Kitâbü’t-Tezkire bi-Ahvâli’l-Mevtâ ve Umûri’l-Âhire.
(كتاب التذكرة بأحوال الموتي وأمور الآخرة.)

Name: Kitâbü’t-Tezkire bi-Ahvâli’l-Mevtâ ve Umûri’l-Âhire.
Author: Kurtubî

İsim	Kitâbü’t-Tezkire bi-Ahvâli’l-Mevtâ ve Umûri’l-Âhire.
İsim Orijinal	كتاب التذكرة بأحوال الموتي وأمور الآخرة.
Yazar	Kurtubî
Yazar Orijinal	القرطبي، أبو عبد الله شمس الدين محمد بن أحمد بن أبو بكر القرطبي
Konu	(Kıyamet, yeniden dirilme ve ahiret) / Temel akîdeler / Akâid ve Kelam / İslam dini ve İslam ilimleri, Ölüm.
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Evet
Yazma	Evet
Fiziksel Boyutlar	266x180-185x127 mm.
Kütüphane:	Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası	249038
Kayıt Numarası	249038
Lokasyon	Süleymaniye Kütüphanesi/Hacı Beşir Ağa (Eyüp)
Tarih	1 Rebiülevvel 794.
Notlar	IIa sayfasında kitabın seçilen iki başlığının yaprak numarası not edilmiştir. 1a sayfasında eser ve müellif ismi hem müzehheb hem müzehheb olmayan biçimde yazılıdır. 1a ve 229b sayfalarında nüshanın bulunduğu kütüphane ve koleksiyon adı ile koleksiyon numarası bilgileri yer almaktadır. 1a sayfasında yazının bir kısmı silindiği için tam okunamamakla birlikte nüshanın, Devâdâr el-Melikî ez-Zâhirî’nin emriyle el-Melikü’z-Zâhir Seyfeddin unvanına sahip Memlük sultanı Berkuk (ö. 801/1399)’un kütüphanesi için yazıldığı müzehheb biçimde belirtilmiştir. Nüshada başlıklar kırmızı mürekkeple yazılmıştır. Sayfa kenarlarında nadiren metne dair açıklama notları ve rivayet nakilleri görülmektedir. Nüshanın sonundaki yaprak boş bırakılmıştır. Boyut ve cilt özellikleri bilgisi Süleymaniye Kütüphanesi tespit fişinden alınmıştır.Nüshada yaprak numaralandırması yapılırken 101. yapraktan sonra gelen yaprağa numara verilmemiştir. Buna binaen Ia, IIa ve 1a sayfalarında nüshanın yaprak sayısı için belirtilen 229 rakamı hatalıdır. Katalog kaydındaki yaprak sayısına bu hata yansıtılmamış, fakat sayfa numarası gösterilmesi gereken yerlerde (kayıt, mühür vs.) karışıklığa sebep olmamak için nüsha üzerindeki numaralar dikkate alınmıştır.IIa sayfasına nüshayı koruması amaçlanarak “yâ kebîkec” yazılmıştır. Nüshanın 1a sayfasında bu koleksiyonda birden çok nüshada bulunan Hz. Peygamber ile ilgili bir beyit yazılmıştır. Bu beyit nüshalarda ya Hacı Beşir Ağa’nın vakıf mührünün ya da ona ait temellük kaydının yanında bulunmaktadır. Hacı Beşir Ağa’ya ait temellük kaydındaki yazı karakteri ile bu beytin yazı karakteri aynıdır. Bunlardan yola çıkarak Hacı Beşir Ağa’nın söz konusu beyti sahip olduğu kitaplara not ettiği anlaşılabilir. 229b sayfasında, Kurtubî’ye ait eserin bittiği ifade edildikten sonra Ferazdak’a ait olduğu belirtilen ancak İmruülkays’a ait olan bir beyit yazılmıştır. Ebû Abdullah Şemseddin Muhammed b. Ahmed b. Ebû Bekir el-Kurtubî’nin ahbar kitaplarından istifade ederek ölüm, yeniden diriliş, ölümden sonraki hayat, cennet, cehennem gibi ahiret bahisleri hakkında yazdığı eseridir.
