir. Kısa bir tevhidle başlayan naat ve dört halife medhiyle devam eden eserde sonra eseri yazma sebebi beyan edilmektedir. “Der-Temennâ-yı Kabûl-i İ‘tizâr” başlığıyla küstahâne bir işe giriştiği için özrünün kabul edilmesini talep eden, kendi sözüyle Mevlânâ arasında büyük fark olduğunu vurgulayan yazar, daha sonra Mesnevî’den ilk beyitlerle şerhe başlayıp devam etmektedir. Müellif, Mesnevî’den seçtiği 40 beytin şerhini tamamlayınca “Buldı bu manzume-i hikmet-nizâm/Hall-i tahkîkât ile târîh-i nâm” beytiyle eserin adını ve bitiş tarihini bildirir. Hall-i Tahkîkât, ebced hesabıyla 1057/1647-1658 tarihine karşılık gelmektedir. Eser, aruzun “Fâ‘ilâtün-fâ‘ilâtün-fâ‘ilün” vezniyle yazılmıştır.
Örnek Metin (2b)آفرين اي باسط انوار عشق / ايتدى ذاتندن ظهور آثار عشق / ويردى نورك جوهر عشقنه جلا / قلب آدم بولدى اندن انجلا / جام عشقكدن اولانلر جرعه نوش / اولديلر آفت رسان عقل و هوش / اللرندن دوشدى جام اختيار / دللرندن كتدى آرام و قرار / هر برى بر طوره كيردى بى شعور / هر برى بر حاﻠﻟﻪ ايتدى ظهور (15a)اين نه نجمست و نه رملست و نه خواب / وحى حق والله اعلم بالصواب / در بيان نام تاريخ كتاب / كرچه مجملدر بو شرح بى مثال / ليك متننده مفصلدر مأل /... بندخى اول حالدن قلدم حذر / ايلدم نقل و بيانى مختصر / بولدى منظوﻤﮥ حكمت نظام / حل تحقيقات ايله تاريخ نام.
Eser türü Şerh.
Tasnif numarası/Konu 297.7 / Tasavvuf ve tarikatlar
Koleksiyon no. 00040-001
Yaprak, satır, sütun sayısı 1b-15a yk., 19 st., 2 stn. ;
Cilt özellikleri Bordo renkli, kabartma dokulu deri cilt, miklepsiz.
Tezhip, minyatür, harita, çizim v.b. bilgisi Tezhip, 2b.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Manzum.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Ta‘lîk.
Telif tarihi 1057.
Kaynak/Referans Gencay Zavotçu, Simge Sakarya, Yeliz Alkaya, “Cevrî, Hall-i Tahkîkât ve Aynü’l-Füyûz Adlı Eserleri”, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, Sayı: 8/1 2019, s. 275-290.Hüseyin Ayan, “Cevrî İbrâhim Çelebi”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 7, s. 460-461.
Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, Osman el-Hüseynî, 1152, 1a, 81a.
Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Aramaya Dön
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Kaynağa git

Hall-i Tahkîkât.

