Hasanpaşazade ‘alâ Risâleti Gelenbevî (Fethu’l-Vehhâb fî Şerhi Risâleti’l-Âdâb), 452; Risâle fî Âdâbi’l-Bahs, 453; Risâletü’l-İmkân, 454; Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti‘s-Seyyid Şerîf, 455; [Risâle ‘alâ “ve Rettebtuhu ‘alâ Mukaddimetin” mine’ş-Şemsiyye], 456; [Risâle fî Tebyîni Ma‘ne’t-Tertîb], 457; Hâşiye ‘alâ Şerhi’t-Tasdîkât, 458; Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti‘s-Seyyid Şerîf (Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti’ş-Şemsiyye), 459; Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti's-Seyyid Şerîf, 460; Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti's-Seyyid Şerîf, 461; Haşiye ‘alâ Şe
(حسن باشا زاده علي رسالة كلنبوي فتح الوهاب في شرح رسالة الآداب رسالة في آداب البحث رسالةالإمكان حاشیة علي حاشية السيد الشريفالرسالة علي ورتبته علي مقدمة من الشمسيةالرسالة في تبين معني الترتيبحاشية علي شرح التصديقاتحاشیة علي حاشية السيد الشريف حاشية على حاشية الشمسيةحاشیة علي حاشية السيد الشريفحاشیة علي حاشية السيد الشريفحاشية علي شرح قطب الدين علي الشمسيةتحرير القواعد المنطقية في شرح الرسالة الشمسيةتحرير القواعد المنطقية في شرح الرسالة الشمسية)