Örnek Metin	(1b)بسم الله... يقول العبد الفقير إلى ربه المتنصل من ذنبه الراجي رحمة ربه محمد بن أحمد بن أبي بكر ابن فرج الأنصاري الخزرجي الأندلسي ثم القرطبي... الحمد لله العلي الأعلى الولي المولى الذي خلق فأحيا وحكم على خلقه بالموت والفنا... وبعد فإني رأيت أن أكتب كتابا وجيزا يكون تذكرة لنفسي وعملا صالحا بعد موتي في ذكر الموت وأحوال الموتى... وسميته كتاب التذكرة بأحوال الموتى وبأمور الآخرة... باب النهي عن تمني الموت والدعا به لضر نزل في المال والجسد مسلم عن أنس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم لا يتمنين أحدكم الموت لضر نزل به فإن كان لا بد متمنيا فليقل اللهم أحيني ما كانت الحياة خيرا لي... (229b)ثم يبعث الله ريحا طيبة فلا تدع مؤمنا إلا قبضت روحه ثم يبقى الناس بعد ذلك يتهارجون تهارج الحمر في المروج حتى يأتيهم أمر الله والساعة وهم على ذلك نسأل الله العظيم رب العرش الكريم أن يتوفانا مسلمين وأن يلحقنا بالشهداء والصالحين وأن يجعلنا من عباده المتقين الفائزين ويجعل ما كتبته خالصا لوجهه الكريم بمنه وكرمه وأن ينفعني به ووالدي وغفر الله لي ولهم ولسائر المسلمين أجمعين
Eserin diğer adları	Tezkiretü’l-Kurtubî, تذكرة القرطبي
Eser türü	Telif.
Tasnif numarası/Konu	297.453 / Mebde' ve Meâd
Koleksiyon no.	00077
Yaprak, satır, sütun sayısı	II+230+I yk., 25 st. ;
Cilt özellikleri	Tam meşin kaplı, yaldızlı şemseli, cetvelli, şirâzeli cilt.
Tezhip, minyatür, harita, çizim v.b. bilgisi	Tezhib, 1a.
Yazım şekli (Mensur/Manzum)	Mensur.
Alfabe ve yazı türü	Arap harfli-Nesih.
Kaynak/Referans	Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, I, 390; Bağdatlı İsmail Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn, II, 129; Zirikli, el-A‘lâm, V, 322; DİA, XXVI, 456
Temellük ve Vakıf kayıtları	Temellük kaydı, Ebû Bekir b. Rüstem b. Ahmed eş-Şirvânî, 1aTemellük kaydı, Haremeyn-i Şerîfeyn Nâzırı Hacı Beşir, 1143, 1aTemellük kaydı, İbni Ahmed Kapudân Mehmed, 1135, 1a
Diğer kayıtlar	Nüshanın Devâdâr el-Melikî ez-Zâhirî’nin emriyle el-Melikü’z-Zâhir Seyfeddin unvanına sahip Memlük sultanı Berkuk (ö. 801/1399)’un kütüphanesi için yazıldığına dair kayıt, 1a
Mühürler	Vakıf mührü, Dârüssaâde Ağası Hacı Beşir Ağa, “Yâ Beşîr min Ekberi’l-Hayrât Vakfun fî Sebîlillâh Vallâhu Yağfiru’z-Zellât Vakfun fî Sebîlillâh”, 1130, 1a, 102a, 229b
İstinsah kaydı (Arap harfli)	(229b)نجز هذا الكتاب المبارك بحمد الله... في مستهل شهر ربيع الأول سنة أربع وتسعين وسبعمائة على يد الفقير... علي بن محمد بن علي الأذرعي الشافعي... بالمدرسة الباذرائية...

Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Aramaya Dön

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Kaynağa git

Kitâbü’t-Tezkire bi-Ahvâli’l-Mevtâ ve Umûri’l-Âhire.

(كتاب التذكرة بأحوال الموتي وأمور الآخرة.)

Yazar Kurtubî

Yazar Orijinal القرطبي، أبو عبد الله شمس الدين محمد بن أحمد بن أبو بكر القرطبي

Konu (Kıyamet, yeniden dirilme ve ahiret) / Temel akîdeler / Akâid ve Kelam / İslam dini ve İslam ilimleri, Ölüm.

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Evet

Yazma Evet

Fiziksel Boyutlar 266x180-185x127 mm.

Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Demirbaş Numarası 249038

Kayıt Numarası 249038

Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Hacı Beşir Ağa (Eyüp)

Tarih 1 Rebiülevvel 794.

Notlar IIa sayfasında kitabın seçilen iki başlığının yaprak numarası not edilmiştir. 1a sayfasında eser ve müellif ismi hem müzehheb hem müzehheb olmayan biçimde yazılıdır. 1a ve 229b sayfalarında nüshanın bulunduğu kütüphane ve koleksiyon adı ile koleksiyon numarası bilgileri yer almaktadır. 1a sayfasında yazının bir kısmı silindiği için tam okunamamakla birlikte nüshanın, Devâdâr el-Melikî ez-Zâhirî’nin emriyle el-Melikü’z-Zâhir Seyfeddin unvanına sahip Memlük sultanı Berkuk (ö. 801/1399)’un kütüphanesi için yazıldığı müzehheb biçimde belirtilmiştir. Nüshada başlıklar kırmızı mürekkeple yazılmıştır. Sayfa kenarlarında nadiren metne dair açıklama notları ve rivayet nakilleri görülmektedir. Nüshanın sonundaki yaprak boş bırakılmıştır. Boyut ve cilt özellikleri bilgisi Süleymaniye Kütüphanesi tespit fişinden alınmıştır.Nüshada yaprak numaralandırması yapılırken 101. yapraktan sonra gelen yaprağa numara verilmemiştir. Buna binaen Ia, IIa ve 1a sayfalarında nüshanın yaprak sayısı için belirtilen 229 rakamı hatalıdır. Katalog kaydındaki yaprak sayısına bu hata yansıtılmamış, fakat sayfa numarası gösterilmesi gereken yerlerde (kayıt, mühür vs.) karışıklığa sebep olmamak için nüsha üzerindeki numaralar dikkate alınmıştır.IIa sayfasına nüshayı koruması amaçlanarak “yâ kebîkec” yazılmıştır. Nüshanın 1a sayfasında bu koleksiyonda birden çok nüshada bulunan Hz. Peygamber ile ilgili bir beyit yazılmıştır. Bu beyit nüshalarda ya Hacı Beşir Ağa’nın vakıf mührünün ya da ona ait temellük kaydının yanında bulunmaktadır. Hacı Beşir Ağa’ya ait temellük kaydındaki yazı karakteri ile bu beytin yazı karakteri aynıdır. Bunlardan yola çıkarak Hacı Beşir Ağa’nın söz konusu beyti sahip olduğu kitaplara not ettiği anlaşılabilir. 229b sayfasında, Kurtubî’ye ait eserin bittiği ifade edildikten sonra Ferazdak’a ait olduğu belirtilen ancak İmruülkays’a ait olan bir beyit yazılmıştır. Ebû Abdullah Şemseddin Muhammed b. Ahmed b. Ebû Bekir el-Kurtubî’nin ahbar kitaplarından istifade ederek ölüm, yeniden diriliş, ölümden sonraki hayat, cennet, cehennem gibi ahiret bahisleri hakkında yazdığı eseridir.

Örnek Metin (1b)بسم الله... يقول العبد الفقير إلى ربه المتنصل من ذنبه الراجي رحمة ربه محمد بن أحمد بن أبي بكر ابن فرج الأنصاري الخزرجي الأندلسي ثم القرطبي... الحمد لله العلي الأعلى الولي المولى الذي خلق فأحيا وحكم على خلقه بالموت والفنا... وبعد فإني رأيت أن أكتب كتابا وجيزا يكون تذكرة لنفسي وعملا صالحا بعد موتي في ذكر الموت وأحوال الموتى... وسميته كتاب التذكرة بأحوال الموتى وبأمور الآخرة... باب النهي عن تمني الموت والدعا به لضر نزل في المال والجسد مسلم عن أنس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم لا يتمنين أحدكم الموت لضر نزل به فإن كان لا بد متمنيا فليقل اللهم أحيني ما كانت الحياة خيرا لي... (229b)ثم يبعث الله ريحا طيبة فلا تدع مؤمنا إلا قبضت روحه ثم يبقى الناس بعد ذلك يتهارجون تهارج الحمر في المروج حتى يأتيهم أمر الله والساعة وهم على ذلك نسأل الله العظيم رب العرش الكريم أن يتوفانا مسلمين وأن يلحقنا بالشهداء والصالحين وأن يجعلنا من عباده المتقين الفائزين ويجعل ما كتبته خالصا لوجهه الكريم بمنه وكرمه وأن ينفعني به ووالدي وغفر الله لي ولهم ولسائر المسلمين أجمعين

Eserin diğer adları Tezkiretü’l-Kurtubî, تذكرة القرطبي

Eser türü Telif.

Tasnif numarası/Konu 297.453 / Mebde' ve Meâd

Koleksiyon no. 00077

Yaprak, satır, sütun sayısı II+230+I yk., 25 st. ;

Cilt özellikleri Tam meşin kaplı, yaldızlı şemseli, cetvelli, şirâzeli cilt.

Tezhip, minyatür, harita, çizim v.b. bilgisi Tezhib, 1a.

Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.

Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Nesih.

Kaynak/Referans Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, I, 390; Bağdatlı İsmail Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn, II, 129; Zirikli, el-A‘lâm, V, 322; DİA, XXVI, 456

Temellük ve Vakıf kayıtları Temellük kaydı, Ebû Bekir b. Rüstem b. Ahmed eş-Şirvânî, 1aTemellük kaydı, Haremeyn-i Şerîfeyn Nâzırı Hacı Beşir, 1143, 1aTemellük kaydı, İbni Ahmed Kapudân Mehmed, 1135, 1a

Diğer kayıtlar Nüshanın Devâdâr el-Melikî ez-Zâhirî’nin emriyle el-Melikü’z-Zâhir Seyfeddin unvanına sahip Memlük sultanı Berkuk (ö. 801/1399)’un kütüphanesi için yazıldığına dair kayıt, 1a

Mühürler Vakıf mührü, Dârüssaâde Ağası Hacı Beşir Ağa, “Yâ Beşîr min Ekberi’l-Hayrât Vakfun fî Sebîlillâh Vallâhu Yağfiru’z-Zellât Vakfun fî Sebîlillâh”, 1130, 1a, 102a, 229b

İstinsah kaydı (Arap harfli) (229b)نجز هذا الكتاب المبارك بحمد الله... في مستهل شهر ربيع الأول سنة أربع وتسعين وسبعمائة على يد الفقير... علي بن محمد بن علي الأذرعي الشافعي... بالمدرسة الباذرائية...