Derecü’l-Me‘âlî fî Şerhi Bed’i’l-Emâlî. | Kütüphane.osmanlica.com

Derecü’l-Me‘âlî fî Şerhi Bed’i’l-Emâlî.
(درج المعالي في شرح بدء الأمالي.)

İsim Derecü’l-Me‘âlî fî Şerhi Bed’i’l-Emâlî.
İsim Orijinal درج المعالي في شرح بدء الأمالي.
Yazar İbn Cemâ‘a
Yazar Orijinal ابن جماعة، أبو عبد الله عز الدين محمد بن أبو بكر بن عبد العزيز الكناني الحموي الشافعي
Konu İslam dini ve İslam ilimleri.
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 152x104-116x74 mm.
Kütüphane: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 184209
Kayıt Numarası 184209
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Esad Efendi
Notlar Türkiye yazma eser kütüphanelerinde 20’ye yakın nüshası olan eserin nüshaları üzerinden yapılan araştırmada 17 nüshada müellif adının Muhammed b. Cemâ‘a olarak mukaddime yahut zahriyede geçtiği tespit edilmiştir. (bkz. Orhan/775/1, Hacı Mahmud Efendi/01424, Laleli/03770, Manisa İl Halk Kütüphanesi/8062/7, Samsun İl Halk Kütüphanesi/55 Hk 707/8) Ulaşılan nüshaların üçünde müellif adı yer almamıştır. Cârullah/01720-003 demirbaş numaralı nüshanın mukaddimesinde İzzeddin Ebû Abdullah Muhammed İbn Cemâ‘a ismi zikredilmesine rağmen zahriyede ve bu sayfada yer alan notta eser, Bedreddin İbn Cemâ‘a’ya (ö. 733/1333) nispet edilmiştir. Cârullah nüshasından daha geç bir tarihte istinsah edildiği düşünülen 1089 istinsah tarihli Yazma Bağışlar/00044-002 nüshasında da aynı not yer almaktadır. Bibliyografik kaynaklara, güncel çalışmalara ve eserin dünya kütüphanelerindeki farklı nüshalarına bakıldığında şu verilere ulaşılmıştır. Kâtib Çelebi, Ûşî’nin “Bed’ü’l-Emâlî” isimli eseri üzerine yazılan kitaplar arasında Muhammed b. Ebû Bekir b. Cemâ‘a’nın adı “Matla‘u’l-Misâl fi’l-Akâ’idi’l-İslâmiyye ve Menba‘u’l-Kemâl fi’l-Mesâ’ili’l-Kelâmiyye fî Şerhi’l-Kasîdeti’l-Ferîdeti’l-Lâmiyye” olan şerhini saymıştır. Eserin bir nüshası Afyon Gedik Ahmet Paşa İl Halk Kütüphanesi’nde, 03 Gedik 18373 nüshasında yer almaktadır. Bağdatlı İsmâ‘il ise bu eseri ve “Derecü’l-Me‘âlî”yi İbn Cemâ‘a’nın dedesi İzzeddin Abdulaziz b. Muhammed’e (ö. 767/1366) nispet etmiştir. Fakat Bağdatlı İsmâ‘il'in Muhammed b. Ebû Bekir’e ait olan eserleri genel olarak dedesine nispet ettiği ve iki müellifi karıştırdığı anlaşılmaktadır. Brockelmann ve Zirikli, eseri Muhammed b. Ebû Bekir b. Cemâ‘a’ya nispet etmiş, Mısır Ezheriyye Kütüphanesi Kataloğu’nda da Halim Paşa/33363 ve Zekî/3942 demirbaş numaraları ile Muhammed b. Ebû Bekir’e ait olarak kaydedilmiştir. Staatsbibliothek zu Berlin’de bulunan Ms. or. quart. 