İsim	Hasanpaşazade ‘alâ Risâleti Gelenbevî (Fethu’l-Vehhâb fî Şerhi Risâleti’l-Âdâb), 452; Risâle fî Âdâbi’l-Bahs, 453; Risâletü’l-İmkân, 454; Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti‘s-Seyyid Şerîf, 455; [Risâle ‘alâ “ve Rettebtuhu ‘alâ Mukaddimetin” mine’ş-Şemsiyye], 456; [Risâle fî Tebyîni Ma‘ne’t-Tertîb], 457; Hâşiye ‘alâ Şerhi’t-Tasdîkât, 458; Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti‘s-Seyyid Şerîf (Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti’ş-Şemsiyye), 459; Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti's-Seyyid Şerîf, 460; Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti's-Seyyid Şerîf, 461; Haşiye ‘alâ Şe
İsim Orijinal	حسن باشا زاده علي رسالة كلنبوي فتح الوهاب في شرح رسالة الآداب رسالة في آداب البحث رسالةالإمكان حاشیة علي حاشية السيد الشريفالرسالة علي ورتبته علي مقدمة من الشمسيةالرسالة في تبين معني الترتيبحاشية علي شرح التصديقاتحاشیة علي حاشية السيد الشريف حاشية على حاشية الشمسيةحاشیة علي حاشية السيد الشريفحاشیة علي حاشية السيد الشريفحاشية علي شرح قطب الدين علي الشمسيةتحرير القواعد المنطقية في شرح الرسالة الشمسيةتحرير القواعد المنطقية في شرح الرسالة الشمسية
Yazar	حسن باشا زاده محمد سعيد بن حسن القره حصاري كلنبوي اسمعيل بن مصطفي كلنبوي اسمعيل بن مصطفي سيد علي العجمي بروسوي شجاع الدين الياس الرومي عجم الدين الدواني أبو عبد الله جلال الدين محمد بن أسعد بن محمد الدواني السيد الشريف الجرجانيأبو الحسن علي بن محمد بن علي السيد الشريف الجرجاني الحنفي قطب الدين الرازي، أبو عبد الله محمد بن محمد بن محمد الرازي التحتاني قطب الدين الرازي، أبو عبد الله محمد بن محمد بن محمد الرازي
Yazar Orijinal	Hasanpaşazade, Muhammed Saîd b. Hasan el-Karahisârî [d. 1190/1776] / حسن باشا زاده, محمد سعيد بن حسن القره حصاري (452); Gelenbevî, İsmail b. Mustafa [d. 1205/1791] / كلنبوي, اسمعيل بن مصطفي (453); Gelenbevî, İsmail b. Mustafa [d. 1205/1791] / كلنبوي, اسمعيل بن مصطفي (454); Seydi Alî el-Acemî Bursevî [d. 860/1456] / سيد علي العجمي بروسوي (455); Unidentified (456); Unidentified (457); Unidentified (458); Şücaeddin İlyas er-Rûmî [d. 929/1522] / شجاع الدين الياس الرومي (459); Acemuddîn / ع
Basım Tarihi:	1867; 1867; 1847; 1703; 1704; 1704; 1703; n.d.; n.d.; 1704; 1703; 1702; n.d.
Konu	Manuscripts, ArabicLogic--Early works to 1800Philosophy--Dialectics
Tür	Kitap
Dil	Belirlenmemiş dil
Dijital	Evet
Yazma	Evet
Sayfa Sayısı	805
Fiziksel Boyutlar	13 manuscripts in 1 volume, (various lines) / 20x13 cm.
Kütüphane:	Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi
Kayıt Numarası	189640
Lokasyon	Suna Kıraç Kütüphanesi, Özel Koleksiyonlar ve Arşivler / Suna Kıraç Library, Special Collections and Archives
Tarih	1867; 1867; 1847; 1703; 1704; 1704; 1703; n.d.; n.d.; 1704; 1703; 1702; n.d.-1284; 1284; 1263; 1114; 1115; 1115; 1115; n.d.; n.d.; 1115; 1114; 1114; n.d.
Notlar	Thirteen different manuscripts bound in one volume. Written as one column with various lines per page. Naskh and Taʿlīq scripts in black ink with some words in red. Leather binding covered with marbled paper and has a flap.
Örnek Metin	On üç nüshalı mecmuanın on üçüncü eseridir. Eserin elimizdeki nüshası baş ve son taraftan eksiktir. Dolayısıyla istinsah kaydı yoktur fakat nüshanın müstensihi bu mecmuadaki birçok nüshayı da istinsah eden İbrahim el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘ın yazısına benzemektedir. 299a-302b arası ise başka bir müstensih tarafından farklı bir kâğıda istinsah edilmiştir. 244a-245a arasında başka bir eserden yaprak vardır. 245b boştur. 257a’da “Abd-i Huda Meh - med Emin” yazan 5 adet temellük mührü ve bu mührün taklit edildiği üç yazı var - dır. 257b’de aynı mühürden bir adet daha vardır. 286a, 288b, 291b, 292a, 292b’de kıyas şekillerine dair cetvel vardır. Teftâzânî’nin Şemsiyye Haşiyesi’nin son tarafları yer almaktadır. Bu yapraklar için ayrıca katalog kaydı açılmamıştır. Özellikle baş taraflardaki yap-rakların derkenarlarında haşiyeler vardır. Son tarafta yine aynı bu eserin başka bir nüshasının son tarafından yapraklar vardır, buralar için ayrıca fiş tutulmamıştır. Nüsha reddâdelidir. Mecmuaya dair: Elimizdeki mecmuanın altı özelliği dikkat çekmektedir: birinci özelliği, içerisinde hem matbu hem de yazma eserler bulunmaktadır; ikinci özelliği, yazma eserlerin hepsi bir mantık metni olan eş-Şemsiyye üzerine yazılan şerh-ha - şiyelerden oluşmaktadır; üçüncü özelliği mecmuada aynı eser (Tahrîrü’l-Kavâ‘i - di’l-Mantıkiyye) birden fazla yer almaktadır; dördüncü özelliği, mecmuada tarih bulunan nüshaların hepsi 18. yüzyılın başına aittir. Mecmuanın beşinci özelliği ise mecmuadaki on tane yazma eserin en az altı tanesinin müstensihinin “Mustafa” isimli bir kimse olmasıdır. Bazı nüshaların derkenarlarındaki haşiyeler de bu müs - tensih tarafından tutulmuş olmalıdır çünkü hat çok benzemektedir. Nüshaların titizliği ve metin-derkenarların estetik düzeni dikkat çekmektedir. Müsten - sihin istinsah zamanını belirtirken sadece günün adını vermekle yetinmeyip hangi va - kitte olduğunu belirtmesi de onun bu titizliğiyle (ya da zaman algısıyla) ilgili olmalıdır. Nitekim dördüncü nüsha sabah, beşinci nüsha öğle ile ikindi arası, yedinci nüsha öğle, onuncu nüsha ikindi, on birinci nüsha işrak vaktinde tamamlanmıştır. Daha ilginci ise müstensihin altıncı nüshanın istinsahını ikindi vakti ya da sonrasında bittiğini söyle - yerek tereddütlü bir ifade kullanmasıdır. Bu ise istinsah kayıtlarının sonradan yazıldı. Birbirinden farklı 13 adet yazmanın bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş ve ciltlenmiş bir eserdir (Yazma numaraları : MS 452, MS 453, MS 454, MS 455, MS 456, MS 457, MS 458, MS 459, MS 460, MS 461, MS 462, MS 463, MS 464). MS 452: Osmanlı âlimi Gelenbevî’nin âdâbu’l-bahse dair kaleme aldığı ve Risâletü’l-âdâb, Gelenbevî ‘Ale’l-âdâb gibi isimlerle bilinen eserinin Hasanpaşazâde tarafından yapılmış şerhidir. Kaynak metinde âdâb ilmin tanımı ve mevzuuna değinildikten sonra takrîb, men‘, mu‘ârâza gibi âdâb ilminin konusuna dair meseleler ele alınmaktadır. Şarih ise kendi eserinde Gelenbevî’nin metnindeki anlaşılması zor bazı meseleleri açıklığa kavuşturduğunu ve bunun yanı sıra esere âdâb kitaplarından kimi bilgiler de ilave ettiğini kaydetmektedir. Hasanpaşazâde eserine Fetĥu’l-vehhâb fî şerĥi Risâleti’l-âdâb ismini vermesine rağmen eser Hasanpaşazade ‘alâ Risâleti Gelenbevî ismiyle basıldığı için kataloğa ismin iki versiyonu da alınmıştır. On üç eserli mecmuanın birincisi olan eserin elimizdeki nüshası matbudur. Bir sonraki matbu nüshanın künye bilgisinde (102. sayfa) yer alan ifadeye göre bu nüsha Evâil-i Ramazan 1284/27 Aralık-5 Ocak 1867-8’de İstanbul’da Dâru’t-tıbâ‘âti’l-‘âmire’de basılmıştır. 1a’da temellük mührü ve mecmuanın içerisinde bulunan eserlerin künyesi bulunmaktadır. 92. sayfa boştur. Derkenarlarda sadece birkaç tane haşiye bulunmaktadır. Nüsha reddâdelidir. MS 453: On sekizinci yüzyılın meşhur Osmanlı âlimlerinden Birgivî’nin âdâb risalesidir. Risalede âdâb ilminin tanımı ve mevzuuna değinildikten sonra takrîb, men‘, mu‘ârâza gibi âdâb ilminin konusuna dair meseleler ele alınmaktadır. Eser üzerine Hasanpaşazâde’nin (ö. 1190/1776) Fethu’l-vehhâb fî şerhi risâleti’l-âdâb ismiyle bir şerhi vardır. Abdunnâfî İffet Efendi (ö. 1890) ise eseri Fenn-i Mantık (Terceme-i Burhân-ı Gelenbevî, Terceme-i Âdâb-ı Gelenbevî) adıyla şerh ve tercüme etmiştir. Eser Hakan Talha Alp tarafından Türkçeye tercüme edilmiştir. On üç eserli mecmuanın ikincisi olan eser matbudur. Evâi-i Ramazan 1284/27 Aralık-5 Ocak 1867-8’de İstanbul’da Dâru’t-tıbâ‘âti’l-‘âmire’de basılmıştır. 93. Sayfa boştur. Nüsha reddâdelidir. MS 454: Elimizdeki Arapça eser Gelenbevî’nin kaleme aldığı Risale fî tahkîki’l-İmkân ve’z-Zarûre diye de bilinen imkân risâlesidir. Birinci bölüm gereklilik ve zorunluluk, ikinci bölüm süreklilik, fiil ve kuvve üçüncü bölüm ise eserin asıl konusu olan imkan meselesine dairdir. Alparslan Açıkgenç bu risale bağlamında Gelenbevî’nin kelam düşüncesinde imkan anlayışına dair bir makale kaleme almıştır (bkz. Kaynakça). On üç eserli mecmuanın üçüncüsüdür ve matbudur. 21-29 Rebiulahir 1263/ 8-16 Nisan 1847’de Mehmed Saîd’in nezaretinde Matba-i Âmire’e basılmıştır. Derkenarlardaki notlar tıpkıbasım yapılan nüshaya aittir fakat hangi nüshadan tıpkıbasım yapıldığı bilgisi yoktur. Nüsha reddâdelidir. MS 455: Mantık ilmine dair bu eser, Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin eş-Şemsiyye diye meşhur olan eseri üzerine Kutbüddîn Râzî’nin yapmış olduğu ve asıl metin kadar şöhret bulan Tahrîru Kavâ‘idi’l-Mantıkiyye fî şerhi’ş-Şemsiyye isimli şerhe Seyyid Şerif Cürcânî’nin yaptığı haşiyenin haşiyesidir. Kaynak eser (eş-Şemsiyye) bir mukaddime, üç bölüm (makale) ve bir hâtimeden meydana gelmektedir. Dört fasıldan oluşan birinci bölümde lafız-mâna ilişkisi, delâlet konuları, kaplam, içlem, beş tümel, tanımlar, tanım yanlışları, dilin kaynağı gibi konular özet halinde ele alınır. On üç eserden oluşan mecmuanın dördüncü eseridir. Kendisinden önceki üç eser matbu oldukları için bu eserin yaprakları 1b’den itibaren numaralandırılmıştır. Nüshanın istinsahı el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘ tarafından Rebiulahir 1115/ Ağustos-Eylül 1703’te Çarşamba sabahında tamamlanmıştır. Bazı notların silindiği 1a’da, eserin künye bilgisi ile kelam ve mantığa dair fevâid vardır. 5a’da “Bu sahifede garâib çok, nazar oluna,” notu vardır. 