Meşâriku’l-Envâri’n-Nebeviyye min Sıhâhi’l-Ahbâri’l-Mustafaviyye.
(مشارق الأنوار النبوية من صحاح الأخبار المصطفوية.)

Name: Meşâriku’l-Envâri’n-Nebeviyye min Sıhâhi’l-Ahbâri’l-Mustafaviyye.
Author: Sâgânî

İsim	Meşâriku’l-Envâri’n-Nebeviyye min Sıhâhi’l-Ahbâri’l-Mustafaviyye.
İsim Orijinal	مشارق الأنوار النبوية من صحاح الأخبار المصطفوية.
Yazar	Sâgânî
Yazar Orijinal	الصاغاني، أبو الفضائل رضي الدين حسن بن محمد بن حسن الصاغاني
Konu	Sahih hadis kitapları / Hadis ilmi / İslam dini ve İslam ilimleri.
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Evet
Yazma	Evet
Fiziksel Boyutlar	270x173-181x112 mm.
Kütüphane:	Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası	249017
Kayıt Numarası	249017
Lokasyon	Süleymaniye Kütüphanesi/Hacı Beşir Ağa (Eyüp)
Tarih	Muharrem 853.
Notlar	Ia ve 160b sayfalarında nüshanın bulunduğu kütüphane ve koleksiyon adı ile koleksiyon numarası bilgileri yer almaktadır. Ia ve IIa sayfalarında nüshanın yaprak sayısı kaydedilmiştir. IIb sayfasında eser adı yazılıdır. Nüshada başlıklar ve bazı hadis eserlerine işaret eden rumuzlar kırmızı mürekkeple yazılmıştır. Metin harekelidir. Sayfa kenarlarında tashih kayıtları ile açıklama ve notlar bulunmaktadır. 72. yapraktan sonra kenar notlarının azaldığı görülmektedir. Sayfalar müşirlidir. Nüshanın boyut ve cilt özellikleri bilgisi tespit fişinden alınmıştır.Nüshanın Ia ve 1a sayfalarında bu koleksiyonda birden çok nüshada bulunan Hz. Peygamber ile ilgili bir beyit yazılmıştır. Bu beyit nüshalarda ya Hacı Beşir Ağa’nın vakıf mührünün ya da ona ait temellük kaydının yanında bulunmaktadır. Hacı Beşir Ağa’ya ait temellük kaydındaki yazı karakteri ile bu beytin yazı karakteri aynıdır. Bunlardan yola çıkarak Hacı Beşir Ağa’nın söz konusu beyti sahip olduğu kitaplara not ettiği anlaşılabilir. Ia ve IIa sayfalarında nüshayı koruması amaçlanarak “yâ Kebîkec” yazılmıştır. IIa sayfasında şeytanın insana yaklaştığı hırs, kibir, cimrilik, tama gibi huylara hangi ayetlerle karşı konabileceğine dair bir fevaid vardır. Aynı sayfada Türkçe bir beyit bulunmaktadır. IIb sayfasında Hz. Peygamber’den hadisler ile sahabe ve hakîmlerden sözler nakledilmiş, Sahîhayn’daki hadis sayıları hakkında bazı bilgiler verilmiştir. 1a sayfasında Kitâbu’l-Hayevânât’dan, evdeki haşerelerden kurtulmak için Hz. Peygamber’in Ebû Dücâne’ye yazdığı ayetleri içeren bir rivayet alıntılanmıştır. Yine 1a sayfasının yan kısımlarında, Vehb b. Münebbih’ten rivayet edildiği bilinen, Tevrat’taki ahlâkî nüktelere, sayfanın alt kısımlarında ise Arapça bir şiire yer verilmiştir. 159b sayfasında İmam Şâfiʻî’ye ait olduğu tespit edilen Arapça bir beyit ile Mevlânâ Celâleddin Rûmî’nin takvaya yönelik tavsiyeleri yazılmıştır. 