618-2 nüshasının mukaddimesinde de İzzeddin Muhammed İbn Cemâ‘a’nın adı zikredilmiştir. Bedreddin İbn Cemâ‘nın hayatı ve eserleri üzerine bir çalışma hazırlayan Abdulcevâd Halef, müellifin eserleri arasında “Derecü’l-Me‘âlî’yi zikretmez. Eseri tahkik ederek yayımlayan Mecdî Gassân Ma‘rûf da eseri İzzeddin Muhammed b. Ebû Bekir’e nispet ederek Kâtip Çelebi’nin zikrettiği “Matla‘u’l-Misâl fi’l-Akâ’idi’l-İslâmiyye ve Menba‘u’l-Kemâl fi’l-Mesâ’ili’l-Kelâmiyye fî Şerhi’l-Kasîdeti’l-Ferîdeti’l-Lâmiyye” isimli eserin de müellifin “Bed’ü’l-Emâlî”ye yazdığı başka bir şerh olduğunu ifade etmiştir. Mecdî Gassân, İzzeddin Muhammed Ebû Bekir’den talebesi İbn Hacer el-Askalânî yoluyla eserin kendisine ulaşan rivayet senedine de kitabında yer vermiştir. Bu veriler doğrultusunda elimizde şu an için Cârullah nüshasındaki tashih notunu teyit edecek bir kanıt olmadığından, ulaşılan nüshalar ve kaynakların sunduğu bilgiler esas alınarak müellif adı İbn Cemâ‘a, Ebû Abdullah İzzeddin Muhammed b. Ebû Bekir b. Abdulaziz el-Kinânî el-Hamevî eş-Şâfi‘î şeklinde kaydedilmiştir.Eser mecmû‘anın 10. risâlesidir. Ia sayfasında risâleler için fihrist vardır. Eser Sirâceddin Ali b. Osman el-Ûşî el-Fergânî’nin Mâturidiyye akâidine dair manzum risâlesi olan ve “el-Emâlî”, “el-Kasîdetü’l-Lâmiyye fi’t-Tevhîd”, “el-Kasîdetü’l-Hanefiyye” adlarıyla da bilinen “Bed’ü’l-Emâlî” adlı eserinin İbn Cemâ‘a Ebû Abdullah İzzeddin Muhammed b. Ebû Bekir tarafından yapılmış şerhidir.
Örnek Metin (175b) بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله مؤيد دعايم الدين ..وصلى الله على سيدنا محمد ...هذا شرح وضمنته على منظومة في علم الكلام ... وسميته درج المعالي في شرح(بدو الامالي (187a) مذهب اهل السنة ان التكوين غير المكون اذا السبب غير المسبب ومذهب المعتزلة... والمكون المجودونوالله تعالى اعلم
Eser türü Şerh.
Tasnif numarası/Konu 297.4 / Akâid ve Kelâm
Koleksiyon no. 01178-010
Yaprak, satır, sütun sayısı 175-187 yk., 15 st. :
Kağıt özellikleri ve filigran bilgisi Âharlı, nohudi rengi, yatay suyolu çizgili kağıt ;
Cilt özellikleri Sırt, kenar ve sertabı vişne çürüğü meşin, ortası ebru kaplı, şirazeli, miklebli, mukavva cilt.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih
Dil notu Arapça
Kaynak/Referans DİA, c.1DİA, XIX, 388-95; Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, II, 1350; Bağdatlı İsmâil Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn, II, 182; Zirikli, el-A‘lâm, VI, 57; Carl Brockelmann, GAL Suppl., I, 764; GAL Suppl,; II, 111-12; Abdullah Muhammed el-Habeşî, Câmi‘u’ş-Şurûh ve’l-Havâşî, c.1, (Abudabi: el-Mecma‘i’s-Sekâfî, 2004), 440; Abdulcevâd Halef, el-Kâdî Bedreddin b. Cemâ‘a Hayâtuhu ve Âsâruhu ve Menhecuhu fi’t-Tefsîr ve’l-Ulûmi’l-İslâmiyye (Kâhire: Dâru’l-Beyân li’t-Tıbâ‘a ve’n-Neşr 2007) 237-267.; Mecdî Gassân Ma‘rûf, Derecü’l-Me‘âlî Şerhu Bed’i’l-Emâlî (Beyrut: Mü’essesetü’l-Kütübi’s-Sekâfiyye, 2011) 19.; Fihrisü’l-Mektebeti’l-Ezheriyye, c. 3, s. 189.9, s.393
Mühürler Vakıf mührü, Sahaflar Şeyhizâde Mehmed Es‘ad Efendi, “Mine’l-Kütübilletî Vakafehe’l-Fakîr ilâ Keremi Rabbihi’s-Samed Şeyhzâde Mehmed Es‘ad hîne Kevnihî Nakîben ale’l-Eşrâf Encâhumâllâhu Sübhânehû mimmâ Yuhâf”, 1263, 1a; Temellük kaydı, İbrahim Naşid, Ia; Temellük kaydı, Hüseyin Lebid, IIa
Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Kaynağa git

Derecü’l-Me‘âlî fî Şerhi Bed’i’l-Emâlî.