12a-b boştur. Bazı derkenarlarda Arapça dua cümleleri vardır. Nüsha reddâdelidir. MS 456: Bu eser, Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin mantık ilminde kaleme alınmış olan ve üzerinde birçok şerh, haşiye, ta‘lîkât gibi çalışmaların yapıldığı eş-Şemsiyye’nin mukaddimesinde geçen “ve rettebtuhû ‘alâ mukaddimetin…” (Ben bu eseri bir mukaddime, üç makale ve bir hâtime üzerine tertîb ettim.) ibaresindeki “tertîb” (rettebtuhû) cümlesi üzerine yapılan ta‘likâttır. Risâlenin bulunduğu mecmuanın zahriyesinde eseri tanıtıcı mahiyette “Risâle ‘alâ “ve rettebtuhu ‘alâ mukaddimetin” yazıldığı için katalogda da bu isim tercih edilmiştir. Risalenin yazarı tespit edilemediği gibi Mustakim Arıcı’nın hazırladığı eş-Şemsiyye literatüründe de bu isimle bir haşiyeye rastlanmamıştır. On üç eserden oluşan mecmuanın beşinci eseridir. İstinsahı el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘ tarafından 14 Ramazan 1115/22 Ocak 1704 Pazartesi günü, öğle ile ikindi arası Âl-i Ramazan Medresesi’nde bitmiştir. Bu medrese Ramazanoğlu Pîri Mehmed Paşa tarafından 1530 yılında Adana’da yaptırılan Ramazanoğlu Medresesi olabilir. Öyle ise nüshanın istinsahı da Adana’da tamamlanmıştır. 2b’de Arapça dua vardır. Derkenarlar boştur. Nüsha reddâdelidir. MS 457: Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin mantık ilminden kaleme alınmış ve üzerinde birçok şerh, haşiye, ta‘lîk gibi çalışmaların yapıldığı eş-Şemsiyye’ye yapılmış ta‘lîkât’tır. Bu bir yapraklık risâlede bir önceki risalede olduğu gibi eş-Şemsiyye’de geçen “ve rettebtuhû ‘alâ mukaddimetin ve selâet-i makâlâtin ve hâtimetin” (tercümesi: “Ben bu eseri bir mukaddime, üç makale ve bir hâtime üzere tertîb ettim,”dir) ibaresindeki “tertîb” (rettebtuhû) üzerine yazılmış izahlardan ibarettir. Risâlenin bulunduğu mecmuanın zahriyesinde eseri tanıtıcı mahiyette “Risâle ‘fî Tebyîni ma‘ne’t-Tertîb” yazıldığı için katalogda da bu isim tercih edilmiştir. Risalenin yazarı tespit edilemediği gibi Mustakim Arıcı’nın hazırladığı eş-Şemsiyye literatüründe de bu isimle bir haşiyeye rastlanmamıştır. On üç eserden oluşan mecmuanın altıncı eseridir. Müstensih bu mecmuadaki dört ve beşinci nüshanın da müstensihi olan el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘dır. İstinsah Ramazan 1115/Ocak-Şubat 1704’te Pazartesi günü, müstensihin ifadesiyle ikindi vaktinde ya da sonrasında, Âli-i Ramazan Medresesi’nde bitmiştir. Bu medrese Ramazanoğlu Pîri Mehmed Paşa tarafından 1530 yılında Adana’da yaptırılan Ramazanoğlu Medresesi olabilir. Öyle ise nüshanın istinsahı da Adana’da tamamlanmıştır. Nitekim aynı müstensih bu mecmuadaki on birinci nüshanın istinsahını da 14 Şubat 1703’te Adana’da bulunan Şeyhzâde Medresesi’nde tamamlamıştır. 1b’de sabahları on defa okunması tavsiye edilen Arapça dua bulunmaktadır. Derkenarlar boştur. Nüsha reddâdelidir. MS 458: Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin mantık ilminden kaleme aldığı ve üzerinde birçok şerh, haşiye, ta‘lîk gibi çalışmaların yapıldığı eş-Şemsiyye üzerine Kutbuddîn Râzî’nin Tahrîru Kavâ’idu’l-Mantıkiyye fî Şerhi’ş-Şemsiyye ismiyle yaptığı şerhin tasdîkât bölüne Seyyid Şerif Cürcânî tarafından yapılmış haşiyedir. Seyyid Şerif’in bu haşiyesi üzerine Molla Ali el-Acemî, Kara Davut İzmîtî, Siyalkûtî ve İmad b. Yahya b. Ali Farisî tarafından haşiyeler yapılmıştır. Kaynak eser (eş-Şemsiyye) bir mukaddime, üç bölüm (makale) ve bir hâtimeden meydana gelmektedir. Dört fasıldan oluşan birinci bölümde lafız-mâna ilişkisi, delâlet konuları, kaplam, içlem, beş tümel, tanımlar, tanım yanlışları, dilin kaynağı gibi konular özet halinde ele alınır. On üç eserli mecmuanın yedinci eseridir. Müstensihi bu mecmuadaki dört, beş ve altıncı eserlerin de müstensihi olan el-Hâcc Mustafa (b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘)’dır. İstinsah 15 Cemâziyelahir 1115/26 Ekim 1703 Salı günü gündüz vakti bitmiştir. 1a’da Mustafa isimli kimse adına 3 adet temellük mührü vardır; bu müstensih el-Hâcc Mustafa olmalıdır. Mühürde “Nâil-i eltâf-i Hudâ Mustafa” yazmaktadır. Yine 1a’da mantık ilmine dair fevâid, iki adet Türkçe beyit, eserin künye bilgisi ve Arapça dua vardır. 5b-6a arasında şukka bulunmaktadır. Derkenarlarda müstensih tarafından yazıldığı anlaşılan haşiyeler vardır. Bu haşiyelerde iktibas yapılan eserler arasında ‘Isâmuddin, Kul Ahmed, Celal, Acemuddin, Berda‘î, Fethu[’l-]Celîl gibi eser/müellifler yer alır. Bazı notlar ise Tabbâğî imzasını taşımaktadır; bu, müstensihin kendisine ait olmalıdır. Kimi derkenarlarda ise konu geometrik şekiller üzerinden anlatılmaktadır. Nüsha reddâdelidir. MS 459: Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin mantık ilminden kaleme aldığı ve üzerinde birçok şerh, haşiye, ta‘lîk gibi çalışmaların yapıldığı eş-Şemsiyye üzerine Kutbuddîn Râzî’nin (ö. 766/1365) kaynak metin kadar şöhret bulan Tahrîru Kavâ’idi’l-Mantıkiyye fî şerhi’ş-şemsiyye ismiyle yaptığı şerhin tasdîkât bölümüne Seyyid Şerif Cürcânî (ö. 816/1413) tarafından yapılan haşiyenin haşiyesidir. Muhaşşî Şucâuddîn İlyas er-Rûmî’nin Seyyid Şerif’in tasavvurat haşiyesine de haşiyesi vardır. Eserin müellifi ve ismi bu eserin içerisinde bulunduğu mecmuanın zahriyesindeki (1a) nota göre verilmiştir. Dip metin eş-Şemsiyye bir mukaddime, üç bölüm (makale) ve bir hâtimeden meydana gelmektedir. Dört fasıldan oluşan birinci bölümde lafız-mâna ilişkisi, delâlet konuları, kaplam, içlem, beş tümel, tanımlar, tanım yanlışları, dilin kaynağı gibi konular özet halinde ele alınır. On üç eserli mecmuanın sekizinci eseridir. İstinsah kaydı yoktur. 41a’da nüshanın “Ereklivî Abdurrahman Efendi’ye müste‘ârdır, gaflet olunmaya,” notuyla i‘âre (ödünç alma/verme) kaydı vardır. 41b boştur. 42a’da mantık ilmine dair fevâid vardır. 42b boştur. (41b-42b yapraklarındaki bilgiler bir önceki nüshanın fişinde verilmesi gerekirken bu nüshaya alınmıştır. Zira elimizdeki nüsha başka bir mecmuadan ayrılarak bu mecmuaya derc edilmiş görüntüsü vermektedir ve bu yapraklar da o mecmuanın vikaye yaprakları olmalıdır. 43a’da mecmuada bulunan bazı eserlerin künye bilgisi, 71a’da istinsah kaydının hemen altında ve nüshanın çoğaltıldığı kalem/hatla nüshanın sahip ve maliğinin Osman b. Ali olduğuna dair temellük kaydı vardır. Bu kişi aynı zamanda müstensih olmalıdır. 31b boştur. Derkenarlar boştur. Nüsha reddâdesizdir. MS 460: Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin mantık ilminde kaleme aldığı ve üzerine birçok şerh, haşiye, ta‘lîk gibi çalışmaların yapıldığı eş-Şemsiyye üzerine Kutbuddîn Râzî’nin kaynak metin kadar şöhret bulan Tahrîru Kavâ’idi’l-Mantıkiyye fî şerhi’ş-şemsiyye ismiyle yaptığı şerhin tasdîkât bölümüne Seyyid Şerif Cürcânî tarafından yapılan haşiyenin haşiyesidir. Eserin müellifi 1a’daki nota göre Acemuddîn’dir. Burada eserin önce Emir Hasan’ın Tasdîkât Haşiyesi olduğu belirtilmiş, daha sonra bu notun üstü çizilerek Acemuddîn’in Tasdîkât Haşiyesi olduğu yazılmıştır. Kaynak eser eş-Şemsiyye bir mukaddime, üç bölüm (makale) ve bir hâtimeden meydana gelmektedir. Dört fasıldan oluşan birinci bölümde lafız-mâna ilişkisi, delâlet konuları, kaplam, içlem, beş tümel, tanımlar, tanım yanlışları, dilin kaynağı gibi konular özet halinde ele alınır. On üç eserli mecmuanın dokuzuncu eseridir. Elimizdeki nüsha son taraftan eksiktir. Derkenarlar neredeyse boştur. Nüsha reddâdesizdir. MS 461: Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin mantık ilminde kaleme aldığı ve üzerine birçok şerh, haşiye, ta‘lîk gibi çalışmaların yapıldığı eş-Şemsiyye üzerine Kutbuddîn Râzî’nin kaynak metin kadar şöhret bulan Tahrîru Kavâ’idi’l-Mantıkiyye fî Şerhi’ş-Semsiyye ismiyle yaptığı şerhin tasdîkât bölümüne Seyyid Şerif Cürcânî tarafından yapılan haşiyenin haşiyesidir. Kaynak metin eş-Şemsiyye bir mukaddime, üç bölüm (makale) ve bir hâtimeden meydana gelmektedir. Dört fasıldan oluşan birinci bölümde lafız-mâna ilişkisi, delâlet konuları, kaplam, içlem, beş tümel, tanımlar, tanım yanlışları, dilin kaynağı gibi konular özet halinde ele alınır. On üç eserli mecmuanın onuncu eseridir. Müstensih el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b.Veli et-Tabbâ‘dır. Aynı müstensih bu mecmudaki dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci nüshaların da müstensihidir. İstinsahı Ramazan 1115/ Ocak-Şubat 1704, ikindi vakti bitmiştir. İstinsah yılı istinsah kaydının kenarına sonradan yazılmıştır. 102a’da bilginin çeşitlerine dair fevâid vardır. 111b boştur. Derkenarlarda çok az fevâid vardır. Nüsha reddâdelidir. MS 462: Kazvînî’nin mantık ilminde meşhur eş-Şemsiyye’si üzerine Kutbuddîn et-Tahtânî’nin Tahrîru Kavâ’idi’l-Mantıkiyye fî Şerhi’ş-Şemsiyye ismiyle yaptığı şerhin tasdîkât bölümüne Seyyid Şerif Cürcânî tarafından yapılmış haşiyedir. Mustakim Arıcı Seyyid Şerif’in Kutbuddîn haşiyesine (tasavvurât-tasdîkât) yapılan on sekiz çalışmanın isimlerini zikretmektedir. Kaynak metin eş-Şemsiyye bir mukaddime, üç bölüm (makale) ve bir hâtimeden meydana gelmektedir. Dört fasıldan oluşan birinci bölümde lafız-mâna ilişkisi, delâlet konuları, kaplam, içlem, beş tümel, tanımlar, tanım yanlışları, dilin kaynağı gibi konular özet halinde ele alınır. On üç eserli mecmuanın on birinci eseridir. Müstensih el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘dır. Aynı müstensih bu mecmudaki dört, beş, altı, yedi ve on numaralı nüshaların da müstensihidir. Nüshanın istinsahı 27 Ramazan 1114/14 Şubat 1703’te Salı günü işrak vaktinde bitmiştir. İstinsah kaydının alt tarafına yılı göstermek için ayrıca “Târih-i sene 1115” kaydı vardır fakat bu 1115 yerine istinsah kaydında ay ve günle beraber yazılan 1114 senesi dikkate alınmıştır. 112a’da üstünde “Nâil-i eltâf-i Hudâ Mustafa” yazan iki adet mühür bulunmaktadır. Bu, müstensih el-Hâcc Mustafa olmalıdır. Yine aynı yerde eserin künye bilgisi ve kelam ile sarf ilmine dair fevâid vardır. 185b-186a’da 1115/1703-4 tarihli ve Mahmut Hasan’dan naklen Arapça bir yaprak vardır. Bu yaprakta kudema ile müteahhirûn arasında kaziyyeye dair ihtilaflı meseleler ele alınmaktadır. Bu yaprak için ayrıca fiş tutulmamıştır. 186b’de besmele ve hamdele vardır. 187a boştur. 187b’de Kasîde-i Burde’nin ilk mısraı vardır. 188a-189a boştur. 