160a sayfasında Bidâyetü’l-Mübtedî eserinden ilim sahipleriyle ilgili bir alıntı yapılmıştır. Ebu’l-Fezâ’il Radıyyüddin Hasan b. Muhammed es-Sâgânî (650/1252)’nin seçtiği bazı sahih hadisleri, nahiv ilminin meselelerine göre düzenlediği eseridir. Mukaddimede belirtildiğine göre müellif önce Misbâhu’d-Dücâ min Sıhâhi Hadîsi’l-Mustafâ ile Şemsü’l-Münîre mine’s-Sıhâhi’l-Me’sûre isimli eserlerini yazmış, yoğun ilgi gösterilmesi üzerine bu eserlere daha fazla sahih hadis ekleyerek Meşâriku’l-Envâri’n-Nebeviyye’yi telif etmiştir.
Örnek Metin	(1b)بسم الله ... الحمد لله محيي الرمم ومجري القلم وذارئ الأمم وبارئ النسم ليعبدوه ولا يشركوا به فارج الأتراح وفالق الإصباح وخالق الأرواح ...(2a)قال الملتجئ إلى حرم الله تعالى الحسن بن محمد بن الحسن الصغاني ... أما بعد فإني مذ تدرجت مراقي الشرف وتحرجت من مساقي السرف عطوت بشناتر العزم على أعراف المجد بزابجها ...(3a)... ولما توجني الله تعالى(3b)ودوجني بـتاج مصباح الدجى من صحاح حديث المصطفى ودواج الشمس المنيرة من الصحاح المأثورة وانثال الناس إلى الاشتغال بهما جدا ... فمزجت البحرين يلتقيان وغصت على ما فيهما من الدرر والعقيان وضممت إلى ما فيهما ما صح من كتابي الشهاب والنجم لتجتمع الصِحاح في كتاب خفيف الحجم ...(4a)... وسميته مشارق الأنوار النبوية من صحاح الأخبار المصطفية ... باب الأول خ أبو هريرة رضي الله عنه من آمن بالله ورسوله وأقام الصلوة وصام رمضان كان حقا على الله أن يدخله الجنة ... (159a)... لا إله إلا الله مخلصين له الدين ولو كره الكافرون كان يهلل بهن دبر كل صلوة ق ابن عمر لبيك اللهم لبيك لبيك لا شريك لك لبيك إن الحمد والنعمة لك والملك لا شريك لك [كان يلبي بهذه التلبية في حجه وعمرته أنس] لبيك عمرة وحجا
Eser türü	Telif.
Tasnif numarası/Konu	297.333 / Câmi‘u’l-Hadîsler
Koleksiyon no.	00056-001
Yaprak, satır, sütun sayısı	II+1b-159a yk., 15 st. ;
Cilt özellikleri	Kenarları meşin, kâğıt kaplı, mıklebli, şirazeli cilt.
Yazım şekli (Mensur/Manzum)	Mensur.
Alfabe ve yazı türü	Arap harfli-Nesih.
Kaynak/Referans	Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, II, 1689; Bağdatlı İsmail Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn, I, 281; Zirikli, el-A‘lâm, II, 214; Ömer Rıza Kehhâle, Mu‘cemü’l-Müellifîn, III, 279; DİA, XXIX, 361-362
Temellük ve Vakıf kayıtları	Temellük kaydı, Haremeyn-i Şerîfeyn Nâzırı Hacı Beşir, 1143, IaTemellük kaydı, Yusuf b. Osman b. Muhammed, 874, 1a
Mühürler	Vakıf mührü, Dârüssaâde Ağası Hacı Beşir Ağa, “Yâ Beşîr min Ekberi’l-Hayrât Vakfun fî Sebîlillâh Vallâhu Yağfiru’z-Zellât Vakfun fî Sebîlillâh”, 1130, 1a, 75a, 159a
İstinsah kaydı (Arap harfli)	(159a)تم الكتاب الشريف بحمد الله اللطيف ... على يد العبد ... خليل بن يوسف الهاشمي المقدسي ثم الحبي ... في شهر المحرم في يوم الاثنين في وقت قريب العصر في ثلث وخمسين وثمانمائة القمرية الهجرية النبوية صلى الله عليه ...

Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Aramaya Dön

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Kaynağa git

Meşâriku’l-Envâri’n-Nebeviyye min Sıhâhi’l-Ahbâri’l-Mustafaviyye.

(مشارق الأنوار النبوية من صحاح الأخبار المصطفوية.)

Yazar Sâgânî

Yazar Orijinal الصاغاني، أبو الفضائل رضي الدين حسن بن محمد بن حسن الصاغاني

Konu Sahih hadis kitapları / Hadis ilmi / İslam dini ve İslam ilimleri.

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Evet

Yazma Evet

Fiziksel Boyutlar 270x173-181x112 mm.

Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Demirbaş Numarası 249017

Kayıt Numarası 249017

Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Hacı Beşir Ağa (Eyüp)

Tarih Muharrem 853.

Notlar Ia ve 160b sayfalarında nüshanın bulunduğu kütüphane ve koleksiyon adı ile koleksiyon numarası bilgileri yer almaktadır. Ia ve IIa sayfalarında nüshanın yaprak sayısı kaydedilmiştir. IIb sayfasında eser adı yazılıdır. Nüshada başlıklar ve bazı hadis eserlerine işaret eden rumuzlar kırmızı mürekkeple yazılmıştır. Metin harekelidir. Sayfa kenarlarında tashih kayıtları ile açıklama ve notlar bulunmaktadır. 72. yapraktan sonra kenar notlarının azaldığı görülmektedir. Sayfalar müşirlidir. Nüshanın boyut ve cilt özellikleri bilgisi tespit fişinden alınmıştır.Nüshanın Ia ve 1a sayfalarında bu koleksiyonda birden çok nüshada bulunan Hz. Peygamber ile ilgili bir beyit yazılmıştır. Bu beyit nüshalarda ya Hacı Beşir Ağa’nın vakıf mührünün ya da ona ait temellük kaydının yanında bulunmaktadır. Hacı Beşir Ağa’ya ait temellük kaydındaki yazı karakteri ile bu beytin yazı karakteri aynıdır. Bunlardan yola çıkarak Hacı Beşir Ağa’nın söz konusu beyti sahip olduğu kitaplara not ettiği anlaşılabilir. Ia ve IIa sayfalarında nüshayı koruması amaçlanarak “yâ Kebîkec” yazılmıştır. IIa sayfasında şeytanın insana yaklaştığı hırs, kibir, cimrilik, tama gibi huylara hangi ayetlerle karşı konabileceğine dair bir fevaid vardır. Aynı sayfada Türkçe bir beyit bulunmaktadır. IIb sayfasında Hz. Peygamber’den hadisler ile sahabe ve hakîmlerden sözler nakledilmiş, Sahîhayn’daki hadis sayıları hakkında bazı bilgiler verilmiştir. 1a sayfasında Kitâbu’l-Hayevânât’dan, evdeki haşerelerden kurtulmak için Hz. Peygamber’in Ebû Dücâne’ye yazdığı ayetleri içeren bir rivayet alıntılanmıştır. Yine 1a sayfasının yan kısımlarında, Vehb b. Münebbih’ten rivayet edildiği bilinen, Tevrat’taki ahlâkî nüktelere, sayfanın alt kısımlarında ise Arapça bir şiire yer verilmiştir. 159b sayfasında İmam Şâfiʻî’ye ait olduğu tespit edilen Arapça bir beyit ile Mevlânâ Celâleddin Rûmî’nin takvaya yönelik tavsiyeleri yazılmıştır. 160a sayfasında Bidâyetü’l-Mübtedî eserinden ilim sahipleriyle ilgili bir alıntı yapılmıştır. Ebu’l-Fezâ’il Radıyyüddin Hasan b. Muhammed es-Sâgânî (650/1252)’nin seçtiği bazı sahih hadisleri, nahiv ilminin meselelerine göre düzenlediği eseridir. Mukaddimede belirtildiğine göre müellif önce Misbâhu’d-Dücâ min Sıhâhi Hadîsi’l-Mustafâ ile Şemsü’l-Münîre mine’s-Sıhâhi’l-Me’sûre isimli eserlerini yazmış, yoğun ilgi gösterilmesi üzerine bu eserlere daha fazla sahih hadis ekleyerek Meşâriku’l-Envâri’n-Nebeviyye’yi telif etmiştir.

