İNBÂ’Ü’L-ISTAFÂ FÎ HAKKI ÂBÂ’İ’L-MUSTAFÂ (MUHYİDDİN)

Name: İNBÂ’Ü’L-ISTAFÂ FÎ HAKKI ÂBÂ’İ’L-MUSTAFÂ (MUHYİDDİN)
Author: Muhyiddin, Hatib-zâde Muhyiddin Mehmed Efendi (d. 27 Şaban 864/17 Haziran 1460 - ö. 2 Zilkade 940/15 Mayıs 1534)

İsim	İNBÂ’Ü’L-ISTAFÂ FÎ HAKKI ÂBÂ’İ’L-MUSTAFÂ (MUHYİDDİN)
Yazar	Muhyiddin, Hatib-zâde Muhyiddin Mehmed Efendi (d. 27 Şaban 864/17 Haziran 1460 - ö. 2 Zilkade 940/15 Mayıs 1534)
Basım Tarihi:	05/05/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Ebeveyn-i Resul'ün durumuna dair eser
Tür	Diğer
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	inba-u-l-istafa-fi-hakki-aba-i-l-mustafa-muhyiddin
Tarih	931/1524
Notlar	Hz. Muhammed’in anne ve babasının ahiretteki durumuna dair görüşlerin yer aldığı eser. Hz. Peygamber’in ebeveyni İslâmiyet’ten önce vefat ettiği için ulemâ onların ahiretteki durumunu tartışmış, onların cennete mi yoksa cehenneme mi gideceğine dair birtakım görüşler ileri sürmüştür. Hatib-zâde Kâsımî bu konudaki görüşlerini ifade ettiği ve ulemâdan çeşitli isimlerin fikirlerini derlediği eserinin Süleymaniye Kütüphanesi (Çelebi Abdullah Efendi No. 405/4, vr. 79b-109b) ve Beyazıt Kütüphanesi (Veliyyüddin Efendi No. 484, vr. 1b-52b) olmak üzere 2 nüshası tespit edilmiştir. Eser, Kanunî Sultan Süleyman’a sunulmuştur. Hatib-zâde Kâsımî, Hz. Muhammed’in anne ve babasının kurtuluşa erdiğini ve mümin olduğunu belirtmektedir. O böyle bir eser telif ederek Hz. Peygamber’in şefaatine nail olmayı murat etmektedir.Eser mukaddime, 2 fasıl ve hatimeden oluşmaktadır. Mukaddime’de Hz. Muhammed’e saygı göstermenin ve hürmet etmenin her Müslüman için bir zorunluluk olduğu belirtilmiş, Hz. Peygamber’in Hz. Âdem’e kadar olan soyu zikredilmiş ve Nûr-ı Muhammedî konusuna yer verilmiştir. Birinci fasıl Kuran-ı Kerim’den ayetler, Hz. Peygamberden nakledilen rivayetler ve daha sonraki kuşaktan aktarılan görüşler ve kıssalarla desteklenmiştir. Peygamberimizin soyunun Adnanoğulları’na dayandığı ve bu soyun temiz bir soydan gelmekte olup kötülüklerden uzak olduğu ve seçkinliği vurgulanmış; faziletleri sıralanmıştır. Ayrıca Peygamberimizin anne ve babasının Hanîf olduğuna dair görüşlere de yer verilmiştir. İkinci fasıl konuyla ilgili zihinlerdeki şüpheleri gidermek ve müminleri mutmain etmek için ayetler, hadisler, âlimlerin konu hakkındaki görüşleri ve çeşitli rivayetler ile desteklenmiştir. Hz. Muhammed’in soyunun Allah’ın bir ve tek olduğuna inandığı ifade edilmiş, anne ve babasının diriltilip iman ettiği üzerinde durulmuştur. Hz. Muhammed’e ailesi için tövbe istiğfarda bulunduğuna izin verilmediğine dair rivayetler eleştirilmiştir. Son kısımda ise Ehlibeyt’in faziletleri “Ben kimin Mevla’sı isem Ali de onun Mevla’sıdır.” (Kâsımî: vr. 105b) hadisi başta olmak üzere pek çok âyet ve hadislerle açıklanmış ve Ehlibeyt’in menkıbelerine yer verilmiştir.Müellifin biyografisi için bk. “Kâsımî, Hatib-zâde Muhyiddin Mehmed Efendi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Araş. Gör. Dr. MUHAMMET AKİF TİYEK
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Kâsımî (10 Safer 931).İnbâ`ü’l-Istafâ fî Hakki Âbâ`i’l-Mustafâ.Süleymaniye Kütüphanesi. Çelebi Abdullah Efendi. No. 405/4. vr. 79b-109b. Kâsımî (Zilhicce 1088).İnbâ`ü’l-Istafâ fî Hakki Âbâ`i’l-Mustafâ.Beyazıt Kütüphanesi. Veliyyüddin Efendi. No. 484. vr. 1b-52b.
Atıf Bilgileri	TİYEK, MUHAMMET AKİF. "İNBÂ’Ü’L-ISTAFÂ FÎ HAKKI ÂBÂ’İ’L-MUSTAFÂ (MUHYİDDİN)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/inba-u-l-istafa-fi-hakki-aba-i-l-mustafa-muhyiddin. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