189b’de üzeri çizili bazı kitap isimleri yazmaktadır. Özellikle ilk yapraklarda haşiyeler vardır. Nüsha reddâdelidir. MS 463: Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin mantık ilminde kaleme aldığı ve üzerine birçok şerh, haşiye, ta‘lîk gibi çalışmaların yapıldığı eş-Şemsiyye üzerine Kutbuddîn Râzî’nin kaynak metin kadar şöhret bulan Tahrîru Kavâ’idi’l-Mantıkiyye fî Şerhi’ş-Şemsiyye ismiyle yaptığı şerhtir. Kaynak metin eş-Şemsiyye bir mukaddime, üç bölüm (makale) ve bir hâtimeden meydana gelmektedir. Dört fasıldan oluşan birinci bölümde lafız-mâna ilişkisi, delâlet konuları, kaplam, içlem, beş tümel, tanımlar, tanım yanlışları, dilin kaynağı gibi konular özet halinde ele alınır. Eserin elimizdeki nüshası sadece “Tasavvurat” kısmını kapsamaktadır. Râzî’nin bu şerhi üzerine Cürcânî, Teftâzânî, Devvânî ve Isâmuddîn İsferâyînî gibi âlimler haşiye yazmış, bu haşiyeler üzerine de çeşitli ta‘lîkâtlar yapılmıştır. Bu şerh, medreselerde genelde Cürcânî haşiyesi ile birlikte okutulmuş olup Osmanlı medreselerinde en çok müracaat edilen eserler arasındadır. Nitekim Erzurumlu İbrahim Hakkı eserin ehemmiyetini şöyle ifade etmektedir: İlm-i hikemden bir mantık akdem Îsâgûcî bul hıfzet mukaddem Şemsiyye oku hem Kutb-i mantık Dâvûd u Seyyid bil ol mudakkik Tahrîrü’l-Kavâ‘idi’l-Mantıkiyye’nin tamamı Türkiye, İran ve Hindistan’da tek başına yirmiye yakın basıldığı gibi haşiyeleri ile birlikte veya yalnız “Tasavvurât” kısmı da basılmıştır. “Tasavvurât” kısmı Türkçeye Safranbolulu Seyyid Muhammed Fevzî tarafından Tercümân-ı Şemsiyye adıyla çevrilmiştir (İstanbul, 1307). On üç eserden oluşan mecmuanın on ikinci eseridir. Müstensih İbrahim el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘dır. Aynı müstensih bu mecmudaki dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci, onuncu ve on birinci nüshaların da müstensihidir. Nüshanın istinsahı Şeyhzade Medresesi’nde (Adana), 8 Recep 1114/28 Kasım 1702’de öğlen vakti bitmiştir. Müstensih ayrıca nüshanın istinsahının takriben on beş gün sürdüğünü de kaydetmektedir. 1a’da “Nâil-i eltâf-i Huda Mustafa” yazılı üç adet temellük mührü vardır. Bu, müstensih Mustafa olabilir. Yine aynı yerde her sabah on defa okunması tavsiye olunan Arapça dua, ulemanın taksimi, mantık-lügat-münazaraya dair dînî fevâid vardır. 45b boştur. 46a’da mantık ilmine dâir fevâid vardır, 46b boştur. MS 464: On üç nüshalı mecmuanın on üçüncü eseridir. Eserin elimizdeki nüshası baş ve son taraftan eksiktir. Dolayısıyla istinsah kaydı yoktur fakat nüshanın müstensihi bu mecmuadaki birçok nüshayı da istinsah eden İbrahim el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘ın yazısına benzemektedir. 299a-302b arası ise başka bir müstensih tarafından farklı bir kâğıda istinsah edilmiştir. 244a-245a arasında başka bir eserden yaprak vardır. 245b boştur. 257a’da “Abd-i Huda Meh - med Emin” yazan 5 adet temellük mührü ve bu mührün taklit edildiği üç yazı var - dır. 257b’de aynı mühürden bir adet daha vardır. 286a, 288b, 291b, 292a, 292b’de kıyas şekillerine dair cetvel vardır. Teftâzânî’nin Şemsiyye Haşiyesi’nin son tarafları yer almaktadır. Bu yapraklar için ayrıca katalog kaydı açılmamıştır. Özellikle baş taraflardaki yap-rakların derkenarlarında haşiyeler vardır. Son tarafta yine aynı bu eserin başka bir nüshasının son tarafından yapraklar vardır, buralar için ayrıca fiş tutulmamıştır. Nüsha reddâdelidir. Mecmuaya dair: Elimizdeki mecmuanın altı özelliği dikkat çekmektedir: birinci özelliği, içerisinde hem matbu hem de yazma eserler bulunmaktadır; ikinci özelliği, yazma eserlerin hepsi bir mantık metni olan eş-Şemsiyye üzerine yazılan şerh-ha - şiyelerden oluşmaktadır; üçüncü özelliği mecmuada aynı eser (Tahrîrü’l-Kavâ‘i - di’l-Mantıkiyye) birden fazla yer almaktadır; dördüncü özelliği, mecmuada tarih bulunan nüshaların hepsi 18. yüzyılın başına aittir. Mecmuanın beşinci özelliği ise mecmuadaki on tane yazma eserin en az altı tanesinin müstensihinin “Mustafa” isimli bir kimse olmasıdır. Bazı nüshaların derkenarlarındaki haşiyeler de bu müs - tensih tarafından tutulmuş olmalıdır çünkü hat çok benzemektedir. Nüshaların titizliği ve metin-derkenarların estetik düzeni dikkat çekmektedir. Müsten - sihin istinsah zamanını belirtirken sadece günün adını vermekle yetinmeyip hangi va - kitte olduğunu belirtmesi de onun bu titizliğiyle (ya da zaman algısıyla) ilgili olmalıdır. Nitekim dördüncü nüsha sabah, beşinci nüsha öğle ile ikindi arası, yedinci nüsha öğle, onuncu nüsha ikindi, on birinci nüsha işrak vaktinde tamamlanmıştır. Daha ilginci ise müstensihin altıncı nüshanın istinsahını ikindi vakti ya da sonrasında bittiğini söyle - yerek tereddütlü bir ifade kullanmasıdır. Bu ise istinsah kayıtlarının sonradan yazıldı.
Bağışçı	Salim Erel
Ciltleme ve tezhip	MS 455, Tezhip özellikleri : Metin başlarını gösteren “Kâle” kelimeleri kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 456, Tezhip özellikleri : Önemli görülen bazı kelimelerin üst tarafları kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 458, Tezhip özellikleri : “Kavluhû”-“Ekûlu” kelimeri ile önemeli görülen bazı kelimelerin üst tarafları kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 459, Tezhip özellikleri : “Kâle’ş-şârih” kelimeleri kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 460, Tezhip özellikleri : “Kâle’ş-ş[arih]” kelimeleri kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 461, Tezhip özellikleri : Önemli görülen bazı kelimelerin üst tarafları ile “Kavluhu” kelimeleri kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 464, Tezhip özellikleri : “Kavluhû” kelimeleri kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir.
Dijital koleksiyon	Koç University Manuscripts Collection
Dijitalleştirme özellikleri	Original scanned with Zeutschel OS 12000C A2 scanner and saved as 300 ppi uncompressed tiffs. Display images generated in CONTENTdm as jpeg.
Format	jpeg
Kaligrafi stili	MS 452, MS 453, MS 454 : Nesih / Naskh script ; MS 455, MS 456, MS 457, MS 458, MS 459, MS 460, MS 461, MS 462, MS 463, MS 464 : Talik / Taʿlīq script
Kaynakça ve diğer nüshalar	MS 452: TDVİA, C. 13, s. 552-55. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye kütüphanelerinde yirmi dokuz adet nüshası gözükmektedir. MS 453: TDVİA, C. 13, s. 552-55; TDVİA, C. 1, s. 288. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde elli kadar nüshası bulunmaktadır. MS 454: TDVİA, C. 13, s. 552-55; Açıkgenç, Alparslan. (2016). Gelenbevî’nin kelam düşüncesinde imkan meselesi. Osman Demir vd. (Der.). Osmanlı’da ilm-i kelam, alimler, eserler, meseleler içinde (s. 152-56). İstanbul: İSAR. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde yirmi kadar nüshası bulunmaktadır. MS 455: TDVİA, C. 38, s. 530-531; Keşfü'z-Zunûn, C. 2, s. 339; Arıcı, Mustakim. (2015). Fahreddîn Râzî sonrası metafizik düşünce, Kâtibî örneği, s. 332. İstanbul: Klasik Yayınları. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde farklı isimlerle kayıtlı on kadar nüshası gözükmektedir. MS 456: TDVİA, C. 38, s. 530-31. MS 457: TDVİA, C. 38, s. 530-31; Keşfü'z-Zunûn, C. 2, s. 1063-64. MS 458: TDVİA, C. 34, s. 485-57; TDVİA, C. 38, s. 530-31. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye kütüphanelerinde farklı isimlerle yüzden fazla nüshası gözükmektedir. MS 459: Keşfü'z-Zunûn, C. 2, s. 1063-64; TDVİA, C. 38, s. 530-31; Arıcı, Mustakim. (2015). Fahreddîn Râzî sonrası metafizik düşünce, Kâtibî örneği, s. 335. İstanbul: Klasik Yayınları. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye kütüphanelerinde dört nüshası gözükmektedir. MS 460: TDVİA, C. 38, s. 530-31. MS 461: Keşfü'z-Zunûn, C. 2, s. 1063-64; TDVİA, C. 38, s. 530-31. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde farklı isimlerle kayıtlı on bir adet nüshası gözükmektedir. MS 462: TDVİA, C. 38, s. 530-31; Arıcı, Mustakim. (2015). Fahreddîn Râzî sonrası metafizik düşünce, Kâtibî örneği, s. 54, 342-48. İstanbul: Klasik Yayınları. Diğer nüshalar: Türkiye yazma eser kütüphanelerinde eserin yüz ondan fazla nüshası bulunmaktadır. MS 463: Keşfü’z-zunûn, C. 2, s 1063; Hediyye, C. 2, s. 163; TDVİA, C. 34, s. 485-87; TDVİA, C. 35, s. 530-31; Arıcı, Mustakim. (2015). Fahreddîn Râzî sonrası metafizik düşünce, Kâtibî örneği, s. 83-84. İstanbul: Klasik Yayınları. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye yazma eserler kütüphanelerinde iki yüz elliden fazla nüshası bulunmaktadır. MS 464: Keşfü’z-zunûn, C. 2, s 1063; Hediyye, C. 2, s. 163; TDVİA, C. 34, s. 485-87; TDVİA, C. 35, s. 530-31; Arıcı, Mustakim. (2015). Fahreddîn Râzî sonrası metafizik düşünce, Kâtibî örneği, s. 83-84. İstanbul: Klasik Yayınları. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye yazma eserler kütüphanelerinde iki yüz elliden fazla nüshası bulunmaktadır.
Mürekkep rengi	MS 452, MS 453, MS 454, MS 455, MS 456, MS 457, MS 458, MS 459, MS 460, MS 461, MS 462, MS 463, MS 464 : Siyah
Telif hakkı ve kullanım	Bu websitesindeki tüm görüntü ve materyaller görüntüleme amaçlıdır bu nedenle kullanıcılar Koç Üniversitesi'nden yazılı izin alınmaksızın herhangi bir biçimde kopyalama, çoğaltma, herhangi bir biçimde dağıtım, değiştirme, uyarlama veya ekleme yapamazlar. İlgili kanuna istinaden izin verilen eğitim ve öğretim faaliyetleri kapsamında materyallerin kullanımına bağlı şartlar eser sahibi ve/veya Koç Üniversitesi'ne aittir. Daha fazla bilgi için: [email protected]. / All images and materials are for viewing purposes and users may not copy, reproduce, distribute in any form, perform, alter, adapt or add to materials in whatsoever form without express written consent of Koç University. Any educational and academic uses which are permitted under the compliance to the relevant laws must credit the Author and Koç University. For more information, contact us at: [email protected].

