Risâle fî enne Ef‘âlallâhi Te‘âlâ lâ Tahlû ani’l-Hikem ve’l-Mesâlih. | Kütüphane.osmanlica.com
Aramaya Dön

Risâle fî enne Ef‘âlallâhi Te‘âlâ lâ Tahlû ani’l-Hikem ve’l-Mesâlih.
(رسالة في أن أفعال الله تعالى لا تخلو عن الحكم والمصالح.)

İsim Risâle fî enne Ef‘âlallâhi Te‘âlâ lâ Tahlû ani’l-Hikem ve’l-Mesâlih.
İsim Orijinal رسالة في أن أفعال الله تعالى لا تخلو عن الحكم والمصالح.
Yazar Seyyid Şerîf Cürcânî
Yazar Orijinal السيد الشريف الجرجاني، أبو الحسن علي بن محمد بن علي الجرجاني الحنفي
Konu İslam dini ve İslam ilimleri.
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 201x140-141x72 mm.
Kütüphane: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 325586
Kayıt Numarası 325586
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Servili
Notlar Pek çok yazma nüshası bulunan risalenin incelenen nüshalarının neredeyse tamamında müellif “Seyyid Şerîf” olarak zikredilmiştir. Ayrıca Kâtib Çelebi “Keşfü'z-Zunûn”un mukaddimesinde risaleden nakilde bulunmuş, “el-Allâme eş-Şerîf” şeklinde müellifi zikretmiş (Keşf, I, 10) ancak kaynak eser adı belirtmemiştir.Risalenin müellif tarafından zikredilen bir adı bulunmayıp nüshalarda ve katalog kayıtlarında konusundan ve risale içerisinde geçen ibarelerden hareketle çeşitli isimlerle anılmıştır. Nüshalarda en çok rastlanılan isim, “er-Risâletü’l-Gâ’iyye” olup genellikle risalenin sonunda zikredilmiştir. (bkz. Esad Efendi, nr. 3734-8, 42a; Şehid Ali Paşa, nr. 2811-11, 113a; Laleli, nr. 2581-5, 9a; nr. 3030-8, 58b; Nuruosmaniye, nr. 4986-4, 69b v.d.). Diğer yaygın isimler “Eser adı” başlığı altında kaydedilmiştir.Risalenin üç nüshasında, sonradan kaydedilmiş “Risâle fî enne Ef‘âlallâhi Te‘âlâ lâ Tahlû ani’l-Hikem ve’l-Mesâlih” isimlendirmesine rastlanmıştır. Aşir Efendi, 441-2 numaralı nüshada kurşun kalemle kenara yazılmış kayıtta risale bu isimle Cürcânî’ye nisbet edilmiş ve kaynak olarak “Keşfü'z-Zunûn, I, 847” belirtilmiştir (8a). Antalya Tekelioğlu, 872-3 numaralı nüshada da aynı kayıt bulunmaktadır (17a). Yazma Bağışlar, 4140-18 numaralı nüshada ise risale adı bu şekilde, kaynak belirtilmeksizin, tükenmez kalemle sonradan kaydedilmiştir (82b). “Keşfü'z-Zunûn”da belirtilen kısma bakıldığında, bu ibarenin “Devvânî”ye ait, benzer konulu bir risalenin içeriğinden bahisle kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca müellif adı belirtilmeksizin zikredilmiştir. “Keşf”in müellif nüshasında bu şekildedir (Carullah, nr. 1619, 59a). Bu durumda başka bir risalenin kastedilmiş olması muhtemeldir. Bu isim, risalenin konusunu yansıtması sebebiyle nüshalara sonradan kaydedilmiş olabilir. Bu sebeple diğer yaygın isimlendirmelerin kullanılması daha uygundur.113b varak kenarında minhuvât kayıtlıdır.Tespit fişinde nüshanın “el-Hâc es-Seyyid Mustafa Ağa”’nın vakfı olduğuna dair bir bilgi bulunmakla birlikte nüsha üzerinde ona ait vakıf kaydına rastlanmamıştır ancak nüsha içerisinde “el-Hâc es-Seyyid Mustafa”’ya ait şahıs mührü mevcuttur. Ayrıca Servili Koleksiyonu’nda kendisine ait vakıf kaydının bulunduğu nüshalar da vardır (bkz. nr. 10, 11, 212).Nüsha rutubet almış, cilt yıpranmış, sağ kapağı kopmuş, şiraze dağılmıştır. Bazı varaklar yıpranmış ve tamir görmüştür. Varaklarda rutubet lekeleri, mürekkep dağılmaları görülmektedir.114b’de “Saçaklızâde Mehmed Mar‘aşî” ve “Şerhu’t-Tehzîb” kayıtlı nakiller vardır. Eser, Seyyid Şerîf Cürcânî’nin fiilde gaye, hikmet ve fayda, Allah’ın fiillerinin gaye ve hikmeti meselesine dair risalesidir.
