Metâli‘u’l-Enzâr fî Şerhi Tavâli‘i’l-Envâr
(مطالع الأنظار في شرح طوالع الأنوار)

Name: Metâli‘u’l-Enzâr fî Şerhi Tavâli‘i’l-Envâr
Author: Ebu’s-Senâ’ Şemseddin Mahmûd b. Abdurrahman b. Ahmed el-İsfahânî

İsim	Metâli‘u’l-Enzâr fî Şerhi Tavâli‘i’l-Envâr
İsim Orijinal	مطالع الأنظار في شرح طوالع الأنوار
Yazar	Ebu’s-Senâ’ Şemseddin Mahmûd b. Abdurrahman b. Ahmed el-İsfahânî
Yazar Orijinal	أبو الثناء شمس الدين محمود بن عبد الرحمن بن أحمد الإصفهاني
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Evet
Yazma	Evet
Fiziksel Boyutlar	173x129-125x85 mm.
Kütüphane:	Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası	358492
Kayıt Numarası	358492
Lokasyon	Süleymaniye Kütüphanesi/Yusuf Ağa
Tarih	14 Safer 810.
Notlar	Varak sonları satır altı reddâdelidir. Son sayfalara doğru bu reddâdelerin genellikle bir kısmı görünmektedir. Metin kısmi harekeli olup siyah mürekkeple, “kâle” ve “ekûlü” ifadeleri kırmızı mürekkeple (133b, 134a’da mavi mürekkeple) yazılmıştır. Söz başları kırmızı üst çizgiyle gösterilmiştir. Satır arasında kayıtlar, sayfa kenarlarında tashih kayıtları, minhüvat kayıtları ile Mevâkıf, Şerhu’l-Mevâkıf, Şerhu’t-Tecrîd, Hâşiyetü’t-Tecrîd, Şerhu’l-Miftâh, Mekâsıd, Şerhu’l-Mekâsıd gibi isimler zikredilerek alıntılar yer almaktadır. Bazı sayfa kenarlarında (48b, 142b gibi) belağ kayıtları mevcuttur. Metin içerisinde kısa tutulan Beyzâvî’ye ait ifadelerin tamamı, sayfa üst veya alt kısımlarında (50b, 62a, 95a gibi) “metin” ifadesi ile yazılmıştır. Eserin mukaddimesinde “ammâ ba’d” ile başlayan kısım eksiktir.Nüshanın ikinci metni olan bu risalenin ilk sayfası 46 yerine, aradaki boş varağa numara verilmediğinden 45 olarak numaralandırılmıştır. 68a, 70b sayfaları içinde yazı değişimi bulunmaktadır. 90a’dan sonra ise bu değişim devam etmektedir. 143a-b sayfalarının da yazısı farklıdır. 