(درج المعالي في شرح بدء الأمالي.)
Yazar İbn Cemâ‘a
Yazar Orijinal ابن جماعة، أبو عبد الله عز الدين محمد بن أبو بكر بن عبد العزيز الكناني الحموي الشافعي
Konu İslam dini ve İslam ilimleri.
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 152x104-116x74 mm.
Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 184209
Kayıt Numarası 184209
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Esad Efendi
Notlar Türkiye yazma eser kütüphanelerinde 20’ye yakın nüshası olan eserin nüshaları üzerinden yapılan araştırmada 17 nüshada müellif adının Muhammed b. Cemâ‘a olarak mukaddime yahut zahriyede geçtiği tespit edilmiştir. (bkz. Orhan/775/1, Hacı Mahmud Efendi/01424, Laleli/03770, Manisa İl Halk Kütüphanesi/8062/7, Samsun İl Halk Kütüphanesi/55 Hk 707/8) Ulaşılan nüshaların üçünde müellif adı yer almamıştır. Cârullah/01720-003 demirbaş numaralı nüshanın mukaddimesinde İzzeddin Ebû Abdullah Muhammed İbn Cemâ‘a ismi zikredilmesine rağmen zahriyede ve bu sayfada yer alan notta eser, Bedreddin İbn Cemâ‘a’ya (ö. 733/1333) nispet edilmiştir. Cârullah nüshasından daha geç bir tarihte istinsah edildiği düşünülen 1089 istinsah tarihli Yazma Bağışlar/00044-002 nüshasında da aynı not yer almaktadır. Bibliyografik kaynaklara, güncel çalışmalara ve eserin dünya kütüphanelerindeki farklı nüshalarına bakıldığında şu verilere ulaşılmıştır. Kâtib Çelebi, Ûşî’nin “Bed’ü’l-Emâlî” isimli eseri üzerine yazılan kitaplar arasında Muhammed b. Ebû Bekir b. Cemâ‘a’nın adı “Matla‘u’l-Misâl fi’l-Akâ’idi’l-İslâmiyye ve Menba‘u’l-Kemâl fi’l-Mesâ’ili’l-Kelâmiyye fî Şerhi’l-Kasîdeti’l-Ferîdeti’l-Lâmiyye” olan şerhini saymıştır. Eserin bir nüshası Afyon Gedik Ahmet Paşa İl Halk Kütüphanesi’nde, 03 Gedik 18373 nüshasında yer almaktadır. Bağdatlı İsmâ‘il ise bu eseri ve “Derecü’l-Me‘âlî”yi İbn Cemâ‘a’nın dedesi İzzeddin Abdulaziz b. Muhammed’e (ö. 767/1366) nispet etmiştir. Fakat Bağdatlı İsmâ‘il'in Muhammed b. Ebû Bekir’e ait olan eserleri genel olarak dedesine nispet ettiği ve iki müellifi karıştırdığı anlaşılmaktadır. Brockelmann ve Zirikli, eseri Muhammed b. Ebû Bekir b. Cemâ‘a’ya nispet etmiş, Mısır Ezheriyye Kütüphanesi Kataloğu’nda da Halim Paşa/33363 ve Zekî/3942 demirbaş numaraları ile Muhammed b. Ebû Bekir’e ait olarak kaydedilmiştir. Staatsbibliothek zu Berlin’de bulunan Ms. or. quart. 618-2 nüshasının mukaddimesinde de İzzeddin Muhammed İbn Cemâ‘a’nın adı zikredilmiştir. Bedreddin İbn Cemâ‘nın hayatı ve eserleri üzerine bir çalışma hazırlayan Abdulcevâd Halef, müellifin eserleri arasında “Derecü’l-Me‘âlî’yi zikretmez. Eseri tahkik ederek yayımlayan Mecdî Gassân Ma‘rûf da eseri İzzeddin Muhammed b. Ebû Bekir’e nispet ederek Kâtip Çelebi’nin zikrettiği “Matla‘u’l-Misâl fi’l-Akâ’idi’l-İslâmiyye ve Menba‘u’l-Kemâl fi’l-Mesâ’ili’l-Kelâmiyye fî Şerhi’l-Kasîdeti’l-Ferîdeti’l-Lâmiyye” isimli