el-Mukni‘ fî İlmi’l-Cebr ve’l-Mukâbele.
(المقنع في علم الجبر والمقابلة.)

Name: el-Mukni‘ fî İlmi’l-Cebr ve’l-Mukâbele.
Author: İbnü’l-Hâ’im

İsim	el-Mukni‘ fî İlmi’l-Cebr ve’l-Mukâbele.
İsim Orijinal	المقنع في علم الجبر والمقابلة.
Yazar	İbnü’l-Hâ’im
Yazar Orijinal	ابن الهائم، أبو العباس شهاب الدين أحمد بن محمد بن عماد القرافي المصري
Konu	Doğa bilimleri ve matematik.
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Evet
Yazma	Evet
Fiziksel Boyutlar	207x165-150x80 mm.
Kütüphane:	Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası	198740
Kayıt Numarası	198740
Lokasyon	Süleymaniye Kütüphanesi/Aşir Efendi
Notlar	Eserin ismi nüshada yazılı olmadığı için eserin diğer nüshaları araştırılmış ve Süleymaniye Kütüphanesi Ayasofya / 02727-003, Berlin Eyalet Kütüphanesi Hs. or. 1777 demirbaş numaralı nüshalarına rastlanmıştır. Bu nüshalarda söz konusu esrin ismi “el-Mukni‘ fî İlmi’l-Cebr ve’l-Mukâbele” olarak kayıtlıdır. Ayrıca Keşfü’z-Zunûn’da da eserin ismi bu şekilde yazılmıştır. Bütün bunlar dikkate alınmış ve eserin ismi “el-Mukni‘ fî İlmi’l-Cebr ve’l-Mukâbele” olarak kataloglanmıştır.Eserdeki beyitler eserin Ayasofya nüshası ile karşılaştırılmış ve söz konusu nüshanın Ayasofya nüshasına göre sondan altı beyit eksik olduğu sonucuna varılmıştır. Büyük ihtimalle 127-127 varakları arasında bulunan bir varağın kopmasından doğayı bu eksiklik meydana gelmiştir.Buna ek olarak Berlin Eyalet Kütüphanesinde Hs. or. 1777 – 07 demirbaş numaralı nüshada bu eserin şerhi olan “el-Musri‘ [el-Müsmi‘ ?] fî Şerhi’l-Mukni‘ fî İlmi’l-Cebr ve’l-Mukâbele” adlı kitaba rastlanmıştır.1a sayfasındaki kayda göre Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi kitabı vakfetmiş ve hicri 1154 tarihinde vefat etmiş olan babası Re’îsülküttâb Mustafa Efendi’nin kitaplarına ilhâk etmiştir.Sayfa sonlarında müşirler vardır.Risâle siyah mürekkeple yazılmış olup başlıklar kırmızı mürekkeple yazılmıştır.Risâle siyah mürekkeple yazılmış olup başlıklar kırmızı mürekkeple yazılmıştır.Nüshada iki tane numaralandırma vardır. Kataloglamada esas aldığımız numaralandırma, diğerine daha doğru olduğu için Arabî rakamlarla sonradan yapılan numaralandırmadır.Nüsha fiziksel olarak kötü durumdadır. Varaklar formalarından kopmuştur (11a). Özellikle 20a-30a arasında mürekkep yanmaları açık bir şekilde görülmektedir. Ia’daki bant izlerinden nüshanın daha önce tamir edildiğini söyleyebiliriz. Müellifin toplama, çıkartma, bölme ve çarpma gibi basit matematik işlemlerini ele aldığı manzum eseridir.
Örnek Metin	(126b) بسم الله... بحمد الهي أبتدى ما أحاول / وأهدي صلاة مع سلام يشاكل / على المصطفى خير الأنام وآله / وأصحابه ثم الدعا يتواصل / لفخر الأنام المنتمي لجلاوة / علي عليه سحب جود هواطل / وبعد فعلم الجبر علم معظم / يميل إليه المتقنون الأفاضل... (127b) وقدر كعد خارجا والبنا أعتمد / وفي الآخر أقسم ما الجزر يقابل / على ما ضربت العد فيه وبعد ذا / تناول تحيل حين تأتى المسائل
Eser türü	Telif.
Tasnif numarası/Konu	510 / Matematik
Koleksiyon no.	00447-008
Yaprak, satır, sütun sayısı	126b-127b yk., 19st. ;
Cilt özellikleri	Yeşil deri üzerine on köşeli rengi kaçmış beyaz meşin ve şirazeli cilt.
Yazım şekli (Mensur/Manzum)	Manzum.
Alfabe ve yazı türü	Arap harfli-Nesih.
Kaynak/Referans	Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, II, 1809; Zirikli, el-A‘lâm, I, 226; Bağdatlı İsmâil Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn, I, 120.
Temellük ve Vakıf kayıtları	Temellük kaydı, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, Mustafa Âşir b. Mustafa er-Rûmî, 1179, 1a.
Mühürler	Temellük mührü, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, “Min Kütübi’l-Fakîr ilallâhi’l-Kâdir Mustafa el-Âşir b. Mustafa er-Re’îs el-Fâzıl el-Bâhir 1161”, 1a.

Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Aramaya Dön

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Kaynağa git

el-Mukni‘ fî İlmi’l-Cebr ve’l-Mukâbele.

(المقنع في علم الجبر والمقابلة.)

Yazar İbnü’l-Hâ’im

Yazar Orijinal ابن الهائم، أبو العباس شهاب الدين أحمد بن محمد بن عماد القرافي المصري

Konu Doğa bilimleri ve matematik.

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Evet

Yazma Evet

Fiziksel Boyutlar 207x165-150x80 mm.

Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Demirbaş Numarası 198740

Kayıt Numarası 198740

Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Aşir Efendi

Notlar Eserin ismi nüshada yazılı olmadığı için eserin diğer nüshaları araştırılmış ve Süleymaniye Kütüphanesi Ayasofya / 02727-003, Berlin Eyalet Kütüphanesi Hs. or. 1777 demirbaş numaralı nüshalarına rastlanmıştır. Bu nüshalarda söz konusu esrin ismi “el-Mukni‘ fî İlmi’l-Cebr ve’l-Mukâbele” olarak kayıtlıdır. Ayrıca Keşfü’z-Zunûn’da da eserin ismi bu şekilde yazılmıştır. Bütün bunlar dikkate alınmış ve eserin ismi “el-Mukni‘ fî İlmi’l-Cebr ve’l-Mukâbele” olarak kataloglanmıştır.Eserdeki beyitler eserin Ayasofya nüshası ile karşılaştırılmış ve söz konusu nüshanın Ayasofya nüshasına göre sondan altı beyit eksik olduğu sonucuna varılmıştır. Büyük ihtimalle 127-127 varakları arasında bulunan bir varağın kopmasından doğayı bu eksiklik meydana gelmiştir.Buna ek olarak Berlin Eyalet Kütüphanesinde Hs. or. 1777 – 07 demirbaş numaralı nüshada bu eserin şerhi olan “el-Musri‘ [el-Müsmi‘ ?] fî Şerhi’l-Mukni‘ fî İlmi’l-Cebr ve’l-Mukâbele” adlı kitaba rastlanmıştır.1a sayfasındaki kayda göre Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi kitabı vakfetmiş ve hicri 1154 tarihinde vefat etmiş olan babası Re’îsülküttâb Mustafa Efendi’nin kitaplarına ilhâk etmiştir.Sayfa sonlarında müşirler vardır.Risâle siyah mürekkeple yazılmış olup başlıklar kırmızı mürekkeple yazılmıştır.Risâle siyah mürekkeple yazılmış olup başlıklar kırmızı mürekkeple yazılmıştır.Nüshada iki tane numaralandırma vardır. Kataloglamada esas aldığımız numaralandırma, diğerine daha doğru olduğu için Arabî rakamlarla sonradan yapılan numaralandırmadır.Nüsha fiziksel olarak kötü durumdadır. Varaklar formalarından kopmuştur (11a). Özellikle 20a-30a arasında mürekkep yanmaları açık bir şekilde görülmektedir. Ia’daki bant izlerinden nüshanın daha önce tamir edildiğini söyleyebiliriz. Müellifin toplama, çıkartma, bölme ve çarpma gibi basit matematik işlemlerini ele aldığı manzum eseridir.

Örnek Metin (126b) بسم الله... بحمد الهي أبتدى ما أحاول / وأهدي صلاة مع سلام يشاكل / على المصطفى خير الأنام وآله / وأصحابه ثم الدعا يتواصل / لفخر الأنام المنتمي لجلاوة / علي عليه سحب جود هواطل / وبعد فعلم الجبر علم معظم / يميل إليه المتقنون الأفاضل... (127b) وقدر كعد خارجا والبنا أعتمد / وفي الآخر أقسم ما الجزر يقابل / على ما ضربت العد فيه وبعد ذا / تناول تحيل حين تأتى المسائل

Eser türü Telif.

Tasnif numarası/Konu 510 / Matematik

Koleksiyon no. 00447-008

Yaprak, satır, sütun sayısı 126b-127b yk., 19st. ;

Cilt özellikleri Yeşil deri üzerine on köşeli rengi kaçmış beyaz meşin ve şirazeli cilt.

Yazım şekli (Mensur/Manzum) Manzum.

Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih.

Kaynak/Referans Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, II, 1809; Zirikli, el-A‘lâm, I, 226; Bağdatlı İsmâil Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn, I, 120.

Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, Mustafa Âşir b. Mustafa er-Rûmî, 1179, 1a.

Mühürler Temellük mührü, Şeyhülislam Re’iszâde Âşir Efendi, “Min Kütübi’l-Fakîr ilallâhi’l-Kâdir Mustafa el-Âşir b. Mustafa er-Re’îs el-Fâzıl el-Bâhir 1161”, 1a.