Örnek Metin (113b) بسم الله... اعلم أنه إذا ترتب على فعل أثر من حيث إنه نتيجة لذلك الفعل وثمرته يسمى فائدة له ومن حيث إنه على طرف الفعل ونهايته يسمى غاية له ففائدة الفعل وغايته متحدان بالذات ومختلفان بالاعتبار (114a) ومن قال بتعليلها بناء على شهادة الظواهر فقد غفل عما شبه به الأنظار الصحيحة والأفكار الدقيقة وأراد إظهار ما يناسب أفهام العادية جريا على مقتضى قولهم كلموا الناس على قدرعقولهم
Eserin diğer adları er-Risâletü’l-Gâ’iyye, الرسالة الغائيةRisâle fi’l-Gâye ve’l-Garad, رسالة في الغاية والغرضRisâle fî enne Ef‘âlallâhi Te‘âlâ Leyset Mu‘allele bi’l-Ağrâd, رسالة في أن أفعال الله تعالى ليست معللة بالأغراضRisâle fî enne Ef‘âlallâhi Subhânehû ve Te‘âlâ Yeteratteb aleyhâ Mesâlih ve Hikem, أفعال الله سبحانه وتعالى يترتب عليها مصالح وحكم رسالة في أن
Eser türü Telif
Tasnif numarası/Konu 297.4 / Akâid ve Kelam
Koleksiyon no. 00209-002
Yaprak, satır, sütun sayısı 113b-114a yk., 20 st. ;
Cilt özellikleri Sırtı ve kenarları meşin yanları kağıt kaplı, mıkleblidir.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Talik.
Kaynak/Referans Süleymaniye Ktp., Amcazade Hüseyin, nr. 336-6, 238a; Antalya Tekelioğlu, nr. 514-3, 21b; nr. 872-3, 17a; Aşir Efendi, nr. 441-2, 8a; Aşir Efendi, nr. 459-9, 35a; Atıf Efendi, nr. 2797-2, 2b; Carullah, nr. 1258-23, 220b; Damad İbrahim, nr. 1048, 124a; Darulmesnevi, nr. 479-11, 119b; Esad Efendi, nr. 3420-13, 73a; nr. 3551-32, 120b; nr. 3692-2, 13a; nr. 3734-8, 42a; Giresun Yazmalar, nr. 109-15; 55a; Halet Efendi, nr. 823-7, 73a-b; H. Hüsnü Paşa, nr. 260-33, 277a; Kemankeş, nr. 556-25, 89a; Laleli, nr. 2581-5, 9a; nr. 3030-8, 58b; Mehmet Taviloğlu, 11-10, 173b; Nuruosmaniye, nr. 4920-20; nr. 4986-4, 69b; Reşid Efendi, nr. 1052-10, 64b; Serez, nr. 4022-5, 57a; Şehid Ali Paşa, nr. 2811-11, 113a; Yazma Bağışlar, nr. 4140-18, 82b; Yazma Bağışlar, nr. 5777-9, 67b-68b; Diyarbakır İl Halk Kütüphanesi, nr. 182-7, 50b; Konya Yazma Eserler Bölge Müdürlüğü, Bölge Yazma Eserler, BY0001076/23, 100a; Milli Kütüphane Yazmalar, 06 Mil Yz B 762/10, 174b; Kâtib Çelebi, Keşfü'z-Zunûn, I, 10; 847; Süleymaniye Ktp., Carullah, nr. 1619, 59a; Carl Brockelmann, GAL, II, 281.