Kaynağa git Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi

Aramaya Dön

Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi

Kaynağa git

Hasanpaşazade ‘alâ Risâleti Gelenbevî (Fethu’l-Vehhâb fî Şerhi Risâleti’l-Âdâb), 452; Risâle fî Âdâbi’l-Bahs, 453; Risâletü’l-İmkân, 454; Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti‘s-Seyyid Şerîf, 455; [Risâle ‘alâ “ve Rettebtuhu ‘alâ Mukaddimetin” mine’ş-Şemsiyye], 456; [Risâle fî Tebyîni Ma‘ne’t-Tertîb], 457; Hâşiye ‘alâ Şerhi’t-Tasdîkât, 458; Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti‘s-Seyyid Şerîf (Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti’ş-Şemsiyye), 459; Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti's-Seyyid Şerîf, 460; Hâşiye ‘alâ Hâşiyeti's-Seyyid Şerîf, 461; Haşiye ‘alâ Şe

(حسن باشا زاده علي رسالة كلنبوي فتح الوهاب في شرح رسالة الآداب رسالة في آداب البحث رسالةالإمكان حاشیة علي حاشية السيد الشريفالرسالة علي ورتبته علي مقدمة من الشمسيةالرسالة في تبين معني الترتيبحاشية علي شرح التصديقاتحاشیة علي حاشية السيد الشريف حاشية على حاشية الشمسيةحاشیة علي حاشية السيد الشريفحاشیة علي حاشية السيد الشريفحاشية علي شرح قطب الدين علي الشمسيةتحرير القواعد المنطقية في شرح الرسالة الشمسيةتحرير القواعد المنطقية في شرح الرسالة الشمسية)

Yazar حسن باشا زاده محمد سعيد بن حسن القره حصاري كلنبوي اسمعيل بن مصطفي كلنبوي اسمعيل بن مصطفي سيد علي العجمي بروسوي شجاع الدين الياس الرومي عجم الدين الدواني أبو عبد الله جلال الدين محمد بن أسعد بن محمد الدواني السيد الشريف الجرجانيأبو الحسن علي بن محمد بن علي السيد الشريف الجرجاني الحنفي قطب الدين الرازي، أبو عبد الله محمد بن محمد بن محمد الرازي التحتاني قطب الدين الرازي، أبو عبد الله محمد بن محمد بن محمد الرازي

Yazar Orijinal Hasanpaşazade, Muhammed Saîd b. Hasan el-Karahisârî [d. 1190/1776] / حسن باشا زاده, محمد سعيد بن حسن القره حصاري (452); Gelenbevî, İsmail b. Mustafa [d. 1205/1791] / كلنبوي, اسمعيل بن مصطفي (453); Gelenbevî, İsmail b. Mustafa [d. 1205/1791] / كلنبوي, اسمعيل بن مصطفي (454); Seydi Alî el-Acemî Bursevî [d. 860/1456] / سيد علي العجمي بروسوي (455); Unidentified (456); Unidentified (457); Unidentified (458); Şücaeddin İlyas er-Rûmî [d. 929/1522] / شجاع الدين الياس الرومي (459); Acemuddîn / ع

Basım Tarihi 1867; 1867; 1847; 1703; 1704; 1704; 1703; n.d.; n.d.; 1704; 1703; 1702; n.d.

Konu Manuscripts, ArabicLogic--Early works to 1800Philosophy--Dialectics

Tür Kitap

Dil Belirlenmemiş dil

Dijital Evet

Yazma Evet

Sayfa Sayısı 805

Fiziksel Boyutlar 13 manuscripts in 1 volume, (various lines) / 20x13 cm.

Kütüphane Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi

Kayıt Numarası 189640

Lokasyon Suna Kıraç Kütüphanesi, Özel Koleksiyonlar ve Arşivler / Suna Kıraç Library, Special Collections and Archives

Tarih 1867; 1867; 1847; 1703; 1704; 1704; 1703; n.d.; n.d.; 1704; 1703; 1702; n.d.-1284; 1284; 1263; 1114; 1115; 1115; 1115; n.d.; n.d.; 1115; 1114; 1114; n.d.

Notlar Thirteen different manuscripts bound in one volume. Written as one column with various lines per page. Naskh and Taʿlīq scripts in black ink with some words in red. Leather binding covered with marbled paper and has a flap.