İNBÂ’Ü’L-ISTAFÂ FÎ HAKKI ÂBÂ’İ’L-MUSTAFÂ (MUHYİDDİN)

Yazar Muhyiddin, Hatib-zâde Muhyiddin Mehmed Efendi (d. 27 Şaban 864/17 Haziran 1460 - ö. 2 Zilkade 940/15 Mayıs 1534)

Basım Tarihi 05/05/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Ebeveyn-i Resul'ün durumuna dair eser

Tür Diğer

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası inba-u-l-istafa-fi-hakki-aba-i-l-mustafa-muhyiddin

Tarih 931/1524

Notlar Hz. Muhammed’in anne ve babasının ahiretteki durumuna dair görüşlerin yer aldığı eser. Hz. Peygamber’in ebeveyni İslâmiyet’ten önce vefat ettiği için ulemâ onların ahiretteki durumunu tartışmış, onların cennete mi yoksa cehenneme mi gideceğine dair birtakım görüşler ileri sürmüştür. Hatib-zâde Kâsımî bu konudaki görüşlerini ifade ettiği ve ulemâdan çeşitli isimlerin fikirlerini derlediği eserinin Süleymaniye Kütüphanesi (Çelebi Abdullah Efendi No. 405/4, vr. 79b-109b) ve Beyazıt Kütüphanesi (Veliyyüddin Efendi No. 484, vr. 1b-52b) olmak üzere 2 nüshası tespit edilmiştir. Eser, Kanunî Sultan Süleyman’a sunulmuştur. Hatib-zâde Kâsımî, Hz. Muhammed’in anne ve babasının kurtuluşa erdiğini ve mümin olduğunu belirtmektedir. O böyle bir eser telif ederek Hz. Peygamber’in şefaatine nail olmayı murat etmektedir.Eser mukaddime, 2 fasıl ve hatimeden oluşmaktadır. Mukaddime’de Hz. Muhammed’e saygı göstermenin ve hürmet etmenin her Müslüman için bir zorunluluk olduğu belirtilmiş, Hz. Peygamber’in Hz. Âdem’e kadar olan soyu zikredilmiş ve Nûr-ı Muhammedî konusuna yer verilmiştir. Birinci fasıl Kuran-ı Kerim’den ayetler, Hz. Peygamberden nakledilen rivayetler ve daha sonraki kuşaktan aktarılan görüşler ve kıssalarla desteklenmiştir. Peygamberimizin soyunun Adnanoğulları’na dayandığı ve bu soyun temiz bir soydan gelmekte olup kötülüklerden uzak olduğu ve seçkinliği vurgulanmış; faziletleri sıralanmıştır. Ayrıca Peygamberimizin anne ve babasının Hanîf olduğuna dair görüşlere de yer verilmiştir. İkinci fasıl konuyla ilgili zihinlerdeki şüpheleri gidermek ve müminleri mutmain etmek için ayetler, hadisler, âlimlerin konu hakkındaki görüşleri ve çeşitli rivayetler ile desteklenmiştir. Hz. Muhammed’in soyunun Allah’ın bir ve tek olduğuna inandığı ifade edilmiş, anne ve babasının diriltilip iman ettiği üzerinde durulmuştur. Hz. Muhammed’e ailesi için tövbe istiğfarda bulunduğuna izin verilmediğine dair rivayetler eleştirilmiştir. Son kısımda ise Ehlibeyt’in faziletleri “Ben kimin Mevla’sı isem Ali de onun Mevla’sıdır.” (Kâsımî: vr. 105b) hadisi başta olmak üzere pek çok âyet ve hadislerle açıklanmış ve Ehlibeyt’in menkıbelerine yer verilmiştir.Müellifin biyografisi için bk. “Kâsımî, Hatib-zâde Muhyiddin Mehmed Efendi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Araş. Gör. Dr. MUHAMMET AKİF TİYEK

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Kâsımî (10 Safer 931).İnbâ`ü’l-Istafâ fî Hakki Âbâ`i’l-Mustafâ.Süleymaniye Kütüphanesi. Çelebi Abdullah Efendi. No. 405/4. vr. 79b-109b. Kâsımî (Zilhicce 1088).İnbâ`ü’l-Istafâ fî Hakki Âbâ`i’l-Mustafâ.Beyazıt Kütüphanesi. Veliyyüddin Efendi. No. 484. vr. 1b-52b.

Atıf Bilgileri TİYEK, MUHAMMET AKİF. "İNBÂ’Ü’L-ISTAFÂ FÎ HAKKI ÂBÂ’İ’L-MUSTAFÂ (MUHYİDDİN)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/inba-u-l-istafa-fi-hakki-aba-i-l-mustafa-muhyiddin. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].