İstinsah kaydı (Arap harfli) (114a) تمت الرسالة الشريفة للسيد الشريف قدس سره
Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Aramaya Dön
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Kaynağa git

Risâle fî enne Ef‘âlallâhi Te‘âlâ lâ Tahlû ani’l-Hikem ve’l-Mesâlih.

(رسالة في أن أفعال الله تعالى لا تخلو عن الحكم والمصالح.)
Yazar Seyyid Şerîf Cürcânî
Yazar Orijinal السيد الشريف الجرجاني، أبو الحسن علي بن محمد بن علي الجرجاني الحنفي
Konu İslam dini ve İslam ilimleri.
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 201x140-141x72 mm.
Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 325586
Kayıt Numarası 325586
Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Servili
Notlar Pek çok yazma nüshası bulunan risalenin incelenen nüshalarının neredeyse tamamında müellif “Seyyid Şerîf” olarak zikredilmiştir. Ayrıca Kâtib Çelebi “Keşfü'z-Zunûn”un mukaddimesinde risaleden nakilde bulunmuş, “el-Allâme eş-Şerîf” şeklinde müellifi zikretmiş (Keşf, I, 10) ancak kaynak eser adı belirtmemiştir.Risalenin müellif tarafından zikredilen bir adı bulunmayıp nüshalarda ve katalog kayıtlarında konusundan ve risale içerisinde geçen ibarelerden hareketle çeşitli isimlerle anılmıştır. Nüshalarda en çok rastlanılan isim, “er-Risâletü’l-Gâ’iyye” olup genellikle risalenin sonunda zikredilmiştir. (bkz. Esad Efendi, nr. 3734-8, 42a; Şehid Ali Paşa, nr. 2811-11, 113a; Laleli, nr. 2581-5, 9a; nr. 3030-8, 58b; Nuruosmaniye, nr. 4986-4, 69b v.d.). Diğer yaygın isimler “Eser adı” başlığı altında kaydedilmiştir.Risalenin üç nüshasında, sonradan kaydedilmiş “Risâle fî enne Ef‘âlallâhi Te‘âlâ lâ Tahlû ani’l-Hikem ve’l-Mesâlih” isimlendirmesine rastlanmıştır. Aşir Efendi, 441-2 numaralı nüshada kurşun kalemle kenara yazılmış kayıtta risale bu isimle Cürcânî’ye nisbet edilmiş ve kaynak olarak “Keşfü'z-Zunûn, I, 847” belirtilmiştir (8a). Antalya Tekelioğlu, 872-3 numaralı nüshada da aynı kayıt bulunmaktadır (17a). Yazma Bağışlar, 4140-18 numaralı nüshada ise risale adı bu şekilde, kaynak belirtilmeksizin, tükenmez kalemle sonradan kaydedilmiştir (82b). “Keşfü'z-Zunûn”da belirtilen kısma bakıldığında, bu ibarenin “Devvânî”ye ait, benzer konulu bir risalenin içeriğinden bahisle kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca müellif adı belirtilmeksizin zikredilmiştir. “Keşf”in müellif nüshasında bu şekildedir (Carullah, nr. 1619, 59a). Bu durumda başka bir risalenin kastedilmiş olması muhtemeldir. Bu isim, risalenin konusunu yansıtması sebebiyle nüshalara sonradan kaydedilmiş olabilir. Bu sebeple diğer yaygın isimlendirmelerin kullanılması daha uygundur.113b varak kenarında minhuvât kayıtlıdır.Tespit fişinde nüshanın “el-Hâc es-Seyyid Mustafa Ağa”’nın vakfı olduğuna dair bir bilgi bulunmakla birlikte nüsha üzerinde ona ait vakıf kaydına rastlanmamıştır ancak nüsha içerisinde “el-Hâc es-Seyyid Mustafa”’ya ait şahıs mührü mevcuttur. Ayrıca Servili Koleksiyonu’nda kendisine ait vakıf kaydının bulunduğu nüshalar da vardır (bkz. nr. 10, 11, 212).Nüsha rutubet almış, cilt yıpranmış, sağ kapağı kopmuş, şiraze dağılmıştır. Bazı varaklar yıpranmış ve tamir görmüştür. Varaklarda rutubet lekeleri, mürekkep dağılmaları görülmektedir.114b’de “Saçaklızâde Mehmed Mar‘aşî” ve “Şerhu’t-Tehzîb” kayıtlı nakiller vardır. Eser, Seyyid Şerîf Cürcânî’nin fiilde gaye, hikmet ve fayda, Allah’ın fiillerinin gaye ve hikmeti meselesine dair risalesidir.