Örnek Metin On üç nüshalı mecmuanın on üçüncü eseridir. Eserin elimizdeki nüshası baş ve son taraftan eksiktir. Dolayısıyla istinsah kaydı yoktur fakat nüshanın müstensihi bu mecmuadaki birçok nüshayı da istinsah eden İbrahim el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘ın yazısına benzemektedir. 299a-302b arası ise başka bir müstensih tarafından farklı bir kâğıda istinsah edilmiştir. 244a-245a arasında başka bir eserden yaprak vardır. 245b boştur. 257a’da “Abd-i Huda Meh - med Emin” yazan 5 adet temellük mührü ve bu mührün taklit edildiği üç yazı var - dır. 257b’de aynı mühürden bir adet daha vardır. 286a, 288b, 291b, 292a, 292b’de kıyas şekillerine dair cetvel vardır. Teftâzânî’nin Şemsiyye Haşiyesi’nin son tarafları yer almaktadır. Bu yapraklar için ayrıca katalog kaydı açılmamıştır. Özellikle baş taraflardaki yap-rakların derkenarlarında haşiyeler vardır. Son tarafta yine aynı bu eserin başka bir nüshasının son tarafından yapraklar vardır, buralar için ayrıca fiş tutulmamıştır. Nüsha reddâdelidir. Mecmuaya dair: Elimizdeki mecmuanın altı özelliği dikkat çekmektedir: birinci özelliği, içerisinde hem matbu hem de yazma eserler bulunmaktadır; ikinci özelliği, yazma eserlerin hepsi bir mantık metni olan eş-Şemsiyye üzerine yazılan şerh-ha - şiyelerden oluşmaktadır; üçüncü özelliği mecmuada aynı eser (Tahrîrü’l-Kavâ‘i - di’l-Mantıkiyye) birden fazla yer almaktadır; dördüncü özelliği, mecmuada tarih bulunan nüshaların hepsi 18. yüzyılın başına aittir. Mecmuanın beşinci özelliği ise mecmuadaki on tane yazma eserin en az altı tanesinin müstensihinin “Mustafa” isimli bir kimse olmasıdır. Bazı nüshaların derkenarlarındaki haşiyeler de bu müs - tensih tarafından tutulmuş olmalıdır çünkü hat çok benzemektedir. Nüshaların titizliği ve metin-derkenarların estetik düzeni dikkat çekmektedir. Müsten - sihin istinsah zamanını belirtirken sadece günün adını vermekle yetinmeyip hangi va - kitte olduğunu belirtmesi de onun bu titizliğiyle (ya da zaman algısıyla) ilgili olmalıdır. Nitekim dördüncü nüsha sabah, beşinci nüsha öğle ile ikindi arası, yedinci nüsha öğle, onuncu nüsha ikindi, on birinci nüsha işrak vaktinde tamamlanmıştır. Daha ilginci ise müstensihin altıncı nüshanın istinsahını ikindi vakti ya da sonrasında bittiğini söyle - yerek tereddütlü bir ifade kullanmasıdır. Bu ise istinsah kayıtlarının sonradan yazıldı. Birbirinden farklı 13 adet yazmanın bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş ve ciltlenmiş bir eserdir (Yazma numaraları : MS 452, MS 453, MS 454, MS 455, MS 456, MS 457, MS 458, MS 459, MS 460, MS 461, MS 462, MS 463, MS 464). MS 452: Osmanlı âlimi Gelenbevî’nin âdâbu’l-bahse dair kaleme aldığı ve Risâletü’l-âdâb, Gelenbevî ‘Ale’l-âdâb gibi isimlerle bilinen eserinin Hasanpaşazâde tarafından yapılmış şerhidir. Kaynak metinde âdâb ilmin tanımı ve mevzuuna değinildikten sonra takrîb, men‘, mu‘ârâza gibi âdâb ilminin konusuna dair meseleler ele alınmaktadır. Şarih ise kendi eserinde Gelenbevî’nin metnindeki anlaşılması zor bazı meseleleri açıklığa kavuşturduğunu ve bunun yanı sıra esere âdâb kitaplarından kimi bilgiler de ilave ettiğini kaydetmektedir. Hasanpaşazâde eserine Fetĥu’l-vehhâb fî şerĥi Risâleti’l-âdâb ismini vermesine rağmen eser Hasanpaşazade ‘alâ Risâleti Gelenbevî ismiyle basıldığı için kataloğa ismin iki versiyonu da alınmıştır. On üç eserli mecmuanın birincisi olan eserin elimizdeki nüshası matbudur. Bir sonraki matbu nüshanın künye bilgisinde (102. sayfa) yer alan ifadeye göre bu nüsha Evâil-i Ramazan 1284/27 Aralık-5 Ocak 1867-8’de İstanbul’da Dâru’t-tıbâ‘âti’l-‘âmire’de basılmıştır. 1a’da temellük mührü ve mecmuanın içerisinde bulunan eserlerin künyesi bulunmaktadır. 92. sayfa boştur. Derkenarlarda sadece birkaç tane haşiye bulunmaktadır. Nüsha reddâdelidir. MS 453: On sekizinci yüzyılın meşhur Osmanlı âlimlerinden Birgivî’nin âdâb risalesidir. Risalede âdâb ilminin tanımı ve mevzuuna değinildikten sonra takrîb, men‘, mu‘ârâza gibi âdâb ilminin konusuna dair meseleler ele alınmaktadır. Eser üzerine Hasanpaşazâde’nin (ö. 1190/1776) Fethu’l-vehhâb fî şerhi risâleti’l-âdâb ismiyle bir şerhi vardır. Abdunnâfî İffet Efendi (ö. 1890) ise eseri Fenn-i Mantık (Terceme-i Burhân-ı Gelenbevî, Terceme-i Âdâb-ı Gelenbevî) adıyla şerh ve tercüme etmiştir. Eser Hakan Talha Alp tarafından Türkçeye tercüme edilmiştir. On üç eserli mecmuanın ikincisi olan eser matbudur. Evâi-i Ramazan 1284/27 Aralık-5 Ocak 1867-8’de İstanbul’da Dâru’t-tıbâ‘âti’l-‘âmire’de basılmıştır. 93. Sayfa boştur. Nüsha reddâdelidir. MS 454: Elimizdeki Arapça eser Gelenbevî’nin kaleme aldığı Risale fî tahkîki’l-İmkân ve’z-Zarûre diye de bilinen imkân risâlesidir. Birinci bölüm gereklilik ve zorunluluk, ikinci bölüm süreklilik, fiil ve kuvve üçüncü bölüm ise eserin asıl konusu olan imkan meselesine dairdir. Alparslan Açıkgenç bu risale bağlamında Gelenbevî’nin kelam düşüncesinde imkan anlayışına dair bir makale kaleme almıştır (bkz. Kaynakça). On üç eserli mecmuanın üçüncüsüdür ve matbudur. 21-29 Rebiulahir 1263/ 8-16 Nisan 1847’de Mehmed Saîd’in nezaretinde Matba-i Âmire’e basılmıştır. Derkenarlardaki notlar tıpkıbasım yapılan nüshaya aittir fakat hangi nüshadan tıpkıbasım yapıldığı bilgisi yoktur. Nüsha reddâdelidir. MS 455: Mantık ilmine dair bu eser, Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin eş-Şemsiyye diye meşhur olan eseri üzerine Kutbüddîn Râzî’nin yapmış olduğu ve asıl metin kadar şöhret bulan Tahrîru Kavâ‘idi’l-Mantıkiyye fî şerhi’ş-Şemsiyye isimli şerhe Seyyid Şerif Cürcânî’nin yaptığı haşiyenin haşiyesidir. Kaynak eser (eş-Şemsiyye) bir mukaddime, üç bölüm (makale) ve bir hâtimeden meydana gelmektedir. Dört fasıldan oluşan birinci bölümde lafız-mâna ilişkisi, delâlet konuları, kaplam, içlem, beş tümel, tanımlar, tanım yanlışları, dilin kaynağı gibi konular özet halinde ele alınır. On üç eserden oluşan mecmuanın dördüncü eseridir. Kendisinden önceki üç eser matbu oldukları için bu eserin yaprakları 1b’den itibaren numaralandırılmıştır. Nüshanın istinsahı el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘ tarafından Rebiulahir 1115/ Ağustos-Eylül 1703’te Çarşamba sabahında tamamlanmıştır. Bazı notların silindiği 1a’da, eserin künye bilgisi ile kelam ve mantığa dair fevâid vardır. 5a’da “Bu sahifede garâib çok, nazar oluna,” notu vardır. 12a-b boştur. Bazı derkenarlarda Arapça dua cümleleri vardır. Nüsha reddâdelidir. MS 456: Bu eser, Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin mantık ilminde kaleme alınmış olan ve üzerinde birçok şerh, haşiye, ta‘lîkât gibi çalışmaların yapıldığı eş-Şemsiyye’nin mukaddimesinde geçen “ve rettebtuhû ‘alâ mukaddimetin…” (Ben bu eseri bir mukaddime, üç makale ve bir hâtime üzerine tertîb ettim.) ibaresindeki “tertîb” (rettebtuhû) cümlesi üzerine yapılan ta‘likâttır. Risâlenin bulunduğu mecmuanın zahriyesinde eseri tanıtıcı mahiyette “Risâle ‘alâ “ve rettebtuhu ‘alâ mukaddimetin” yazıldığı için katalogda da bu isim tercih edilmiştir. Risalenin yazarı tespit edilemediği gibi Mustakim Arıcı’nın hazırladığı eş-Şemsiyye literatüründe de bu isimle bir haşiyeye rastlanmamıştır. On üç eserden oluşan mecmuanın beşinci eseridir. İstinsahı el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘ tarafından 14 Ramazan 1115/22 Ocak 1704 Pazartesi günü, öğle ile ikindi arası Âl-i Ramazan Medresesi’nde bitmiştir. Bu medrese Ramazanoğlu Pîri Mehmed Paşa tarafından 1530 yılında Adana’da yaptırılan Ramazanoğlu Medresesi olabilir. Öyle ise nüshanın istinsahı da Adana’da tamamlanmıştır. 2b’de Arapça dua vardır. Derkenarlar boştur. Nüsha reddâdelidir. MS 457: Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin mantık ilminden kaleme alınmış ve üzerinde birçok şerh, haşiye, ta‘lîk gibi çalışmaların yapıldığı eş-Şemsiyye’ye yapılmış ta‘lîkât’tır. Bu bir yapraklık risâlede bir önceki risalede olduğu gibi eş-Şemsiyye’de geçen “ve rettebtuhû ‘alâ mukaddimetin ve selâet-i makâlâtin ve hâtimetin” (tercümesi: “Ben bu eseri bir mukaddime, üç makale ve bir hâtime üzere tertîb ettim,”dir) ibaresindeki “tertîb” (rettebtuhû) üzerine yazılmış izahlardan ibarettir. Risâlenin bulunduğu mecmuanın zahriyesinde eseri tanıtıcı mahiyette “Risâle ‘fî Tebyîni ma‘ne’t-Tertîb” yazıldığı için katalogda da bu isim tercih edilmiştir. Risalenin yazarı tespit edilemediği gibi Mustakim Arıcı’nın hazırladığı eş-Şemsiyye literatüründe de bu isimle bir haşiyeye rastlanmamıştır. On üç eserden oluşan mecmuanın altıncı eseridir. Müstensih bu mecmuadaki dört ve beşinci nüshanın da müstensihi olan el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘dır. İstinsah Ramazan 1115/Ocak-Şubat 1704’te Pazartesi günü, müstensihin ifadesiyle ikindi vaktinde ya da sonrasında, Âli-i Ramazan Medresesi’nde bitmiştir. Bu medrese Ramazanoğlu Pîri Mehmed Paşa tarafından 1530 yılında Adana’da yaptırılan Ramazanoğlu Medresesi olabilir. Öyle ise nüshanın istinsahı da Adana’da tamamlanmıştır. Nitekim aynı müstensih bu mecmuadaki on birinci nüshanın istinsahını da 14 Şubat 1703’te Adana’da bulunan Şeyhzâde Medresesi’nde tamamlamıştır. 1b’de sabahları on defa okunması tavsiye edilen Arapça dua bulunmaktadır. Derkenarlar boştur. Nüsha reddâdelidir. MS 458: Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin mantık ilminden kaleme aldığı ve üzerinde birçok şerh, haşiye, ta‘lîk gibi çalışmaların yapıldığı eş-Şemsiyye üzerine Kutbuddîn Râzî’nin Tahrîru Kavâ’idu’l-Mantıkiyye fî Şerhi’ş-Şemsiyye ismiyle yaptığı şerhin tasdîkât bölüne Seyyid Şerif Cürcânî tarafından yapılmış haşiyedir. Seyyid Şerif’in bu haşiyesi üzerine Molla Ali el-Acemî, Kara Davut İzmîtî, Siyalkûtî ve İmad b. Yahya b. Ali Farisî tarafından haşiyeler yapılmıştır. Kaynak eser (eş-Şemsiyye) bir mukaddime, üç bölüm (makale) ve bir hâtimeden meydana gelmektedir. Dört fasıldan oluşan birinci bölümde lafız-mâna ilişkisi, delâlet konuları, kaplam, içlem, beş tümel, tanımlar, tanım yanlışları, dilin kaynağı gibi konular özet halinde ele alınır. On üç eserli mecmuanın yedinci eseridir. Müstensihi bu mecmuadaki dört, beş ve altıncı eserlerin de müstensihi olan el-Hâcc Mustafa (b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘)’dır. İstinsah 15 Cemâziyelahir 1115/26 Ekim 1703 Salı günü gündüz vakti bitmiştir. 1a’da Mustafa isimli kimse adına 3 adet temellük mührü vardır; bu müstensih el-Hâcc Mustafa olmalıdır. Mühürde “Nâil-i eltâf-i Hudâ Mustafa” yazmaktadır. Yine 1a’da mantık ilmine dair fevâid, iki adet Türkçe beyit, eserin künye bilgisi ve Arapça dua vardır. 