(حل تحقيقات.)
Yazar Cevrî
Yazar Orijinal جوري، إبراهيم چلبى المولوي
Konu Edebiyat ve retorik
Tür Kitap
Dil Türkçe
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 185x100-130x60 mm.
Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 181718
Kayıt Numarası 181718
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Ali Nihat Tarlan
Tarih 1088.
Notlar Eser, düzgün bir ta‘lîk hattıyla hareksiz olarak kaleme alınmıştır.Hall-i Tahkîkât’ın manzum metni siyah mürekkeple, başlıklar kırmızı mürekkeple yazılmıştır. Eserde şerh etmek üzere Mevlânâ’nın Mesnevî’sinden seçilen beyitler de kırmızı mürekkeple, şerhleri ise siyah mürekkeple yazılmıştır.Mevlânâ’nın Mesnevî’sinden 40 beytin manzum olarak şerh edildiği eser, ikili sütunlar hâlinde yazılmıştır.Eserin başladığı 2ᵇ sayfasına bir unvan sayfası tezhibi yapılmış, süslemede ağırlıklı olarak altın kullanılmıştır. Bu süslemenin üstüne metindekinden farklı bir yazıyla, muhtemelen sonradan Cevrî’nin adı yazılmıştır.Sağ sayfalarda metin bittikten sonra, gelecek sayfanın nasıl başlayacağını bildiren kelime yazılmıştır, yani kitap reddâdelidir.Kitabın zahriye sayfasının en üstüne ta‘lîk hattıyla “Tahmîs-i çihil beyt-i Mesnevî li-Cevrî Çelebi el-merhûm” yazılmıştır.Eser başlamadan önceki 1ᵇ-2ᵃ sayfalarında ta‘lîk hattıyla Vefâî Emîr Çelebi’nin bu eser için yazdığı takriz (eser hakkında övgü yazısı) yer almaktadır. Bu yazının başına kırmızı mürekkeple “Seyyid-i sânî fâzıl-ı bî-müdânî Vefâî Emîr Çelebi’nin bu fakîrüñ âsârına tahrîr étdügi takrîz-i bedîadır” yazılmıştır. Daha sonra aşağı yukarı bir buçuk sayfalık bir kısma eser hakkındaki övgüler sıralanmıştır. Takrîzi yazan Vefâî Emîr Çelebi, yazının sonunda kendisini “es-Seyyid Hüseyin el-marûf bi-Vefâî” diyerek tanıtmaktadır.Bu takrizin sonunda nesih hattıyla yazılmış “Dûrbînini al deste nigâh ét neymiş/Niye halk étdi deme Hazret-i Mevlâ nâyı” yazan bir beyit yer alır.Kitabın zahriye sayfasına da ikisi meyilli biri yan olmak üzere üç Türkçe beyit yazılmıştır. Cevrî’nin Hall-i Tahkîkât adlı eseri, Mevlânâ’nın Mesnevî’sinden seçtiği 40 beytin manzum şerhidir. 400’ü aşkın beyitten oluşan bu şerh, Türkçe terkîb-i bend görünümündedir. Cevrî’nin şerh ettiği 40 beytin, ilk 18’i Mesnevî’nin başındaki Ney hikâyesini oluşturan, eserin en meşhur ilk 18 beytidir. Diğer 22 beyit ise Mesnevî’nin diğer kısımlarından seçmelerden oluşur. Müellif, eserde önce Mesnevî’den seçtiği beyti yazmakta, ardından beş beyitle şerh etmektedir. Kısa bir tevhidle başlayan naat ve dört halife medhiyle devam eden eserde sonra eseri yazma sebebi beyan edilmektedir. “Der-Temennâ-yı Kabûl-i İ‘tizâr” başlığıyla küstahâne bir işe giriştiği için özrünün kabul edilmesini talep eden, kendi sözüyle Mevlânâ arasında büyük fark olduğunu vurgulayan yazar, daha sonra Mesnevî’den ilk beyitlerle şerhe başlayıp devam etmektedir. Müellif, Mesnevî’den seçtiği 40 beytin şerhini tamamlayınca “Buldı bu manzume-i hikmet-nizâm/Hall-i tahkîkât ile târîh-i nâm” beytiyle eserin adını ve bitiş tarihini bildirir. Hall-i Tahkîkât, ebced hesabıyla 1057/1647-1658 tarihine karşılık gelmektedir. Eser, aruzun “Fâ‘ilâtün-fâ‘ilâtün-fâ‘ilün” vezniyle yazılmıştır.
Örnek Metin (2b)آفرين اي باسط انوار عشق / ايتدى ذاتندن ظهور آثار عشق / ويردى نورك جوهر عشقنه جلا / قلب آدم بولدى اندن انجلا / جام عشقكدن اولانلر جرعه نوش / اولديلر آفت رسان عقل و هوش / اللرندن دوشدى جام اختيار / دللرندن كتدى آرام و قرار / هر برى بر طوره كيردى بى شعور / هر برى بر حاﻠﻟﻪ ايتدى ظهور (15a)اين نه نجمست و نه رملست و نه خواب / وحى حق والله اعلم بالصواب / در بيان نام تاريخ كتاب / كرچه مجملدر بو شرح بى مثال / ليك متننده مفصلدر مأل /... بندخى اول حالدن قلدم حذر / ايلدم نقل و بيانى مختصر / بولدى منظوﻤﮥ حكمت نظام / حل تحقيقات ايله تاريخ نام.
Eser türü Şerh.
Tasnif numarası/Konu 297.7 / Tasavvuf ve tarikatlar
Koleksiyon no. 00040-001
Yaprak, satır, sütun sayısı 1b-15a yk., 19 st., 2 stn. ;
Cilt özellikleri Bordo renkli, kabartma dokulu deri cilt, miklepsiz.
Tezhip, minyatür, harita, çizim v.b. bilgisi Tezhip, 2b.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Manzum.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Ta‘lîk.
Telif tarihi 1057.
Kaynak/Referans Gencay Zavotçu, Simge Sakarya, Yeliz Alkaya, “Cevrî, Hall-i Tahkîkât ve Aynü’l-Füyûz Adlı Eserleri”, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, Sayı: 8/1 2019, s. 275-290.Hüseyin Ayan, “Cevrî İbrâhim Çelebi”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 7, s. 460-461.
Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, Osman el-Hüseynî, 1152, 1a, 81a.
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı yönlendiriliyorsunuz...

Lütfen bekleyiniz.