Şerhu’l-Unmûzec fi’n-Nahv | Kütüphane.osmanlica.com

Şerhu’l-Unmûzec fi’n-Nahv
(شرح الأنموزج في النحو)

İsim Şerhu’l-Unmûzec fi’n-Nahv
İsim Orijinal شرح الأنموزج في النحو
Yazar Cemâleddin Muhammed b. Abdulganî el-Erdebîlî
Yazar Orijinal جمال الدين محمد بن عبد الغني الأردبيلي
Konu Afro-Asyatik (Hami-Sami) diller / Diğer diller / Dil ve dilbilim
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 180x135-120x80 mm.
Kütüphane: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 547077
Kayıt Numarası 547077
Lokasyon Beyazıt Kütüphanesi/Veliyyüddin Efendi
Tarih 25 Zilkâde 880
Notlar Müellif ismi mukaddimede Cemâlu’l-Mille ve’d-Din Muhammed b. el-Hâc Şemseddin el-Erdebilî şeklinde kaydedilmiştir. Mukaddimede eser ismine dair özel bir kayda rastlanmamıştır. Müellif, Zemahşerî’nin el-Mufassal adlı eserini, hacmi küçük, faidesi büyük şeklinde tavsif etmekte ve mübtedilere yardımcı olmak amacıyla eseri şerh ettiğini belirtmektedir. Eser ismi 1a’da Şerhu Unmûzec li’z- Zemahşerî şeklinde kaydedilmiştir.el-Erdebîlî mukaddimesinde eserini Alâ’eddin Ahmed b. İmâd el-Kâşî için telif ettiğini ifade etmektedir.Müellif şerhinde, Basra dil ekolüne mensubiyetini tasrih etmiş ve yer yer Zemahşerî’yi tenkîd etmiştir.Eser birçok defa basılmıştır ve üzerine İbrâhim er-Rüştî tarafından bir hâşiye yazılmıştır.Eser, “kavluhu” şerh metoduyla yazılmıştır.(قال) ve (أقول) lafızları ile bab başlıkları kırmızı mürekkeple yazılmıştır. Nüsha müşirlidir.Nüshada sayfa kenarlarında yer yer metne dair çeşitli açıklamalar ve düzeltmeler yer almaktadır.33a sayfasında tecvide dair izhar, idğam, kalb ve ihfa harfleri kaydedilmiştir. Ayrıca el-Mufassal adlı eserden nidâ edatlarına dair bir alıntı vardır. 33b’de fevaid kaydedilmiştir.34a sayfasında Ebû Abdullah Muhammed b. Dâvud es-Sınhâcî’in yapmış olduğu “kelâm” lafzının tanımı kaydedilmiştir. Ayrıca Mısır Kâdısı Muhammed’e ait bir hüccet tasdik ibaresi kaydedilmiştir.89a-b sayfalarında önemli şahısların vefat tarihleri ile önemli olayların tarihi ebcedle kaydedilmiştir.90a sayfasında tesbîh namazın fazileti ve nasıl kılınacağı kaydedilmiştir.90b sayfasında nikâh duası kaydedilmiştir.Nüshanın sonundaki Ia-b sayfalarında Ebû Hanîfe’nin bir sözü, nahve dair notlar, İncil’den bir alıntı ve Türkçe bir vecize kaydedilmiştir.Nüshanın sonundaki IIa-b sayfalarında eczâ tarifi, ismini belirtmeyen bir zatın oğlu için düştüğü vefat tarihi ve torunu için düştüğü doğum tarihi kayıtlıdır. Ayrıca bazı tezhip desenleri çizilmiştir.88, 89, 90 ve nüshanın sonundaki I ve II numaralı yaprakların alt ve üst tarafları hasarlıdır. Eser, Zemahşerî’in el-Mufassal adlı eserini ihtisar ederek oluşturduğu el-Unmûzec fi’n-Nahv adlı nahiv ilmine giriş mahiyetindeki eserinin Cemâleddin el-Erdebîlî tarafından yapılan şerhidir.