Örnek Metin (1b)بسم الله ... الحمد لله محيي الرمم ومجري القلم وذارئ الأمم وبارئ النسم ليعبدوه ولا يشركوا به فارج الأتراح وفالق الإصباح وخالق الأرواح ...(2a)قال الملتجئ إلى حرم الله تعالى الحسن بن محمد بن الحسن الصغاني ... أما بعد فإني مذ تدرجت مراقي الشرف وتحرجت من مساقي السرف عطوت بشناتر العزم على أعراف المجد بزابجها ...(3a)... ولما توجني الله تعالى(3b)ودوجني بـتاج مصباح الدجى من صحاح حديث المصطفى ودواج الشمس المنيرة من الصحاح المأثورة وانثال الناس إلى الاشتغال بهما جدا ... فمزجت البحرين يلتقيان وغصت على ما فيهما من الدرر والعقيان وضممت إلى ما فيهما ما صح من كتابي الشهاب والنجم لتجتمع الصِحاح في كتاب خفيف الحجم ...(4a)... وسميته مشارق الأنوار النبوية من صحاح الأخبار المصطفية ... باب الأول خ أبو هريرة رضي الله عنه من آمن بالله ورسوله وأقام الصلوة وصام رمضان كان حقا على الله أن يدخله الجنة ... (159a)... لا إله إلا الله مخلصين له الدين ولو كره الكافرون كان يهلل بهن دبر كل صلوة ق ابن عمر لبيك اللهم لبيك لبيك لا شريك لك لبيك إن الحمد والنعمة لك والملك لا شريك لك [كان يلبي بهذه التلبية في حجه وعمرته أنس] لبيك عمرة وحجا

Eser türü Telif.

Tasnif numarası/Konu 297.333 / Câmi‘u’l-Hadîsler

Koleksiyon no. 00056-001

Yaprak, satır, sütun sayısı II+1b-159a yk., 15 st. ;

Cilt özellikleri Kenarları meşin, kâğıt kaplı, mıklebli, şirazeli cilt.

Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.

Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih.

Kaynak/Referans Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, II, 1689; Bağdatlı İsmail Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn, I, 281; Zirikli, el-A‘lâm, II, 214; Ömer Rıza Kehhâle, Mu‘cemü’l-Müellifîn, III, 279; DİA, XXIX, 361-362

Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, Haremeyn-i Şerîfeyn Nâzırı Hacı Beşir, 1143, IaTemellük kaydı, Yusuf b. Osman b. Muhammed, 874, 1a

Mühürler Vakıf mührü, Dârüssaâde Ağası Hacı Beşir Ağa, “Yâ Beşîr min Ekberi’l-Hayrât Vakfun fî Sebîlillâh Vallâhu Yağfiru’z-Zellât Vakfun fî Sebîlillâh”, 1130, 1a, 75a, 159a

İstinsah kaydı (Arap harfli) (159a)تم الكتاب الشريف بحمد الله اللطيف ... على يد العبد ... خليل بن يوسف الهاشمي المقدسي ثم الحبي ... في شهر المحرم في يوم الاثنين في وقت قريب العصر في ثلث وخمسين وثمانمائة القمرية الهجرية النبوية صلى الله عليه ...