5b-6a arasında şukka bulunmaktadır. Derkenarlarda müstensih tarafından yazıldığı anlaşılan haşiyeler vardır. Bu haşiyelerde iktibas yapılan eserler arasında ‘Isâmuddin, Kul Ahmed, Celal, Acemuddin, Berda‘î, Fethu[’l-]Celîl gibi eser/müellifler yer alır. Bazı notlar ise Tabbâğî imzasını taşımaktadır; bu, müstensihin kendisine ait olmalıdır. Kimi derkenarlarda ise konu geometrik şekiller üzerinden anlatılmaktadır. Nüsha reddâdelidir. MS 459: Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin mantık ilminden kaleme aldığı ve üzerinde birçok şerh, haşiye, ta‘lîk gibi çalışmaların yapıldığı eş-Şemsiyye üzerine Kutbuddîn Râzî’nin (ö. 766/1365) kaynak metin kadar şöhret bulan Tahrîru Kavâ’idi’l-Mantıkiyye fî şerhi’ş-şemsiyye ismiyle yaptığı şerhin tasdîkât bölümüne Seyyid Şerif Cürcânî (ö. 816/1413) tarafından yapılan haşiyenin haşiyesidir. Muhaşşî Şucâuddîn İlyas er-Rûmî’nin Seyyid Şerif’in tasavvurat haşiyesine de haşiyesi vardır. Eserin müellifi ve ismi bu eserin içerisinde bulunduğu mecmuanın zahriyesindeki (1a) nota göre verilmiştir. Dip metin eş-Şemsiyye bir mukaddime, üç bölüm (makale) ve bir hâtimeden meydana gelmektedir. Dört fasıldan oluşan birinci bölümde lafız-mâna ilişkisi, delâlet konuları, kaplam, içlem, beş tümel, tanımlar, tanım yanlışları, dilin kaynağı gibi konular özet halinde ele alınır. On üç eserli mecmuanın sekizinci eseridir. İstinsah kaydı yoktur. 41a’da nüshanın “Ereklivî Abdurrahman Efendi’ye müste‘ârdır, gaflet olunmaya,” notuyla i‘âre (ödünç alma/verme) kaydı vardır. 41b boştur. 42a’da mantık ilmine dair fevâid vardır. 42b boştur. (41b-42b yapraklarındaki bilgiler bir önceki nüshanın fişinde verilmesi gerekirken bu nüshaya alınmıştır. Zira elimizdeki nüsha başka bir mecmuadan ayrılarak bu mecmuaya derc edilmiş görüntüsü vermektedir ve bu yapraklar da o mecmuanın vikaye yaprakları olmalıdır. 43a’da mecmuada bulunan bazı eserlerin künye bilgisi, 71a’da istinsah kaydının hemen altında ve nüshanın çoğaltıldığı kalem/hatla nüshanın sahip ve maliğinin Osman b. Ali olduğuna dair temellük kaydı vardır. Bu kişi aynı zamanda müstensih olmalıdır. 31b boştur. Derkenarlar boştur. Nüsha reddâdesizdir. MS 460: Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin mantık ilminde kaleme aldığı ve üzerine birçok şerh, haşiye, ta‘lîk gibi çalışmaların yapıldığı eş-Şemsiyye üzerine Kutbuddîn Râzî’nin kaynak metin kadar şöhret bulan Tahrîru Kavâ’idi’l-Mantıkiyye fî şerhi’ş-şemsiyye ismiyle yaptığı şerhin tasdîkât bölümüne Seyyid Şerif Cürcânî tarafından yapılan haşiyenin haşiyesidir. Eserin müellifi 1a’daki nota göre Acemuddîn’dir. Burada eserin önce Emir Hasan’ın Tasdîkât Haşiyesi olduğu belirtilmiş, daha sonra bu notun üstü çizilerek Acemuddîn’in Tasdîkât Haşiyesi olduğu yazılmıştır. Kaynak eser eş-Şemsiyye bir mukaddime, üç bölüm (makale) ve bir hâtimeden meydana gelmektedir. Dört fasıldan oluşan birinci bölümde lafız-mâna ilişkisi, delâlet konuları, kaplam, içlem, beş tümel, tanımlar, tanım yanlışları, dilin kaynağı gibi konular özet halinde ele alınır. On üç eserli mecmuanın dokuzuncu eseridir. Elimizdeki nüsha son taraftan eksiktir. Derkenarlar neredeyse boştur. Nüsha reddâdesizdir. MS 461: Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin mantık ilminde kaleme aldığı ve üzerine birçok şerh, haşiye, ta‘lîk gibi çalışmaların yapıldığı eş-Şemsiyye üzerine Kutbuddîn Râzî’nin kaynak metin kadar şöhret bulan Tahrîru Kavâ’idi’l-Mantıkiyye fî Şerhi’ş-Semsiyye ismiyle yaptığı şerhin tasdîkât bölümüne Seyyid Şerif Cürcânî tarafından yapılan haşiyenin haşiyesidir. Kaynak metin eş-Şemsiyye bir mukaddime, üç bölüm (makale) ve bir hâtimeden meydana gelmektedir. Dört fasıldan oluşan birinci bölümde lafız-mâna ilişkisi, delâlet konuları, kaplam, içlem, beş tümel, tanımlar, tanım yanlışları, dilin kaynağı gibi konular özet halinde ele alınır. On üç eserli mecmuanın onuncu eseridir. Müstensih el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b.Veli et-Tabbâ‘dır. Aynı müstensih bu mecmudaki dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci nüshaların da müstensihidir. İstinsahı Ramazan 1115/ Ocak-Şubat 1704, ikindi vakti bitmiştir. İstinsah yılı istinsah kaydının kenarına sonradan yazılmıştır. 102a’da bilginin çeşitlerine dair fevâid vardır. 111b boştur. Derkenarlarda çok az fevâid vardır. Nüsha reddâdelidir. MS 462: Kazvînî’nin mantık ilminde meşhur eş-Şemsiyye’si üzerine Kutbuddîn et-Tahtânî’nin Tahrîru Kavâ’idi’l-Mantıkiyye fî Şerhi’ş-Şemsiyye ismiyle yaptığı şerhin tasdîkât bölümüne Seyyid Şerif Cürcânî tarafından yapılmış haşiyedir. Mustakim Arıcı Seyyid Şerif’in Kutbuddîn haşiyesine (tasavvurât-tasdîkât) yapılan on sekiz çalışmanın isimlerini zikretmektedir. Kaynak metin eş-Şemsiyye bir mukaddime, üç bölüm (makale) ve bir hâtimeden meydana gelmektedir. Dört fasıldan oluşan birinci bölümde lafız-mâna ilişkisi, delâlet konuları, kaplam, içlem, beş tümel, tanımlar, tanım yanlışları, dilin kaynağı gibi konular özet halinde ele alınır. On üç eserli mecmuanın on birinci eseridir. Müstensih el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘dır. Aynı müstensih bu mecmudaki dört, beş, altı, yedi ve on numaralı nüshaların da müstensihidir. Nüshanın istinsahı 27 Ramazan 1114/14 Şubat 1703’te Salı günü işrak vaktinde bitmiştir. İstinsah kaydının alt tarafına yılı göstermek için ayrıca “Târih-i sene 1115” kaydı vardır fakat bu 1115 yerine istinsah kaydında ay ve günle beraber yazılan 1114 senesi dikkate alınmıştır. 112a’da üstünde “Nâil-i eltâf-i Hudâ Mustafa” yazan iki adet mühür bulunmaktadır. Bu, müstensih el-Hâcc Mustafa olmalıdır. Yine aynı yerde eserin künye bilgisi ve kelam ile sarf ilmine dair fevâid vardır. 185b-186a’da 1115/1703-4 tarihli ve Mahmut Hasan’dan naklen Arapça bir yaprak vardır. Bu yaprakta kudema ile müteahhirûn arasında kaziyyeye dair ihtilaflı meseleler ele alınmaktadır. Bu yaprak için ayrıca fiş tutulmamıştır. 186b’de besmele ve hamdele vardır. 187a boştur. 187b’de Kasîde-i Burde’nin ilk mısraı vardır. 188a-189a boştur. 189b’de üzeri çizili bazı kitap isimleri yazmaktadır. Özellikle ilk yapraklarda haşiyeler vardır. Nüsha reddâdelidir. MS 463: Alî b. Ömer el-Kâtibî el-Kazvinî’nin mantık ilminde kaleme aldığı ve üzerine birçok şerh, haşiye, ta‘lîk gibi çalışmaların yapıldığı eş-Şemsiyye üzerine Kutbuddîn Râzî’nin kaynak metin kadar şöhret bulan Tahrîru Kavâ’idi’l-Mantıkiyye fî Şerhi’ş-Şemsiyye ismiyle yaptığı şerhtir. Kaynak metin eş-Şemsiyye bir mukaddime, üç bölüm (makale) ve bir hâtimeden meydana gelmektedir. Dört fasıldan oluşan birinci bölümde lafız-mâna ilişkisi, delâlet konuları, kaplam, içlem, beş tümel, tanımlar, tanım yanlışları, dilin kaynağı gibi konular özet halinde ele alınır. Eserin elimizdeki nüshası sadece “Tasavvurat” kısmını kapsamaktadır. Râzî’nin bu şerhi üzerine Cürcânî, Teftâzânî, Devvânî ve Isâmuddîn İsferâyînî gibi âlimler haşiye yazmış, bu haşiyeler üzerine de çeşitli ta‘lîkâtlar yapılmıştır. Bu şerh, medreselerde genelde Cürcânî haşiyesi ile birlikte okutulmuş olup Osmanlı medreselerinde en çok müracaat edilen eserler arasındadır. Nitekim Erzurumlu İbrahim Hakkı eserin ehemmiyetini şöyle ifade etmektedir: İlm-i hikemden bir mantık akdem Îsâgûcî bul hıfzet mukaddem Şemsiyye oku hem Kutb-i mantık Dâvûd u Seyyid bil ol mudakkik Tahrîrü’l-Kavâ‘idi’l-Mantıkiyye’nin tamamı Türkiye, İran ve Hindistan’da tek başına yirmiye yakın basıldığı gibi haşiyeleri ile birlikte veya yalnız “Tasavvurât” kısmı da basılmıştır. “Tasavvurât” kısmı Türkçeye Safranbolulu Seyyid Muhammed Fevzî tarafından Tercümân-ı Şemsiyye adıyla çevrilmiştir (İstanbul, 1307). On üç eserden oluşan mecmuanın on ikinci eseridir. Müstensih İbrahim el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘dır. Aynı müstensih bu mecmudaki dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci, onuncu ve on birinci nüshaların da müstensihidir. Nüshanın istinsahı Şeyhzade Medresesi’nde (Adana), 8 Recep 1114/28 Kasım 1702’de öğlen vakti bitmiştir. Müstensih ayrıca nüshanın istinsahının takriben on beş gün sürdüğünü de kaydetmektedir. 1a’da “Nâil-i eltâf-i Huda Mustafa” yazılı üç adet temellük mührü vardır. Bu, müstensih Mustafa olabilir. Yine aynı yerde her sabah on defa okunması tavsiye olunan Arapça dua, ulemanın taksimi, mantık-lügat-münazaraya dair dînî fevâid vardır. 45b boştur. 46a’da mantık ilmine dâir fevâid vardır, 46b boştur. MS 464: On üç nüshalı mecmuanın on üçüncü eseridir. Eserin elimizdeki nüshası baş ve son taraftan eksiktir. Dolayısıyla istinsah kaydı yoktur fakat nüshanın müstensihi bu mecmuadaki birçok nüshayı da istinsah eden İbrahim el-Hâcc Mustafa b. el-Hâcc İbrahim b. el-Hâcc Pîr b. Veli et-Tabbâ‘ın yazısına benzemektedir. 299a-302b arası ise başka bir müstensih tarafından farklı bir kâğıda istinsah edilmiştir. 244a-245a arasında başka bir eserden yaprak vardır. 245b boştur. 257a’da “Abd-i Huda Meh - med Emin” yazan 5 adet temellük mührü ve bu mührün taklit edildiği üç yazı var - dır. 257b’de aynı mühürden bir adet daha vardır. 286a, 288b, 291b, 292a, 292b’de kıyas şekillerine dair cetvel vardır. Teftâzânî’nin Şemsiyye Haşiyesi’nin son tarafları yer almaktadır. Bu yapraklar için ayrıca katalog kaydı açılmamıştır. Özellikle baş taraflardaki yap-rakların derkenarlarında haşiyeler vardır. Son tarafta yine aynı bu eserin başka bir nüshasının son tarafından yapraklar vardır, buralar için ayrıca fiş tutulmamıştır. Nüsha reddâdelidir. Mecmuaya dair: Elimizdeki mecmuanın altı özelliği dikkat çekmektedir: birinci özelliği, içerisinde hem matbu hem de yazma eserler bulunmaktadır; ikinci özelliği, yazma eserlerin hepsi bir mantık metni olan eş-Şemsiyye üzerine yazılan şerh-ha - şiyelerden oluşmaktadır; üçüncü özelliği mecmuada aynı eser (Tahrîrü’l-Kavâ‘i - di’l-Mantıkiyye) birden fazla yer almaktadır; dördüncü özelliği, mecmuada tarih bulunan nüshaların hepsi 18. yüzyılın başına aittir. Mecmuanın beşinci özelliği ise mecmuadaki on tane yazma eserin en az altı tanesinin müstensihinin “Mustafa” isimli bir kimse olmasıdır. Bazı nüshaların derkenarlarındaki haşiyeler de bu müs - tensih tarafından tutulmuş olmalıdır çünkü hat çok benzemektedir. Nüshaların titizliği ve metin-derkenarların estetik düzeni dikkat çekmektedir. Müsten - sihin istinsah zamanını belirtirken sadece günün adını vermekle yetinmeyip hangi va - kitte olduğunu belirtmesi de onun bu titizliğiyle (ya da zaman algısıyla) ilgili olmalıdır. Nitekim dördüncü nüsha sabah, beşinci nüsha öğle ile ikindi arası, yedinci nüsha öğle, onuncu nüsha ikindi, on birinci nüsha işrak vaktinde tamamlanmıştır. Daha ilginci ise müstensihin altıncı nüshanın istinsahını ikindi vakti ya da sonrasında bittiğini söyle - yerek tereddütlü bir ifade kullanmasıdır. Bu ise istinsah kayıtlarının sonradan yazıldı.