Örnek Metin (34b)بسم الله...رب تمم بالخير الحمد لله الذي جعل العربية مفتاح البيان وصيرها آلة بها يحترز عن الخطأ في اللسان وقوم بسببها المنطق الذي هو مميز الإنسان وهيأها سلما يرتقى بها بها ذروة حقايق القرآن...وبعد يقول المولى المعظم الإمام الأعظم الجامع بين المعقول والمشروع حاوي الأصول والفروع...جمال الملة والدين محمد بن الحاج شمس الدين الأردبلي طاب الله ثراه...لما رأيت مختصر الإمام الهمام علامة العالم أستاذ أئمة بني آدم جار الله الزمخشري قدس الله روحه أعني أنموذجه في النحو قليل اللفظ كثير المعنى صغير الحجم غزير الفحوى...أردت أن أشرحه شرحا يفيد طالبه ويفيض عليه مطالبه بحيث لا أتخطى من تحليل لفظه خطى كثيرة...(35a)قال الكلمة مفرد أقول قبل الشروع في المقصود لا بد من تقديم مقدمة... (88b)وذلك لأنه شأن أسس على الاستعداد...عصمنا الله من شرورهم ورد إليهم بلطفه كبد فجورهم والحمد لله أولا وآخرا وصلى الله على سيدنا محمد وآله أجمعين
Eser türü Şerh
Tasnif numarası/Konu 492.7 / Arap dili
Koleksiyon no. V3022/2
Yaprak, satır, sütun sayısı 33a-90b+II yk., 15 st.
Cilt özellikleri Kestane rengi tam meşin ve şirazeli cilt
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Talik
Kaynak/Referans Kâtip Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, I, 667-8; el-Habeşî, Câmi‘u’ş-Şurûh ve’l-Havâşî, I, 350; DİA, XLIV, 235-8; Ayhan Can, “Zemahşerî՚nin el-Unmûzec՚i özelinde şerhlerin tanım, istişhâd ve tenkitlerdeki tutumları”, Rumelide Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, s. 25, (Aralık 2021), 691-2.
Mühürler Teftîş mührü, Şeyhülislam Sıdkızâde Ahmed Reşîd Efendi, “Mine’l-Kütübi’l-Mevdû‘a bi-Yedi’l-Fakîr ileyhi Azze Şânuhû Sıdkızâde Ahmed Reşîd el-Müfettiş bi-Umûri’l-Evkâf Ğufira lehümâ” Sene 1231, 1aVakıf mührü, Taşköprîzâde, İbrâhim b. Kemâleddin Mehmed b. Ahmed el-İstanbulî, “Vâkıfu hâza’l-Kitâb İbrâhim b. Kemâleddin Mehmed b. Ahmed b. Mustafa b. Halil b. Kâsım b. Hacı Safâ eş-Şehîr bi-Taşköprîzâde alâ Evlâdihî ve Evlâdi Evlâdihî”, 1a…89a
İstinsah kaydı (Arap harfli) (88b)تحريرا في يوم الجمعة الخامس والعشرين في ذي القعدة لسنة ثمانين وثمانمئة
Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Kaynağa git