eserin de müellifin “Bed’ü’l-Emâlî”ye yazdığı başka bir şerh olduğunu ifade etmiştir. Mecdî Gassân, İzzeddin Muhammed Ebû Bekir’den talebesi İbn Hacer el-Askalânî yoluyla eserin kendisine ulaşan rivayet senedine de kitabında yer vermiştir. Bu veriler doğrultusunda elimizde şu an için Cârullah nüshasındaki tashih notunu teyit edecek bir kanıt olmadığından, ulaşılan nüshalar ve kaynakların sunduğu bilgiler esas alınarak müellif adı İbn Cemâ‘a, Ebû Abdullah İzzeddin Muhammed b. Ebû Bekir b. Abdulaziz el-Kinânî el-Hamevî eş-Şâfi‘î şeklinde kaydedilmiştir.Eser mecmû‘anın 10. risâlesidir. Ia sayfasında risâleler için fihrist vardır. Eser Sirâceddin Ali b. Osman el-Ûşî el-Fergânî’nin Mâturidiyye akâidine dair manzum risâlesi olan ve “el-Emâlî”, “el-Kasîdetü’l-Lâmiyye fi’t-Tevhîd”, “el-Kasîdetü’l-Hanefiyye” adlarıyla da bilinen “Bed’ü’l-Emâlî” adlı eserinin İbn Cemâ‘a Ebû Abdullah İzzeddin Muhammed b. Ebû Bekir tarafından yapılmış şerhidir.
Örnek Metin (175b) بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله مؤيد دعايم الدين ..وصلى الله على سيدنا محمد ...هذا شرح وضمنته على منظومة في علم الكلام ... وسميته درج المعالي في شرح(بدو الامالي (187a) مذهب اهل السنة ان التكوين غير المكون اذا السبب غير المسبب ومذهب المعتزلة... والمكون المجودونوالله تعالى اعلم
Eser türü Şerh.
Tasnif numarası/Konu 297.4 / Akâid ve Kelâm
Koleksiyon no. 01178-010
Yaprak, satır, sütun sayısı 175-187 yk., 15 st. :
Kağıt özellikleri ve filigran bilgisi Âharlı, nohudi rengi, yatay suyolu çizgili kağıt ;
Cilt özellikleri Sırt, kenar ve sertabı vişne çürüğü meşin, ortası ebru kaplı, şirazeli, miklebli, mukavva cilt.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih
Dil notu Arapça
Kaynak/Referans DİA, c.1DİA, XIX, 388-95; Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, II, 1350; Bağdatlı İsmâil Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn, II, 182; Zirikli, el-A‘lâm, VI, 57; Carl Brockelmann, GAL Suppl., I, 764; GAL Suppl,; II, 111-12; Abdullah Muhammed el-Habeşî, Câmi‘u’ş-Şurûh ve’l-Havâşî, c.1, (Abudabi: el-Mecma‘i’s-Sekâfî, 2004), 440; Abdulcevâd Halef, el-Kâdî Bedreddin b. Cemâ‘a Hayâtuhu ve Âsâruhu ve Menhecuhu fi’t-Tefsîr ve’l-Ulûmi’l-İslâmiyye (Kâhire: Dâru’l-Beyân li’t-Tıbâ‘a ve’n-Neşr 2007) 237-267.; Mecdî Gassân Ma‘rûf, Derecü’l-Me‘âlî Şerhu Bed’i’l-Emâlî (Beyrut: Mü’essesetü’l-Kütübi’s-Sekâfiyye, 2011) 19.; Fihrisü’l-Mektebeti’l-Ezheriyye, c. 3, s. 189.9, s.393
Mühürler Vakıf mührü, Sahaflar Şeyhizâde Mehmed Es‘ad Efendi, “Mine’l-Kütübilletî Vakafehe’l-Fakîr ilâ Keremi Rabbihi’s-Samed Şeyhzâde Mehmed Es‘ad hîne Kevnihî Nakîben ale’l-Eşrâf Encâhumâllâhu Sübhânehû mimmâ Yuhâf”, 1263, 1a; Temellük kaydı, İbrahim Naşid, Ia; Temellük kaydı, Hüseyin Lebid, IIa
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı yönlendiriliyorsunuz...

Lütfen bekleyiniz.