Yazar
Muhyiddin, Hatib-zâde Muhyiddin Mehmed Efendi (d. 27 Şaban 864/17 Haziran 1460 - ö. 2 Zilkade 940/15 Mayıs 1534)
Basım Tarihi
05/05/2022
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Ebeveyn-i Resul'ün durumuna dair eser
Tür
Diğer
Dil
Arapça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
inba-u-l-istafa-fi-hakki-aba-i-l-mustafa-muhyiddin
Tarih
931/1524
Notlar
Hz. Muhammed’in anne ve babasının ahiretteki durumuna dair görüşlerin yer aldığı eser. Hz. Peygamber’in ebeveyni İslâmiyet’ten önce vefat ettiği için ulemâ onların ahiretteki durumunu tartışmış, onların cennete mi yoksa cehenneme mi gideceğine dair birtakım görüşler ileri sürmüştür. Hatib-zâde Kâsımî bu konudaki görüşlerini ifade ettiği ve ulemâdan çeşitli isimlerin fikirlerini derlediği eserinin Süleymaniye Kütüphanesi (Çelebi Abdullah Efendi No. 405/4, vr. 79b-109b) ve Beyazıt Kütüphanesi (Veliyyüddin Efendi No. 484, vr. 1b-52b) olmak üzere 2 nüshası tespit edilmiştir. Eser, Kanunî Sultan Süleyman’a sunulmuştur. Hatib-zâde Kâsımî, Hz. Muhammed’in anne ve babasının kurtuluşa erdiğini ve mümin olduğunu belirtmektedir. O böyle bir eser telif ederek Hz. Peygamber’in şefaatine nail olmayı murat etmektedir.Eser mukaddime, 2 fasıl ve hatimeden oluşmaktadır. Mukaddime’de Hz. Muhammed’e saygı göstermenin ve hürmet etmenin her Müslüman için bir zorunluluk olduğu belirtilmiş, Hz. Peygamber’in Hz. Âdem’e kadar olan soyu zikredilmiş ve Nûr-ı Muhammedî konusuna yer verilmiştir. Birinci fasıl Kuran-ı Kerim’den ayetler, Hz. Peygamberden nakledilen rivayetler ve daha sonraki kuşaktan aktarılan görüşler ve kıssalarla desteklenmiştir. Peygamberimizin soyunun Adnanoğulları’na dayandığı ve bu soyun temiz bir soydan gelmekte olup kötülüklerden uzak olduğu ve seçkinliği vurgulanmış; faziletleri sıralanmıştır. Ayrıca Peygamberimizin anne ve babasının Hanîf olduğuna dair görüşlere de yer verilmiştir. İkinci fasıl konuyla ilgili zihinlerdeki şüpheleri gidermek ve müminleri mutmain etmek için ayetler, hadisler, âlimlerin konu hakkındaki görüşleri ve çeşitli rivayetler ile desteklenmiştir. Hz. Muhammed’in soyunun Allah’ın bir ve tek olduğuna inandığı ifade edilmiş, anne ve babasının diriltilip iman ettiği üzerinde durulmuştur. Hz. Muhammed’e ailesi için tövbe istiğfarda bulunduğuna izin verilmediğine dair rivayetler eleştirilmiştir. Son kısımda ise Ehlibeyt’in faziletleri “Ben kimin Mevla’sı isem Ali de onun Mevla’sıdır.” (Kâsımî: vr. 105b) hadisi başta olmak üzere pek çok âyet ve hadislerle açıklanmış ve Ehlibeyt’in menkıbelerine yer verilmiştir.Müellifin biyografisi için bk. “Kâsımî, Hatib-zâde Muhyiddin Mehmed Efendi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Araş. Gör. Dr. MUHAMMET AKİF TİYEK
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum-Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Kâsımî (10 Safer 931).İnbâ`ü’l-Istafâ fî Hakki Âbâ`i’l-Mustafâ.Süleymaniye Kütüphanesi. Çelebi Abdullah Efendi. No. 405/4. vr. 79b-109b.
Kâsımî (Zilhicce 1088).İnbâ`ü’l-Istafâ fî Hakki Âbâ`i’l-Mustafâ.Beyazıt Kütüphanesi. Veliyyüddin Efendi. No. 484. vr. 1b-52b.
Atıf Bilgileri
TİYEK, MUHAMMET AKİF. "İNBÂ’Ü’L-ISTAFÂ FÎ HAKKI ÂBÂ’İ’L-MUSTAFÂ (MUHYİDDİN)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/inba-u-l-istafa-fi-hakki-aba-i-l-mustafa-muhyiddin. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].