Örnek Metin (113b) بسم الله... اعلم أنه إذا ترتب على فعل أثر من حيث إنه نتيجة لذلك الفعل وثمرته يسمى فائدة له ومن حيث إنه على طرف الفعل ونهايته يسمى غاية له ففائدة الفعل وغايته متحدان بالذات ومختلفان بالاعتبار (114a) ومن قال بتعليلها بناء على شهادة الظواهر فقد غفل عما شبه به الأنظار الصحيحة والأفكار الدقيقة وأراد إظهار ما يناسب أفهام العادية جريا على مقتضى قولهم كلموا الناس على قدرعقولهم
Eserin diğer adları er-Risâletü’l-Gâ’iyye, الرسالة الغائيةRisâle fi’l-Gâye ve’l-Garad, رسالة في الغاية والغرضRisâle fî enne Ef‘âlallâhi Te‘âlâ Leyset Mu‘allele bi’l-Ağrâd, رسالة في أن أفعال الله تعالى ليست معللة بالأغراضRisâle fî enne Ef‘âlallâhi Subhânehû ve Te‘âlâ Yeteratteb aleyhâ Mesâlih ve Hikem, أفعال الله سبحانه وتعالى يترتب عليها مصالح وحكم رسالة في أن
Eser türü Telif
Tasnif numarası/Konu 297.4 / Akâid ve Kelam
Koleksiyon no. 00209-002
Yaprak, satır, sütun sayısı 113b-114a yk., 20 st. ;
Cilt özellikleri Sırtı ve kenarları meşin yanları kağıt kaplı, mıkleblidir.
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Talik.
Kaynak/Referans Süleymaniye Ktp., Amcazade Hüseyin, nr. 336-6, 238a; Antalya Tekelioğlu, nr. 514-3, 21b; nr. 872-3, 17a; Aşir Efendi, nr. 441-2, 8a; Aşir Efendi, nr. 459-9, 35a; Atıf Efendi, nr. 2797-2, 2b; Carullah, nr. 1258-23, 220b; Damad İbrahim, nr. 1048, 124a; Darulmesnevi, nr. 479-11, 119b; Esad Efendi, nr. 3420-13, 73a; nr. 3551-32, 120b; nr. 3692-2, 13a; nr. 3734-8, 42a; Giresun Yazmalar, nr. 109-15; 55a; Halet Efendi, nr. 823-7, 73a-b; H. Hüsnü Paşa, nr. 260-33, 277a; Kemankeş, nr. 556-25, 89a; Laleli, nr. 2581-5, 9a; nr. 3030-8, 58b; Mehmet Taviloğlu, 11-10, 173b; Nuruosmaniye, nr. 4920-20; nr. 4986-4, 69b; Reşid Efendi, nr. 1052-10, 64b; Serez, nr. 4022-5, 57a; Şehid Ali Paşa, nr. 2811-11, 113a; Yazma Bağışlar, nr. 4140-18, 82b; Yazma Bağışlar, nr. 5777-9, 67b-68b; Diyarbakır İl Halk Kütüphanesi, nr. 182-7, 50b; Konya Yazma Eserler Bölge Müdürlüğü, Bölge Yazma Eserler, BY0001076/23, 100a; Milli Kütüphane Yazmalar, 06 Mil Yz B 762/10, 174b; Kâtib Çelebi, Keşfü'z-Zunûn, I, 10; 847; Süleymaniye Ktp., Carullah, nr. 1619, 59a; Carl Brockelmann, GAL, II, 281.
İstinsah kaydı (Arap harfli) (114a) تمت الرسالة الشريفة للسيد الشريف قدس سره
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı yönlendiriliyorsunuz...

Lütfen bekleyiniz.