191. varaktan itibaren, sayfaların alt yarısında giderek artan rutubet izleri görülmektedir. Ayrıca 45-54 ile 215’ten sonuna kadar varakların kenarlarında kurt yenikleri bulunmaktadır. Bazı sayfalardan formanın dağılmış olduğu görülmekte, bu sebeple eserin restorasyona ihtiyacının bulunduğu anlaşılmaktadır.45a’da Hz. Ali’ye ait insanların en acizi hakkında bir söz, Farsça ve Arapça beyitler vardır. Bunlar içerisinde yanında Ziyârî emiri Şemsü’l-Meâlî Kâbûs’un adının zikredilmesi dolayısıyla, ona ait olması muhtemel Farsça bir beyit de yer almaktadır. 51b-52a sayfalarının üst taraflarında Farsça beyit yazılmıştır. 236b’de Türkçe ve Farsça beyitler, önermenin akli olmasının deliline dair açıklama vardır. 140-141. varaklar arasında şukka vardır. Müellife ait, Kadı Beyzâvî’nin Tavâli‘u’l-Envâr adlı bir mukaddime ile mümkinât, ilahiyât ve nübüvvet olmak üzere üç ana bölümden oluşan kelama dair eseri üzerine şerhi olup, üzerine çok sayıda hâşiye yazılan en meşhur şerhidir.
Örnek Metin	(45a) بسم الله... الحمد لله الذي توحد بوجوب الوجود ودوام البقاء... قال الحمد لمن وجب وجوده وبقاؤه... أقول ضمن هذه الخطبة معظم مطالب أصول الدين (236a) ومع ذلك لا يعادل ما ورد في مناقبهم وحكي عن آثارهم المرضية وسيرتهم الحميدة بقضاء الله لمحبتهم أجمعين وجعلنا لهداهم متبعين وعصمنا عن زيغ الضالين وبعثنا يوم الدين مع اللذين أنعم الله عليهم من النبيين والصديقين والشهداء والصالحين وحسن أولئك رفيقا
Tasnif numarası/Konu	297.4 / Akâid ve Kelam
Koleksiyon no.	00284-002
Yaprak, satır, sütun sayısı	I+45b-236a ; 23 st. ;
Cilt özellikleri	Miklebli, yaldız zencirekli, açık kahverengi meşin cilt. Cildin iç kapağı ebru desenli.
Yazım şekli (Mensur/Manzum)	Mensur.
Alfabe ve yazı türü	Arap harfli-Talik.
Kaynak/Referans	DİA, XL, 180-81; Katip Çelebi, Keşfü'z-Zunûn, II, 1116.
Temellük ve Vakıf kayıtları	Temellük kaydı, … ? , Ia.Temellük kaydı, Mahmud b. Muhammed, 1a.Temellük kaydı, Mahmud (…) b. Mahmud el-Mâzenî, 45a.Mühür, “…”, 45a.Mühür, “…”, 45a.Vakıf mührü, “Vakafe hâza’l-Kitâb el-Hâcc Mahmûd el-Kâtib bi-Câmi‘i Mihrimâh Sultân fi’l-Üsküdâr mülhakan bi-kütübi’l-Hâcc Yusuf fi’l-câmi‘i’l-mezkûr”, 1a, …, 236a.
İstinsah kaydı (Arap harfli)	(236a) ختمت كتابته في نصف النهار من يوم الأربعاء الرابع عشر من شهر صفر... سنة عاشر وثمانمائة

Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Aramaya Dön

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Kaynağa git

Metâli‘u’l-Enzâr fî Şerhi Tavâli‘i’l-Envâr

(مطالع الأنظار في شرح طوالع الأنوار)

Yazar Ebu’s-Senâ’ Şemseddin Mahmûd b. Abdurrahman b. Ahmed el-İsfahânî

Yazar Orijinal أبو الثناء شمس الدين محمود بن عبد الرحمن بن أحمد الإصفهاني

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Evet

Yazma Evet

Fiziksel Boyutlar 173x129-125x85 mm.

Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Demirbaş Numarası 358492

Kayıt Numarası 358492

Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Yusuf Ağa

Tarih 14 Safer 810.

Notlar Varak sonları satır altı reddâdelidir. Son sayfalara doğru bu reddâdelerin genellikle bir kısmı görünmektedir. Metin kısmi harekeli olup siyah mürekkeple, “kâle” ve “ekûlü” ifadeleri kırmızı mürekkeple (133b, 134a’da mavi mürekkeple) yazılmıştır. Söz başları kırmızı üst çizgiyle gösterilmiştir. Satır arasında kayıtlar, sayfa kenarlarında tashih kayıtları, minhüvat kayıtları ile Mevâkıf, Şerhu’l-Mevâkıf, Şerhu’t-Tecrîd, Hâşiyetü’t-Tecrîd, Şerhu’l-Miftâh, Mekâsıd, Şerhu’l-Mekâsıd gibi isimler zikredilerek alıntılar yer almaktadır. Bazı sayfa kenarlarında (48b, 142b gibi) belağ kayıtları mevcuttur. Metin içerisinde kısa tutulan Beyzâvî’ye ait ifadelerin tamamı, sayfa üst veya alt kısımlarında (50b, 62a, 95a gibi) “metin” ifadesi ile yazılmıştır. Eserin mukaddimesinde “ammâ ba’d” ile başlayan kısım eksiktir.Nüshanın ikinci metni olan bu risalenin ilk sayfası 46 yerine, aradaki boş varağa numara verilmediğinden 45 olarak numaralandırılmıştır. 68a, 70b sayfaları içinde yazı değişimi bulunmaktadır. 90a’dan sonra ise bu değişim devam etmektedir. 143a-b sayfalarının da yazısı farklıdır. 191. varaktan itibaren, sayfaların alt yarısında giderek artan rutubet izleri görülmektedir. Ayrıca 45-54 ile 215’ten sonuna kadar varakların kenarlarında kurt yenikleri bulunmaktadır. Bazı sayfalardan formanın dağılmış olduğu görülmekte, bu sebeple eserin restorasyona ihtiyacının bulunduğu anlaşılmaktadır.45a’da Hz. Ali’ye ait insanların en acizi hakkında bir söz, Farsça ve Arapça beyitler vardır. Bunlar içerisinde yanında Ziyârî emiri Şemsü’l-Meâlî Kâbûs’un adının zikredilmesi dolayısıyla, ona ait olması muhtemel Farsça bir beyit de yer almaktadır. 51b-52a sayfalarının üst taraflarında Farsça beyit yazılmıştır. 236b’de Türkçe ve Farsça beyitler, önermenin akli olmasının deliline dair açıklama vardır. 140-141. varaklar arasında şukka vardır. Müellife ait, Kadı Beyzâvî’nin Tavâli‘u’l-Envâr adlı bir mukaddime ile mümkinât, ilahiyât ve nübüvvet olmak üzere üç ana bölümden oluşan kelama dair eseri üzerine şerhi olup, üzerine çok sayıda hâşiye yazılan en meşhur şerhidir.

Örnek Metin (45a) بسم الله... الحمد لله الذي توحد بوجوب الوجود ودوام البقاء... قال الحمد لمن وجب وجوده وبقاؤه... أقول ضمن هذه الخطبة معظم مطالب أصول الدين (236a) ومع ذلك لا يعادل ما ورد في مناقبهم وحكي عن آثارهم المرضية وسيرتهم الحميدة بقضاء الله لمحبتهم أجمعين وجعلنا لهداهم متبعين وعصمنا عن زيغ الضالين وبعثنا يوم الدين مع اللذين أنعم الله عليهم من النبيين والصديقين والشهداء والصالحين وحسن أولئك رفيقا

Tasnif numarası/Konu 297.4 / Akâid ve Kelam

Koleksiyon no. 00284-002

Yaprak, satır, sütun sayısı I+45b-236a ; 23 st. ;

Cilt özellikleri Miklebli, yaldız zencirekli, açık kahverengi meşin cilt. Cildin iç kapağı ebru desenli.

Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.

Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Talik.

Kaynak/Referans DİA, XL, 180-81; Katip Çelebi, Keşfü'z-Zunûn, II, 1116.

Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, … ? , Ia.Temellük kaydı, Mahmud b. Muhammed, 1a.Temellük kaydı, Mahmud (…) b. Mahmud el-Mâzenî, 45a.Mühür, “…”, 45a.Mühür, “…”, 45a.Vakıf mührü, “Vakafe hâza’l-Kitâb el-Hâcc Mahmûd el-Kâtib bi-Câmi‘i Mihrimâh Sultân fi’l-Üsküdâr mülhakan bi-kütübi’l-Hâcc Yusuf fi’l-câmi‘i’l-mezkûr”, 1a, …, 236a.

İstinsah kaydı (Arap harfli) (236a) ختمت كتابته في نصف النهار من يوم الأربعاء الرابع عشر من شهر صفر... سنة عاشر وثمانمائة