Bağışçı Salim Erel

Ciltleme ve tezhip MS 455, Tezhip özellikleri : Metin başlarını gösteren “Kâle” kelimeleri kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 456, Tezhip özellikleri : Önemli görülen bazı kelimelerin üst tarafları kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 458, Tezhip özellikleri : “Kavluhû”-“Ekûlu” kelimeri ile önemeli görülen bazı kelimelerin üst tarafları kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 459, Tezhip özellikleri : “Kâle’ş-şârih” kelimeleri kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 460, Tezhip özellikleri : “Kâle’ş-ş[arih]” kelimeleri kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 461, Tezhip özellikleri : Önemli görülen bazı kelimelerin üst tarafları ile “Kavluhu” kelimeleri kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 464, Tezhip özellikleri : “Kavluhû” kelimeleri kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir.

Dijital koleksiyon Koç University Manuscripts Collection

Dijitalleştirme özellikleri Original scanned with Zeutschel OS 12000C A2 scanner and saved as 300 ppi uncompressed tiffs. Display images generated in CONTENTdm as jpeg.

Format jpeg

Kaligrafi stili MS 452, MS 453, MS 454 : Nesih / Naskh script ; MS 455, MS 456, MS 457, MS 458, MS 459, MS 460, MS 461, MS 462, MS 463, MS 464 : Talik / Taʿlīq script

Kaynakça ve diğer nüshalar MS 452: TDVİA, C. 13, s. 552-55. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye kütüphanelerinde yirmi dokuz adet nüshası gözükmektedir. MS 453: TDVİA, C. 13, s. 552-55; TDVİA, C. 1, s. 288. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde elli kadar nüshası bulunmaktadır. MS 454: TDVİA, C. 13, s. 552-55; Açıkgenç, Alparslan. (2016). Gelenbevî’nin kelam düşüncesinde imkan meselesi. Osman Demir vd. (Der.). Osmanlı’da ilm-i kelam, alimler, eserler, meseleler içinde (s. 152-56). İstanbul: İSAR. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde yirmi kadar nüshası bulunmaktadır. MS 455: TDVİA, C. 38, s. 530-531; Keşfü'z-Zunûn, C. 2, s. 339; Arıcı, Mustakim. (2015). Fahreddîn Râzî sonrası metafizik düşünce, Kâtibî örneği, s. 332. İstanbul: Klasik Yayınları. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde farklı isimlerle kayıtlı on kadar nüshası gözükmektedir. MS 456: TDVİA, C. 38, s. 530-31. MS 457: TDVİA, C. 38, s. 530-31; Keşfü'z-Zunûn, C. 2, s. 1063-64. MS 458: TDVİA, C. 34, s. 485-57; TDVİA, C. 38, s. 530-31. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye kütüphanelerinde farklı isimlerle yüzden fazla nüshası gözükmektedir. MS 459: Keşfü'z-Zunûn, C. 2, s. 1063-64; TDVİA, C. 38, s. 530-31; Arıcı, Mustakim. (2015). Fahreddîn Râzî sonrası metafizik düşünce, Kâtibî örneği, s. 335. İstanbul: Klasik Yayınları. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye kütüphanelerinde dört nüshası gözükmektedir. MS 460: TDVİA, C. 38, s. 530-31. MS 461: Keşfü'z-Zunûn, C. 2, s. 1063-64; TDVİA, C. 38, s. 530-31. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde farklı isimlerle kayıtlı on bir adet nüshası gözükmektedir. MS 462: TDVİA, C. 38, s. 530-31; Arıcı, Mustakim. (2015). Fahreddîn Râzî sonrası metafizik düşünce, Kâtibî örneği, s. 54, 342-48. İstanbul: Klasik Yayınları. Diğer nüshalar: Türkiye yazma eser kütüphanelerinde eserin yüz ondan fazla nüshası bulunmaktadır. MS 463: Keşfü’z-zunûn, C. 2, s 1063; Hediyye, C. 2, s. 163; TDVİA, C. 34, s. 485-87; TDVİA, C. 35, s. 530-31; Arıcı, Mustakim. (2015). Fahreddîn Râzî sonrası metafizik düşünce, Kâtibî örneği, s. 83-84. İstanbul: Klasik Yayınları. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye yazma eserler kütüphanelerinde iki yüz elliden fazla nüshası bulunmaktadır. MS 464: Keşfü’z-zunûn, C. 2, s 1063; Hediyye, C. 2, s. 163; TDVİA, C. 34, s. 485-87; TDVİA, C. 35, s. 530-31; Arıcı, Mustakim. (2015). Fahreddîn Râzî sonrası metafizik düşünce, Kâtibî örneği, s. 83-84. İstanbul: Klasik Yayınları. Diğer nüshalar: Eserin Türkiye yazma eserler kütüphanelerinde iki yüz elliden fazla nüshası bulunmaktadır.

Mürekkep rengi MS 452, MS 453, MS 454, MS 455, MS 456, MS 457, MS 458, MS 459, MS 460, MS 461, MS 462, MS 463, MS 464 : Siyah

Telif hakkı ve kullanım Bu websitesindeki tüm görüntü ve materyaller görüntüleme amaçlıdır bu nedenle kullanıcılar Koç Üniversitesi'nden yazılı izin alınmaksızın herhangi bir biçimde kopyalama, çoğaltma, herhangi bir biçimde dağıtım, değiştirme, uyarlama veya ekleme yapamazlar. İlgili kanuna istinaden izin verilen eğitim ve öğretim faaliyetleri kapsamında materyallerin kullanımına bağlı şartlar eser sahibi ve/veya Koç Üniversitesi'ne aittir. Daha fazla bilgi için: [email protected]. / All images and materials are for viewing purposes and users may not copy, reproduce, distribute in any form, perform, alter, adapt or add to materials in whatsoever form without express written consent of Koç University. Any educational and academic uses which are permitted under the compliance to the relevant laws must credit the Author and Koç University. For more information, contact us at: [email protected].