Şerhu’l-Unmûzec fi’n-Nahv

(شرح الأنموزج في النحو)
Yazar Cemâleddin Muhammed b. Abdulganî el-Erdebîlî
Yazar Orijinal جمال الدين محمد بن عبد الغني الأردبيلي
Konu Afro-Asyatik (Hami-Sami) diller / Diğer diller / Dil ve dilbilim
Tür Kitap
Dil Arapça
Dijital Evet
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 180x135-120x80 mm.
Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası 547077
Kayıt Numarası 547077
Lokasyon Beyazıt Kütüphanesi/Veliyyüddin Efendi
Tarih 25 Zilkâde 880
Notlar Müellif ismi mukaddimede Cemâlu’l-Mille ve’d-Din Muhammed b. el-Hâc Şemseddin el-Erdebilî şeklinde kaydedilmiştir. Mukaddimede eser ismine dair özel bir kayda rastlanmamıştır. Müellif, Zemahşerî’nin el-Mufassal adlı eserini, hacmi küçük, faidesi büyük şeklinde tavsif etmekte ve mübtedilere yardımcı olmak amacıyla eseri şerh ettiğini belirtmektedir. Eser ismi 1a’da Şerhu Unmûzec li’z- Zemahşerî şeklinde kaydedilmiştir.el-Erdebîlî mukaddimesinde eserini Alâ’eddin Ahmed b. İmâd el-Kâşî için telif ettiğini ifade etmektedir.Müellif şerhinde, Basra dil ekolüne mensubiyetini tasrih etmiş ve yer yer Zemahşerî’yi tenkîd etmiştir.Eser birçok defa basılmıştır ve üzerine İbrâhim er-Rüştî tarafından bir hâşiye yazılmıştır.Eser, “kavluhu” şerh metoduyla yazılmıştır.(قال) ve (أقول) lafızları ile bab başlıkları kırmızı mürekkeple yazılmıştır. Nüsha müşirlidir.Nüshada sayfa kenarlarında yer yer metne dair çeşitli açıklamalar ve düzeltmeler yer almaktadır.33a sayfasında tecvide dair izhar, idğam, kalb ve ihfa harfleri kaydedilmiştir. Ayrıca el-Mufassal adlı eserden nidâ edatlarına dair bir alıntı vardır. 33b’de fevaid kaydedilmiştir.34a sayfasında Ebû Abdullah Muhammed b. Dâvud es-Sınhâcî’in yapmış olduğu “kelâm” lafzının tanımı kaydedilmiştir. Ayrıca Mısır Kâdısı Muhammed’e ait bir hüccet tasdik ibaresi kaydedilmiştir.89a-b sayfalarında önemli şahısların vefat tarihleri ile önemli olayların tarihi ebcedle kaydedilmiştir.90a sayfasında tesbîh namazın fazileti ve nasıl kılınacağı kaydedilmiştir.90b sayfasında nikâh duası kaydedilmiştir.Nüshanın sonundaki Ia-b sayfalarında Ebû Hanîfe’nin bir sözü, nahve dair notlar, İncil’den bir alıntı ve Türkçe bir vecize kaydedilmiştir.Nüshanın sonundaki IIa-b sayfalarında eczâ tarifi, ismini belirtmeyen bir zatın oğlu için düştüğü vefat tarihi ve torunu için düştüğü doğum tarihi kayıtlıdır. Ayrıca bazı tezhip desenleri çizilmiştir.88, 89, 90 ve nüshanın sonundaki I ve II numaralı yaprakların alt ve üst tarafları hasarlıdır. Eser, Zemahşerî’in el-Mufassal adlı eserini ihtisar ederek oluşturduğu el-Unmûzec fi’n-Nahv adlı nahiv ilmine giriş mahiyetindeki eserinin Cemâleddin el-Erdebîlî tarafından yapılan şerhidir.
Örnek Metin (34b)بسم الله...رب تمم بالخير الحمد لله الذي جعل العربية مفتاح البيان وصيرها آلة بها يحترز عن الخطأ في اللسان وقوم بسببها المنطق الذي هو مميز الإنسان وهيأها سلما يرتقى بها بها ذروة حقايق القرآن...وبعد يقول المولى المعظم الإمام الأعظم الجامع بين المعقول والمشروع حاوي الأصول والفروع...جمال الملة والدين محمد بن الحاج شمس الدين الأردبلي طاب الله ثراه...لما رأيت مختصر الإمام الهمام علامة العالم أستاذ أئمة بني آدم جار الله الزمخشري قدس الله روحه أعني أنموذجه في النحو قليل اللفظ كثير المعنى صغير الحجم غزير الفحوى...أردت أن أشرحه شرحا يفيد طالبه ويفيض عليه مطالبه بحيث لا أتخطى من تحليل لفظه خطى كثيرة...(35a)قال الكلمة مفرد أقول قبل الشروع في المقصود لا بد من تقديم مقدمة... (88b)وذلك لأنه شأن أسس على الاستعداد...عصمنا الله من شرورهم ورد إليهم بلطفه كبد فجورهم والحمد لله أولا وآخرا وصلى الله على سيدنا محمد وآله أجمعين
Eser türü Şerh
Tasnif numarası/Konu 492.7 / Arap dili
Koleksiyon no. V3022/2
Yaprak, satır, sütun sayısı 33a-90b+II yk., 15 st.
Cilt özellikleri Kestane rengi tam meşin ve şirazeli cilt
Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur
Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Talik
Kaynak/Referans Kâtip Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, I, 667-8; el-Habeşî, Câmi‘u’ş-Şurûh ve’l-Havâşî, I, 350; DİA, XLIV, 235-8; Ayhan Can, “Zemahşerî՚nin el-Unmûzec՚i özelinde şerhlerin tanım, istişhâd ve tenkitlerdeki tutumları”, Rumelide Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, s. 25, (Aralık 2021), 691-2.
Mühürler Teftîş mührü, Şeyhülislam Sıdkızâde Ahmed Reşîd Efendi, “Mine’l-Kütübi’l-Mevdû‘a bi-Yedi’l-Fakîr ileyhi Azze Şânuhû Sıdkızâde Ahmed Reşîd el-Müfettiş bi-Umûri’l-Evkâf Ğufira lehümâ” Sene 1231, 1aVakıf mührü, Taşköprîzâde, İbrâhim b. Kemâleddin Mehmed b. Ahmed el-İstanbulî, “Vâkıfu hâza’l-Kitâb İbrâhim b. Kemâleddin Mehmed b. Ahmed b. Mustafa b. Halil b. Kâsım b. Hacı Safâ eş-Şehîr bi-Taşköprîzâde alâ Evlâdihî ve Evlâdi Evlâdihî”, 1a…89a
İstinsah kaydı (Arap harfli) (88b)تحريرا في يوم الجمعة الخامس والعشرين في ذي القعدة لسنة ثمانين وثمانمئة
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı yönlendiriliyorsunuz...

Lütfen bekleyiniz.